Skip to main content

Full text of "Zenith"

See other formats


DINH CAO CHOI LOI 



DlTONG THU HlTCXNG 



Au Zenith - Duang Thu Huang - 1 



Au Zenith - Duang Thu Huang - 2 



KINH TANG 



Au Zenith - Duang Thu Huang - 3 



Au Zenith - Duang Thu Huang - 4 



Loi tac gia 






Toi von khong du kha nang sang tac hoan toan dua vao tri tuang tugng. Mpi cuon sach toi viet deu 
xay dung tren mot cau chuyen thuc. Dau vay, van can nhac lai mot each nghiem can rang tieu 
thuyet la tieu thuyet. Tieu thuyet khong phai tu truyen hoac su lap ghep mot chuoi tieu su cua cac 
nhan vat. 

Nhu mpi cuon da in, " Dinh cao choi loi" trung thanh voi nguyen tac ay. Nhung, de tranh moi hieu 
lam dang tiee c6 the xay ra, toi xin nhan manh mot Ian nua voi truong hop dac biet nay : Nhan vat 
Tran Vvi va cac nhan vat lien doi voi ong. De lay cam hung xay dung nhan vat Tran Vu, toi da 
mugn hinh mau ong Vu Ki, nguyen giam doc bao tang Ho chi Minh. Nhung ngugc lai, nhan vat To 
Van hoan toan khong dinh liu toi phu nhan Vu Ki cung nhu gia dinh ba. Day la su lap ghep giua 
hinh mau nam voi mot hinh mau nu khac, khong xa moi truong quan chiic cao cap Viet nam thoi 
do bao lam. Su lap ghep nay la mot trong nhung ngon nghe c6 16 cua cac tieu thuyet gia mpi thoi 
dai. Khong c6 mot biet dai nao danh cho rieng toi. 

Tren thuc te, toi khong han hanh quen biet ong Vu Ki, boi khong c6 y dinh khep minh trong trieu 
dinh cpng san. Them nua, vi di ling tram trpng voi mpi le thuc nhieu khe va quan dang trong moi 
truong nay nen tuy tham tam ngon ngang nhung to mo Ian niem cam men toi cung kho long tu 
cuong de tim each gap ong. Chi den khi nghe tin ong 6m yeu, t6i moi tr6n minh vao dam sai nha de 
nhin mat 6ng, du la nhin tit xa. Do la Ian dau tien va cving la cu6i cung. Nam sau 6ng qua doi. 

D6i voi t6i, 6ng Vvi Ki la m6t trong s6 v6 cung it 6i nhung nguoi con giu dupe tinh than nghia hiep, 
long chung thuy giua thay tro va bang huu; nhung due tinh v6 cung t6t dep cua dan t6c Viet ma 
trong nua the ki th6ng tri, che d6 c6ng san da tan hoai m6t each thanh c6ng. 

Phu nhan Vu Ki ciing nhu gia dinh ba c6 day du quyen tu hao vi c6 m6t nguoi ch6ng, nguoi cha, 
nguoi 6ng nhu the. 



Au Zenith - Duang Thu Huang - 5 



Au Zenith - Duang Thu Huang - 6 



SONG TAU 



Chaai, cha !... cha !... 
Tieng thet cua mot diia be khien ong tinh giac,va , duong nhu tiic khac, mot cii danh sau gay khien ong 
choang vang mat may. 
- Chaoi!....Cha!... 

Tieng thet vpng tit duoi thimg len, am vang lay vpng giua cac vach da, lay dong cac vom cay, tao nen 
nhung dot song v6 hinh lam xao dpng mot khong gian bao la lang ngat. 

Sau mot lat dinh than, ong hieu rang tieng thet ay la cua mot diia tre khac : 
« Khong phai no, khong phai thang be.... » 

Ong tu nhu. Cam giac dau nhoi phia sau gay cving nhu con khac khoai nguoi dan. Chu tich dung day, buoc 
ra khoi phong, hoi nguoi linh gac : 
Co chuyen gi vay ? 

Da.... Co le mot tai nan wa xay ra duoi thung lung. Ai do da nga tu ngon cay hoac mom da roi xuong 
vuc. 
Dung liic ay, tieng coi bao dpng ni lanh lanh trong khu don tni cua dai dpi bao ve ben duoi. Troi lang gio 
nen ong nghe rat ro tieng lao xao cua dam linh dang tap hop di ciiu hp. 



- Cha!...Chaaicha!... 

Chaoi I....C6 ai ciiu chatoi ?....B61angnu6c oi....B6 lang nuoc oi, ciiu chatoi .... 

Lan nay, ong nghe tieng keu tham thiet cua diia be. Tieng keu cua mot diia con trai dang vao tuoi day thi. 
Tieng keu ay chung chieng giua su tho ngay voi cam thiic cua liia thieu nien da quay dau ve phia con duong 
cua tuoi truong thanh. Trong tieng keu ay, ong dpc thay spi day cua tinh huyet mach rung len biet bao nhieu lan 
dieu khac biet. Cung mot khoanh khac, hien len chieu sau tham tham cua nhung nam thang cpng sinh, tinh yeu 
va nhung giang troi v6 hinh, noi don dau truoc cupc biet ly khong tru tinh, su kinh hoang truoc mot tuong lai 
v6 dinh ....Tat thay nhung tinh cam ay cung phong chieu mot lan, nhu nhung luong anh sang khac chieu giao 
thoa tren mot diem. Cai tu diem ay, ong hieu ranh rpt, la mat xich cot loi nhat trong nhan the, moi quan he c6 
the di den tot cung su thang hoa cving nhu chot diem su doi bai, moi quan he lam do biet bao nhieu muc trong 
lich su cua con nguoi. Do chinh la phiic dieu cua tinh phu tii, ban giao huong xa xua nhat cua thap loai chiing 
sinh. Thii am nhac c6 16 ma ngpn trieu thoi gian da huy diet mot each hoai cong. 

« Co le no cung xap xi tuoi thang be. Cung mot liia tuoi nhung it may man hon. » 

Ong tham nghi, va hinh dung guong mat diia con trai vao liic nay. Diia con trai ma ong da c6 tinh quen 
nhung khong khoi nho. Diia con trai ma ong da tu ngan cam gan gui suot mot thap ki nhung gio day quay ve 
ngu tri ngay giua trai tim ong, noi cu tni an toan nhat cho no va noi mang lai su bat toan cho chinh ong. noi 
ay, hinh anh cua no dupe then det moi ngay theo tri tuong tupng cung nhu theo noi sau thuong. noi ay, su 
hien dien cua no dot len ngpn lua hoa nguc, ngpn lua ay thieu chay ong moi ngay. 

« No giong ai bay gio nhi ? No giong nang hay ta ? Han la no phai c6 mot guong mat tuan tii ?» 

Da bao nhieu lan, ong tu hoi. Bay nhieu lan, su cam lang dap loi. 

Ong nho ro ranh khi moi Ipt long den sau thang tuoi, no mang hinh voc nguoi chi gai cua ong, tit song 
miii , lan moi, net dam tham khi cuoi, dac biet la nhung mon toe day ram phu xuong hai ben thai duong va 
truoc tran. Nhung roi tit thang thit bay cho den mot nam, mpi duong net bong bien doi va thang be tro nen 
giong me no mot each la lung. Su thay doi nay khien tat ca mpi nguoi deu ngac nhien, truoc het la ong, roi den 
nang, va sau do nguoi chi Ion tuoi cua nang, Nang Dong, thoi nien thieu da nuoi em va den tuoi ba muoi lai 
dang tay nuoi chau . 

« 0...N6 da den tuoi day thi. Nam thang troi di nhu ten ban... » 

Bat giac ong buong tieng tho dai, khong de y nguoi can ve da ditng sau lung : 
Thua chu tich, nguoi c6 chi thi gi khong ? 
- Chi thi ? 

Ong hoi lai roi chpt nhan ra ve xao nhang cua minh : 



Au Zenith - Duang Thu Huang - 7 



Chii da thay anh em tap hop ben duai di ciiu ho. Chi c6 toi va chii diing a day. Chung ta la nhung ngudi 

v6 dung. 

Da, thua chii tich. . . . 
Nguai linh ap ling, c6 anh ta do ung len. Roi khuon mat va hai ban tay cung ran ran do not. Anh ta lui lai, 
nhin ong voi cap mat nhon nhac, hoang mang. Ong chert nhan ra su ho henh cua minh : 

0, toi muon noi rang trong luc nay, chii va toi la hai ke v6 dung vi chiing ta khong the chay xuong thung 

lung giiip do nan nhan. Nhumg ngoai trit luc nay, chiing ta deu la nhung ngudi huu ich, ai ganh vac phan 

su cua nguai nay.... 
- Da.... 

Anh linh cat tieng tha phao. Guong mat to beo vua do rue vua bong nhay mo hoi. Chu tich v6 vai chang 



trai 



Toi noi the de dua choi. Dung coi lam trong. 
Doan ong mim cudi chi sang ben chua, noi tieng tung kinh va tieng go mo vang len khong ngot tit sang 
som : 

Chang CO viec gi luc nay. Chii sang ben chua ngoi choi cho do moi. 
Noi doan, ong quay lai phong trong, gieo minh xuong goi. phong ngoai, chii linh beo ciing da nhe 
nhang dong cita roi di. Tieng buoc chan nen tren bac tam cap va tren san chua chim dan trong nhip go deu dan 
cua tieng mo. Tieng mo vang vpng giita khong gian, khien ong nho lai tieng nuoc nho gipt trong mot hang niii 
nhieu thach nhii. Ay la tieng troi chay cua thai gian, thit am dieu vinh hang. Sang nay, tit liic trai con toi den, 
ong dang nam tren giudng da nghe tieng thi tham ciia su nit vai hai chii linh gac ca dem truac cita : 

Hom nay nha chiia phai doc kinh som vi c6 chuyen can thiet. Khong hieu dieu do c6 khien chii tich phien 

long hay khong ? 

khong ! Ditt khoat la khong. Phai de chii tich ngii cho yen giac. 

Cac chii thong cam. Mot nam c6 ba tram sau muoi nham ngay, nha chua chi dam phien chii tich, doc 

kinh bat cap le som nay thoi... 
Nghe toi do, ong tra day khoac ao bong buoc ra can thiep : 

Cac chii cit de nha chua tung kinh. Toi thitc day lau roi. 

Mo phat, xin da ta tit tam cua ngudi. 

Su nit chap tay hinh biip sen, ciii dau that thap de ta on. Roi chi ta liii lai, cam cay den hoa ki dat sat chan 
tudng, quay ve chiia. Trdi cdn toi den, suong vay nhu khoi, vat ao dai nau cua ngudi dan ba tu hanh bay lat 
phat trong suong gpi nen mot cam giac la lung. Va cay den dau di dong trong dem ciing nhac nhd mot hinh anh 
da tit lau viii lap trong di vang. Ong khong cdn muon nam tiep nen bat den ngoi doc sach. Nhung chang mot 
con chit nao lot vao dc khi tai ong dong len nghe kinh va tieng mo. Ngoi nhu the gid lau, trong trang thai hoan 
toan trong rdng, ong lat nhitng trang sach mot each may mdc va nghe thit am nhac budn ba, te nhat cua nha 
chiia vang den nhu ddng chay cua mot con song lang Id, hoac cua mot ddng muong khe khe ri rao giita hai bd 
CO. Sau ciing, ong hieu rang hinh anh ma ong kho cong tim kiem chinh la hinh anh cua me ong, thdi xa xoi. 
Vao mot dem dong gia buot, mii suong, ba ciing cam cay den dau nhu the di qua san, vat ao dai cua ba ciing 
bay lat phat trong suong dem nhu vay. Ba di xuong chuong trau de bd them trau vao ddng dam. Nhitng dem ret 
dit, neu khong giit dupe ngpn lita am i de sudi am, trau de chet hoac bi cudc chan va khong the cay rudng. 
Ngay dd, dng trac bdn hay nam tudi, dang nic trong nach me ngii thay ba bd di lien nhdm day, ngdi thu lu trong 
chan thd cd nhin theo. Hinh dang manh de cua ngudi dan ba thdn da, vat ao dai nau mem mai cudn bay, canh 
tay am ap va miii thom sita me.... Huong vi cua mot qua kbit xa lo xa lac bdng quay ve. Mot ndi nghen ngao 
cam lang dang len trong dng. Ciing vdi nd, mdi sau thuong khdng the cat nghia. 

- 6,phily! 

Ong bat tieng keu. Doan cat cudn sach di, dng tim ddng bao de dpc tin titc. Nhumg tin titc ngay nao ciing 
gidng ngay nao, dng biet tit lau nhu vay. Cd nghia ly gi khi tiep tuc an mot mdn an dupe xao nau tit ban tay mot 
dau bep nam nay qua thang khac ? Su ngao ngan xam chiem ca dc nao Ian chan tay dng. Hinh anh ngudi dan ba 
ao nau lai quay ve, de kheu gpi tudi tho xa xdi cua dng. Rdi cai dita be nam tudi ngdi trong giudng nhin theo 
me lai keo theo ndi nhd mot thang be khac. ..Cit nhu the, dng quanh quan trong hoa nguc cua trai tim minh. 
Khoang chin gid, dng cam thay nhu ngat thd. Chd cho cau linh beo thu dpn am tra sang, dng bao : 

Tdi mudn vao ritng dao choi mot lat. Chii chuan bi trong muoi phut rdi ta di. 

Da , khdng dupe ! 
Cau linh hdt hoang keu len titc khac. Rdi nhin ve mat bat binh cua dng, cau ta ha gipng phan tran : 

Thua chii tich, hdm nay khdng the vao ritng dupe. Xin ngudi thdng cam. 
Ong dap Idi, cd ngan lai cam giac buc dpc : 

Trdi tuy lanh nhumg tanh rao. Tdi mac ao bdng la dii. 

Thua chii tich, hdm nay la ngay hac dao. Chieu qua su nit bao con nhu vay. Ngay hdm nay la ngay xau 

nhat trong ca nam. Sang nay nha chiia tung kinh sdm la vi vay. 

Ra the. Nhumg chii cdn trai tre ma ciing tin may chuyen ay sao ? 

- Da.... 



Au Zenith - Duang Thu Huang - 8 



Chang linh ap ling nhu ga mac toe, roi sau mot lat ngac ngii cau ta bong nhien tra loi mot each quyet liet : 

Con tin. Con khong so eho eon nhung eon eo nhiem vu phai bao ve nguoi. Chung ta khong the vao rung 

duge. 
Lan dau, ong thay ga trai hien lanh nay eo mot ve euong quyet di thuong nhu vay. Ong mim eudi im lang. 
Su im lang do vi ne. Muon hay khong ong eung phai tham eong nhan rang ga trai beo tot nay la mon qua hau 
hinh troi eho. Tuy nhien, ong khong ngo la nhung lo so phong ehung eua anh ta lai tro thanh su that : Ke tit 
ngay ong den ehua Lan Vu, da mudi tam thang tron, hom nay la lan dau tai nan xay ra. Tai nan eua nguoi eha. 
Va tieng keu khoe eua diia eon dan ong quay lai dia ngue eua minh : Noi thieu vang diia eon trai dpi len nhu 
eon dau ae tinh eua ehung img thu, hanh ha ong khong thuong tiee. Tim ong giong nhu eon ehim non do hon 
tran trui roi xuong bui gai day. Nam tren giuong, ong lay hai tay ehe mat va tham hoi : 

" Lieu mai day, no eo khoe thuong ta vao ngay ta ehet ? No eo eat tieng keu tham thiet nhu diia be duoi 
thung lung kia ? „ 

Mot gipng khinh bae eat len tu noi nao do trong sau tham tam hon, nhu giang mot eai tat tan nhan vao 
giua mat : 

" Thoi di, nao ai eho no biet eha no la ai ?....Lam sao no eo the do tim duge tung tieh eua minh, khi ehinh 
nguoi eha xoa di mgi dau vet tren eon duong tim kiem ?...„ 

Ong eat tieng noi voi ga quan toa v6 hinh v6 dang kia, tu thay yeu hen truoe mat ga : 
" Nhung eung thoi gian. Toi hy vgng rang... voi thoi gian." 

Ga quay lung di, nem vao ong su im lang day khinh bi. Bat giae, ehu tieh thot tieng ren va eam thay 
guong mat minh dang bien dang vi tiii nhue. Ong vgi vang up mat xuong goi, e ngai eo ke bat do buoe vao. 
Nhung eon eo that bong don dap keo den khien ngue ong dau nhoi timg hoi nhu bi nhao bop boi mot ban tay 
sat. Va, bong nhien, ong them muon khoe. Mot thu khat vgng ong ehua timg biet tit thud Ion khon eho den tan 
liie nay. Mot thit uoe muon la lung nhumg thoi thiie dit dgi, si me va dau don. LToe gi ong eo the khoe that to, 
khoe giita thanh thien baeh nhat. LToe gi ong eo the khoe ha he, khoe sau tham thong thiet, khoe thenh thang 
giita troi tham dat day, khoe mien man hon tiii nhu mot nguoi dan ba hay mot dita be. LToe gi ong eo the thet 
len giita ritng giita niii nhu dita eon trai ke xau so vita nga xuong vue. Nhung thay vi ggi : Cha oi, ong se ggi : 
Con oi : 

- Con oi ! Con trai eua eha oi ! 

Con oi ! Gigt mau eua ta, ke noi doi tong dudng eua ta, khiie rugt eua ta. Trai eay lae miia eua moi tinh 

dau don giita ta voi nang.... 



Nhumg ong the khoe vi da eo tieng go eita va tite khae dgi trudng dgi ean ve Le buoe vao : 

Thua ehii tieh, nguoi khong duge khoe ? 

Toi bi mot eon nhite dau dit dgi. 

Ong dap ma khong thay doi tu the nam. Gigng Le deu deu nhu tieng nuoe nho tit mot ehiee voi bi 
ho vang len trong phong, ong eo eam tuong moi Idi eua anh ta nhu mot nhat biia go vao gay ong : 

Thua ehii tieh, tra da pha. Moi nguoi dung eho nong. 

Chii eit de day eho toi. 

Thua ehii tieh, xin nguoi eho phep ggi bae si ? 

Khong ean. Ai eiing eo liie phai dau dau. Toi biet ro la khong eo trieu ehitng huyet ap. 

Thua ehii tieh, nguoi dang d trong thoi ki dieu tri. 

Toi da ngitng hai tuan roi. 

Thua ehii tieh.... 
Ong huge long phai quay dau lai, roi ngoi day. Dgi trudng dgi ean ve khong he to ra nao niing, anh ta van 
ditng sitng sitng giita nha, khay tra tren tay. Ngay mot lan, hoae sang hoae ehieu, dgi trudng dgi ean ve true tiep 
phue Ml ong de kiem tra tinh hinh site khoe hoae giam sat eae nhan vien dudi quyen minh. Mot su man ean la 
lung. Mot su ehii tam bang gia. Guong mat anh ta tam thudng vdi nhitng not tan nhang to qua ed va nhieu eiing 
qua ed khien mau da anh ta nga sang nau dam khien ngudi ta lam tudng anh ta ed gde tieh An do hay A Rap. 

Thua ehii tieh, tuan tra ed kem theo eao Linh-Chi va thude tim maeh. Bae si dan nhat thiet udng khi dang 

ndng. Vi le dd ehung tdi phai ii tra trong am dae biet. 

Duge rdi. Dat xudng ban eho tdi. 
Ong dap va tham nghi : 

« Khdn khd eho than ta ; khdng ed mot thdi khae nao tranh duge nhitng anh mat theo rdi... » 
Dgi trudng Le dat khay tra len ban va nhae lai : 

Mdi ngudi dung tra eho ndng. 

Cam on. Tdi vita nghe tieng thet eiia ehau be nao dd dudi thung liing. Nhitng tai nan nhu vay xay ra ed 

nhieu khdng ?... 



Au Zenith - Duang Thu Huang - 9 



Khong nhieu, nhimg duang nhu nam nao cung c6, theo nhu dan quanh wng noi lai. Chu tich chang can 

ban khoan nhieu qua, bat Igi cho sue khoe. Toi da dieu dai dpi pho dan quan xuong niii eiiu ho roi. 

Chinh quyen khong lam duge dieu gi huu ieh de ngan ehan nhung tai nan kieu nay hay sao ?... 

Da...Nhumg.... 

Dpi truong dpi ean ve dap, ve ngae nhien. Roi mat anh ta anh len mot thii anh sang wa ranh ma wa xae 
xupe. Mot Ian nua, ong hieu rang ong wa buong ra mot eau hoi dai dot : 

Toi biet rang thien tai hay van menh deu \-up1: qua sue nguoi. Nhumg dau sao, ehinh quyen eung nen lam 

dieugi do. Itrala .... 

Co ehii a ! 
Le ngat loi ong : 

Chinh quyen ehae ehan se eu nguoi toi giiip eang benh nhan vao vien, boi tit day xuong huyen rat xa. Gia 

dinh neo don khong the kham noi. Roi ehinh quyen se giiip viee tang ma neu nguoi bi nan khong qua 

khoi. Truoe het la doan thanh nien, roi dang uy xa. Sau do la eae doan the khae. 

Toi muon den tham gia dinh nguoi bi nan. 
Ong noi. Va ehinh ong eiing kinh ngae vi y tuong dot ngpt eua minh. Le dung sung hoi lau roi eo gang no 
nu eudi, tit ton dap : 

Thua ehii tieh, nguoi wa qua giai doan dieu tri, dang eon a tinh trang phai theo doi nghiem nhat dien tien 

eua site khoe. Den tham mot dam tang vao liie nay la v6 eiing bat Ipi. Them nita, tit dinh niii xuong 

thung tren ngan met. Linh tre di eiing tham met, huong chi... 

Cae ehii da dua toi len dinh niii dupe ? Ha ea gi thoai thae dua toi xuong niii ? 
Ong nhae lai mot eaeh lanh lung. 

Mot Ian nita, dpi truong dpi ean ve sitng so vi phan itng bat thuong eiia ehii tieh. Anh ta dan mat ra mot 
lat roi hang gipng : 

Bao cao chii tieh, khi dua nguoi len niii phai huy dpng may bay quan dpi. Vao liie nay, mpi phi dpi deu 

bi dieu ra mat tran de eho thuong binh. 

- Sao? 

Ong eao gipng van lai Le, voi su tite gian khong ehe giau : 
Tuan nao toi eiing nhan bao eao tit van phong trung uong dang. Bao eao nao eiing tran ngap tin ehien 
thang. Chii dinh noi gi voi toi ? 

- Da... 

Le eiii dau xuong. Kho ma dpe dupe nhitng gi dien ra phia sau vang tran ngan nhumg vuong va dung thang 
len nhu mot vaeh da, vang tran noi tieng vi dupe eoi la giong het tran Stalin. Le thuong khoe khoang va ran de 
dong eap : 

« Dimg dpng vao tao. Da thay vang tran nay dieh thi kieu tran Stalin vi dai hay ehua ?... » 
Lite nay, dpi truong dpi ean ve dang eiii gam mat xuong suy gam. Roi sau mot lat, anh ta khom lung that 
thap ma noi : 

Thua ehii tieh, neu nguoi da quyet, toi se bao eao ve Ha noi. 



Chii tieh dimg len, buoe ra \'udn, biet rang ga dan ong da nau da len len lui ra. Bay gio, eon tite gian bop 
nghet trai tim ong. Nhitng eon song nghen ngao trao len hpng, va dong thoi trong phoi ong dang len nhitng 
luong hoi nong don dap. 

« Sao ma giong nhitng Ian hoi pha ra tit 16 than eua mot eon tau. ?... » 

Con tau dua ong roi xit ra di. Con tau dua ong tro lai. Ciing thit lita eua eon tau ay bay gio thieu dot tam 
can. 

Mot eanh mai dam vao thai duong khien ong vpi vang nham mat lai. Chinh khoanh khae ay, tieng khoe 
eua dita be duoi thung sau lai vang len. Lan nay, thang be da thoi gao thet, tieng khoe eua no ehi eon la tieng i 
eo hoa eimg tieng gio. Ong nghi : 

« Chae dpi eitu ho da toi roi ... » 

Ra khoi vuon, ong nham phia cita tam quan ma buoe. Gio da noi len bon be. Sau mot khoang thai gian 
ngung lang, gio ao at truon qua eae vaeh niii, don duoi nhitng lan may sang mot goe troi de ven len mot 
khoang xanh lo ngpt ngao trong suot. Nho troi quang, ehii tieh nhin thay eae eum ritng ben duoi, khoang trong 
giita eae eum thong , khu nha eua dai dpi ean ve giong nhitng bao diem xep thanh hang phia duoi eae suon da 
lom ehom va sat do, tram khi tupng xay bang da hpe tit thoi thupe Phap. Thap hon nita la nhitng eon duong 
ngoan ngoeo dan xuong thimg sau, noi top linh eitu hp eiing dan so tai dang vong nguoi bi nan tro ve lang. 
Doan nguoi noi nhau di hang mot, nho nhu nhitng eon kien. Tit tren eao nhin xuong, ehii tieh eo eam tuong 
nhu trong thay mot dan kien ean duoi nhau bo tren ngpn eo lau. 



Au Zenith - Duang Thu Huang - 10 



Cha ai cha ! 
Gio doi chieu, thoc tit duai thung lung len tan dinh nui. Tieng khoc ciia diia tre xoay len theo, vang dpi : 
« No khoc khong ngimg...C6 le ngudi cha khong qua khoi. Tpi nghiep cho ke xau so va tpi nghiep cho ca 

dita be sap phai trai qua kiep mo coi.... » 

Ong tham nghi va bat giac nham mat lai. Gio reo trong cac rimg thong vi wt roi nem thit am nhac menh 

mong ciia no vao khong gian menh mong. Chu tich cam thay hoi gio tat ngang qua mat ong hoi am lanh cua 

mua xuan, cua rimg gia va cua nhitng loai hoa dai tren suon nui.... 

Chaoi cha !... 

Dot nhien, ong mo choang mat vi mot cau hoi ap toi : 

« Neu ta chet, lieu thang be c6 khoc khong ? Lieu no c6 thuang ta nhu dita con trai nguai tieu phu khoc 
thuong cha no ?» 

Y nghi do khien ong ditng sung nhu chon chan truoc tam quan, tua ho bi dap dau vao tuong da hay bi 
trung gio dpc. Ngudi linh tre vang loi ong sang ngoi ben cita chua nhung khong roi mat theo roi chu tich. Cau 
ta nhan ra ve mat nhpt nhat cua ong, lien chay bo toi : 

Thua chu tich, moi ngudi trd lai phong. day de trung gio dpc ma cving de iron nga. Tit sang den gio 

dat van van chua that kho. 

Doan, cau ta 6m chat vai ong, diu vao nha. Chu tich muon hat tay cau linh ra nhung tay chang trai am 
nong. Tam than day da cua cau ta ciing am nong va khi ap vao ong, Ian hoi nong truyen sang co the ong cung 
mot Ian ngpn lita cua sinh luc va su nong am cua tam hon. Chi can ditng ben canh con ngudi nay, la du cam 
nhan dupe dieu do : 

« Mot ga trai tot lanh » 

Ong tham nghi va ung thuan theo cau ta vao phdng. do, tra da bat dau ngupi. Ong ngoi uong tra vdi 
niem tin cay dang : 

« No se khong bao gid khoc ta ca. Bdi no khong the biet no la con ai. Mai mai khong biet dupe su that ai 
la cha de cua minh. » 

Roi ong tu rieu ong ham ho khi nghi rang ngudi tieu phu kia la ke xau so : 

« Nao biet ai xau so hon ai ? » 

Gid, ong hieu vi sao ong bong nhien nay ra y dinh xuong nui tham ngudi bi nan. Mot niem khao khat cay 
dpc xen Ian mot su td md bat kha cudng che da nay sinh trong tham tam : Ong muon tham du le an tang ngudi 
tieu phu kia bdi ong muon biet tudng tan dam tang cua mot ngudi cha. Mot ngudi cha theo dung nghia. 






Au Zenith - Duang Thu Huang - 1 1 



Tra Linh Chi cung khong lam nguoi diu 16 hai ngot ngat trong long nguc ong. Chu tich thay ngpp tha du 
can phong thenh thang va ong da mo toang ciia so de Ian hoi mat lanh ciia mii non, cay coi ua vao. cuoi 
giuong ong, nguoi ta dat mot 16 suoi dien, wa am wa khong c6 khoi than. So voi thoi xua, tien nghi da du 
cho con nguoi thoa man : 

« Neu khong gpi la c6 doi chut xa xi ... » 

Ong nghi vay, vi nho den nhung gpc tre va nhung canh kho ma hai nguoi dan ba tu hanh ben chua 
thuong nhom suoi. 

Tren khuon 16 suoi dien ciia ong, c6 hinh nang Bach Tuyet va bay chu lun nhay nhot ben dong lua. 
Nhung ngpn lua nhap nhay c6n cac chu lun nam tay nhau quay khong ngung xung quanh c6 gai toe vang xinh 
dep. Chu tich nhin hoi lau nhung nhan vat trong cau chuyen than tien ay voi cap mat v6 cam roi dot nhien 
dung day, buoc ra dau hoi. Bay gio, gio da long long thoi qua cac suon non, reo hat trong cac canh rung ma 
ong da timg tham thu. Nhung canh rung gia dan cheo cac canh rung thong, trai khap tang mii cao ngay duoi 
chan ngoi chua Lan Vu roi Ian den chan troi phia bac. Thap hon nua, tren tang mii thu hai la cac rung tnic. Cac 
loai tnic vang, tnic v6 chanh, tnic gai mpc chen nhau, ay la vuong quoc ciia khiic nhac bat tan dem he. Nhung 
rung tnic tnim phii cac suon non, lan den tan cac xom tieu phu, tran den tan tang mii cuoi cung, tang mii thap 
nhat, an lien voi cac giai doi trong che va cac nuong san. Ke do, la rupng bac thang roi den canh dong, khong 
thang canh c6 bay nhu nhung canh dong vung chau tho ma cat xen nhu nhung manh ao xanh non, xen voi lang 
mac doi nuong, roi trai dai xuong chan troi phia nam. Truoc kia, dan chiing quanh vTing van leo qua ba tang mii 
de len le chua Lan Vu, it nhat mot nam mot lan vao tiet thang gieng, khi cac vuon mai quanh chua no rp, hoa 
trang menh mong nhu may trang, va khi man dai cung tro day hoa dpc cac loi m6n. Nhung ke chan lam tay bun 
quanh nam cay cuoc, dau tat mat toi, cho dpi cupc hanh huong mua xuan nhu cho dpi khoanh khac thieng lieng 
nhat trong nam, khoanh khac lam loe len nhung uoc mpng than kin, khoanh khac lam nguoi diu nhung buon 
dau mat mat ciia quang doi da qua va nuoi duong hoi tho lan hy vpng cho con nguoi di tiep quang duong phia 
truoc. Phai chang mau trang trinh bach ciia hoa mai, mau trang mong manh ciia hoa man, suong mu ciia tiet 
xuan, may trang tren dinh non va nhung lan hoi nuoc trang dap don tit cac khe vuc bay len da tao nen mot 
canh tupng ki ao, mot ban giao huong trang mien man va thuan khiet khien con nguoi cam nhan dupe site 
manh ciia su thanh Ipc va tai sinh ?... 

Hoac la, tieng chuong chua va nhung bai kinh Phat la chat cam 16 huyen dieu an lii cho kiep nhan sinh 
nhpc nhan tam t6i ? 

Du ly do nao chang nua 6ng cung tu cam thay minh la ke tpi d6 vi tit ngay 6ng len day chinh quyen da ra 
lenh cam dan trong vTing le chua Lan Vu. Voi ly do bao ve su an toan cho chu tich, hp da tuoc di cua nguoi 
dan niem vui it 6i, tuoc di nhung giay phiit tho mpng thieng lieng gan nhu duy nhat trong cupc s6ng hiu quanh 
ch6n nay. Chua Lan Vu truoc day c6 muoi hai su sai. Chinh quyen ra lenh d6n tat ca xu6ng hai ng6i chua phu 
trong dam ritng tnic. Ong phai phan d6i v6 cung quyet liet hp moi cho phep su cu chu tri va mot su nu dupe 6 
lai. Hai nguoi dan ba, mot gia mot tre, su6t ngay cham b6n viton cay, dpn dep ng6i chua va tung kinh go mo. 
Duong nhu kh6ng liic nao hp ng6i nghi trit giac ngu dem va hai bua an ch6ng vanh. Mot su ngai ngan khien 
chu tich kh6ng bao gio buoc qua manh san lat gach la nem c6. Manh san ay la coi bien thuy phan dinh vung 
dat cua 6ng voi the gioi cua ke tu hanh. Nhung, trong bo coi ciia minh, d6i khi 6ng kin dao liec sang ben kia va 
thay hai nha su ng6i d6i dien nhau tren hai chiec trang ki tre cu. Giua hp la mam com dat ngay ngan tren chiec 
ban cung ghep bang tre. Tit xa, 6ng cung biet bua an cua hp dam bac den nhuong nao... 

Mot n6i t6 m6 kh6ng voi can am anh chu tich : 

« Phai chang hp kh6ng biet den bu6n dau, sp hai ? 

Phai chang hp hoan toan xa la voi cac trang thai tinh cam binh thuong cua con nguoi ? Hp khong ham 
mu6n, titc gian ; kh6ng yeu duong hay thu han cving chang han hoan hay chan nan ? Hp kh6ng khac khoai cho 
mong, cung kh6ng vui suong hay tuyet vpng. Cupc s6ng tr6i nhu mot d6ng kenh, kh6ng thac ghenh, kh6ng 
s6ng gi6. Neu qua thuc cupc s6ng nhu vay thi su te nhat se la mot ganh nang kh6ng the hinh dimg ! » 

M6i lan nhin guong mat binh lang nhu nuoc h6 trong nui cua hai nguoi dan ba ben chua, nhung cau h6i ay 
quay lai nhu mot diep khuc. Nhu con toan np vi chua tim ra loi giai. 

Thua chu tich, nguoi kh6ng nen ditng 6 dau h6i qua lau. day ca gi6. 

Cau linh beo vita quet dpn xong hai gian ph6ng, da buoc toi dimg sau limg ong. Chu tich dap loi : 
Kh6ng sao dau. T6i ditng mot lat cho thoang. 
Doan 6ng nhin chiec x6 day xac phu du trong tay cau ta, bu6ng tieng keu : 
0, qua nhieu buom dem. 
Vang. Vi troi rat am... 



Au Zenith - Duang Thu Huang - 12 



Bong nhien, gio ngung lang. Roi, nhu mot su triing diep ngau nhien, tieng mo va tieng doc kinh cung 
ngung lang theo. Nhung canh mai khong con bi gio lac, im lim nhu bi bo bua me. Sau do mot tich tac, nha su 
gia buoc ra khoi cua chua, theo sau la su nu. Chu tich len tieng : 
Bach su cu, hom nay ngai doc kinh qua ngp ? 
Bao gio gap mat nha su chu tri, ong cung len tieng chao truoc. Tu hoi ong con nho ti ti, me ong da day 
ong la phai kinh trpng ngudi cao tuoi hon minh. Su cu bat tuan c6 le, chinh xac ra la hon ong bay tuoi. Tuy nho 
be, nhung ba cu ran roi va con hoan toan minh man. Su cu tien lai phia chu tich, dap loi : 

Thua ngai, som nay bam que, biet c6 su nii ro cho dan cu trong wng nen chung toi phai doc cho du kinh 
cuu nan. 

Bach su cu, nhu vay han ngudi xau so se dugc cuu thoat ? 

Thua ngai, chung toi khong dam tra loi cau hoi ay. Ngudi bi nan c6 song dugc hay khong hoan toan tuy 
thuoc vao so kiep, nhan duyen cua ho. Chung toi doc kinh la de chu phat hoa giai phan nao kiep nan cho 
kho chu. Neu duyen nghiep cua ho voi coi tran con nang, chung toi cau xin cho ho mau lanh Ian de trd ve 
mai am, chia xe cuoc song tran tuc voi vg con. Neu duyen ng ba sinh da diit, chung toi cau cho hg dugc 
mau man giai thoat, lia bo coi tran ma khong phai trai qua nhung day v6 dau don, de vg con than quyen 
dugc cat ganh nhe long, va kho chu dugc thg an due de mau chong dau thai sang kiep khac. 
Ong im lang, nhimg trong long tham nghi : 
« Neu nhu vay thi cau nguyen cung chang lam gi dugc nhieu lam cho the gian. » 
Duong nhu biet dugc y nghi tham kim cua ong, su cu noi tiep : 

Thua chu tich, ngai la bac anh hung kinh bang te the, ngai la ngudi cha vi dai cua non song. La ngudi 
Viet nam, chung toi v6 cung kinh trgng va biet on ngai. Nhung d ban dien khac, chung toi la nhung ke tu 
hanh, chung toi song trong nhung coi ma cac ngai khong song, chung toi tin d nhung dieu cac ngai 
khong biet cung khong tin. The nen, xin ngai cho phep chung toi dugc lang im trudc nhung cau hoi 
khong the giai dap. 

Bach su cu, xin ngai chd phien Idng. Toi chang cd thac mac gi dang ke, chi cd dieu la toi tha thiet dugc 
hieu than dao kinh nha Phat. 
Thua ngai, ngai se ngg neu ngai cd nhan duyen. 
Nhung neu toi... 

Ong bugt mieng budng ra mot cau hdi ma ong khong kip dan do cving chang the ghim giu : 
Nhimg neu toi khong cd nhan duyen ? 

Nha su gia diem nhien mim cudi, khong chut mech Idng trudc cau hdi gidng nhu su khieu khich : 
Thua ngai, neu khong cd nhan duyen ngai se chang bao gid ngg, cho du ngai dgc thien kinh van quyen, 
hoac cho du ca ngan Ian ngai ngdi nghe cac cao tang thuyet phap. 

Ndi roi, ba cu gio tay chi xudng thung lung phia tay, noi cd mot giai mii chay thang gdc vdi hudng nhin 
cua hg : 

Ngai hay nhin day mii trudc mat chung ta :dan trong vung ggi nd la day mii Kiem vi hinh dang cua nd 
gidng het ludi guom. Bay gid ngai hay chii y den nhung con dudng mdn chay dgc theo sudn mii . Hai 
con dudng chay dgc theo hai sudn mii ddi dien se khong bao gid gap nhau. Dieu nay cung gidng nhu 
nhung nga dudng khac nhau ciia con ngudi tran the. Neu khong cd nhan duyen, ngudi ta se mai mai di 
theo con dudng ciia mot ben sudn mii ma thdi. 
Diit Idi, ba cu lui lai mot budc, ciii dau chao : 
Md Phat, chung tang khong dam quay qua ngai. 

Su nu dung sau, ludn ludn dung sau, ciii dau chao theo. Roi ca hai quay ve chua ben kia san. 
Chii tich nhin theo hg mot each khong chii dinh. Hai ngudi dan ba an van nau xdng. Khong xinh dep 
cung khong duyen dang. Ndi mot each cdng bang, thdi son tre at hg cung la nhung cd gai bat mat ua nhin, 
nhung chac chan chang ai dam coi hg la cac my nhan. Neu vdi da so, sac dep la sue manh, han hg khong the tu 
tin d quyen nang ciia minh. Su thong tue, mot thii quyen nang nua, hg cung khong vugt qua nhieu ngudi khac. 
Nhung cd mot thii sue manh nao dd ton tai vung ben trong hg khien hg khong may may run sg trudc quyen uy 
the tuc. Bdi ong biet rd cd rat nhieu ngudi uyen bac, dugc dao tao ki ludng d nude ngoai, cd nang luc that su va 
dugc coi nhu bd nao ciia cac nganh khoa hgc nhung san sang lam tat thay nhung dieu nham nhi ma khong may 
may ho then. Quyen luc the tuc be gay luong tam cung nhu Idng tu trgng ciia con ngudi. Dudi chi thi ciia 
dang, cac tien si de dang chung minh rang Ign an phan trau tot hon an cam, rang rau mudng cd Igi cho sue khoe 
hon thit bd, rang tre em khong nen an qua hai lang thit trong mot thang de tranh nguy co nhiem benh.... Nhung 
bai viet ciia hg khien ong dd mat nhung ong khong the can ngan. Mot khi gudng may da quay....Va chang, cai 
gudng may nay mang dau an ciia chinh ban tay ong. 



Ong lai thd dai, mot thdi quen mdi nhiem may nam gan day. Da nhieu Ian ong chii tam loai bd nhimg 
khong thanh cong. 

Cau linh tre tien den trudc mat ong, rap gdt chao : 



Au Zenith - Duang Thu Huang - 13 



Bao cao chu tich, con xin phep xuong niii. 
Ong hoi : 

0, da toi gio doi gac roi sao ? 

Da, con kem ba phut mudi giay. Nhung top thay ca da len. 
Cau linh dap, gio chiec dong ho deo tay len xem gio mot each cham chu va hanh dien. Chac chan do la 
mon do dang gia nhat trong gia tai cua cau, mon do dugc nha nuoc cap phat voi ly do phu tung nghe nghiep. 

0, da nam gio. 
Ong noi, nhu noi voi chinh minh va dua mat nhin ra ngoai tam quan : Hai nguoi linh gac ca dem da len 
thay chang linh beo. Tieng chan ho dap lao xao tren da soi. Vi gio lang, nhung tieng dpng do vang len trong c6 
tich cua mii non. Ho cung tien den mot Ian, dung nghiem chao truoc mat ong. Chu tich phac mot cu chi nhe 
nhang quen thupe cua nghi le, cho phep ho dugc thi hanh phan su mot each an nhien. Trong liic do, cau linh 
beo roi san chua, re xuong loi mon. Vi than hinh nang ne, tieng chan buoc cua cau ta con khua dpng am i hon 
ca hai dong nghiep. Ong nghe ro tieng nhung hon da nho ban khoi le duong, Ian long 16c, va dap tren suon mii. 

Chu tich quay vao nha vua dung liic to cap duong dang sap dat bua com toi. Vi khong tien nau nuong 
trong gian bep so sai cua nha chua, nguoi ta chuan bi cac bua an cho ong trong cung mot bep voi nha an trung 
tao cua dai dpi can ve roi cu nguoi mang len . Bac si cung an tai do, de kiem tra dinh lupng va chat lupng bua 
an cua ong. Roi buoi toi, anh ta se ngu trong mot gian thupc ba gian chua ben ta. Khi chu tich buoc vao phong 
cung la liic bep truong tien ra : 

- Moi chu tich dung bua cho nong. 

Ong nhin bua an sap san tren ban, bao anh ta : 

- Chu vat va suot ngay, con leo len day lam gi cho met ? Cu de anh em mang com cho toi la du. 

Thua chu tich, toi muon true tiep xem nguoi an c6 dupe ngon mieng hay khong ....Neu c6 van de, toi 

can phai thay doi thuc don cho thoa dang. 

Chu biet ro toi chang phai nguoi qua ken chpn mon an. 

Da, toi biet ro la nguoi chang muon lam phien bat cu ai. Nhung sue khoe cua nguoi la tai san quoc gia. 

Chung toi dupe han hanh khi phuc vti va bao ve nguoi. 

Ong im lang ngoi vao ban, khong the noi gi them. Nguoi linh phu bep dat chiec 16 dien u com cho 6ng 
len mat ban r6i cung bep truong lui ra. Tuy nhien, 6ng biet r5 hp kin dao theo roi 6ng tit ngoai cua. Vi hp t6n 
kinh 6ng m6t each thanh thuc, lo lang cho sue khoe cua 6ng m6t each thanh thuc nen 6ng bu6c phai lam nhu an 
m6t each ngon lanh du thuc tinh, chang cam nhan dupe may may mui vi nhvtng thii 6ng dang nhai va dang 
nu6t. R6i 6ng tiep tuc cho hp thu dpn ban an, bu6ng vai tieng tram tr6 truoc bat che long nhan trang mieng, 
sau d6 cho tiep nhvtng loi chao cimg kinh cua hp truoc khi hp quay xu6ng khu mxc d6ng quan. Ng6i lai m6t 
minh, 6ng lang nghe tieng chan cua t6p nguoi vang len trong dem, xen Ian tieng cuoi dua. Tat bot m6t ngpn 
den, 6ng lang le nhin qua khoang tr6ng noi khu6n cua. Trong khung troi t6i den, nhung canh cay d6t nhien 
mang dang hinh ki la. Anh dien rpi len cac tang la mu6n ngan con mat ki bi, va m6i con gi6 lac, nhung con 
mat ay nhap nhay m6t tia nhin, khi cuoi cpt, khi nham hiem. 

Liic nay, con tim ong da ngung con khac khoai. Nhvtng Ian hoi n6ng trong 16ng nguc cung da tieu tan. 
Chi c6n lai m6t su tr6ng r6ng rpn h6n. Trai tim 6ng gio gi6ng nhu ng6i nha hoang, noi gi6 tung hoanh gheo 
cpt, xua du6i nhung b6ng ma cu ngu. Trai tim 6ng gio la dao vang, noi bay chim di tni da roi xa, chi c6n lai 
dam 16ng xo xac tren bai c6. 

Ong ng6i do dan h6i lau, kh6ng c6n biet minh nghi gi. Nhung d6t nhien, nhung con rung minh on lanh 
chay ngang qua da thit. Toan than 6ng dung gai 6c. C6 tieng ai d6 keu u 6 ngay sau lung 6ng. Chu tich quay 
lai. Tieng u 6 vang len kh6ng ngung. Nhung khi 6ng quay sang ben phai, tieng keu ay thoat ra tit biic tuong 
ben trai, va khi 6ng quay sang trai, tieng keu lai d6i chieu, tua h6 tr6 choi tr6n tim cua tre nh6. Ong diing len 
quay nhin b6n phia nhung kh6ng thay gi khac la ngoai b6 tit binh son mai : « Xuan, ha, thu, d6ng ». Liic ay, 
tieng keu u 6 lai phat ra ngay tren dinh dau 6ng, lung lo, diit n6i, chap chon.... 

« Phai chang d6 la tieng keu cua chinh ta, tieng gao thet cam lang cua chinh ta 6 ben kia chan troi, hay 
tieng keu tan s6 cua nang, nguoi yeu dau ? » 

Ong tu h6i. 

Nhung kh6ng mu6n tim loi giai dap. 

Tieng keu dau don that su cua nang hay tieng thet gao cam nin cua chinh 6ng, dau c6 gi quan trpng ? Da 
tit lau, tit rat lau, 6ng c6 th6i quen dim nen nhvtng y nghi cua 6ng trong cam lang. Nhung y tuong cua 6ng 
gi6ng nhu nhung con tau bi danh chim, ch6ng chat duoi day dai duong, wi lap giua bun noi rong reu va cac 
loai san h6 ngu tri. Da tit lau, ng6n tit cua 6ng bi tan sat nhu nhung doan thuy thii xau s6 bi bpn cuop bien chat 
dau, nem xac, than ch6n duoi day bien ; va nhung con s6ng miet mai nhu nhung nam m6 di d6ng, gao thet 
kh6ng ngung nghi, ri rao kh6ng ngung nghi de mai mai cac thay ma yen vi trong 16ng bien t6i. 

Bien lang cam. 

Cung da tit lau, 6ng c6 th6i quen nhin vao nhvtng y nghi cua chinh 6ng nhu m6t ke ditng ngoai hanh lang 
d6m vao can ph6ng hang xom qua 16 khoa voi n6i t6 m6 va h6 then vi chinh n6i t6 m6 ay. Trong ghe lanh va 



Au Zenith - Duang Thu Huang - 14 



thu ghet, nhung y nghi cua ong tit chui liii nhu nhung con chim gie run tren canh dong, nai tieng reo ho san 
duoi cua con ngudi khien chung khiep so phai chiii xuong duoi luong cay hoac trong cac bui gai. Trong dan ap 
va don nen, nhung y nghi cua ong Ian chim nhu cac loai ray bp a dam lay. Va cung nam thang, nhung y nghi 
ay suy tan tua nhung diia be so sinh bi nhot trong long kinh khong con du 6-xy , tit tit lim chet. 

Vay ma gio day, su bat on dang xay ra. 

Co dieu gi do tua ho nhu dpng dat, hoac nhitng dau hieu bao truoc cua mot con song than,hoac mot tran 
phun lita cuong dien cua nhitng hoa diem son tuong chitng da tat. Ong thay ro nhitng y nghi da xa xoi, da lui 
tan, nhu muon ngan manh rach ta toi cua mot tam ao bong nhien don tu lai, giang noi, chap va nhau, tim lai 
dang hinh da mat. Nhitng dita tre so sinh tuong da chet bong nhien mo mat khoc oe oe trong long kinh. Nhitng 
nam thang xua bong cuon cupn tro ve. Phep mau cua cac dang linh thieng hay biia chii cua loai phii thuy ? 

Ong khong biet. Ong khong the biet. Nhumg bien lang cam da noi song. Ong hieu rang ngudi xua da 
quay ve.... 



Co tieng go cita. Tieng go thoat dau roi rac nhung sau do don dap hon. Ong giat minh vi nho rang da den 
gio lam viec cua bac si. Anh ta se tham mach cho ong truoc khi lui sang can buong ben ngoi chiia doi dien. 

Hom nay, toi muon di ngu som. 
Ong cat tieng truoc khi bac si xuat hien tren khuon cita : 

Chii cit ngii cho ngon giac, neu can toi se gpi dien. Dien thoai ben phong chii chay tot roi chit ? 

Da, thp da sita hoan chinh. Bay gio chuong do ron ra.... Nhung dii sao, xin chii tich cit cho phep toi dupe 

kiem tra ... 

Khong can, chii vTta kiem tra rat ki toi qua. Hai muai bon tieng dong ho khong the don nga mot mang 

ngudi. Di ngii di, va toi bao truoc rang toi se hut mot hoac hai dieu thuoc. 

Thua.... 

Da ba tuan lien toi khong dpng toi hop thuoc. Nhung toi nay, toi se hut. Thi thoang ngudi ta ciing nen 

nhan nhupng thoi quen. 

Thua chii tich, nhung . . . 

Bac SI ngan ngit. Dudng nhu anh ta muon noi dieu gi do nhung lai thoi. Co le anh ta dinh noi rang thuoc 
la gid day la ke thii ciia ong ; rang ong can doan tuyet cang sdm cang tot vdi ke dong hanh doc ac nay, rang 
nhiem vti cua anh ta la phai ngan chan lai nhitng con them muon tai phat.... Nhitng bai ban thuoc nhu chao chay 
cho ca ngudi noi Ian ngudi nghe. Vao phut do, anh ta cam thay nhitng Idi le cua minh se hoan toan v6 dung doi 
vdi chii tich... Sau vai phut ngan ngit, bac si ciii dau chao : 

Thua chii tich, chiic ngudi ngii ngon. 

Toi ciing chiic chii ngii ngon. 
Bac SI bien mat trong bong toi. 

Vai phut sau, anh den bat sang trong can phdng ben kia san chiia. Va mot gipng nam trung cat len : 
« Ngudi yeu dau, 

Biet bao gid lai trong thay nhau ? » 

Chii tich nghieng dau lang nghe. Da lau lam, ngudi dan ong nay mdi lai hat khiic ca tinh ai. Bac si von 
thich hat nhung cd le vi ngai ngiing khi song sat ben ong nen anh ta thudng chi hat hanh khiic hoac dan ca. Phai 
chang vi hom nay ong tu cho phep ong hut thuoc nen anh ta ciing tu cho phep minh hat tinh ca ? 

« Ngudi yeu dau, 

Gid day em d phuong nao ? » 

Ldi noi Idi, nhiing am thanh nhe nhang bay len nhu nhitng canh dieu ong anh chao lupn trong khung trdi 
miia ha. Miia ha xa vdi....Miia ha ay gid Lao thoi qua nhitng giai niii phia tay, long Ion hii gao tren nhitng canh 
dong kho ne, noi dat nitt toac thanh nhitng ke khong 16 ngoan ngoeo nhu nhitng dudng van tay cua mot son 
than cd so phan gian truan. Lii chim khat nude thoi ca hat nhung bii lai, muon canh dieu lii lupt bay len. Nhitng 
canh dieu trang mau cd lau, nhitng canh dieu xanh mau la, nhitng canh dieu vang mau vang cua lii budm 
xuan... Nhitng canh dieu ay chen chiic nhau miia lupn giita khung trdi, nhu nhitng giac mo dan xen, nhu nhitng 
ngpn lita tinh than bung chay vao khoanh khac cuoi ciing cua mot dang may rau nga xuong noi tran tuyen. 
« Ngudi yeu dau... » 

Gipng hat mupt ma dan ong ve mot miia he khac, noi mat rupi bong cay, noi am u tieng suoi. Va nhitng 
hoang hon chien khu rpi len song cita ngoi nha san.... 
« Gid day em d phuong nao, 

Tinh ta each xa, nhung Idng ta khong ngudi nhd .... » 

Dem tinh lang vi gid khong cdn thoi nita. Khong cd trang. Ciing khong mot ngoi sao. Chi mot mau den 
than bi. Niii non, khe suoi, ritng cay, vudn tupc, nhitng lang tieu phu dudi kia va ca nhitng canh dong xa hon 
nita deu chim trong im lang cua dem day. Mot khong gian den menh mong nin thd. Trong khong gian ngung 
dpng ay, mdi ldi ca ngan len nhu ca mot dan chuong. 



Au Zenith - Duang Thu Huang - 15 



Chu tich cham mot dieu thuoc de c6 the nghe ro hon khiic hat : 
« Nguaiyeu dau.... 
Biet bao gia lai trong thay nhau.... » 

Bay gia, ong nghe tieng niic na ngay sau gay minh. Tieng niic na quen thuoc ay khien ong ngoi chet 
Cling. Ong khong dam quay lung lai. Ong rit lien ba hoi thuoc that sau vi tin rang thuoc la lam tinh tao va su 
tinh tao ay se xua duoi nhung ao mpng hay huyen anh. Nhumg ong nham. Tieng niic no khong bien mat ma 
vang len ro ret ben tai ong den miic ong nghe ca hoi tho hon hen kem theo. Mot guong mat dam dia nuoc mat 
ap sat vao ma ong. Le dam dia, nhung gipt le lanh buot. Ong cham dieu thuoc thii hai, roi thii ba, nha khoi lien 
hoi, nhumg ma ong van buot lanh vi nuoc mat. 
« Ngudi yeu dau oi... » 

Tieng hat van vang len. 0, chang con la tieng hat ma la tieng goi cua chinh ong. Nhumg ong khong dam 
cat thanh loi nen chung mai mai chi la nhung tieng goi cam nin : 
" Xin em hay tha thii cho t6i....Xin em..." 

Mat ong cay xe. Thoang mo ho, mot chut hoi nong luot qua bo mi. Nhung vong khoi chap chon bay toa. 
Khoi cupn nhu may luc hoang hon giong gio. Khoi nhat nhoa nhu suong mu Ian toa tren dam nuoc mua xuan. 
Cupc doi ong phai chang cving chi la nhung vTing khoi suong hu ao, nhung ba dpng cua may troi, gio cuon ? 
Quyen nang cua ong phai chang cving chi la thii bua phep phu du cua anh den trong rap hat tuong ? 



" Xin em hay tha thii cho toi." 

Ong ciii dau lam nham ma khong biet rang bac si da diing trong khuon ciia: 

Thuachii tich.... 

Ong nguoc len va phai qua mot tich tac moi kip dinh than : 

Sao chii khong hat nua ?...T6i rat thich nghe chii hat. Chii c6 mot gipng nam trung tuyet voi. Le ra chii c6 

the tro thanh ca si chuyen nghiep. 

Thua chu tich, nguoi qua khen. 

Toi khong lam ngoai giao voi chii. 

Cam on chii tich. 

Tai sao chii quay lai day ? 

Thua chii tich, can ve bao rang nguoi khong chi hiit mot hai dieu ma hiit rat nhieu...Nhu the, v6 cung 

nguy hiem cho siic khoe.... 
Ong ciii xuong nhin bao thuoc tren ban va nhan ra rang ong da hiit qua nua. Khoi con ngung mu mit trong 
phong. Bac si dan mat vao mat ong. Co le anh ta dang tham do nhung ngan nuoc mat. Chu tich nit khan tay lau 
mat, hang gipng : 

Qua la toi cung c6 hiit hai nhieu. Khoi cay xe ca mat. 

Thuachii tich... 

Khong sao ca. Toi tat thuoc ngay day. 
Ong di dieu thuoc dang hiit do vao gat tan, ngay truoc mat bac si. Doan diing len, ong vuon vai, gio tay 
che mieng ngap vo : 

- Gio, toi phai tap khi cong moi hong ngii dupe. 






Au Zenith - Duang Thu Huang - 16 



Vu tra lai nha vao dung ngo. 

Ong nhung chi muon nhiing dau vao chau nuac cho da nong roi Ian ra ngii. Trai lanh, nhung mau cam 
han soi sung sue khien mat ong nong nhu bi lua rang. Du uong het hai am che, lai them tach ca-phe buoi sang 
nhung ong hoan toan khong thay doi. Ong cham cham nghi den chiec giuong ke o goc phong, sau tam ri-do 
hoa xanh nhat. Chi vai phut nua thong, ong se dugc Ian xuong do, nham mat lai de khong phai nhin thay ai, de 
khong phai nghe ai noi, de nhung sgi day eang tot dp trong 6e nao eo eo ehung xuong. Chinh lue ay, ong ehgt 
nhan ra rang ong da gan bo biet bao voi ean phong eua minh. Chiee giuong kieu eo va tam man hoa evi. Rat 
nhieu Ian vg ong muon thay tam ri-do da phai mau va tro loi vai ay bang mot tam rem dang-ten sang trgng 
nhung ong nhat quyet phan doi. Co le, pham la ngudi ai eung eo nhung so thieh rieng doi khi la lung, ki quae 
tham ehi la phi ly. Trong ngoi nha thenh thang eua ong, mgi vat deu da doi thay. Tu mau voi quet tuong den 
ban ghe giuong tii, tit ao quan do an thiie dung toi eae ehau eanh, tranh anh tren tuong, gia mae quan ao, hop 
bay huan ehuong....Duy ehi tam ri-do eu eon ton tai, ton tai mot eaeh lae long trong khung eanh moi. Day la 
mot tam man bang vai tho, loai re tien, nam thang da mai eae sgi vai den tan loi va mau phai den miie nhung 
bong hoa li ti kieu hoa eo dai ehi eon la nhung eham xanh mu mo ehen ehiie nhau. Nhung Vu thieh tam man 
ay. Su hien dien eua no giong nhu niem an ui. Mau xanh phai tan eua no dem lai eho ong eam giae binh an. 
Ong khong the giai thieh voi vg, ong ehi noi van tat rang : 

Tam man nay xau that nhung no duge treo vao ngay ki niem Ian thii ba euge hon nhan eua ehung ta. Em 

khong nho rang ehii lien lae mang tam man nay len ehien khu da hy sinh trong mua dong nam ay, tren 

duong quay ve Ha ngi lay tin ? 

Em nho. Nhung do vat nao eung ehi ton tai mot thai gian. Nguai ta van bao : Mot dai ta muon van doi 

vat. 

Neu do vat dem lai su thoai mai eho nguai dung thi no nen duge ton tai. Chung ta khong nhat thiet phai 

ehay theo thien ha. Dung quan tam thai qua den do dae. Boi em duge hge hanh, khong phai eon me Tu. 

Anh vi em voi eon me Tu hang ca hay sao ? 
Vg ong keu len phan no. Va ong, ehi eho eo the de noi lai euoi eung : 

Anh khong vi em vai hang nguai ay. Nhung dung quen rang ehi hang nguai nhu the mai qua eham ehii 

den do vat. Hg khong biet lam gi ngoai eaeh khoe giau. 

Vg ong im lang, mat do nhu. Tu do, ba de eho ong yen than. Co the vi tu ai nhieu hon la than hieu gia tri 
ki niem eua do vat. Nhung dau sao, ong eung da thang euge: tam ri-do eu van eon nguyen do. Vai ong, no 
khong ehi don thuan la ki niem ma gan giong nhu thii bua bao mang. No dem lai eho ong su binh tinh vao 
nhung phut nguy nan. No tra lai ong su sang suot ean thiet khi roi tri. No lam em diu tam hon. Moi khi buon 
nan, dau dan, ong thuang khoa ehat eua phong, nam Ian xuong giuong, keo tam ri-do den giap tuong de ehe di 
tat thay mgi do vat khae, de ehi eon lai truoe mat mot xanh em diu. No la thii mau phai nhat, nhumg do la mau 
eua thai trai tre. No la tieng vgng eua nhung nam thang da qua, nhung nhung hoi am ay ehiia dung mot sue 
manh eo the lam tuoi tre tam hon mon moi eua ong. No la dau vet eua mot mua da khep lai. La dau vet, nhung 
no du sue khoi ggi muon ngan loi mon trong khu rung eu. Nhu the, no khien ong tim lai bong dang eua ehinh 
minh, hinh dung lai sue manh ong timg eo, su ean dam va nhung ehien thang ong timg tu hao, nhung hanh 
phue Ian gian nguy ong timg nem trai. 

Nhieu nam, Vii tim thay mot lien tuong v6 eiing sit sao giiia tam man xanh nay voi bai hat " tu„thai ong 
eon la hge sinh trung hge. Bai ea : 
" Tra lai mai nha xua „ 

Bai hat Y duge nhap khau tit eae truang Tay Ian sang eae truang pho thong binh dan khae, tra thanh noi 
dam me eua eae ehang trai eae trai eo gai thai ao trang hge tro. Bai ea ay ehi eho ong mot eaeh mo ho rang eon 
nguai ean phai tha neo a mot ben ba nao day, noi hg eo the bang rit nhitng vet thuang, lam len da non tren 
nhitng vet loet va eho dgi eae vet seo lanh.... Noi ay, hg eo the tim lai duge nguon song. Noi ay, hg eo the tai 
sinh. Noi ay, ggi la mai nha xua.... 

Doi voi ong, mai nha xua gia day ehi eon la ven ven vai thuoe vai bae mau. Ong khong con gi ngoai mau 
xanh phai nhat ay. Ong tu nhu : 

" Vai phut nita, ta se Ian xuong giuong, trong eai goe than quen ay. Tam man xanh se ehe eho ta, va ta se 
tim duoe loi thoat.,. 



Chiee Volga phanh kit lai khien ong giat minh : 
Thua thii truang, da tai nha. 
Cam on. 
Ngay mai, em don thii truang liie may gia thi tien a ? 



Au Zenith - Duang Thu Huang - 17 



Mai, toi phai di sam han thuong le. Co le khoang sau gia muai lam la hgp ly. 

Thu tnrang an sang tai nha ? 

Chinh xac. Toi se an sang tai nha cho tien. 

Ong xuong xe, di nhu chay vao nha, hoi ha treo len gac, hoi ha tnit bo quan ao ngoai de khoac bo pi-ja- 
ma len minh roi Ian xuong giuong voi dpng tac ciia mot con benh len con dpng kinh nam vat xuong bat ki via 
he hay bo bui nao do. Cam giac quen thupc, mau xanh em diu khien ong lay lai dupe nhip tho binh thuong. Vu 
nham mat, cho dpi su thu thai quay tro lai tam hon nhu ga nong phu cho nghe tieng mua roi trong mua han 
han. Nhiing spi day cang thang trong dau ong bat dau chung xuong. Nhung niem hanh phiic ay keo dai khong 
lau. Duoi nha, c6 tieng quang nem bat dia, tieng x6 day ban ghe va sau do, tieng thet cua Van, vp ong : 

Lam sao the ? 



Toi hoi : Anh nao lam vo dia thit lupc cua toi ? 

Thang Trung. 

Nem het thiic an thi trong vong ba hom cii viec boc mu6i....Ai cho phep anh tac oai tac quai trong nha 



nay ? 



Toi hoi, ai cho phep anh dupe quyen pha phach duoi mai nha toi ? 
Gipng Van rit len, giong tieng dao cao mia. Chua bao gio ong nghe thay gipng nguoi dan ba cua minh 
ghe rpn nhu hom nay: 

" Sao gipng c6 ay bong nhien doi thay la lung nhu vay ?" 

Tra loi toi, anh Trung ? 

Ong nghe tieng diia be nac len rat to. Va tieng nac ay bi ghim nen tra thanh tieng ngat mui. Ong danh 
chong tay ngoi day. Duoi nha, vp ong lai tiep tuc het len : 

Anh CO nghe toi noi hay khong ? Tra loi toi, anh Trung ? 

Toi day, thang be oa khoc. Khong con la tieng nac ngat ma la tieng khoc 6 6 cua diia con trai dang thoi 
vo gipng. Vu mo cua phong, xuong tang duoi. Trong phong an, vp ong dang dung chong nanh tay, cai tu the 
ma ong khinh ghet nhat noi nguoi dan ba. Cai tu the ma ong cho la xau xi nhat, ca ve phuong dien tham my Ian 
dao diic. Trong cai tu the ay, du la hoa hau cung chang the gpi dupe thien cam noi nguoi dan ong, truoc het la 
nhung nguoi dan ong dupe giao due tii te. Da tit lau, vp ong khong bao gio dam tu the hien trong tu the nay, 
cai tu the ma ong thuong gpi mot each khinh bi la " Kieu each con me Tu hang ca „. Da tit lau, vp ong hieu 
rang ban tinh ong tham lang, nhiin nhuong, nhung mot khi, ong da cam ghet hay gian dit thi do se la tham hoa 
cho gia dinh vi su do vo se khong tranh khoi. Da tit lau, ba thupc long nhitng dieu bat kha xam pham ma ong da 
de ra mot each chinh thitc, biet rang do chinh la bai min sat thuong khiing khiep nhat neu ba sa chan buoc vao... 

Vay ma hom nay, khong hieu than dien loan da buoc chan vao nha hoac la chitng lit Ian den som da 
khien ba hoan toan danh mat tri nho ? 

Ong den ditng ngay ben canh vp, cat tieng : 

Co chuyen gi vay ? 
Luc ay. Van moi giat minh quay lai. Ba gio tay chi xuong goc nha : 

Anh hay nhin kia kia.... Thang Trung da chan thit nen nem ca dia xuong san. Con thang Vinh chua dupe 

mieng nao.... Tit hom nay den tuan sau, toi cho chung no an com voi muoi. 

Thoi dupe. 

Ong noi nhe nhang, roi ha titng loi, kieu nhu hpc tro vo long danh van titng chit : 

Trong vong ba nam, toi se khong dung diia toi mot mieng thit tren mam. Nhu vay, se chang mot ai phai 

thiet mieng.... Va nhu the, em hai long chua ? 
- A.... 

Vp ong buong xuoi tay, nhin nu cuoi tren moi ong. Mat ba dang do gay bong nga sang tim cham roi trang 
bech. Song voi ong hon ba muoi nam ba biet ro : Nhitng nu cuoi nhpt nhat nhu vay ong chi danh cho ke thu. 
Ba liii lai, ha mieng dinh noi dieu gi do nhung khong cat thanh loi. Dot nhien, ba quay phat di trong mot ve 
danh da cong con bat thuong. Roi khoi phong an ba buoc thang ra san, noi nhitng chau cay But ngpc dang cho 
tia la. 

Vii dimg lai, hoi dita con trai : 

Co chuyen gi xay ra giita cac con ? 

Khong.... Khong CO gi xay ra ca ... 

Vinh, dita con trai cua ong dap lung bung. Roi no chay VTit khoi phong an ra san. Chang can nhin theo, 
Vii Cling hieu rang no di tim me. Do la thanh tri duy nhat cua no trong ngoi nha nay, noi no c6 the an nhien an 
nap de tron tranh mpi thit tpi loi. Cho cho Vinh di khuat han, ong ciii xuong hoi Trung : 

No lam gi con ? 

Dita con trai nuoi oa len trong con nitc no. Han no da c6 ghim nen tieng khoc, nhung liic nay, con lii da 
vupt tran qua de, va no khoc ngan ngat, khoc ngoi nga nhu mot dita be len ba, voi cai gipng vo re cua tuoi day 
thi. Vii cho cho no khoc het con, keo dita be vao long : 



Au Zenith - Duang Thu Huang - 18 



Con vai Vinh cung tuoi nhung con hon em mudi thang. Ngudi xua c6 cau : Tnrac mot ngay cung dugc 

gpi la anh. Con phai xii su nhu mot ngudi anh chii ? 

Vang. Con van nho loi ba. Nhimg hom nay em Vinh chui con. 

No chui the nao ? 

Em bao con la do con hoang, la ke an chuc. 

Bong nhien no noi the sao ? 

Chung con ngoi an com boi me noi rang con lau ba moi ve. Thoat tien, khong c6 chuyen gi. Nhung khi 

con dinh gap thit, em lien chan dua lai va quat : May la ke an chuc, thii con hoang. Phan cua may chi 

dugc phep an rau an lac, khong dugc phep an thit an ca. Cho may ngoi an com chung da la vinh du roi. 

Vvi lang di. Mat ong lanh toat va con tim ong cung lanh toat. Ong c6 cam giac nhu no ngung dap trong 
khoanh khac. Mot y nghi chay ngang qua 6c nao, buot rat nhu ke nao do cam mieng sat nung do, di ngang qua 
da thit da ong : 

" No khong the tu nghi ra nhung dieu nay. No la mot ke pham phu nhung ngu ngoc. Nhung loi le doc ac 
nay han la tu me no truyen sang. Ngudi dan ba cua ta ? Co sao c6 ta ha cap den nhu vay ?„ 

Hoi lau, ong c6 tran tinh va cat loi : 

Con chang nen chap Vinh. No chi la thii ngudi tham an va chuyen noi lao. Con mdi chinh la con cua ta. 

Me con khong ten la Van nhung mau chay trong huyet mach con chinh la mau cua ta. Da thit tren than 

xac con chinh la da thit cua ta. Neu me Van va em Vinh khong chap nhan con, ta se rdi xa hg va song 

rieng vdi con. Chi rieng con thoi. Con c6 hieu khong ? 

- A... 

Thang be ha mieng va cap mat no cung tro ra, nhin ong. Trong trang thai sung sot tan cung cua no, ong 
dgc thay cung mot Ian su ho nghi Ian noi sg hai khi doi dien vdi mot hanh phuc qua Idn. Ong hieu rang nhung 
Idi ong vua noi da vugt qua mgi su mong dgi cua dua be, va day chinh la giac mo tan cung cua mgi giac mo : 
Con chinh la con de cua ta. Con da hieu dieu do hay chua ? 
Vu lap lai. 
Trung van dung sung sd. Mat no tai xanh va cap moi no nga sang trang nhgt. Ong nhin thay ro nhung 
can song xiic dgng noi nhau chay ngang doi mat dep cua no. Noi chua xdt dang trong Idng ong : 

« Chao 6i...N6 mo tudng mot ngudi cha ! Co mot ngudi cha that su la hien thuc tam thudng vdi muon 
trieu dua be khac nhung lai la giac mo tot dinh hoac mot huyen tudng doi vdi chinh no. Tgi nghiep thay cau 
hoang tii mo coi nay. » 

Ong nhin sau vao cap mat nau trong suot cua no, mat loai bo cau. Ve dep long lay nhung day nu tinh. 
Phai chang vi ve dep trd treu nay ma no phai cam chiu mot so phan gian truan ?...Y nghi mo ho ay ludt qua nhu 
hoi gid thoang. Vu nam chat ban tay dua con nudi va lay lai timg Idi : 

Con chinh la con de cua ta. Bay lau ta khong mudn tuyen bd vi e ngai nhieu dieu. Nhung gid day, ta can 
phai cho con biet su that. Bdi con cung da den tudi khdn Idn. 

- Ba. !... 

Thang be dm cham lay ong, su sung sudng dot nggt lam vd oa tieng khdc. No guc dau vao nguc ong. 
Nude mat ngap tran guong mat, dam dia nhu ddng lu. Vu im lang ghi xiet lay dua be. Cung mot Ian, noi diu 
dang Ian su chua chat trao len lam tac nghen hgng ong. 






Au Zenith - Duang Thu Huang - 19 



Dong ho treo taong thong tha diem mudi hai tieng, Vu van ngoi doc sach, diem nhien nhu khong c6 su gi 
xay ra. Vg ong buoc den sau lung ong, gio tay gap cuon sach lai : 

Anh di ngii di, mupn roi. 
Vu mo lai dung trang cu, dap : 

Em cii ngii truoc. Anh can doc. 

Emxinloi.... 

Em khong c6 loi gi....N6i dung ra, loi chinh la a su ghep doi cua chiing ta. Anh rat tiec... 

Anh muon noi la . . . 

Van cao gipng, ba bat dau nong mat vi nhung loi le on ton nhung dau don cua ong. Ba muon tranh luan, 
muon thuyet phuc, muon bay to thien chi.... Nhung Vu da quay lai va dua tay chi bon biic tuong xung 
quanh.Van nho ra rang ho khong the noi chuyen o day, noi nhung con rep dugc cai dat tii phia, tit trong nha 
den cac cay c6 thu ngoai san. Ba tim to giay trang, viet : 

« Ngay mai, chung ta se noi chuyen nay. » 

Ong viet cau tra loi, ngay dong duoi : 

« Ngay mai, anh phai di tit sau gio sang. » 

« Vay khi nao em moi c6 the noi chuyen v6i anh ?» 

« Khi anh quay ve. » 

« Chile anh ngii ngon. » 

« Chile em ngii ngon. » 

Van vo to giay, doan cham lita dot, thoi quen ho da c6 tit lau. Roi ba len giuong truoc. 

Con ong, ngoi lai truoc ban, lat gio nhitng trang giay nhung khong he nho mot dong chit nao. Tren nguc 
ong, nuoc mat dita con nuoi van con am nong. Ben tai ong, vang len tieng nitc no. Ong doan dugc con bao nao 
da di qua tam hon dita be vao buoi trua hom nay : 

« Tgi nghiep thang be.... Bao nhieu nam troi, no van tham len kiem tim dau vet nguoi cha. Dii ta thuong 
yeu no den dau chang nita, dii ta c6 gang sam vai ciia ke lam cha thanh thuc, tan tuy va nong nhiet, su thieu hut 

kia van la ho sau khong the lap day. Tinh huyet mach la sgi day v6 hinh giang troi kiep nhan sinh 

Con chinh la con de cua ta. Mau chay trong huyet quan cua con chinh la mau cua ta. Da thit tren than xac 
con chinh la da thit cua ta !.... 

Sao bong dung ta cat nen cau noi ay ? Do la cam hitng cua than linh hay su xui khien cua ma quy ? 

Dau sao, loi noi da qua cita mieng roi. Mot loi noi bon ngua duoi theo khong giit kip. Tit nay, than phan 
cua thang be se gan voi than phan cua ta boi moi lien ket tham kin nay. Su bi an cua so phan da nay sinh de che 
giau mot bi an khac. Ta khong hieu rang ta hanh dong dung hay sai ? » 

Qua tinh ong khong biet ong da hanh dong dung hay sai khi ong noi voi Trung rang no chinh la con de cua 
ong, mot dita con ngoai hon, neu hieu theo dung nghia. Nhung vao buoi trua nay, ong khong con co hoi de suy 
tinh, ciing chang con thoi gian de dan do. Ong da hanh dong theo kieu mot nha tho ngau hitng dii ong von 
chang phai thi nhan, ciing khong quen hanh dong theo ngau hitng. Nhung ong biet lam gi day khi chinh vg ong 
va dita con trai de cua ong da x6 day dita con nuoi vao trang thai uat han tuyet vgng nay ? 

« Ta CO loi chang khi de xay ra tinh the toi tan, doi bai nhu vay ? » 

Ong tu hoi. 

Va tam hon ong tran day bong toi. 

Ong khong do dem dugc su phitc tap cua cugc song. Ong to ra v6 nang khi leo lai con tau gia dinh. Ong 
khong dii sang suot hay thieu long can dam de c6 the hieu ro ban chat nguoi dan ba va dita con trai cua chinh 
ong?... 

« Co le ta thieu ca hai thit, su sang suot Ian long can dam. Ta thieu ca hai pham chat can thiet nhat doi 
voi mot nguoi dan ong, mot ke lam cha va mot ke lam chong. Hinh nhu da c6 nguoi titng noi voi ta ve dieu 
ay ? » 



Hinh nhu.... 

Nhitng tieng « Hinh nhu » bao gio ciing keo theo nhitng vang vgng cua qua kbit, va ciing voi cac hoi am 
ay, nguoi ta lat gio lai nhitng trang giay da 6 vang ciing thang nam. Vii biet trong ong c6 mot nguoi dan ong c6 
xua, quan tam toi gia phong va cac gia tri dugc tu tao ximg quanh no. Ciing vi the, mot dita con trai, ke noi doi 
tong duong la uoc mong tham kin nhat va ciing quan trgng nhat doi voi ong sau khi lap gia dinh. Sau mudi bay 
nam that bai trong nhitng Ian xay thai lien tuc, ngay Vinh ra doi doi voi ong thuc su la ngay hgi « Vui mitng 
roi le » nhu nguoi ta van noi tu ngan xua. Vii nho rang ong da thitc trang ba dem lien ciing Van khi ba chiu 



Au Zenith - Duang Thu Huang - 20 



dung nhung can dau tra da. Ong ngoi cho ba tita khi ba khong muon nam, dua canh tay cho ba cau xe khi ba bi 
can dau hanh ha. Ba sinh na xong xuoi, hai canh tay ong con chi chit vet seo cho den ca thang sau chua het. 
Dam dan ba cung phong nhin Van vai nhung cap mat ghen ti khong che giau. Ho nhin ong cung vai su them 
muon khong che day. Vg ong, han chua quen dieu do. Han ba cung khong the quen rang chinh ong la nguai da 
tu tay dam nhiem viec giat giu cung nhu nau nuang phuc vu ba, cho du ca hai ben gia dinh cving nhu ca quan 
deu CO san mot dong nguai trg giiip. Tat thay nhung gi ong da lam deu xuat phat tit mot y thiic ro ret la vg ong 
phai dugc sung suang toi da khi tra thanh nguai me, khi hg trgn mau huyet de tac tao nen mot con nguai, ke c6 
sii menh ghi dau va keo dai ten tuoi, hinh hai, danh tieng cua ca hai dong hg.... 

Thai Vinh con nho, tit mot den sau tuoi, vai voc dang thanh tao va guong mat xinh dep kieu « my nu 
Hong kong », no giong me han giong bo. Thai ay, hai nguai doan chac con trai hg Ian len se tra thanh minh 
tinh man bac, neu chang phai ca sieu sao H6-ly-ut thi cung phai la mot thii Yve Montand hay Alain Delon. 
Nhung tit nam len muai, mgi duang net cua no hoan toan thay doi, Vinh khong con la ngoi sao man bac ma c6 
dang dap cua mot ga do-ke. Luc ay, hai vg chong ong chuyen tit giac mo nghe thuat sang giac mo quan quan 
the thao nhan dip Vinh nhan dugc mot giai nhi trong cugc thi dien kinh cua truang tieu hgc. Cung vai su doi 
thay ngoai dien, thang be bgc 16 nhvtng pham chat ma khong mot bac cha me nao mo uac. Truac het, no tham 
an mot each khung khiep. Dua con trai ong c6 mot niem dam me benh hoan khi no sa xuong ban an. Vao luc 
do, no khong con nhin thay ai, khong con quan tam den bat cu mot thu gi, ngoai viec chiii dau xuong gap. Vao 
nhung dip dac biet, vg ong mai dau bep den nha nau nhung mon an la, Vinh vien ca tron truang de a nha, chui 
xuong tan bep an truac ca cha me Ian khach khua. Tuy nhieu Ian, Van thuyet phuc ong rang tre ham an la dieu 
dang mitng, bai nhu the ca the cua no se manh khoe cuang trang ; nhung khi nhin dua con trai vuc dau xuong 
mam, an khong kip nuot khong kip tha, Vu thay mat minh bong rat. Tit nam Vinh muai hai tuoi, long mep da 
mgc xum xue, gigng va 6 6, vg ong yeu cau no an com rieng vai Trung trong gian bep de khoi lam ong xau ho. 

Co the la nhung khi mot minh doi mat vai su that, vg ong cving dau long. Nhung truac ong, ba khong bao 
gia lui buac. Ba phai bao ve dua con trai cua ba, tac pham duy nhat trong cugc dai lam me cua ba bang mgi 
gia. Nhieu phen, Vu nhung muon tin vg, muon tin rang con minh roi day se tra thanh : 

« Mot ai do v6 cung sang lang trong tuong lai. » 

Doi phen, ong cung tu thuyet phuc minh rang c6 the ton tai nhung con nguai ma tai nang cving nhu nhan 
each chin muon mang, bgc 16 mu6n mang, gi6ng loai than chay cham, kieu nhu quan thugng thu La Vgng, ng6i 
ben khe cau ca den bat tuan mai ra tay tri qu6c...Neu nhu vay, con trai 6ng r6i day c6 the se tra thanh m6t nha 
nghien cuu litng danh, nguai sang che may bay, tau thuy, chat deo t6ng hgp hoac m6t bac si dem lai kha nang 
ciiu r6i cho nhiing con benh hiem ngheo. No hoan toan c6 the tra thanh m6t con nguai hliu ich vai nhan quan, 
dem lai vinh danh cho tien t6. Vai dieu kien la no phai thay d6i tinh net, tra thanh dua ham hgc. 

« Vai dieu kien la.... » 

Oi giac mo bat kha cua nhung ke lam me va lam cha ! 

Du dau dan nhu chet titng khiic ru6t, Vvi cving thay rang cai ngay hy vgng cua 6ng m6i luc m6i lui xa. Lui 
xa den v6 cung tan. Trong hien thuc cay dang, cang ngay con trai 6ng cang tra thanh phien ban cua cau am 
Tung, em trai Van. Ve ngoai dien, su d6i thay nay khien ca hg phai bat len tieng keu kinh ngac. Thoat tien, 
mvii no banh truang tren guong mat m6t each qua ca, vai hai canh mvii vita to vita day, vai cai dau mvii hinh cu 
toi luc nao cving bong loang. R6i cap mat no dan dan nho lai trong khi hai hang 16ng may mgc day ram cung 
qua kh6, kieu 16ng may thien ha ggi la 16ng may sau rom. No beo len rat nhanh bai tinh tham an, va cang beo, 
nhung ngan thit cang n6i v6ng len tren hai ma, xoa di nhung net thanh tao cu6i cung con sot lai cua tu6i au nhi. 
Vvi kh6ng tin lam vao thuat xem tuong, nhimg ngoai hinh cua dita con khien 6ng that vgng, bai do nghiem 
sinh, 6ng biet rang su thay d6i hinh tuong thuong kem theo nhiing d6i thay trong dai s6ng tam linh hoac tinh 
than. Kh6ng lau, nhung dieu 6ng nga mxc da dugc chitng minh. Nhiing nam tieu hgc, Vinh lu6n lu6n dugc xep 
hang la hgc sinh gioi. Sang nam thit nhat truang trung hgc, no tut xu6ng hang trung binh. Ngay nam sau, no 
roi xu6ng nhom « hgc sinh dac biet » va tit do, no tiep tuc roi xu6ng theo chieu thang ditng....Tit day, Vinh bi 
kem cap thuang xuyen va vg 6ng bat dau lui tai nha cac thay cac c6 nhu com bua. Vu thay vg lu6n lu6n goi 
ghem cac loai qua, khi thi nhiing mon d6 ngoai qu6c 6ng mua trong cac ki « di xit » ; khi la nhung mon d6 thuc 
pham dac biet dem tit que ra : nao ga gio vuan, nao cua bien t6m bien tuoi 6p trong be chu6i, nao hoa qua va 
cac loai mitt trai cay tu nau...M6t Ian, cam long kh6ng dau 6ng phai bao vg : 

Em se lam hu con trai chung ta them m6t tram Ian niia neu su viec nay tiep dien. Vinh kh6ng c6 m6t chut 
c6 gang tu than nao. Nhieu Ian anh de y, thay no 16 dau vao xem em g6i qua mang den nha cac thay c6 
nhu khan gia xem xiec, nhan nho nhu chuyen dua choi. Duong nhu n6 nghi rang n6 cit tha site choi bai 
va ngu d6t, c6n cha me phai lo tat ca phan dai cua n6. Hay ditng tay lai, neu kh6ng con trai em se tra 
thanh m6t ke hoan toan v6 dung nhu cau cua n6, tam guong xau xa da hien hien ranh ranh. 
Vg 6ng d6 nhit tit mat xu6ng chan tay, quay sang chi chiet : 
Em biet gia dinh em thua kem gia dinh anh. Em trai em hgc hanh ngu d6t. Tai sao anh kh6ng chgn m6t 
nguai dan ba hgc van t6t vai, tit dau xu6ng chan phu day chii ? 



Au Zenith - Duang Thu Huang - 21 



Em khong can tit ai vat. Phai nghi den tuang lai con chung ta mot each nghiem chinh. Muon the, phai 
nhin thang vao su that. Su that la Vinh cang Ion cang ham choi. Cau Tung den ni chau di bat cii liic nao. 
Va chinh em la nguoi bao che cho ca hai diia. Hoc hanh nhu the, som hay muon cung dung ben le xa hoi. 
Trong gia dinh nay chua c6 ai phai dung ben le xa hoi. Anh dung qua khac nghiet voi con. No la diia 
Cling dau, vi the phai lua chieu ma uon. Nhin ma xem, c6 biet bao nhieu nguoi thanh dat tren doi nay da 
trai qua mot thoi hoc tro ngo nghich. Tham chi c6 nhung nguoi mu chu cung van thanh cong. Nguoi ta 
bao : ngua hay thuong dai tat... 

Vu danh im lang. Ngao ngan ma im lang. Ong con biet noi gi hon ?...Ong thay minh bat luc. Lieu ong c6 
the lam gi dugc de xoay chuyen tinh the ?... 

Diia con la tac pham chung cua ho nhumg phan dong gop cua ba Ion hon. Suot thoi ki mang thai, ba 
khong ngung non, khong ngung dau 6m. Su thai nghen cua ba mot van Ian kho khan hon nhung nguoi khac. 
Co the ba khong thich ling voi viec thai nghen va sinh no. Diia con trai nay la cupc x6 so duy nhat trong doi 
ba. Khong the c6 Ian thii hai. Muoi bay nam c6 thai roi lai xay thai, xay thai thang truoc vai thang sau nghen 
lai....cai diep khuc toi te do cii lap di lap lai nhu com bua khien chang nhung ho hang ma nhung dong nghiep 
cua Van deu coi viec ba den vien phu san nhu la mot thii cong viec thuong hang. Mpi Ian mang thai deu khong 
vugt qua thang thii tu. Nho mot su huyen dieu trai dat dem lai, ba moi c6 dugc Vinh vao nam bon muoi mot 
tuoi, cai tuoi cham diit mgi hy vgng cho nhung ai muon lam me. The nen, doi voi ba, diia con trai nay chinh la 
hoang thugng khong ngoi. Dieu la lung la no c6 the lam xoay chuyen hoan toan each nhin cua nguoi me. Thud 
hg moi yeu nhau. Van thuong cong khai bgc 16 ac cam d6i voi diia em trai ma ba thuong ggi la " thang Tung 
lgn„. Gio day, vi con trai cua hg lai gi6ng " thang Tung lgn„ nhu hai gigt nuoc nen cai nhin cua Van voi diia 
em trai b6ng tro nen triu men, diu dang. Con 6ng, nhieu Ian quan sat hai cau chau chuyen tro, dua cgt, tan tinh, 
an u6ng....6ng kh6ng tranh khoi n6i kinh hoang. M6t ga dan 6ng ngoai tii tuan, rau ria nhan nhui voi diia be 
dang day thi, 16ng mep den ri timg dam. Ca hai deu c6 guong mat day u cac miii thit. Ca hai deu c6 nhung cap 
may den ram qua co khien mat hg chi con la nhung khe hep duoi bong ram cua chung. Ca hai deu c6 cai ve 
h6n nhien dam dang khi dua mat nhin m6t c6 gai hay m6t nguoi dan ba. Tieng cuoi hy hy nhu tieng ngua cua 
hg cung gi6ng nhau den n6i d6i Ian, 6ng chiu kh6ng n6i phai bo di. Muoi hai tu6i, con trai 6ng da c6 m6t vong 
mo bung ,gi6ng nhu cau no thuo xua, ngay 6ng dat chan len nguong cua nha ba Tuyet B6ng, dai ly nuoc mam 
ph6 huyen : 

" Lam sao ta c6 the hinh dung dugc ben nao dong doi chay den ? Nao ta c6 ngo dau diia con duy nhat 
cua ta lai mang day du dau vet d6i bai cua dong hg ngoai ? Ta yeu Van vi tin tuong rang do chinh la hinh hai 
dugc tai tao cua 6ng giao Vuong ma kh6ng biet rang trong dang voc dep de thanh tao cua nguoi cha, c6 ay van 
dung chiia nhung hat mam ban the cua nguoi me, ba chu dai ly nuoc mam n6i tieng xau ca net Ian nguoi ? Phai 
chang cu6c h6n nhan nay la that bai Ion nhat trong cu6c doi ta ? M6t that bai kh6ng con co ciiu van ?„ 

Nhung nam dang 6 tu6i trang ram, hg la nam thanh nu tii cua ph6 huyen Phu luu n6i tieng sung tiic. R6i 
hg lai cung dugc goi sang Ha n6i hgc trung cap, kh6ng cau am c6 chieu cung quan la ao lugt va dugc gia dinh 
chu cap day du de co the theo kip ban be. Tinh yeu nay no de dang khi hg cung di tren m6t chuyen tau, va nang 
ng6i mo cu6n tieu thuyet dgc trong khi chang lat cac trang bao. Tinh yeu cung nay no de dang khi cung chimg 
nhung trai he " Huong dao sinh,, khi cung ngam nggi nhung khuc ca ngoai nhap : Nao Se-ne-rat, nao Tro lai 
mai nha xua, nao San-ta-lu-sia...Va chang. Van dep. Ba dugc menh danh la Hoa hau Phu luru. Va chang, ca hai 
dang tu6i mo m6ng tinh ai. Va chang, n6i lo com ao cung nhu con cu6ng phong each mang chua cham toi hg. 
Va chang.... 

0, con biet bao su va chang nua de 6ng quay lai kiem chung cu6c h6n nhan da ngoai ba thap ki cua minh ? 
Nhung Vu nho rang Ian dau dan Van ve nha 6ng da kh6ng bao truoc voi cha me de gay su sung s6t, theo cimg 
each cua cac chang trai thoi ay. B6 me 6ng da dung lang di m6t h6i truoc khi co the dap lai loi chao cua vi 
khach xinh dep song d6i voi cau con trai. Dem h6m do, cha 6ng ggi 6ng ra nhe nhang noi : 

Thoi dai da d6i thay. Gio chang ai dam hoi vg hay ga ch6ng cho con ma kh6ng dugc tre thuan tinh. Cha 

cving thay dieu ay la hgp voi le phai. Nhung nguoi s6ng voi nguoi la su v6 cung kho khan tren doi nay. 

Dung quen dieu ay. M6t khi con da cam ket s6ng voi m6t nguoi dan ba, tiic la con cam ket chiu nua phan 

trach nhiem cu6c s6ng cua nguoi ay. The nen, phai biet de chung. 

Y cha mu6n noi toi hoan canh nha Van ? 
Ong hoi lai nguoi cha voi su thang than va n6ng nhiet : 

Nhumg hai chung con co chimg m6t danh gia. Chinh Van cving thua nhan rang me c6 ay la m6t nguoi dan 

ba thieu pham hanh. M6t khi da xac dinh su viec, at Van phai biet cu xu theo 16i ngay. 

Tuy y con. 
Cha 6ng dap sau m6t chut ngap ngung. R6i, b6ng nhien nhan gigng : 

Nguoi xua noi lay vg ken t6ng, lay ch6ng ken gi6ng. Con hay thii nghi xem hg co ly hay chang ? 

Vang, con se suy nghi lai viec nay. 



Au Zenith - Duang Thu Huang - 22 



Ong tra lai tiic khac. 

Roi ong da nghi lai. Nhung su nghi lai ciia trai ta khong keo dai qua hai muai bon tieng dong ho. Su 
nghi lai ciia mot ke dang yen lai cang ngan ngiii hon. Mot loi noi ciia my nhan du siic san bang mpi thanh tri 
cua dinh kien hay ngo wc. 

Chieu hom sau, Vu tiic toe tim Van, dat cau hoi thang thung : 

Em CO nghi cupc hon nhan ciia bo me em la thoa dang hay khong ? 

Khong, mot ngan Ian khong. 
Van dap lai tap lu. Cau tra loi vua thang than vua diit khoat. Cuoe hon nhan oai oam giua ong giao 
Vuong va ba ehu dai ly nuoe mam Tuyet Bong la de tai thuong true tit may ehue nam nay eho dan pho huyen, 
du muon hay khong Van eving da nghe moi loi dam tieu tit thud len nam. Xet tren mpi ehieu, tit ngoai hinh den 
pham eaeh, bo me Van ve nen bite tranh biem hoa hiem hoi. Mot ong giao ehin ehu, dung mao tuan tii thanh 
tao, noi nang tit ton, eit ehi khoan hoa song doi voi mot ba phi npn, vita keo kiet vita danh da ehua ngoa. Dan 
pho gpi sau lung ba la « mu beo mom loa mep giai ». Va hp liet ke ba loai boat dpng ehu yeu eiia eai mieng 
rpng ngoae voi eap moi day eong eon eiia ba : Tra gia hay thanh toan tien nong ; eai ep hoae ehiti boi lang 
gieng Ian eon ehau ; va an qua vat - mot thii tieu khien v6 tan... Khong ke su danh hanh hay loi venh vao eay 
tien eay eiia, ehi rieng thoi tham an eiia me, eo eon gai da nhieu phen phong mat vi ho then truoe ban be. 
Chitng nhu muon eho nguai yeu biet ro thai dp euong quyet eiia minh. Van giai thieh : 

Ong npi khi dang 6m nang da gpi ba npi va bo Vuong vao phong, yeu eau euoi me Bong. Mot tuan sau, 

truoe khi ehet, ong lai nhae lai viee ay. Vi the sau ngay gio dau, ba npi da lam dam euoi gap eho hai 

nguoi. 

Vi ly do gi ong npi bupe bo em lam dieu ay ? 

Em khong biet. Bdi ba npi eiing khong biet va bo Vuong eiing khong biet. 

Dii bo em khong he yeu me em ? 

Tat ea mpi ngudi, trong hp hay ngoai pho deu biet dieu ay. 

Nhumg bo em da ehap nhan v6 dieu kien. 

Trong nha, ong npi la mat trdi. Loi eiia ong la menh lenh. 

Neu bay gid, bo em bupe em phai lay mot ngudi em khong he yeu thuong, giong nhu ong npi em da 

titng lam ? 

khong!... 
Van tra Idi ngay, khong mot ehiit nghi ngpi : 

Khong bao gid em ehap thuan dieu ay. 
- Vi sao ? 

Vi thdi dai doi thay roi. Lite nay eae ba tan thdi da mae quan sooe ra dudng. Em ehang phai tan thdi 

nhung eiing khong phai ngudi eiia thdi phong kien. 
Hp eudi ngat, tu eam thay may man vi song trong mot thdi dai mdi, dupe tu do yeu nhau va dupe eudi 
nhau theo sd nguyen. Ong trd ve nha, thuat lai eupe ehuyen trd eiia hp vdi bo me, yen tri rang mpi ngd vue da 
dupe giai quyet. Tuy nhien, bo me ong van tim mpi eaeh thoai thae tien hanh le ket hon eho hp. Cupe ket hop 
giita ong giao Vuong vdi ba ehii dai ly nude mam gpi qua nhieu ban khoan trong Idng hp. Cha ong tim eaeh 
dieu tra ngpn nganh vi theo le thudng, phai ed mot rang bupe bi an va khiing khiep mdi ed the bat dita eon tra 
mot mdn no kinh hon nhu vay. Khong mot ai khong hieu eai su that nay : ngudi nhu ong giao Vuong ma phai 
song ehung vdi ba Tuyet Bong eiing giong nhu phai ehap nhan ehimg than doa day trong dia ngue hay Id 
luyen tpi, rang nhu the ea mot kiep ngudi da bien thanh mdn hang doi ehae. Va dieu sau eiing la eot yeu : 
nhitng eupe hon nhan oai oam bat hanh nhu the thudng de lai nhitng vet tan pha eho ddi sau.... 

Thien ha da dua ra bao nhieu gia thuyet eho su kien nay. Co ngudi eho rang eu Ki, than sinh eiia ong 
giao da ed thdi eiing sang Lao dao vang vdi eu Cit, eha de ba Bong. Trong mot Ian sap ham, eu Cit da eitu ban 
thoat ehet. De den on eitu mang, eu Ki hita se eudi eon gai duy nhat eiia an nhan eho eon trai duy nhat eiia 
minh. 

Nhimg nhieu ngudi lai vaeh ra rang ehuyen dao vang dai eat la ehuyen vien vong, mot eaeh giet thdi gian 
eiia nhitng ke tam phao , vi ea eu Ki Ian eu Cit deu la dan nudi mdng tay dai, eam eon dao rua khong ehat, site 
vde dau ma theo dam phu moi dat dai eat tim vang ?...Vang bao gid eiing ehay eiing ddng vdi mau. Theo nghe 
nay neu khong la loai dau nau, tiii nieh ehat tien, de day len muu mo quy quyet de dimg len lam ehu md thi ehi 
la dam giang ho, eoi ehuyen dao biia nhu eom bita hoae nhitng ke lam bude dudng eiing, tuyet ke sinh nhai, tu 
thi mang minh nhu rom nhu ed... Su thue la eu Cit Ian eu Ki deu ed mau ed bae. Hp danh bae quanh nam, 
thang eiing nhieu, thua eiing lam. Vao mot nam van han, eu Ki thua lien tue sudt mot miia ddng. Nhung eang 
ehay tiii eang khat nude, eay eii go ed, eu da eam ed ea nha eita Ian rudng vudn, trong pho eiing nhu dudi que; 
bao nhieu eiia ehim eiia noi dat het len ehieu bae vdi ude muon dien eudng la lay lai nhitng khoan tien da mat. 
Nhung than hp menh da bd eu ma di ehi edn su den diii eap ke nhu hinh vdi bdng. Sau rot, tat thay gia san bi 
thieu ehay trong ngpn lita nha sdng. Giap Tet, eu Ki nhin thay trude eanh vp eon bi dudi ra khdi eita, trd thanh 
nhitng ke dau dudng xd eho. Vita so hai wa day ditt vi tpi loi eiia minh nen eu Ki tim dudng tu van. Chinh 



Au Zenith - Duang Thu Huang - 23 



liic ay, cu C\x thanh toan tat thay nhung mon ng Ion nho cho ban, chi vai uac nguyen duy nhat la sau nay....khi 
hai diia tre khon Ion, ho se tra thanh thong gia.... 

Nhung chuyen don thoi luon luon la nhung chuyen don thoi. Cac gia thuyet luon luon chi la gia thuyet boi 
nguai cung thoi voi hai ong khong con song de xac nhan su that cuoi cung. Va chang, lich su muon doi van la 
cuon sach chep lai cac gia thuyet va sau moi gia thuyet lai c6 v6 so dieu bi an. Lich su be nho cua moi gia dinh 
cung vay. Cac bi mat luon luon ton tai de to diem va huyen bi hoa doi song. Bo me ong khong thich lam su 
huyen bi nay nhung sau hon mot nam nhpc cong dieu tra ma chang di toi ket luan chan xac nao, ho danh chap 
thuan lam dam cuoi cho hai tre. Va nhu the, dam cuoi cua ho da dien ra trong mot each xuon xe, tuy c6 doi 
phan con gugng gao. Bo me Vu von la nhung ngudi thanh lich. Ho biet each giau cai phan gugng gao do mot 
each toi da. 

Vao nhimg nam dau cupc song liia doi dien ra nhu mong uoc. Hai vg chong tre song rieng, phan vi cong 
viec, phan vi bo me ong song chung voi vg chong ngudi anh ca nen da lo san gia cu cho ong truoc ngay cuoi. 
Tuy nhien, ngay vao nhung nam huong lua man nong ay, gia dinh van la cai noi em am khong the thieu vang 
trong tam hon ong. Mai nha xua la noi ong thuong xuyen quay ve. Vg ong phai chap thuan dieu ay. Trong tham 
tam ba muon doc chiem thoi gian cung nhu tinh yeu cua ong nhung biet rang dieu do la bat kha. Thanh thong 
le, vao cuoi tuan hg tro lai nha Vu. Mgi ngudi quay quan trong nhung bua com ma chi rieng cac mon an dan 
gia quen thugc da khien ngudi ta thoa man hon budc chan vao cao lau hay tiiu quan. Me Vu, tuy da gia nhimg 
van la ngudi dau bep sanh dieu. Ba nau 6c bung dgc mung, ech xao mang dt, ca qua om rau can, tom rim rugu 
nep hoac luon om nghe ngon hon het thay nhung nha hang ma hg timg dugc an. Them nua, khong chi vi mon 
an ngon nhimg cdn d khong khi nong am cua gia dinh, moi thien cam chan thanh giua nhung con ngudi cung 
chung goc re.... Moi nam hg chi quay lai nha Van mot Ian, vao dip Tet. Bdi do la dieu khong the tranh dugc, 
mot thii le thiic. Via bugc Idng chap nhan vai bua an chung. Dieu ay khong vugt qua sue chiu dung cua ong, 
cho du cham mat ba me vg, ong cam thay nhu bi gai nhim dam moi Ian nhin cung each cong cdn cua ba khi 
quat thao, hoanh hoe ngudi lam cong va day td, hoac dieu bg venh vao cua ba khi xia tien, cai each bieu 16 su 
hi ha cua m6t ngudi dan ba v6 duyen, v6 hanh, vTta nhai vua ngua mat len cudi khien ca md thiic an dang nhao 
trdn trong cai mieng r6ng ngoac cua ba ph6 bay ra m6t each gdm ghiec... Ba chu dai ly nude mam biet dieu ro 
ay. M6t Ian, ba noi toac mdng heo : 

T6i biet t6i kh6ng vua mui anh chi. Nhung anh chi cung chang vua mui t6i. T6t hon ca la com ai ngudi 

ay an, giudng ai ngudi ay ngu. M6t nam mang le ve dat len ban thd la du. 

Ba noi gi vay ? That la qua quat. . . 
Ong giao trung mat ran de. Ba Tuyet B6ng cup mat im lang. Du la ke lang loan, cd the san vay chui nhau 
vdi bat ki ai vi m6t d6ng xu, cd the tu6n ra hang trang nhung Idi nguyen nia d6c dia vdi bat ki ngudi lang gieng 
nao dam dung tdi ban than hoac con trai minh , nhung ba lai sg chdng mot vanh. Trudc mat ong, ba cd ve cua 
mot con cho trung thanh. Cap moi day v6 tan cua ba luon khep lai khi ong cao gigng. Cap mat su tit cai cua ba 
cung luon luon cup xuong theo each loai thd cai khi anh mat ong chieu tdi. Mot khi ong da ra lenh, ba phai 
xuong ma ngay titc khac cho du trudc do mot giay ba cd the nhay chom chom nhu con ngua cuong dang xung 

tran Dan pho huyen bao rang ba tuoi chugt cdn ong tuoi ran, chugt cd the rdn mat vdi meo nhung gap ran thi 

hoan toan te liet chi cdn nam chd chet. So khac lai noi che hoe ra rang chang can tuoi vdi tac, hang ngudi nhu 
ba, neu chang nhd mot moi duyen tien dinh bi an ap dat, han chi cd the ngoi mo ....cac ga kho rach ao 6m, chan 
dat mat toet kiem com bang nghe rong Ign due tren cac neo dudng thdn.... 

Nhu the, da nhieu nam hg s6ng theo nguyen tac : Dau la con, re la khach. Van cung chua bao gid phat y 
khi 6ng chi trich nhling thoi xau cua cau am Tung. Nhung gid day, mgi su da thay ddi. Ke tit ngay con ong Idn 
len, va no trd nen mot cau am Tung thii hai, cd nguy co cdn toi te hon ca nguyen mau. Bdi cho dung cua ong 
chang phai la cai buc go trudng tu thuc pho huyen. Su thoi nat mgc tren cai cay cua uy quyen, se ngan Ian thoi 
nat han khi no nay mam tren mat dat hoac giua dong ram. 



"Chao 6i, con cai la nhung xieng xich bang vang „ 

Mot Idi than nao nung bat giac vang len trong dc nao ong. Cung mot liic, trai tim ong bi xuyen thung bdi 
hai mvii ten, hai guong mat dong hien : Con trai cua chinh ong. Va con trai cua mot ngudi dan ong khac. 

" Ta se chet....ta se chet bdi su giang xe nay. Bdi noi kho dau khong the bay td cung ai...Bdi dudng ham 
toi chang tim ra loi thoat .„ 

Ong bat len mot tieng ren. Nhung chgt nhd ra rang vg ong dang nam tren giudng va chac chan la chua 
ngu nen ong vgi nghien rang lai de ghim giu con ren ri. Roi mot guong mat khac hien len, cung mot y nghi sac 
nhon nhu ludi kiem : 



Au Zenith - Duang Thu Huang - 24 



"Nhung khong! Ta khong c6 quyen chet. It nhat ta chua dugc quyen chet vao luc nay. Vai cai chet cua ta, 
bon khon kiep se tit do hanh dpng. Vai cai chet cua ta, bao nguai se phai he luy. Roi chua biet nhung gi dang 
tiec se xay ra. Khong, ta phai song. Ta khong dugc quyen thua...,, 

Dua tay 6m dau, mo mam nhu mot ke bi tning thuong, ong 16 d6 di ve phia giuong ngu. 






Au Zenith - Duang Thu Huang - 25 



May bay chua the cat canh vi trai lam suong mu. 

Suang giang nhu nhung tam lua trang dan xen nhau tren phi tnrang va c6 nga mau xanh tham khi dam 
suong. Mot CO gai bung khay tra toi trinh trpng dat truoc mat Vu : 

Moi thu truong dung tra a .Chac con lau may bay moi no may dugc. 

Cam on c6. Thang nay c6 may buoi phai hoan chuyen bay ? 

Da, da ba Ian. Hom nay la buoi sang thu tu. 

Thong thuong, phai dgi bao nhieu tieng ? 

Tuy theo thoi tiet timg ngay, nhung trung binh cung phai qua ngo. 

Co cung biet cau tuc ngu ay sao ? 

Da, cac cu day : " Mua khong qua ngo, gio chang qua mui„....Ba ngoai em bao the. 
Noi roi, c6 gai lat chiec tach up tren dia, rot tra. Huong tra nhai bay len khien can phong bot di ve chenh 
mang va trong trai thuong gap noi cac quan tro hay cac nha ga. 

Mot gio nua cang-tin se ban pho va banh ran nhimg neu thu truong can ngay bay gio, em se mang len. 

Cam on, toi da an sang tai nha. 
Vu dap, roi lai doi y tiic khac : 

Nhimg neu tien, c6 c6 the dem cho toi it banh ran. day, cang-tin lam loai banh gi ? 

Da, chiing em c6 ca ba loai : Banh nhan man, nhan dau xanh duong cat va banh ngao mat. 

Cho toi loai nhan dau xanh duong cat. 

Da, em se dem len ngay. 
Co gai dap, roi xang xai ra khoi phong. Ong dua mat nhin theo, tham nghi : 

" Chac con cai nha ai moi dugc tuyen lam nhan vien san bay...,. 

Tat thay nhung c6 gai dong que dang tit noi chan lam tay bun dugc tuyen len lam viec trong cac co quan 
hay thanh pho deu c6 cai ve hon ho va tan tuy nhu the. Than the cang day sue song, guong mat hong hao ram 
nang, su hang hai du thua cua nhung nguoi dang quay dao trong nhip dieu cang thang cua su lao dgng cat luc 
roi vao canh song an nhan va day du tien nghi hon : 

" Nhimg chi mot thoi gian sau, con nguoi se thay d6i...Tu hinh tuong cho den tinh cach....V6i thang nam 
mgi su se thoi rua dan....,, 

Ong buon rau nghi va dua tach tra len nhap. 

Co gai da quay lai voi dia banh ran day u. Voi dia banh nay, ong phai tre lai ba muoi nham tuoi moi c6 
the an het. Han khach an quen o cang-tin phi truong toan phi cong voi thg may tre, dang tuoi bung cao da doc 
hoac cac ga tan binh tit cac mien que do ve. 

Dat dia banh ngay ngan len ban, c6 gai lai le phep ciii chao ong Ian niia truoc khi buoc di. 

Cam on c6. 

Vii mim cuoi roi cam tam banh len nham nhap. Bong nhien, ciing voi tach tra cam giac ngon mieng tro 
lai khien ong an het lien hai tam. Vii uong tach tra tiep theo voi su ngac nhien. Sang nay, vg ong chuan bi cho 
ong mot bat mi nhu thuong le. Bat mi do ciing day dii gia vi nhu mgi ngay nhung ong khong nuot noi hai thia. 
Co le, vi hg trai qua dem trang. Mot dem trang lanh leo den te cimg ca tam can. Khi mot nguoi dan ong va mot 
nguoi dan ba ciing chia xe mot chiec giuong nhung khong muon hoac khong the lam tinh, ciing khong muon va 
ciing khong con chuyen tam tinh de noi, khi trai tim hg da quay sang nhitng chieu khac biet, va 6c nao hg ciing 
nung nau boi nhitng chuyen khac biet. Ma hg bugc phai ciing thao thitc ngan ay thoi gian. Dieu do that kinh 
hoang. 

Buoi sang, khi chuong bao thitc vita reo, ong ngoi day di ra viton titc khac dau biet rang lam nhu the, c6 
nguy CO viem phoi. Di tho than mot hoi duoi cac vom cay, ong quay vao nha thay ao quan. Doan ong ngoi vao 
ban an, truoc bat mi ba da de san. Dot nhien, ong nhin thay guong mat sung hup vi mat ngu cua Van giong het 
mat ba Tuyet Bong. Ong sitng so nghi : 

" Minh gia roi, nhin ga hoa cuoc. Xua nay, chua c6 ai noi Van giong me. Nguoi ta van bao c6 ay la ban 
sao cua ong giao Vuong, ciing nhu cau Tung Ign la phien ban cua ba chii dai ly nuoc mam.,, 

Roi ong nhin di nhin lai nguoi dan ba cua ong, nguoi hon ba muoi nam chung chan chung goi, nguoi ong 
da thugc tit each danh rang den each chai dau, tit mau sac den kieu ao quan ba ua chugng, tit each gap thitc an 
den loi lam dang lam duyen....Ong nhin ba voi noi ho nghi, trong tam trang cua ke khong con tin chac 6 cac 
giac quan cua chinh minh.... Boi, o mot goc do nao day, ong thay vg ong qua la c6 nhitng net cua ba Tuyet 
Bong, chang phai guong mat, duong song miii, dang di hay net cuoi, nhung o mot thit dang dap v6 hinh kho 
dien dat bang ngon ngit : 

" Chang phai tri tuong tugng, nhung la su mil mo cua 6c phan tich...Hoac th6i ham ho cua su lang quen. 
Ta da timg chitng kien canh Van ditng chong nanh tay cai nhau voi cau can bg quan ly van kho, mot kieu each 
cong con lang loan giong het me c6 ay. Chuyen d6 dien ra da tit lau. Muoi sau hay muoi bay nam ve truoc. 



Au Zenith - Duang Thu Huang - 26 



Lan ay, Van v6 cung xau ho. Gia day, su viec tai dien. Va c6 ay khong con xau ho nua. Voi thang nam, moi su 
thoiriia di....„ 



lai 



Thua thii tnrong, de em cham them nuoc vao am tra. 
Co gai da quay lai, phich nuoc soi tren tay. Dinh rot them nuoc vao am, nhung roi c6 lai ngan ngu dung 



Thii truong c6 can thay tra moi khong a ? 

Vu ngang len dap : 
Cam on. Tra con dac, c6 cii cham them nuoc cho toi. 

Ong rot tiep chen tra moi con nong bong, nang len ngang cam de lan hoi lan toa tren guong mat trong liic 
mot tieng noi tham thi lap di lap lai ben tai : 

" Voi nam thang, moi su dan thoi rua di...V6i nam thang....,, 

Khong hieu vi co gi, y nghi do cii bam riet lay 6c ong, giong nhu loai dia doi bam chat ke ben cua con 
trau khon kho. Nha Vvi khong c6 rupng, nhung canh song noi thon trang than thupc voi ong tit nho, nho nhung 
ki nghi he. Sau nay, dan than vao each mang ong bupc phai lam quen voi dong rupng. Trong suot quang thoi 
gian ay, hinh anh khien ong ghe so nhat, ghe so ma khong dam thu nhan la hinh anh loai dia tren nhung canh 
dong wng chiem triing. Cii moi lan hinh dung lai canh nhung bay dia ngoi den mat nuoc, duoi theo con moi, 
du con moi ay la chinh ong hay nguoi khac, Vu lai son gai 6c. Ong ghe so Ivi dia kh6ng chi vi chiing hut mau 
nguoi, boi mu6i din va v6 s6 c6n trung khac cung s6ng theo each ki sinh ay; nhung dieu khung khiep nhat 
chinh la hinh thu nhay nhua cua chiing gpi nen m6t su bat dinh, m6t thii tai hoa mem deo co gian, m6t m6i de 
doa dai dang kh6ng the doan dupe noi bat dau cung nhu noi ket thiic: 



" C6 nhung n6i dau dai dang nhu loai dia d6i bam chat vao con tim chiing ta, noi ng6c ngach tham kin 
nhat va kh6ng bao gio bu6ng nha con m6i. Loai dia that su kh6ng nguy hiem den the, boi nguoi ta c6 the de 
mac chiing hiit no mau trau b6 con nao con nay tr6n vo nhu nhung ng6n chan cai. Khi no ne, tu chiing rung 
xu6ng. Nguoi ta gat hi dia lac le mau ay vao h6 v6i dang t6i, va d6 se la cu6c tan sat hieu nghiem nhat d6i voi 
loai ki sinh nay. Nhung truoc m6t n6i dau dai dang, con nguoi tro nen te liet, boi hp kh6ng the true xuat n6 
kh6i trai tim chay mau....,, 

Vii kh6ng nho 6ng da dpc doan van tren trong cu6n sach nao.... Nhung n6 b6ng nhien quay ve, nhu dam 
kh6i d6t ra phat pho bay tren canh d6ng ki lic. 

B6ng dieu cuoi lanh lanh khien 6ng quay dau lai : Noi khu6n ciia cang-tin dan sang nha bep, m6t t6p thieu 
nit xuat hien. B6n c6 gai, c6 nao c6 nay tr6n vo, ma d6 itng, mat long lanh, guong mat tran day sung suong . 
Hai c6 di truoc khieng m6t chiec thiing dai, trong d6 chat ngat cac loai banh ran. Hai c6 di sau vam vo hon, 
khieng n6i quan dung co Ion nhat, han la n6i nuoc pho. Sau b6n c6, den m6t anh chang den nhu c6t nha chay, 
mat lan vai deu vu6ng nhu banh chung, khe ne bung thiing banh pho thai san. Da den gio cang-tin phuc vti bita 
sang cho linh phi truong. Vii ciii xu6ng nhin d6ng h6, ciing la liic tieng keng vang len r6n ra. 

Sau ba h6i keng d6ng da va h6i ha, linh phi truong r6n rip tien vao, anh nao anh nay dau t6c b6ng mupt, 
quan ao chinh te, da de h6ng hao nhan nhui, ro ra la dam linh sang trpng nhat dupe cung chieu nhat trong mpi 
binh chiing. Hp vita di vita tiep tuc n6 ron, trao d6i nhitng cau chuyen va nhitng cai nhin d6ng loa. 

Vii t6 m6 dua mat theo roi hp : 

" R6i trong dam ban hitu than ai d6, ngay mai ai se cam dao dam vao lung ai ? Ai se d6 thu6c d6c vao 
chen nuoc cua ai ? Va ai se du ai buoc vao bai min gai san ? „ 

Dam linh tre ciing da nhin thay 6ng. Hp chung lai th6i cuoi n6i, gio tay chao 6ng r6i theo nhau ng6i vao 
nhitng day ban ben tay phai can ph6ng, khu mxc danh cho bep an trung tao. 

Ciing m6t gian ph6ng, ciing m6t thit banh ran, ciing m6t n6i nuoc pho ; nhung cang-tin van phai ngan 
d6i. Khu MXC 6ng dang ng6i danh cho bep tieu tao, san nha dupe t6n cao hon hai gang tay nho m6t buc g6 Ion 
danh vec-ni ki luong len nuoc b6ng nhu guong. Ban ghe ciing thuan bang g6 t6t, mat ban phii vai trang. Tach 
chen, bat dia bang sit Tau m6ng. Khu vuc danh cho bep trung tao ben tay phai, san nha thap hon lat gach , ban 
ghe bang g6 m6c kh6ng vai phii, dia tach bang nh6m va bat an bang sit Hai duong loai thit pham men nitt ne va 
day nhu ng6i. Giita hai khu vTtc, chimg nhu de t6 dam su phan each, nguoi ta dung len m6t day dai c6t g6 tien, 
tren d6 giang nhitng trang hoa giay dii mau. 

Vii dua mat nhin nhitng trang hoa rue ro m6t each trang trao lac long, tham no nu cuoi mia mai : 
" M6t bat pho cho bep tieu tao khac biet ra sao bat pho cho bep an trung tao ? C6 le loai thit nhat dupe 
kem theo muoi hai mieng thit c6n loai thit hai tam mieng hoac sau mieng. C6 the loai thit nhat nhieu hanh hon 
loai thit hai va nuoc dung dupe gia them vang mo hay hat tieu ? 0, cai hien thuc nay qua la xa voi voi m6ng 



Au Zenith - Duang Thu Huang - 27 



tuang cua nhung nguai dan than vao con duong each mang. Sau rat nhieu xuang rai va mau do, cuoi cung su 
song cung nit lai bang each dem nhung mieng thit phu len mot xuat pho hay dia com.,, 

Ong cui xuong, nuot vpi mot ngum nuoc nong vi chgt nhan ra loi mon dan den ngue luyen tpi. Nhung 
trang giay hoa sac so van dap vao mat ong. Y nghi ve su phan chia dang cap, ve sue manh quyen luc, ve su 
mong manh bat kha thay doi cua kiep nguoi... nhung noi giang xe thuong true ay day dia con tim ong nhu loai 
dia doi. 



Sang hom qua, khi ong vua toi co quan, chua kip dat chiec cap len ban, cau thu ki da hot hai ehay vao bao 
tin van phong ban to chiic trung uong dang trieu tap ong dot xuat. Cau thu ki nay von gay nhom, da xanh met, 
tinh lai ea lo nen guong mat trong that tham hai : 

Moi thu truong di ngay, thu truong Sau dang doi. 
Vu dat chiec cap len mat ban, thung thang cat tieng hoi : 
Ai dua lenh do ? 

Cau thu ki trgn tron mat len, dong thoi ha gipng nhu thi tham : 

Da, dich than thu truong Sau gpi dien truoc day muoi phut. Khong chi gpi mot Ian ma nhlmg hai Ian. 
Gpi hai Ian vi ong ay thich luyen gipng. 
Vu dap. Nhung roi thay cau thu ki dung dan mat ra, VTta boi roi vua hoang hot, ong lien noi : 
Cau chuan bi tai lieu cho toi. 

Da, thu truong Sau dan la cong viee dac biet, khong can mang theo tai lieu nhu le thuong. 
Thoi dupe. 
Via bo chiec cap da vao tii, doan cuon may to bao mang theo. Ong dinh dpc cho qua thoi gian ngoi tren xe. 
Nhung roi a tren xe, con bon chon khien ong phai nem mo bao vao mot goe : 

" Co chuyen gi dac biet xay ra hom nay ? Da lau lam y khong gpi ta len mot each duong dot nhu vay, ke 
tit ngay mpi van bai da dupe lat ngua .„ 

Xuong xe, ong di qua dam linh gae. Mot dam nguoi bang xuong bang thit dung trong tu the cung do cua 
tupng go, mat nghech len dung goe dp quy dinh, ngue uon dung tu the da dupe hpc, sung chpc thang len 
trdi....Tat thay cai nghe nghiep cua hp la o cho do, mot thu hinh thiic bieu duong sue manh the tuc, mot kieu 
each ran de va hu doa ngoai nhan. Canh tupng nay da qua quen thupe voi ong, sao bong nhien gpi len mot cam 
thiic bat tuong, vua la lung wa thu nghich ? Da tit lau, Vvi nhin thay trong cupe trien lam thuong nhat nay, 
mot tan tuong nham chan. Nhung hom nay, ong chpt nhan ra rang do la canh tupng dupe dan dung cho rieng 
ong, nham de doa mot minh ong. Nhung guong mat v6 cam cua dam nguoi tupng go kia che giau moi hiem 
nguy ma ong chua do noi. Duong nhu c6 mot thu am muu nao do chua ro hinh thu len loi trong khong gian. 
Duong nhu c6 nhung loai hoi ngat, nhung thu npc ran, nhung thu thuoc dpc... nhung cai chet v6 hinh dang 
nhiem day khi quyen.... Bat chpt, ong quay dau lai nhin dam linh gae cho du ong da tien vao givta khuon vien. 
Roi, ong CO gang tu phan tich tam trang ki la cua minh nhung khong tim thay each ly giai nao thoa dang. Cii 
nhu the, ong di qua khuon vien dang tung bung cac loai hoa cua mua xuan, trong luc tri tuong mo mam giua 
duong ham toi tam cua su hoang mang va ngo vuc. Truoc khi treo len tam cap, bat giac nguoc mat len ong da 
thay Sau dung san a do, cham chii nhin xuong san. Y gio tay vay ong. Mat Vvi nong len khi nghi rang y c6 the 
chiing kien canh ong quay dau lai nhin dam linh gae, va rat c6 the y doan dupe nhung y nghi tham kin nay sinh 
trong 6c nao ong. Dam can ve do la cua y, do y tuyen chpn, do chinh y cap luong bong, do chinh y soan thao 
nhvtng dac quyen va thue thi nhvtng biet dai. Dam nguoi ay chae chan se hanh dpng theo menh lenh cua y. Day 
la dieu ai cung biet. 

Sau dung cho ong ngoai hanh lang de c6 the cung buoc vao phong voi ong mot lupt. Can phong rpng 
thenh thang, giong phong choi bi-da hay bong ban hon la noi tiep khach. Ngoai may bp sa-16ng ke lien nhau 
con mot chiec ban ke sat biic tuong phia trai, cung rpng thenh thang mot each v6 ly, tren do sap la liet titng day 
dai nhung loai ly tach khae nhau, den tit nhung xu so khae nhau, wa de pha tra vita de Ipc ca-phe. Mot ga trai 
dang loay hoay sua soan do uong o do. 
Vita buoc vao phong, Sau ra lenh : 

Thoi, de day. 

Nguoi hau bien di titc khae nhu bong ma. Luc do, y gio tay chi cho ong chiec ghe banh thap : 

Ngoi xuong di. Hom nay toi c6 viee ban ben bp ngoai giao, khong the tiep cau lau nhu thuong le. Ta se 

lam viee chong vanh. 
Da ngoi xuong ghe, nghe toi do Vu lien ditng phat day : 

Neu anh ban, toi ve. Luc khae se gap. 

Viee can kip moi phai keo cau len dot xuat nhu the nay. 

Dau can kip, toi cving van lam viee theo nguyen tac chinh quy. Toi khong muon phien ha nguoi khae. 

Toi khong chap nhan lam viee theo kieu : giat gau va vai. 



Au Zenith - Duang Thu Huang - 28 



Y sung lai, cham chii nhin ong. Co ve nhu sung sa. Co ve nhu tu qua lau chua c6 ai dam noi nang voi y 
theo kieu do. Co ve nhu mon nay that kho nuot doi voi y. Cung c6 ve nhu y khong he chuan bi de doi pho lai 
tinh the nay. Mot khoanh khac sugng sung troi qua. Bong nhien, y nhoen mieng cudi : 

Sao bay gio cau de cau ban the ? Truoc day mpi ngudi van noi tinh cau mat nhu thach... 
Ai sinh ra the nao, chet nhu the. Co nhan day roi. 

Y lac dau cudi mot each hom hinh : 

Khong dung dau. Tinh net thay doi voi thoi gian. Toi cung thay doi, nhung khong cau ban nhu cau ma 
lai thich bong Ion. Con dieu nay moi that la thii vi... 

Y cat tieng cudi to hon, mot tieng cudi v6 cung sang khoai : 

Dieu toi sap noi se kho hieu tham chi phi ly doi vdi kieu ngudi c6 mau « nho nhe » dac set nhu cau. 
Nghe day nay.... 

Y tien den sat ben chiec ghe banh cua ong, ciii xuong lay timg cau vdi mot su vui thii Ian nghich nggm 
khong che giau : 

Ve gia bong dung lai them ngam gai dep. Mdn nay hinh nhu cving giong nhu thuoc la, thuoc lao, cai dugc 

hang chuc nam bong dimg nghien lai... Chi vi cong viec bd bupc, neu khong, sang nao toi cung ra ho Tay. 

do, cii rang mat trdi la dam thieu nu ra tap the due va boi thuyen, toan nhung diia mudi sau mudi bay, 

dep nhu trong mpng. 

Noi xong, y quay got tien ve phia chiec ban ke ap tudng, chuyen ca phe tit binh Ipc vao hai chiec tach 
den. Vu lang le nhin nhung nep nhan te chan chim noi duoi mat y, nhan ra rang y cung gia di dang ke cho du y 
von di cao to trang treo, dupe trdi phii cho mot cai than xac chuan muc ma y thudng tu danh gia mot each mia 
dua mia that trong cac cupc chuyen trd : 

« Cai than xac cua toi cd sue chiia mudi hai cupc ddi khac biet, du su deo dai de phuc vti mot each tan tuy 
ba muoi sau ngudi dan ba, tit day thi cho den hoi xuan. » 

Sau nhvtng cau chuyen bong Ion cua y, bao gid cung cd ai do chdn xac trong xd xinh cua ritng sau, tren 
mot neo dudng heo lanh hoac noi budng toi nha tu. Vu nhin cai gay beo hong cua y nhd len tren c6 ao so-mi 
den va tu hdi : 

« Vao budi sang hdm nay, nhung cau tan tinh bong Ion cua y lien quan den ai day ? » 

Nhimg Sau da quay lai, hai tach ca-phe tren hai tay. Miii ca-phe thom mic Ian khap gian phdng. Y nheo 
mat lai : 

Cau cd thay thii ca-phe nay tuyet dieu hay khong ? 
Vu dap : 

Toi mdi ngui, chua nem. Cdn phai chd kiem nghiem. 

Ngdc, ca-phe chi can ngui la du biet chat lupng rdi. Cau chua phai ke sanh sdi. 

Toi chua titng nhan la ke sanh sdi trong bat cii lanh vuc nao. Nhung theo kinh nghiem cua toi, cd nhung 

thii do an chi cd the ngui chii khong the an. Ca ran tam thuoc dpc chang han. Hdi cdn d phd huyen, toi 

chiing kien ga hang xdm nha toi danh ba con chd nha khac theo kieu ay. 

A ha ha 

Y cat tieng cudi vang. Tieng cudi cua y vang day can phdng rdi vpng ra hanh lang. Mot cd gai thd dau 
vao nhin trpm rdi rut ra titc khac . Sau dat tach ca-phe trudc mat ong, ndi : 

Udng di....Cau qua la ngudi cd tai bien bao....Le ra toi phai bd tri cau sang dac trach bp ngoai giao mdi 

dung.... 
- The ha ?... 

Vvi cving cat tieng cudi theo : 

Vay thi sua sai di, chua qua mupn dau .... 
Rdi ong bat dau nhap ca-phe. 

Ben kia ban, y cving lang le udng. Ngdn tay ap ut cua y deo chiec nhan vang gdc Idn xap xi chiec bu- 
loong ta-vet, mdn do trang sue nay phan chieu len Idp men su den bdng cua chiec tach su ngoai nhap : 

« Ca-phe den chua trong tach su den. Qua la sanh dieu ! Le ra may cd the lam nghe ve mau trang tri gia 
that hoac hoa si san khau. Nhu the, se bdt di nhvtng ngudi bi chet oan. » 

Vvi tham nghi khi nhin anh phan chieu lap lanh tren Idp men su. Trong liic dd, Sau da dat tach ca-phe 
xudng ban, ngua ngudi tua tren lung chiec ghe banh thap chan. Cd ao so-mi den cua y phanh ra lam ndi bat Idp 
da trang hong, tuy da diem vet mdi nhung van cdn rue len lua due. Y thich mau den. Y cd vai ta so-mi den. 
Trong cac budi tiep khach nude ngoai hoac nhvtng Ian ra mat dan chung, y bupc phai mac so-mi trang va com- 
ple nhung vao tat ca cac dip dupe phep, y deu mac ao den. Mot sd thich dang luu y. Cd the dd la each lam 
dang, ton tao nude da md mang, dupe cham sdc ki ludng cua y. Nhung cung cd the dd la each gay an tupng, 
kieu nhung bang cudp ao den hay nhvtng mdn phai vd ao den trong lich su. Khong ai dam ban den dieu dd mot 
each cdng khai, trit ong. Lan dd, chinh ong khoi chuyen, chinh ong tan cdng : 

Anh qua that la quyen rii trong mau ao den...Hien dai va tre trung nvta... Trong mau ao den, trong anh tre 

hon den mudi tudi....Nhu the la an gian dupe mudi nam trong ddi... 



Au Zenith - Duang Thu Huang - 29 



Ong noi vai y nhu vay vao gia nghi tnra mot hoi nghi, khi tat ca cac dai bieu dang sa xuong cac ban an. Y 
CO ve sung so nhu khong tin vao nhung gi tai y wa nghe dugc. Luc do, ong thong tha noi tiep : 

Nhimg theo toi, day la each anh choi trpi bang mau sac. Kieu choi nay da c6 tit nhung nam dau the ki, 
chang moi me gi. Them nua, nhung viee anh lam da du gay an tugng qua nhieu. Guong may quyen luc 
anh nam trong tay, quyen sinh quyen sat. Ha c6 chi phai khoac ao den ? 
Cau....cau.... 

Y lap bap, mat tai di vi gian. Nhung ngudi xung quanh cung tai mat di vi so hai. Con ong, ong lang le 
nhin y. Mot tich tac troi qua, y mim cuoi. Doi lai nu cudi cua y, ong cung cudi, nu cudi cua ke chuan bi buoc 
len dan treo c6. Sau mot khoang khac cam lang va dong cung thu nghich, y lay gipng xue xoa, than thiet : 

Cau...bi ong dot hay sao ? Toi mac ao den hay ao trang thi c6 anh huong gi den kinh te quoc dan ? 
Ong cudi mai mia : 

Co chii ! Anh mac ao den thi tiet kiem dugc mot it xa-phong. Nhu the, lam guong giao due thanh nien rat 
tot. Chi CO dieu gia tien mua mudi can xa-phong khong \ixcit qua gia mot Ig nuoc hoa Phap ma moi Ian 
di nuoc ngoai ve, toi thay anh xach ca va-ly cho cac phu nhan Ion nho trong ngoai gia that cua anh. 
Toi chiu thua cau. 

Y nha nhan dap Idi : 

Nhimg cung can thong cam cho ngudi khac. Khong phai ai ai cung chiu dugc cugc song thay tu nhu cau. 
Dan ong cung nhu ga trong, no phai biet khoe mao va vay duoi. 
Luc do, ong cudi nhat roi bo di. Trong khi cac dai bieu khac lang le nhu td so dua, chia bat.... 



Ba tuan sau, ong anh ca tit que len. Khong kip nghi sau nhitng cuoc tau xe, hg keo nhau ra vitdn hoa ven 
ho Tay, noi nhitng ke da ngap day re beo vdi xac phii du. Ong anh noi ngay, chang can rao don : 

Co ngudi vita thuat lai cho toi nghe mgi su. Chii dinh chet hay sao ? 

Chinh vi em khong sg y, mang em mdi cdn. Neu khong gid nay mo em da xanh cd. 

Do la hang ngudi tan dgc dac biet. Chang phai thdi nao ciing xuat hien. Chii da quen bai hgc cua ga Le 

Dinh roi sao ? 

Em khong quen. Nhung em chang d vao vi the cua ga. 

Toi lo cho chii qua. Neu chii c6 menh he nao.... 
Via nam tay ngudi anh, nhin guong mat xiet bao gan giii va tin cay : 

Anh oi, trong hoan canh nay chiing ta chi cd the trong cay d tinh huyet mach ma thdi. Chung ta se lam tat 

ca nhitng gi cd the lam dugc. Cdn thanh hay bai la d menh trdi. 
Ngudi anh ca nghen ngao : 

Toi chi lo cho chii thdi. Cdn toi sao ciing dugc. Trong gia dinh ta, chii mdi la ke cd toe. Cdn toi la thit 

trgc dau. Chiing no chang them de mat den toi. 

Em ciing nhu anh thdi. Chiing ta chang cd dudng liii. 
Hg nam tay nhau nhung khong noi gi them vi liic do, phia den Quan Thanh da xuat hien mot cap trai gai. 
Cap nay \'ugt qua dudng Cd Ngu roi tien thang ve phia hg. 



-Sao, gid cau cd the danh gia dugc mot each chuan xac roi chit ? 

Gigng Sau vang len dot nggt khien ong giat minh. Vii vdi dat tach ca-phe xudng va dap : 

Ngon !...Qualangon. 

Sau nga ngudi hoan toan ra phia sau lung ghe, trong dang dieu vita ue oai vita oai ve, hai canh tay vat mot 
each ddi ximg len hai ngai chiec ghe banh : 

Cau nghien ca-phe hay nghientra?... 

Toi thich ca hai, nhung khong nghien thit nao het. Gid cd chuyen gi anh noi di. 

0, duong nhien la cd chuyen. 

Y ngimg lai, dudng nhu chd ong hoi tiep. Nhung da qua thugc ngdn nghe ciia Sau nen ong lo dang nhin 
ra ngoai khudn cita so, lam nhu da quen chii de, hoac chii de ay la thit vat vanh chang dang quan tam. Sau ciing, 
y can tach trudc ong va len tieng : 

Van phdng wa bao cho toi biet rang ong cu yeu cau xudng niii tham mot ngudi dan. 

Ngudi dan nao ? 

Mot ga tieu phu roi xudng vuc, chet ngay tren vong cang ve lang. Toi mdi cau den la de khuyen ong cu 

bd y dinh ay di. Vao liic nay, chiing ta dang cd tram ngan cdng viee phai lo. Ong cu chang nen lam rac 

roi them mgi su. 

Ong cu la chii tich nude, duong kim chii tich. Ciing la ngudi sang lap dang... Lam sao toi cd the khuyen 

7 



nhii ong cu. Ai de ra cai y nghi quai gd nay ? 



Au Zenith - Duang Thu Huang - 30 



Day khong phai mot y nghi quai ga ma la mot nhan dinh sang suot. Anh Ba quyet dinh dieu nay. Cung 
chinh anh Ba ggi y rang gia day cau la ngudi duy nhat c6 kha nang bao dugc ong cu. 
Bao ong cu ? 
Vu buong tach ca-phe, diing bat len. Mot con uat gian chay bung bung trong co the ong, Ian theo huyet 
mach, CO giat cac co bap, bop nghet con tim. Ong dot nhien run ray, tieng noi cua ong cung run ray theo : 
Anh noi gi ?....T6i bao ong cu ?... 
Khong.... Khong.... toi xin loi.... 
Sau cung dung len theo, va y bong nhien noi lap vi boi roi : 
Toi 15 loi... Toi quen mat ngon tit chinh xac. Toi thanh that xin loi cau. Nhung anh Ba noi rang luc nay 
cau la nguoi gan gui nhat voi ong cu, co kha nang tac dpng den ong cu. 

Chang phai rieng toi ma ca dan toe nay gan gui voi ong cu. Dieu ay la su that hien nhien. Neu cac anh co 
quen, toi xin nhac cho cac anh nho lai. 
Toi biet ! Toi biet ! 

Y dap va Ian moi y bong trang nhgt di khien gipt ca-phe con rot tren do han len mot vet nau ro ret : 

Xin loi, toi dung nham danh tit. Dieu nay doi khi ciing xay ra voi nhieu nguoi khac, boi chiing ta chi la 
nhitng can bp cua dang. Chung ta khong phai cac nha tu tuong ciing chang phai cac nha van. 

« Cac nha tu tuong voi cac nha van thi an nham gi trong cau chuyen nay ? Hp chi la dam he miia may 
theo kich ban chiing may viet san.» 

Ong muon khac vao mat y cau noi do, nhumg linh cam ve su chitng muc can thiet cua tan tro doi khien ong 
ngitng lai dupe. Vo nhu khong chii y den nhitng loi le cua y, ong lai nang tach ca-phe len nham nhap cho den 
gipt cuoi cung. Lite do, nhu da lay lai dupe thang bang, y hang gipng noi tiep : 

That su la doi khi toi ciing roi tri vi qua ban. Cit nghi rang ong cu dang trong thoi ki duong benh nen tot 

nhat la nen nghi ngoi. Va chang, liic nay mpi phi dpi true thang deu bi huy dpng ra chien truong. Ong cu 

ciing nen thong cam voi chiing ta. Dat nuoc dang co chien tranh. 
Ong nhin thang vao mat y : 

Anh nghi mot each that su rang toi co the noi lai voi ong cu nhitng gi anh vita noi ? Anh tin rang dieu do 

la kha the ? 

khong ! Toi khong muon noi rang cau phai tran thuat lai nhitng y tuong tran trui nhu vay, nhung bang 

each thitc khac va voi nhitng ngon tit khac. 

Nhitng loi le duong mat hon, van ve hon ? Phai chang y anh muon noi vay ? Nhung toi ciing nhu cac anh 

dau phai nha van ? 

Noi voi cau kho bo me. Cau cit co tinh khong chiu hieu nguoi ta. Chang lam van chuong nhung ro rang 

cau dupe ong cu tin yeu hon bpn minh. Khi da tin yeu nhau, nguoi ta de be thong cam. Chien tranh dang 

gay can, chiing ta can phai dpng vien toan quan ciing nhu toan dan. Ong cu nen nghi ngoi, giit gin site 

khoe de con don tiep cac doan anh hung chien si sap tit chien truong tro ve. Ngoai ong cu ra, chang ai co 

the lam dieu ay. 

Toi khong ro toi co vinh hanh dupe ong cu tin yeu nhu anh noi hay khong, nhung cai su thuc la ngoai 

ong cu ra, chang ai lam dupe dieu ay la chan ly hien nhien, nguoi mil ciing biet. 
Vii buong titng tieng va dpc nhitng y nghi 16 lieu dang chay qua cap mat cua y : 
« Neu dieu ay khong hien nhien thi mo may da xanh co. Va khong chi minh may. » 
Ong cuoi tham trong bung : 
" Doi khi may ciing la ke that tha. Hoac neu khong phai that su that tha thi may la thang kep hat loai hai." 

Dua chiec tach ca-phe da can sach len ngo nghieng mot hoi, ong thong tha noi tiep : 

Anh la nguoi cam dau guong may to chitc cua dang, ly lich cua titng nguoi anh thupc nhu ban tay, vay 
anh phai biet ro rang truoc khi di theo each mang toi da dupe an hpc tit te. To tien toi day rang pham khi 
ai da that su yeu thuong ta thi ta phai lay su tin can nghiem kinh va long trung thanh dap lai. Neu ong cu 
da yeu thuong toi thi toi chang the doi dai lai nhu mot thit "me min" hay quan phan tac. 

Y lai cuoi, dau tieng cuoi nhpt nhat : 
0, cau dung la dan sinh chit nghia. 

Noi xong, y ditng phat day nhu bi bp cap chich duoi mong roi y bat dau sai nhitng buoc dai trong phong. 
Cai bong cao Ion, phuong phi cua y in xuong nen da lat sang choang nhu guong. Doi giay cua y danh xi bong 
loang. Ong co cam tuong rang vita di y vita lang nghe tieng got giay nen xuong san, tham chi co the y con dem 
ca nhitng buoc chan.... Mot nguoi ban dong cap da ke cho Vii nghe rang trong mot cupc gap tay doi, y da bat 
ong ta ngoi chet di tren ghe suot nita tieng dong ho trong khi y lupn vong khong met moi, het nhu mot ga chao 
hang gioi thieu kieu giay moi . 
Vii tham nghi : 

" May chua dii sang suot de hieu rang meo nao dung mai ciing nham. Cac ngon hii doa the nhan ciing nhu 
van chuong nghe thuat, can thay doi." 



Au Zenith - Duang Thu Huang - 3 1 



Dua mat ngam y mot each to mo tit dau xuong chan, ong noi : 

Xem ra anh van deo dai lam. Con phuc w chi em duge lau dai... 

Y nhin doi mat euoi egt eua ong, hieu rang minh vua di sai nuoe eo. Mat y thoang danh lai nhung roi y 
lai mim euoi va ngoi xuong truoe mat ong, vuon hai eanh tay ra phia sau ehiee ghe banh khua khoang, lam nhu 
euoe dieu hanh eua y wa roi don thuan ehi la mot thit the due buoi som, mot thit thoi quen de khoi dpng ngay 
lam viee eua dam ngudi mai dung quan tren ghe van phong : 

Cam on eau, nho troi may moe eua toi eon tot. Day la ehua gia tang sam nhung que phu. 

Roi, nhu de tranh mot eu moe ham eua ong, y voi keu len nhu ehgt nho ra mot dieu quan trpng : 

Chet that, dao nay ban bu dau, toi quen khong gpi dien eho ong eu. Con eau ? 

Ong eu eung ehang gpi dien eho toi, da tit lau. 

Ong dap lanh lung. 
Y von va : 

Neu vay, toi se bo tri de eau len tham ong eu. Lau lau quay lai tham thii mii non eung hay. 

Tuy anh. 
Ong tra loi van tat va dimg len. 
Ngay tite khae y ditng len theo, nhanh nhu mot eon meo, gio tay nam ehat eanh tay ong : 

De toi gpi dien bao ehung no lo. Ngay mai eau eo the len duong dupe. 



The la ong eo mat o day, san bay npi bp danh rieng eho khong quan vao liie ditng bay gio sang. 
Bay gio, ong ngoi uong tra va ngam suong mu bong benh phia ben kia eon ho Dinh Cong. Cho dpi. 






Au Zenith - Duang Thu Huang - 32 



Tu luc thiic giac, chii tich dam dam nhin ve phuong dong, ngong mat trai len. Nhung bon be bit bung 
may trang. 

May ngan nhu dong lu dim cac dinli mii trong bien trang mit mung. Tu cac klie lacli, truon tlieo cac vuc 
sau, liai nuac cuon cupn boc len nliu klioi, mot tlni klioi u6t lanli tam mui liang ngai cua cay rung va liuong 
nliung loai lioa dai. Nliung luong lioi nuoc kliong 16 di dong, tua ho mot Ivi rong bi choc mu, ro ram trong mot 
hanh trinh v6 dinh. Lu rong ay khi truon theo cac day mii \'uon dai nhvtng khuc than kinh di cua chung, khi don 
tu nhao trpn chong chat trong thung lung tao nen hinh anh cac loai thuy quai giao tranh. Khong con chan troi, 
ciing chang thay nhung giai rung cao thap nhap nho tren ba tang mii. Ngay khu \ixan nha chua cung nhu nhoa 
trong suong. Suong trang chap chon ngay ben ngoai tam kinh che cua so phong ong. 

Ngoi nhin bien suong, chii tich dat mot ngon tay len mach, tu dem....Chin muoi lam, chin muoi sau, chin 
muoi bay.. .Con so nhay khong ngung. Vao tuoi nay, kho ma lam chu dugc than xac. Chii tich biet ong dang 
ngong dpi mot ngudi, va noi hoi hop cii den du ong khong mong muon. 

« Sao bong dung ta roi vao tinh trang oai oam nay ? Truoc day vai nam, tat thay con khac biet .... » 
Ong tu hoi va hieu rang ong khong the tra loi. 

Truoc day dam sau nam, ong nhvtng tuong mpi su da an bai. Cupc co da xong. Xiem ao cvi chang con 
trong ruong ma dem dot rui. Nhvtng tam anh cving da bi huy thanh tro de tan hoa cung bui dat. Vay ma gio day, 
tim ong lai do hoi. 

« Thoi, be nao cving khong con ciiu van dupe. Mot khi loi di da rap rao gai bo ket, gieng thoi da bi lap 
chang con bong nuoc de soi tim hinh bong ngudi xua... » 

Ong tu nhii. 

Nhumg dot nhien, tieng noi cua ke doi nghich vang len trong tam hon ong : 

« Do la mot van co sai. Do la cupc chien bai nhuc nha nhat trong doi ngudi, truoc het mot ngudi dan 
ong. » 

Chii tich thd dai : 

« Ta chang co each lua chpn nao khac. » 

Tieng noi kia dap lai : 

« Khong phai la khong co nhung con dudng khac. Nhung van de la nguoi khong dii can dam de lua 
chpn mot con dudng khac. » 
Ong lap lai : 
« Bay gid, mpi canh cua da khep lai roi. Cai gi da troi qua la het. » 

Ke doi nghich bi an kia cat tieng cudi vang mot each khinh miet : 

« Mpi su chua han da xong nhu nguoi lam tudng. That bai nao cung keo theo nhung he luy ma ke thua 
tran chang bao gid ludng het. Do la dieu ta canh bao nguoi ! » 



May van chua tan. 

« Sao ma lam suong mu den the trong buoi sang nay ? » 

Chu tich dung day vi khong cdn chiu noi trang thai nua te dai mia non nao nhu dang ngoi tren lua. Nhumg 
ong vua dat chan xuong bac them, chang linh beo tit phia hien ben chua chinh da bo nhao den, chan lai : 

Suong mu dpc lam, xin chii tich ngoi trong phdng cho. 

Toi ngoi tit sang den gid roi. 

Xin ngudi chd cho chiit nua, tan suong roi ngudi hay ra hien. 

Chii nhin thay su cu va su nvt chit ?...Mpt ngudi hon toi bay tuoi, ngudi kia la dan ba chan yeu tay mem. 

Ca hai da ra san tit md sang, hp co chd mat trdi len niii dau ? 

Da, nhung... 

De toi ra day mot liic cho thoang. trong phdng nhieu qua khong ngat thd vi buon thi ciing te bai chan 

tay. 

Thua... 

Nhumg ong da gat cau ta sang mot ben, cuong quyet budc xuong san. do, ong dimg lang ben vudn mai 
nhu hoa da. Suong mu pha vao mat ong udt lanh, dupm miii tuoi ngai cua niii non. Ben chiia chinh, anh nen 
bap bung, tieng mo Ian tieng tung kinh vang len deu dan thit am nhac doi vdi ong da bat dau trd nen quen 
thupc. Thi thoang, tieng dpc kinh ngitng lai, nghe ro tieng roi thanh thot cua suong tren mai ngoi. Mai ngoi reu 
phong, nga mau den. Nhitng khuon cita go ciing nga mau gu sam cung nam thang. Trong khung canh am u 
thien mac, anh nen lung linh hon, rue rd hon... 

« 0, anh lita....sao ma giong anh lita ? » 



Au Zenith - Duang Thu Huang - 33 



Tim ong thot len mot tieng keu ngay dai. Anh liia nen ciia nha chua ggi cho ong mot anh liia khac, trong 
rung sau Viet bac nam xua...Ngpn liia xa vai ciia chien khu....Nhung ngpn lua nhay nhot, no ti tach va ban tung 
nhung dom hoa ca hoa cai. Mot ngoi nha menh mong , nhung trang hoa giay dii mau cat bang nhung ban tay 
wng dai ciia Ivi tre giang tren cac cay cot. Lac dac chen vao cac trang hoa la nhung manh giay trang kim lap 
lanh. Ong biet chac chan rang de c6 dugc nhung manh la nhap nhanh ay, cau phu trach thieu nien da phai gom 
nhat va cat giu suot mot nam troi nhung v6 bao thuoc ciia ong, thii xa xi pham duy nhat ma ong tu cho phep.... 

Ong nho gan nhu tat ca nhung guong mat tre tho dugc soi rgi trong anh lua dem ay, nhung guong mat rue 
nguon sang hanh phiic... 

« Nhung nam ay la nam nao nhi ? Khong the la nam Binh Tuat dugc, boi luc ay euge khang chien da di vao 
khuon kho, mgi co so vat chat da tuong doi on dinh, ke ca nha may in tien Con trau xanh cung hoat dgng roi. 
Nam ay chac chan la nam Dinh Hgi. Dung vay, nam Dinh Hgi. » 



Mot chieu, c6 le khoang ba gio ruoi hoac non bon gio, chieu theo do xien ciia cac tia nang Igt qua ke la. 
Ong dang chui dau xuong dgc tai lieu chgt nghe tieng hang gigng lien tuc. Khi ong ngang len, chanh van phong 
dang ngoac mieng cudi : 

Thua chu tich, lat nua moi ngudi sang du lien hoan voi cac chau. 

Nhan dip gi vay ? 

Ngudi quen rang hom nay van con trong dip tet thieu nhi ? 
Ong ngan ngo trong giay lat roi noi : 

Toi tuong rang toi da vui choi va phat keo cho cac chau ? 

Thua chu tich, ngudi da vui choi va phat keo cho cac chau khoi nhi dong, nghia la dam tre tit hai den 

mudi tuoi. Nhung hom nay den lugt khoi thieu nien, cac chau tit mudi den mudi lam, dac biet la cac 

thieu sinh quan tit mudi lam den mudi bay, dang tap trung hgc tap de chuan bi len dudng sang nude ban. 
- A.... Rathe... 

Ong dap, nhumg roi nghi den hai chong tai lieu day cop dang chd ong tren ke go : 

Toi cdn nhieu viec lam. . . 

Bao cao chu tich, cac chau thieu nien dang hao hitc chd ngudi. Cac em tap rugt chuong trinh van nghe ca 

thang nay de don chao ngay le. Neu ngudi tit choi e rang... 

Tai sao cac chu khong to chitc ggp vao mot buoi ? 

Da, neu the qua dong, hgi trudng khong du site chita. Van de thit hai la bita trudc, ban to chitc khong cd 

dii banh keo. The nen, danh phai chia lam hai keo. 

Ndi xong, anh ta ngoac mom cudi khoe hai ham rang vTta khap khenh vTta am khoi thuoc lao nhom 
nhoam mau dat. Ong nhin anh ta, bat giac bat cudi : 

Thoi dugc. Toi tranh thii lam viec mot lat nita. Lite nao di chu sang don toi. 

Doan, ong ciii xuong tiep tuc dgc tai lieu, hoan toan than nhien. Ong khong biet rang dinh menh dang 
ditng chd ong dudi chan cay cot nha san. 



" Ngudi yeu dau, biet bao gid lai trong thay nhau...." 

Cau hat quen thuoc ciia chang bac si lai vang len trong tam tudng. Tua nggn roi dien quat xuong trai tim 
ong. Con dau Ian toa khap than xac. Ong cd cam tudng rang khong chi trai tim ong bam nat ma nhitng te bao 
trong CO the ong ciing bam nat theo. 

Roi ong bong nghi den hinh anh than Cu-pi-dong, hai nhi cd canh hai mat bi bit kin. Hinh anh ay khien 
ong sdn gai 6c, rung minh : 

" Nao ai biet dugc tren coi ddi roi day ai se la ngudi yeu dau ? Nao ai biet rang khoanh khac nao biia riu 
ciia than dinh menh se bita nat con tim ?" 

Buoi toi hom ay, khi anh chang chanh van phdng quay lai don ong, ong cdn c6 danh not trang ban thao. 
Cat ggn md tai lieu roi ong di ra cita. Nhung da dat chan xuong cau thang, ong lai quay len lay manh vai triim 
chiec may chit vi sg bui mgt hay con triing tit tren mai tranh roi xuong lam hu hai cong cu lam viec ciia minh. 
Khong mgt chut vgi vang trong cit chi. Chang may may xao dgng trong tam can. Ong thuc hien mgi dgng tac 
vdi mgt su chii tam can thiet ciing nhu su binh than can thiet trong vai trd ciia ong, lanh tu cugc chien tranh. 

Anh chang chanh van phdng ditng chd ong dudi chan cau thang de dua ong sang khu doanh trai chung ciia 
cac doan the. Phu nit doan, thanh nien doan, thieu nhi citu quoc, dang dan chu, dang xa hgi, nong hgi.... Tat thay 
deu quay thanh mgt khoi. Khu gia dinh ciing nam ke ngay ben, noi bau doan the tit ciia cac can bg cao cap vTta 
tham gia khang chien vita lo viec nha. Khu doanh trai each nha san ciia ong mgt thung sau, mgt con suoi. Khi 



Au Zenith - Duang Thu Huang - 34 



chu tich cung nguai dan duang xuong thung lung, trai da toi den. Cau chanh van phong ve vay cay den pin bpc 
vai day, chi ha ra mot dom sang bang con dom dom. Thung lung thieu bong cay cao. Nhung loai cay mpc doc 
loi di chi la loai tung thao hay diep chi khong du sue che con mat dom ngo cua may bay do tham. Nhung bu 
lai, CO rat nhieu dom dom rung va nhung manh go muc sang rue Ian tinh tua ho lua soi duong cua Son than 
hay da dang cua cac Lam chiia. 

Ho phai nuong nho thii anh sang ay ma di. Khoang mia gio sau, moi den bo suoi. Qua suoi, chi con mot 
con doc ngan la toi khu doanh trai. Ong hoi chang chanh van phong : 

Lan truoc, toi dan chu khi qua suoi phai lam gi chii c6 nho khong ? 

Da, chu tich noi.. .rang. ...rang... 
Anh ta nhai cau noi giua hai ham rang khien ong phi cuoi : 

Toi dan chu truoc khi qua suoi nho dai vao hai ban chan. Day la each phong benh thap khdp c6 truyen 

ma toi hoc dugc. Cac chu con tre nen chua biet so luat troi, coi thuong sue khoe. Nhung sue khoe la thii 

tai san Ion nhat ma con ngudi can phai gin giu... 

Thua chu tich, tai dau 6c toi mo mo nen hoc truoc quen sau... 

0, day khong phai van de chu nghia : Chang phai thieu thong minh ma la thieu y thiic tien lieu... 

Chanh van phong cuoi hi hi roi lui lai ngay sau lumg ong, thue hanh bai hoc ong wa giang. Chu tich nghe 
tieng nuoc tieu rot 6 6, tham nghi : 

" Cu cau khoe that....Tu6i tre dung la thien duong...." 

Ho phai mo mam qua suoi kha lau vi long suoi rat tron, du nuoc khong sau lam. Bai da khong gho ghe 
nhung lai xen nhung tang da day reu nhot, chi can lang chan len do trong tich tac, nga nhu choi. Phai vao benh 
vien thi phien toai lam, nhat la benh vien noi rung sau niii tham, thieu mpi phuong tien lan thuoc men. Noi lo 
thiet thue khien ong luon luon phai tu nhac ban than cung nhu tat thay mpi ngudi : 

" Cupc chien tranh dang trong giai doan v6 cung kho khan. Chung ta phai c6 gang giu sue khoe. Noi 
each khac chung ta khong dupe quyen 6m. Benh vien va thu6c men nen danh cho thuong binh. Giu sue khoe 
trong kha nang t6i da, d6 la ki luat, d6 la tinh than trach nhiem truoc t6 qu6c cung nhu d6i voi chinh ban than 
minh." 

Giua 16ng su6i, chanh van ph6ng d6t nhien tum lay 6ng : 
Doan nay tran lam, xin nguoi de t6i dat. 
Cam on, nhumg t6i da vupt qua khuc nguy hiem nhat r6i. 
Nguoi thay nuoc su6i c6 lanh qua kh6ng a ? 
Lanh hay kh6ng chung ta cung sap den bo. 
Ong cuoi, va n6i tiep : 
Lan sau, neu c6 16ng t6t mu6n cong t6i thi phai h6i truoc khi dat chan xu6ng nuoc. 
- 6 ...6.. .6... 

Anh ta kh6ng c6 each nao d6i dap nua nen danh cat tieng keu nhu m6t con be vay. Trong b6ng dem, ca 
m6t dam nguoi da lao nhao hien ra : 
Chu tich. . . . Chu tich da den. . . 
Chu tich den r6i a ?. 
Ong cat tieng dap : 
T6i day! 
Dam nguoi cat tieng reo r6i chay tran xu6ng su6i, liic ay lan nuoc chi c6n gia gang tay. Nuoc ban tung toe 
len ca quan ao chu tich. Nhung anh den ve vay loang loang tren mat nuoc, r6i nhung canh tay tiim lay vai 6ng, 
lung 6ng. Ke ro ao, nguoi ro vai. Chu tich nhan ra dam nguoi quen boi mui m6 h6i, hoi tho. 
Chu tich c6 met kh6ng a ? 

Met chii. Nhung chua met den muc phai yeu cau cac chu cong len doanh trai. 
Ong dap, doan xang xai leo len d6c. Tu day, rung gia ram rit. Ai nay deu 16t vai bpc den pin. Nhung vet 
anh sang tit hai ben duong dan cheo nhau loang loang phia truoc mat 6ng. Chu tich thay sang khoai. Ong nghi 
toi niem vui dang d6n dpi. Nhung cu6c gap lu tre la khoanh khac thu gian d6i voi 6ng, gan nhu gio ra choi d6i 
voi bpn hpc sinh tieu hpc. 

Phia truoc, khu nha sang rue anh lua. Cac khu6n cua c6 mau cam chin, thii mau 16ng lay trong dem. 
Tieng tre d6ng ca vang len theo nhip v6 tay. Khi 6ng buoc vao, tat ca bpn chung dung day, cat tieng hat r6n 
rang theo nhip v6 tay, thay loi chao d6n : 

" Non s6ng ta hang nho on nguoi doi doi, 
Chung ta lang nghe tieng nguoi vang ren s6ng mii, 
Nao cung di, tien buoc tren con duong giai ph6ng, 
Nao cung di, nghe h6n thieng nuoc Nam vay gpi...." 

Tat ca nhung guong mat tuoi non ay, tat thay nhung d6i mat long lanh ay, va ngpn lua dem rue ro ay...; 
6ng nho ranh rpt toi tan gio.... Phai chang vi chung dupe ghi khac cung m6t lan voi m6t guong mat, m6t cap 



Au Zenith - Duang Thu Huang - 35 



mat, mot nu cuai nhu son to, mot mai toe den ong a ?...Phai ehang vi ehiing duge hien dien eung mot Ian voi 
hinh anh eua nang ?... 

khong, khong! 

Co le thoi gian khien mpi vat deu nhiem bong may huyen tuong. Dung ra, sau buoi toi hom ay, ong 
ehang eon van vuong gi. Noi eho that ehinh xae, tnroe khi giae ngu ap den, ong nho lai dem lien hoan voi niem 
vui lang lang, nhe nhang : Dan dong ea. Ngpn lua. Dieu miia xoe. Nhung ehiee vay dan giay trang kim nhong 
nhanh. Mot diia be trai eo mudi hai tuoi hat bai "Son nu ea" voi giong te-no tuyet voi. Va sau rot, mot doi mat 
nau trong vat nhin ong eham eham ben kia dam lua. 
" Oi, doi mat bo eau! Mat bo eau!..." 

Con tim ong vang len tieng tram tro, than phue : 
" Sao lai eo mot eap mat dep den nhu vay! Ta ehua timg bat gap mot doi mat nao giong doi mat do. Qua la 
vuu vat eua Tao hoa ITroi dat moi dieu ki sao ?" 

Dung nhu vay. 

Chinh xae la nhu vay. 

Sau do, ong ehang eon nho duge gi boi eong viee don xuong doi vai ong. Chien dieh roi lai ehien dieh. 
Mat tran eo lai phia dong va mo rgng ve phia tay. Cong tae hau ean dang bao dgng. Cong tae phan gian eo van 
de. Mot mang luoi diep vien wa bi dot, nua so ngudi sa luoi da nam trong nha tu, nua eon lai bi v6 hieu hoa 
dang tau tan khap noi hoae thu minh trong bong toi. Tinh hinh ngi bg eung da nay sinh nhung van de ean ehan 
ehinh. Nha nuoe thieu nghiem trgng nhung ean bg eo du trinh do van hoa de phue vti eho eong tae binh van va 
ngoai giao. 

Dung la ong khong eon nho gi nua. 

Va nam thang troi di 



Troi di thang nam. 

Troi di nhung khue nhoi khae biet eua euge doi. Doi ngudi nao khae ehi dong song bat trae, nao ai doan 
truoe duge nhung khiie thang khiie queo, nhung sut Id hay dap boi, noi dau nude ehay em dem va noi dau la 
ghenh thae. Phai ehang tat ea ehiing ta deu nam trong tam ludi rgng dai eua so phan ?...Phai ehang nhung miia 
may quay eudng eua moi ngudi eung giong nhu vai Idp dien trd eua ehii Teu ma thdi ?... 

Gia nhu ed eaeh ehi doan biet duge so phan han euge song eua ong se xoay theo ehieu khae....Gia nhu ed 
eaeh ehi doan biet duge so phan han ong da thoat duge ludi trdi... 

Nhumg mgi su : Gia nhu , ehi la tieng thd dai ehung eue. Chung giong nhu nhung vgng am eua da Id, 
ngudi ta ehi nghe thay tieng am am rung ehuyen khi nhung tang da da sap roi xudng day vue. Nao ai ed the gio 
tay ehan duge mot tang da khi nd dang roi tit dinh niii xudng vTte sau ?...Ai ?... 

Cau hdi ay ed ve nhu yem the, va dng khdng mudn tin rang dng da mem Idng. Tinh than euong eudng 
eua ngudi eaeh mang eung nhu su kieu ngao eua ehii nghia duy vat ngan ean dng tin vao dinh menh. Tuy nhien, 
eon khae khoai trien mien eua dng van ehd dgi mot eau tra Idi. Nhung Idi giai dap edn ehim trong suong mii 
eua ehan trdi phia trude. Va nhu the, mudn hay khdng dng van phai nhd mot eon so, mot eai mde thdi gian ma 
bong nhien, eon tim gia nua eua dng bi tning thuong. 

Ay la mot ngay he dinh menh. 

Trua hdm ay, tudng Long mdi dng sang duyet lieh trinh eho ehien dieh sap tdi : Thu-ddng nam 1951. Ong 
hai Idng, ke tit liie bat dau euge khang ehien den giay phut ay dng mdi ed the thd mot hoi nhe nhdm : 

« Banh xe bat dau quay roi day. Ta da vitgt qua giai doan ehap ehung eua euge ehien tranh, giai doan 
mudn ngan gian khd...Mua he nay md dau eho mot thdi ki mdi.... » 

Miia he ay ed ten la Tan Mao. 

Tan Mao eung ehinh la tudi eua dng. 

Mot mua he tdi mudn nhung khdng qua oi ndng. Ong dinh mae bg quan ao ta mau gu ra di song ngam 
nghi mot vai giay, dng lien thay quan phue. Ong biet rang khi mae quan phue dng tre dep ra. Dang ngudi dong 
ddng eua dng vd eung thieh hgp vdi au phue hay binh phue. Trong Idi trang phue ay, dng de dang lay duge ve 
duyen dang, quyen rii. Trong Idi trang phue ay, net mat dng dudng nhu eving tuoi tan hon diu dang hon va 
trong tam hon dng nhung bai ea thdi thanh xuan ao at trd ve. Nhung Idi ea ay ngan nga mot eaeh tham kin va 
dem eho dng niem sang khoai ma ehi minh dng hay biet. Thay quan phue xong, dng bao eho eanh ve biet rang 
dng se sang ham tudng Long mot minh, doan dudng qua ngan va qua quen thude, va ehang dng thieh ddi lai 
trong khoanh khae mot thit tu do da bi tieh thu. Dudng ritng, ehim keu vitgn hdt la reo... nhung trude het, mot 



Au Zenith - Duang Thu Huang - 36 



minh di, mot minh suy tuang, mot minh nhin ngam canh quan....d6 thuc su cung la mot hanh phiic khi cupc 
song con ngudi bi rang bupc qua chat che vao tap the... 

Trong tam trang hoan toan man nguyen ong sam sam buoc, hau nhu khong de y den xung quanh. Dugc 
mia duong, bat chgt nhung tieng keu hot hoang cat len : 

Xin dung lai ! Xin chu tich dung lai ! 

Dung di ! Xin chu tich dung di ! 

Ngang len, ong thay hai c6 gai ngheu nghen cuoi tren mot canh cay Ion chia ngang qua loi mon. Cac c6 
dang loay hoay tim duong tut xuong, c6 nao c6 nay mat do gay, mieng lam lem nipt va. Ong biet ngay rang hp 
dang chia nhau chum va chin, vi mai an hp khong nhin thay ke bp hanh dot nhien xam pham bien thuy cua hp, 
pha tan bua qua ngon lanh hiem hoi. Roi khi chpt nhan ra ong, hp khong con du thoi gian de tut xuong nen 
danh roi rit keu len de chan ong dung lai. Bay gio, hai c6 dang cuong cuong tim each giai thoat. 

Can than, can than khong nga. 
Den lupt ong keu to vi so hai khi nhin thay hai c6 noi nhau 6m than cay, tut mot leo nhu hai con khi nho. 

Can than. 

Ong tiep tuc keu nhung khong tranh dupe mot nu cuoi : 

Sao cac c6 khong xuong tit tit ? Lam nhu the wa de nga wa rach quan ao ? 
Luc ay hai c6 moi ciii xuong nhin trang phuc xoc xech cua hp : 

Thua chu tich ! 

Mot CO cat tieng va nguoc nhin ong. 

Chu tich choang vang : Chinh la doi mat ay ! Doi mat bo cau. Noi am anh sau cung cua dem lien hoan 
bon nam ve truoc. Ong nhan ra titc khac c6 be nam xua nhin ong dam dam qua ngpn lua. Phut choc, nhung anh 
hinh, nhvtng mau sac, nhvtng am thanh, nhvtng ki niem trong chuyen di dem xua voi cau chanh van phong song 
lai. Nguyen ven. Tuoi moi. Tro tan lang quen cua bon nam dot nhien bi gio cuon sach tron : 

« Tet thieu nhi mupn mang. Dem lien hoan vao ngay mong bon thang sau. » 

Y nghi do vut qua nhu tia chop. Cung liic, mot chuoi sam no ren khien 6c nao 6ng nhu mu6n bat tung 
len : 

« Nam xua c6 be muoi lam ! Va gio day, nang muai chin tu6i ! » 

Vang, d6 chinh la nang !... 

Hinh nhu 6ng da im lang kha lau khien hai c6 gai b6i r6i. Cac c6 het dua mat nhin nhau, lai nhin len cay, 
r6i nhin xu6ng dat : 

Chung em xin 16i chu tich a. 

Chung em kh6ng nhin thay nguoi a . 

Chung em... 

Ong kh6ng hieu nhung tieng lung bung cua nang. Ong chi thay d6i mat b6 cau trong vat cua nang wa 
nhu h6 tham vua nhu gipt suong treo cu6ng la, hai hang mi cong nhu canh nhan chop lien h6i. Ong chi nhin ro 
cap m6i tuoi tham chin mpng cua nang lam lem ru6t va khien hai ham rang hat bap cang n6i bat, 16ng lanh nhu 
ngpc trai. Ong thay guong mat nang vua mang ve tho ngay cua dua tre vua c6 net quyen ru dac biet cua nhvtng 
nguoi dan ba, ma troi sinh ra hp duoi cai biet danh : Nghieng nuoc nghieng thanh.... 

Ong cving kh6ng c6n nho rang 6ng da tran an hai c6 gai ra sao?... Ong ciing chang nho cac c6 da chao 6ng 
r6i ra di theo each nao. Ong ciing kh6ng nho 6ng da n6i gi voi nang vao phut cu6i...Tam h6n 6ng chao dao. 
Tim 6ng dap thinh thinh nhu dang c6n tu6i hai muoi. Cung voi con ba d6ng ay, tieng reo b6n be vang len tua 
m6t dan d6ng ca kh6ng 16 dang dung quanh 6ng, ca hat. Tieng hat cua m6t dam d6ng v6 hinh v6 dang. Phai 
chang d6 la ma rung hay than mii, la tieng reo hoan hi cua cac lam chiia hay tieng reo ho nham hiem cua dam 
phu thuy gia ?...M6t thoang ngo vuc so hai khien 6ng dung lang. Ong cii tiep tuc dung nhu the h6i lau, khi hai 
c6 gai da di xa. Ong lang nghe tieng hat cua dan d6ng ca huyen bi kia, thay kh6ng gian rung rinh chao dao, thay 
nhung lupn s6ng kh6ng 16 v6 hinh dap don u6n lupn. Kh6ng gian nhiem mau la m6t dai duong va 6ng la con 
tau bi nem xu6ng trung duong d6 ngoai mpi y mu6n, mpi doan dinh, mpi de chung... 

-A.. ..a.. .a.... 

-A.. .a.. .a.... 
Ong nghe tieng reo Ian toa khap b6n phia ritng gia, tieng reo du6i theo 6ng nhu nhvtng con s6ng du6i theo 
m6t con tau, d6i lac x6 day n6 trong m6t cu6c phieu luu, tro dua gion cay nghiet cua s6 phan. 
Dem h6m ay, 6ng ghi vao to lich tui : Nam Tan Mao. 

Thang Mao. 

Giongp. Ta da 

Nhung ke to mo th6ng minh nhat qua dat cung kh6ng doan dupe dong chvt dang do 



Au Zenith - Duang Thu Huang - 37 



- Thua chii tich, xin nguai vao dung bua. 

Anh linh beo da diing phia sau lung ong tu liic nao. Ong cat tieng : 

- Cac chii dung bua da lau chua ? 

- Da, thua nguai bep dai dpi dang chuan bi bua trua. 

- A rathe.. 

Ong lam bam. Dao nay ong an uong that thuang, ngay khong con du ba bua .Nhieu khi ong quen rang 
phai an va phai an cho ngon lanh de dan chung dugc yen tam ve tinh hinh sue khoe eua ong. Su dang tri la ban 
dong hanh eua tuoi gia, nguai ta muon ruong ray no eung khong noi. Ong quay vao phong, ngoi xuong truae 
khay do an sang. Mot ehiee bat sii loe thanh eo vung up kin ben tren. Ong lat ehiee vung eon bong ray, dam dia 
hoi nuoe : 

- A, ra hom nay nha bep eho an ehao ... 

Mui hanh hoa va tia to xong len ngao ngat. Mui huong quen thuoe eua nhung ean bep eo truyen. Chao 
hanh tia to wa la mon an nhe vua la thii thuoe giai eam eum. Ong da quen mui huong nay tit thai au tho. 

- Xin nguai dung bua keo nguoi. 

Anh ean ve beo nhae nha, mat khong rai doi tay ong. 

Ong eiii xuong, nhin nhung sgi hanh thai deu tam tap eung nhung la tia to xat manh nhu sgi mien tau, 
ehgt nha tai mot Ian nao day ong bi 6m va nang tro tai nau ehao eho ong. Bat ehao vung dai nang nau eon 
nguyen nhung hat gao va hanh Ian rau thom eon nguyen egng : 

« Em la sonnu !... 

Son nu oi, em la giae mo eua ta, eua rieng ta ... » 

- Thuaehutieh ... 

Cau linh reo len dot nggt, doan nghieng dau lang nghe tieng ri ram nao do mot liie roi keu : 

- May bay len roi, ehu tieh eo nghe thay khong ? 

- Toi ehua nghe thay gi . Tai nguai ngoai bay muoi han la khae tai ehang trai muai tam. 

Ong dap vai nu euai va dua mat nhin ve phuong dong. Mat trai da mge tit liie nao ehang ro. Hoan toan 
khong giong mat trai eua ngay thuang; bai no het nhu mot trai eam ehin mugn treo lung lang giua khong 
trung. Mot mat trai diu em khong ehang ehoi. Mot mat trai eon dung dang trong eon mgng mi. Mot mat trai 
ngai ngu nhu the ehang may may ggi nen y niem thuang hang ve trai eau lua hay eo xe hung du mang lua di 
thieu ehay eae mien dat bi nguyen nia tren hanh tinh. May trang van xon xao nhu bien quanh eae dinh mii. 
Nhung xung quanh vang duong la mot khoang xanh la giong nhu ehiee tan tron. Mot mau la trong suot tuoi 
tham la lung. 

Mau la ay la mau eua mua he vinh euu. Co ehi no hien hien len hom nay ? 

Trong liie ong eon dang dam ehim nhin ehan trai phia dong, ehuong dien thoai noi goe phong bong reo 
inh 6i. Cau linh beo ehay vao nghe doan quay ra : 

- Thua ehu tieh, true thang da tai. Van phong mai Nguai xuong san bay. 

- Thu truang Vvi khong len day ? 

- Da, thu truang Vfi se thap tung nguai eung vai dgi eanh ve tai du tang le eua dan xom Tieu Phu. Sau 
do thu truang Vvi se theo nguai tra lai ehua. Chuong trinh da duge duyet. 

- Toi di thay quan ao. 

- Thua, nguai ean phai an het bat ehao vi trai rat lanh. Tieu dgi ean ve Mot se len day de thap tung 
nguai xuong san bay. 

- Phai ehuan bi quan ao da. 

Thua ehu tieh, tat ea da san sang. 






Au Zenith - Duang Thu Huang - 38 



Duong xom niii quanh co uon khiic nipt ga. Nghe tieng nhac taong chung gan, nhung duong di vong 
hoa xa ngai. Hai ben loi di, tre tnic rum roa ngan buac ke bo hanh. Ma tieng nhac dua vong thi da diet nao ne 
khong dut. Thoat tien la tieng ken bau, sau do la tieng sao hoa cung tieng nhi. Khi khiic dao dau ket thiic, 
tieng hat cua mot nguoi dan ong cat len, tram due : 

« ...Vong hoi vong, xin cho quay dau lai, 
Vong hoi vong, xin dung nuoi tiec neo tran ai, 

Nhu choi non nay no tiet xuan, la tuoi tham trong nang he, roi ua vang vao ngay thu tan hay dong gia, coi 
nhan gian cung trong tay Tao hoa, nao ai thoat dugc tro choi ? ... 

Tu hu khong, cha me cho ta kiep lam nguoi, ta khoc tieng khoc chao doi, ta cuoi tieng cuoi tre tho, ta 
cat buoc len duong, nhac ganh tang bong tuoi trang nien, roi dat ganh khi hoi tan siic kiet. 
Nuoc chay xuoi va toe thay mau. 
Luoi ong Tao giang khap cung bon bien 
Doi phu du nhu canh buom qua mau ...» 

Ong lang nghe tieng hat dua vong, tham kinh ngac vi Ian dau ong moi nghe nhung cau ca nhu the, vay 
ma ong song o xii so cua ong da bao nhieu nam troi : 

« Vi sao den bay gio ta moi biet nhung cau hat dan da ? Phai chang chung luot qua nhu gio thoi ma ta 
khong de tam hay trong bao nhieu nam troi, chinh quyen da cam dan chung hat nhung khiic hat bi luy ? Nhung 
coi doi von c6 sinh c6 tii, su bi luy la anh em song sinh voi niem vui. » 

- Thua chu tich, xin nguoi de toi mang ao khoac. 

Mot can ve dan buoc do chiec ao khoac ong vua coi ra. Ong dua chiec ao cho anh ta , chgt thay mot con 
dau chay ran rat theo song limg. Mo hoi uot tran, ong lay khan tay tham kho nhung khong di cham lai. Gio dua 
vong sap toi, ong da nay ra y muon den tham gia dinh ke xau so, ong khong c6 quyen bat ho phai cho doi. Va 
chang, bao nhieu nguoi da phai thap tiing ong. Truoc mat ong tieu dpi thu nhat di cung voi chu tich xa, mot 
phu nu cao lung lung nhu hp phap, vai ngang hinh chu thap voi nhung co bap cuon cupn ma bat cii bac may 
rau nao nhin thay cung khiep via kinh hon. Chi ta ban bp do co truyen, ao vai phin xanh, quan sa-tanh den 
lanh , nhung lai di giay vai de cao-su buoc day trang ; kieu giay cua van dpng vien the thao. Khuon mat rpng, 
cap may xech voi doi quai ham banh sang hai ben, co to nhu cay cot lai do au, ve luc luong Ian cung cap con 
hon ca muoi nguoi dan ong cpng lai. Sau lung ong, tieu dpi thu hai di cung voi pho chu tich va cong an xa, hai 
nguoi dan ong thap be ngang nhau, ngang nhau ca co tuoi Ian each trang phuc, anh nao anh nay deu ngoai tii 
tuan, ao dai can, quan kaki Si Lam, rieng truong cong an xa co them mot chiec that lung da to ban deo sung 
ngan. Hai top nguoi do lam thanh mot dpi quan nho sap hang bon. Con duong hep, nhung ben tay trai ong la 
Vu cung cau bac si, ben tay phai la dpi truong dpi can ve Le. Di sau hp chung ba muoi thuoc la mot trung dpi 
w trang chong bat coc bang may bay. 

- Thua chii tich, xin nguoi uong thuoc truoc khi toi du dam tang. 

Toi lupt bac si de nghi. Ong dung lai, uong mot nam thuoc voi chen nuoc gung li trong phich ma anh ta 
da chuan bi mot each lang le. Roi hp tiep tuc di. Doan duong nay gap ghenh hon. Hai ben, tnic khong con ni 
la da ma ken day dac nhu tuong thanh. Canh la dan xen tao nen tam mai che xanh biec. Da diing ngp, boi tieng 
ga eo 6c gay tit xom dong qua xom tay, tit thon thupng qua thon ha. Tieng ga gay ciing nhu tieng nhac dua 
vong ren ri khong ngung nghi duong nhu chang the khuay dpng mot im lang v6 hinh dang ngu tri trong khong 
gian ma lam cho no ngung ket hon. Su im lang nay trong suot nhu thuy tinh va ran chac hon kim loai. Mot im 
lang menh mong. Duong nhu no dang che chan canh rimg nao do ben kia duong chan troi : 

« Vong hoi vong, hay nhin ve phia truoc 
De bui tran lang dpng sau lung » 

Tieng hat nghe da gan lam roi, nhung hp van phai vitpt qua mot cua duong lupn vong thiing moi toi 
noi. Dam dong da tu tap ngay tren loi vao ngo, cho ong. Thieu nien cam co hoa, dong phuc gpn gang, vai 
khoac du nguy trang xep thanh hai hang danh du. Sau limg chung la tat thay cu dan xom Tieu Phu, dan ong Ian 
dan ba, deu co trung tuan tro len. Khong con thanh nien 6 lai lang, hp da dang linh hoac tap hop trong cac dpi 
thanh nien xung phong phuc w mat tran. 



Au Zenith - Duang Thu Huang - 39 



« The nay chinh la canh chien tranh. Khi trai trang ra di, chi con lai nhung nguai dan ba giat quan ao ben 
song hoac cay cay tren canh dong. Va nha tho viet Chinh phu ngam trong tieu dieu, quanh hiu xom vang ...» 
Y nghi ciia ong diit doan vi dam dong da nhan ra ong : 

- Chii tich muon nam, muon muon nam ! 

- Chii tich song doi doi voi non song ! 

- Nuoc cpng hoa xa hoi chii nghia viet nam muon nam ! 

- Chii tich muon nam ! 

Ong chgt nhan ra tieng nhac dua vong da im bat, boi cac nhac cong tay ken tay nhi deu da diing het len 
tren ghe de nhin ong cho ro. Dam ngudi quan khan tang cving ao ra chao don khach quy, mat ai nay con sung : 
« Ho da bo ngudi chet nam mot minh trong nha. Cupc vieng tham ciia ta hoa ra gay tac hai cho gia 
chii. » 

Nhung tieng hoan ho thoat tien con ngugng ngung, e ngai nhung moi liic moi tro nen nong nhiet. Duong 
nhu moi ngudi da quen khuay tinh canh ciia tang gia. Dieu do khien ong cam thay su hien dien cua minh tro 
thanh 16 bich. Cho cho dam dong bot cuong nhiet, ong gio tay phac mot cu chi de lay lai su im lang. Tiic khac, 
dam dong im phang phac. Mot thoang run ray luot qua tim khi ong nhan ra kha nang chinh phuc va quyen uy 
cua minh. Sue manh ay chua mat di cung voi thang nam : 

- Thua ba con , 

Ong cat tieng va quan sat nhung anh mat cua dan chung. Trong nhung anh mat ay c6 mot ve nguong mp 
cuong si mot su phuc tong v6 dieu kien ma ong da qua quen thupc. Gid day cai ve quen thupc ay chang con 
khien ong thich thii : 

« Tai sao ngudi ta khong the yeu mot each khac di ? Tai sao ngudi ta khong the vua yeu kinh vua binh 
dang vdi mot ai do ? » 

Ong tham nghi trong khi tiep tuc noi vdi hp : 

- Thua ba con, toi xin chan thanh cam ta su nong nhiet ma ba con da danh cho toi. Nhung chd quen rang 
chung ta den day la de du dam tang chii khong phai mit- tinh hay hpi hpp. Toi cung chi la mot ngudi khach 
vieng vong binh thudng nhu bat cii ai trong dam chiing ta. Toi de nghi ba con im lang, ai trd ve vi tri nay de 
tang su dien ra dugc hoan hao. 



Ldi cua ong bao gid cung la menh lenh, mot thii menh lenh day ma luc hay than luc, chinh ong cving 
khong biet ro. Dan chung lang le tan ra, lang le den miic ong nghe thay ca hoi minh thd. Than quyen gia chii 
trd lai dung quanh quan tai. Dan nhac cat len khiic nao ne cua cupc tien dua vinh cuu : 

« ...Tu cat bui lai trd ve cat bui 
Cupc xoay van cung den the ma thoi ...» 

Dpi can ve da dung lai ben ngoai. Chii tich xa va Le thap tung ong vao vieng gia chii. Hp phai di qua 
mot manh san thenh thang, khong lat gach ma lat thuan mot thii da xanh, be nao cung du bon tac. Nhung thdt 
da xep deu tam tap khien san nha tang chii giong san dinh san chua thdi thinh vupng hon la san nha cua mot 
thon dan. Khu nha xay kieu chu mon, toa nha chinh d giua , nam gian thenh thang lat thuan ngdi c6. Hai ben 
hai day nha ngang cung khong kem phan do so, day nao cung nam gian c6 hang hien rpng chay quanh. Vua 
dua mat ludt qua, ong da nghi : 

« Cua cao nha rpng den the nay roi cung ra di vdi hai ban tay trang. » 

Va bat giac ong buong tieng thd dai. 

Tu phia sau, Le tien len dua cho ong mot chiec phong bi : 

« Thua chu tich, day la tien vieng ; » 

Ong cam chiec phong bi mot each may mdc ma khong nghi tien vieng la thii tien gi va can bao nhieu cho 
du. Nhung ki niem md nhat ve phong tuc hieu hi cua dan que, nhung hinh anh ve ma chay, cudi hoi thdi con 
tre khong de lai may may dau vet. Cdn trong cupc song hien tai, ong hoan toan khong dung cham tdi tien bac 
va nhung vat kha di cd gia tri. That su, ong chua timg cd trong tay mot dong tien du ngudi ta in hinh ong tren 
tat thay nhung loai tien cua xii sd. Nhung ong thay mat nhung ngudi dan trong xdm kin dao nhin vao chiec 
phong bi trong tay ong, va Ian dau tien trong ddi ong ban khoan ve gia tri thuc cua nhung td giay tieu dugc. 
Mot ngd Mxc khien ong so hai : 

« Khong hieu hp dat vao trong do bao nhieu dong ? No cd khien cho nhung ngudi dan kia that vpng ? » 

Cupc song that su ddi hoi nhung gia tri cu the. Ma nhung gia tri ay, ngudi ta chi hieu khi da qua muon 
mang : 

« Toujours apres coup ! » 

Lai mot tieng thd dai tham kin thot len trong trai tim ong. 



Au Zenith - Duang Thu Huang - 40 



- Xin chii tich tai ban tha tnrac. 

Nu chii tich xa huang dan. Chi ta di tnrac, ong theo sau. Nguai dan ba cao lung lung, doi vai rpng nhu 
vai v6 SI quyen anh c6 ve nhu mot nu ve si chuyen nghiep : 

« Tai sao bo noi vu khong tuyen chi ta vao dpi ve si nhi ? That la uong phi mot tai nang ! ». 

Ong tham nghi trong khi buoc toi truoc ban tho. Do la mot chiec tii da dung, mia de tho ben tren, mia 
chiia do ben duoi. Chiec tii rat Ion, dupe dong bang go tii thiet, cham tro long, ly, quy, phupng va kham trai, 
ra dang mot thii tai san hon la vat gia dung. Tu ke chinh giua biic tuong doi dien voi cua Ion. Mot bat huong 
bang dong dang boc khoi. Hai cay nen chay trong doi gia do cung bang dong . Hai binh hoa cam day mao ga 
Ian mau don va cac loai hoa rung. Ong dat phong bi vieng vong len chiec dia Ion bang sii c6, mau men ngpc 
long lay, tren do da chat day nhung phong bi tu che bang cac loai giay tap nham. 

- Con xin dpi on chii tich a. 

- Con xin cam ta nguoi . 

Cung liic, mot nguoi dan ba tre va mot diia be trai tien den truoc mat ong, quy sup xuong le. Ong lung 
tiing boi nguoi ta chi quy le theo kieu ay truoc than linh hay ban tho cua gia tien : 

- Thoi, thoi ...xin moi gia dinh dung day. 

Ong do diia be len, nhan ra dieu ong doan ngay hom qua la chinh xac : No co mudi hai hoac mudi ba. 
Bp quan ao tang rpng thung thinh khien than hinh no cang them be nho. Chiec mu tang sup toi mui thang be, 
nhung khi no ngang len, ong nhan ra mot guong mat kha ai voi doi may dai nhu ve va cap mat day tinh nam 
nhi : 

« Thang be khoi ngo qua, no se rat dep trai khi khon Ion . Cau cho no dupe may man truong thanh. » 
Hom qua, khi nghe diia be khoc gpi cha, ong khong hinh dung noi guong mat cua no. Voi ong, no chi la 
mot diia be v6 danh gpi cho ong nhung lien tuong toi mot diia be khac. Gio day, guong mat sang ngoi cua no 
khien trai tim ong thon thiic. Guong mat ay trieu hoi mot guong mat xa each. Mot guong mat thieu vang ...Co 
hpng ong bong dung se lai. Ong xoa dau thang be, dinh noi dieu gi do nhung khong tim dupe ngon tu. Hinh 
nhu ong da khoc vi liic do, Vu tien sat den va dua cho ong chiec khan tay. 



Chung con xin dpi on nguoi. 

Tieng mot nguoi dan ba tre cat len ben tai khien ong giat minh ngang dau len ... 

Goa phu tien den truoc mat ong, cam ta. Ong nhin thay mot guong mat dam dia le bo trong chiec mu 
khau bang vai x6. Guong mat ay tre trung, kha ai. Chi ta chi khoang ba muoi tuoi, kho c6 the hon. Noi mat 
mat vua ap tai chua lam suy xuyen nhan sac Ian sinh luc cua nguoi dan ba dang dp xuan thi. Goa phu c6 
guong mat mon mon cua mot nguoi tran tre hanh phiic. Mot guong mat v6 cung kho kiem trong xii so chien 
tranh. Nuoc da chi ta trang hong, khong mot not tan nhang hay vet ram nhu da phan nhung thon dan, nhung ke 
suot ngay dam mua dai nang tren sudn non hay ngoai canh dong. Mot doi mat den, day ve tao tpn voi doi may 
dai cham thai duong, chac chan la thii tai san da dupe chia xe cho diia con trai. Doi mat ay cung khong thuong 
gap noi nhung nguoi phu nu lang que, boi no khong phan chieu mot chut con con nao su nhan nhin, von la thii 
pham chat thuong gap nhat a nhung nguoi dan ba dat Viet. Doi mat ay chieu thang vao mat ong, khong chut e 
de, khong may may sp hai : 

« Voi doi mat nay, c6 ta c6 the lam bat cii dieu gi c6 ta muon. » 

Ong thoang nghi va tim vai tit thich hpp de dap le : 

- Chung toi xin chia buon voi gia dinh. Hy vpng c6 va chau se vupt qua dupe giai doan kho khan mot 
each nhanh chong. Co gang cho chau dupe hpc hanh den noi den chon 

- Da, chung con xin thuc hien loi nguoi. 

Goa phu dap lai tiic khac, duong nhu cau tra loi da dupe chuan bi san . 

Liic do, chu tich xa moi ong quay lai vieng nguoi xau so. Ong di theo chi ta mot each may moc vi khong 
hieu thu tuc cua mot dam tang binh thuong dien ra theo each nao. Suot cupc doi ong, day la Ian dau ong c6 co 
hpi va cung chii tam quan sat dam tang cua thii dan. Dot nhien, sau mot khoanh khac ngan ngui, nhung tieng 
gao nhat loat cat len sau lung chu tich : 

- Oi cha, cha oi cha, sao no bo chung con ? 

Liic ay ong moi nhan ra rang con gan hai chuc nguoi nua mac ao x6, tru dam ba nguoi co tam tuan, tii 
tuan, con lai thuan mot dam thieu nien Ian con nit. Tat ca chen chuc, tum tum voi nhau lam thanh mot dpi quan 
be the co kha nang Ian at me con nguoi dan ba kia. Tat ca hpp thanh mot dan dong ca, cat len tieng keu than 
nhu nhung diep khiic, dem theo bai hat cua dpi nhac. Hp dung ben trai co quan tai con me con nguoi dan ba tre 
dung ben tay phai. 

« Hai thii quan, hai thii con, dieu nay co ve nhu chac chan.. ; » 



Au Zenith - Duang Thu Huang - 41 



Ong tham nghi va dua mat tim kiem tam anh tang. Gan nhu tiic khac, ong nhin thay mot chiec ghe tua 
cham tro cau ki ke sat dau c6 quan tai, tren do dat biic anh Ion long khung kinh va triim vai den : 

« A ...Ong ta day ! Khong phai mot ong bo ngoai tam tuan hay sat tii tuan nhu hom qua ta phong 
doan. » 

Ngudi lam chu hai dpi quan ta huu quan tai da ngoai ngu tuan neu khong hon. Chi c6 dieu guong mat 
ong ta khong phan anh chut nao su met moi, su an hoa, su tram mac, su nhan nai nhu guong mat nhung ngudi 
dan ong khac a vao dp tuoi ay. Mot guong mat chu dien, wa han len nhung net phong suong wa phong chieu 
niem kieu hanh va su doi dao sinh luc. Doi mat ong ta nhin thang ve phia truoc voi cai nhin ngao nghe, thach 
thiic xen Ian doi phan ranh manh. Song miii Ion, thang nhu ong tre. Khuon mieng dep, net moi deu dan, dupe 
bao bpc boi bp rau quai non dai ram, loan xoan nhu rau ngudi phuong tay nhung con den nhanh : 

« Guong mat ay bien minh cho tat ca nhung gi xay ra xung quanh ke xau so, ngay chinh trong gian nha 
nay. » 

Ong bang hoang. Nhung lic doan, nhung lien tudng, nhung ngam ngui tran den nhu doan thuyen bap 
benh tren dong nude. Y thiic dan ap xua cvi cving tiic khac ap den tua ddng thac ao at xoi xa dim dam nhung 
con thuyen. Mot chat nude cay xpc len trong song mui ong. Mot Ian khdi chap chdn trudc mat ong, vua cd 
mau xam cua may gidng vTta cd mau tim phieu du cua hoa anh tiic. 



- Thua anh ca, chung ta phai ve thdi ! 
Vu cat tieng sau limg ong. Ong thay mot ban tay khe cham vao tay minh, chpt hieu da den luc ong phai 
thiic tinh. Quay sang dam ngudi trang xoa khan ao xd ben trai cd quan tai, dng ndi : 

- Tdi xin chia budn cung vdi gia dinh. Tdi cving hy vpng gia dinh ta vupt qua ndi dau budn nay va 
nhanh chdng dn dinh dupe cudc sdng. 

Tdi lupt dam ngudi nay dap le dng vdi tat ca su thdng thiet oan khien ma hp tich tru trong tim nao. Ong 
kien nhan chd dpi con thdng thiet keu gao ciia hp ngudi diu xudng de nit lui. Nhimg dudng nhu Idi an lii ciia 
dng la cai cd de tat ca nhung ngudn con tang tru phia sau ndi mat mat nay dupe dip phat Id. Nhung tieng khdc 
tieng than hd ciia hai muoi con ngudi ren ri vang len . 

Oi cha oi cha, sao cha no bd chiing con vao giua liic nude sdi liia bdng nay ?...Cha oi, cha ra di ma bao 
nhieu nong ndi chua dupe giai bay, bao nhieu oan khien chua kip bay td ? 
Cha hdi cha, xin quay lai lang nghe... Nay con nay chau, bao nhieu rudt ra mau mii ciia cha day... 
Liic nay chinh nu chii tich xa da ciiu dng thoat khdi con rdi ren mdt each nhanh chdng : 

- Thoi ! 

Chi ta ngang len quat mdt each bat ngd khi man khdc Idc cd nguy ca keo dai va tang cudng dd : 

- Thdi, dau thuong nao cung phai cd gidi han. Va lai, chii tich can phai giu site khoe de lo viec qudc gia. 
De nghi gia chu gian ra de chung tdi dua ngudi ve nghi. 

Ndi xong, chi ta gio hai canh tay luc ludng gat dam ngudi sang hai ben, vdi tat ca site manh va su chuan 
xac cua ludi ben may xuc. Ong chua kip hieu ra mpi chuyen thi da thay minh dang di qua manh san lat da de 
ra cita. May cau can ve ciing da bam sat lung dng. Ca bdn ngudi trong dan nhac ddng que dimg len, va hp chai 
qudc thieu de tien biet : 

Tieng nhac quen thudc cat len. 

Chu tich budc phai dimg lai giua san ciing vdi doan tuy tdng, thoang thay vi nvt chu tich dua mat nhin dpi 
nhac tang, khdng hieu de ban khen hay de ham doa. Be nao hp cving phai chd qudc thieu ket thiic. 

Qudc thieu, qudc thieu ! 

Ong sitng sd nhu Ian dau nghe thay nd, cai giai dieu da timg ghi khac vao tri nhd cua dng nhung net sau 
dam tit bao nam nay. Phai chang vi am hudng cua dam tang hay vi tam trang cua chinh dng da ddi thay ciing 
nam thang ? Hoac nhitng nhac cu dan tdc da dem lai mdt mau sac la lung cho ban nhac vdn di quen thudc nay ? 
Ong chang the cat nghia mdt each minh bach, nhung ndi kinh hoang xam chiem tam hdn dng khi nghe ban 
qudc thieu dien dat bdi ken bau, sao va nhi. Cd sao giai dieu budn den the ? Hanh khiic ciia mdt dan tdc ma 
\'Uong van the luong, ai oan. Dudng nhu trong nhip dieu hung hdn kia an chita tieng chudng chieu tha bdng Ian 
tieng cii nic dem trudng . Dudng nhu tieng hat sdi sue kia gpi nen nhung hinh anh khdng mdt chut tuong ddng 
vdi nd : nhung chan trdi mit mil suong khdi, nhung ddng sdng lanh leo chang bdng ngudi, nhung ben bd ngap 
tran rac ren, nhitng nghia dia chay dai vd tan, rpp canh qua den bay. 

« Phai chang vi tudi gia khien ta de sau thuong, hay vi nhitng loai nhac cu kia dem lai cho qudc thieu 
mdt ndi bi hoai ma nd khdng vdn cd ? Bdi dan nhac dua vong chi cd the thich hpp vdi nhung giai dieu cd nhu 
Lan tham, Sa lech chenh, Sam soan, ? » 



Au Zenith - Duang Thu Huang - 42 



Ong khong tim dugc lai giai dap. Mot can nhiic nhoi van xoay tim ong. Ong nguac mat nhin khoang 
trai xanh ben tren vom tre tnic, c6 xua duoi nhung y nghi am dam dang Ian von nhung khong thanh cong. 

« Hay chi cho toi biet ban ciia anh la ai, toi se noi cho anh biet anh la ai. Cung nhu the, c6 the noi rang : 
Hay cho toi nghe tieng hat cua mot dan toe, toi se ehi eho anh biet so phan cua dan toe ay ! Phai chang dinh 
menh cua mot dan tpc da vinh dinh trong cac Ian dan ca, trong nhung giai dieu xua c6 nhat, nhung giai dieu 
theo duoi mot dan tpc nhu ke dong hanh man kiep, nhu hinh voi bong nhu hai nua due cai cua loai ca luong 
due ? Lieu con nguoi c6 the doi thay dinh menh dugc hay khong, va trong cuoc song, phan no luc cua ho se 
mang toi bao nhieu phan tram tren tong so nhung gi dugc gat hai trong suot cugc sinh ton ? » 



Moi chu tich di tiep. 

Anh chang beo da dung ap sat lung ong, thi thao. 

Ong quay lai, gio tay vay chao dpi nhac roi ra cong. do, hai tieu dgi can ve da san sang. 

Hg tro lai dgi hinh cu de quay lai noi may bay true thang cho dgi . 






Au Zenith - Duang Thu Huang - 43 



- Bach su cu, chiing toi phien nhieu ngai nhieu qua. 

- Thua chu tich, chiing toi han hanh dugc phuc w ngai. 

- Bach su su, c6 the cuoc tro chuyen cua chiing toi se keo dai het buoi chieu, nhu the phan doc kinh chieu 
ciia ngai se bi gian doan. 

- Thua chii tich, ngudi tu hanh chiing toi doc kinh suot ca cuoc doi. Khi can thiet phai ngung la ngung. 
Phat tinh ton tai ngay trong im lang. 

- Bach su cu, ngai khong so bi cac dang toi cao quo trach ? 

Ong hoi, voi nu cudi da nghia ma thien ha thuong coi la niia dua niia that. 

- Thua ngai, phat ma chap thi khong con la phat. 

Su cu dap, cung voi nu cudi , mot nu cudi nhe nhang, doan buoc ra khoi ciia. 

Ong va Vu diing dep sang mot ben khi nha tu hanh di qua. Mui bo ket phang phat trong khong gian bdi 
ao ciia cac nha su dugc giat bang bo ket. Goc vudn chua c6 ba cay bo ket gia, tuoi tot um tum, quanh nam chi 
chit qua. Ong thuong thay su nu ra \Txan keo ve timg thiing day, roi dem xep thanh timg lugt tren chiec dan 
bang sat thanh gan giong mot chiec vi nuong ca khong 16 de say kho. Nhung chieu mua dam, hoi nuoc tit cac 
khe wc nghi ngiit boc len hoa cung may trang, hai ngudi dan ba ngoi say bo ket trong im lang, su im lang 
nay keo dai cho toi tan bua com toi khi su nu thap nen tren cac be thd va kheu ngon den dau dat tren chiec ban 
tre cu. 

« Ho nghi gi trong su im lang trien mien ay ? Hay ho khong nghi gi ca ? Nhung ta khong tin rang ho la 
nhung con ngudi don gian, tho so den miic khong c6 gi de ma suy nghi ...Bdi ngudi khong c6 suy nghi thi 
khong the hanh dpng vdi Idng can dam nhu vay ! » 

Da nhieu Ian, ong tham dat cau hoi cho minh. Chua bao gid tim dugc cau tra Idi thoa dang. Ong nhd ngay 
dau tdi chua khi nhin tat thay cac khuon ciia deu bi khoa chot nhu nhung kho chiia hang ong da trieu tap Le 
cung van phdng len hoi chuyen. Sau khi biet su that, ong tiic toe ra lenh cho hg phai de su cu chii tri va it nhat 
mot hai de tit dugc quay lai, coi do nhu dieu kien tien quyet de ong chap nhan an dudng d noi day. Hai ngay 
sau, can ve dan mot doan ngudi leo len doc niii. Ong biet rang hg da thuc hien menh lenh ciia ong nhung 
khong hieu vi sao lai c6 ca mot dam dong : 

« Khong le hg ung thuan cho ca mudi hai vi su trd lai chiia ? » 

Ong thoang nghi nhung roi gat di titc khac gia thuyet ay vi no bat kha. Ong lui vao can phdng ciia minh, 
theo roi. Qua la ca mudi hai vi su deu hien dien ciing liic tren san chiia, nhung khong phai vi hg dugc phep trd 
lai ma vi hg thap tiing bac trudng thugng quay ve chon cii . Theo le thdi xa xua, do la phuong each ma hgc trd 
CO the bieu 16 Idng tdn kinh bac thay . Ong nhin thay mudi nha su cao Idn, tran day sinh luc ; bdi chi c6 nhitng 
con ngudi day dii site manh vat the va tam the mdi c6 the thuc hien thien dinh d viing niii xa xoi nay. Mudi 
ngudi dan ong vam vo ay ditng xiim quanh mot ba gia be nhd, cao khong qua mot met rudi, c6 guong mat 
diem tinh vdi nhitng dudng net rat binh thudng ciia mot ngudi dan ba Viet binh thudng. Ba cu cam trong tay 
mot cay gay tnic : 

« Chinh vdi cay gay nay, ba cu da xuong niii khi bi chinh quyen bat bugc rdi chiia, va bay gid, chinh vdi 
cay gay ay ba cu leo trd lai dinh niii cao tren ngan thudc, khong nhd bat cit ai cong. Vay ma ba gia be nhd kia 
da ngoai tam muoi ! » 

Ong cam thay ciing liic, su ay nay ngugng ngung Ian vdi noi buon. Vi nha tu hanh kia da hon ong bay 
tuoi ? Vi cai chinh the bat bugc ba cu phai luu day la chinh the ciia ong, va ong la ngudi dai dien cho no mot 
each danh chinh ngon thuan ? Ong khong tim dugc duyen cd chinh xac. Trong khi do, ngoai san, su cu da leo 
len bac tam cap ra lenh cho de tit : 

Mo phat, chiing ta da lai ditng tren dat nha. Cac con hay md tat ca cac cita, lau dgn cac ban be roi len 
huong, thap nen. Cdn con, su nit, phan su ciia con la sita soan cac binh hoa. Chiing ta se dgc kinh de 
don rude cac dang ton kinh ve chon cii. 
M6 phat, chiing con xin thuc thi Idi ngudi. 
Ong nhan thay ve cung kinh ciia tat thay mudi nha su kia trudc vi su gia be nhd va bat chgt mot y nghi 
chua chat len Idi trong 6c nao : 

« Ngay mai, lieu trong nhitng de tit sung kinh kia, ai la ke se day ba cu xudng mxc sau de trd thanh ke 
chii tri ngdi chiia nay ? Ai la ke se bd thach tin vao mdn dau phu om tuong hay canh rau cai ? » 

Nhimg ben kia san, tieng chudng da giong gia vang len. Roi tiep do la tieng go mo, tieng tung kinh ciia 
ca mudi hai nha tu hanh. Khong gian thoang thoang miii nhang khoi. Ong lang nghe tieng dgc kinh deu deu 
khong ngdt , biet rang cd mot thit quyen nang khac ngu tri trong coi nhan sinh, thit quyen nang v6 hinh, thit 
quyen nang bat kha dien dat bang nhitng con so nhu quyen nang the tuc. 

Nhitng ki niem ay vut trd lai khien ong dimg tram ngam trong khoanh khac. Rdi chgt nhd rang Vii dang 
chd, ong noi: 

Su cu da cho phep, chiing ta cd the vao chiia. 



Au Zenith - Duang Thu Huang - 44 



Anh Ca chua timg buac chan vao day ? 

Chua timg. Toi khong dam xam pham vao coi dat cua nguai tu hanh. Rieng viec chung ta don muai 

nha su kia xuong tang niii duoi da khien toi phai suy nghi. Tai sao ho khong chpn mot dia diem khac ? 

Em ciing khong ro ke nao chpn dia diem nay. Nhung chac chan day la noi tot nhat de chung ngan can 

mpi ngudi toi gap anh. 

Ve phuong dien nay, hp la nhung ngudi thong minh kiet xuat. 
Ong mim cudi dap, hinh dung rang bat cii ai muon treo len dinh Lan Vu cung phai xuat hien truoc ong 
nhom cua dai dpi can ve khong chi trong vai giay, vai phut ma la mia ngay troi cho du hp la van dpng vien 
dien kinh hay chuyen gia leo mii. Trong dieu kien nhu the, chi loai tho rung hay chon soc moi hy vpng thoat 
khoi su kiem soat. Nhung dong chi thu dich cua ong qua da suy tinh ki cang khi chpn dinh Lan Vu thay vi mot 
ham toi " un oubliette" theo kieu chau Au xua. day, ngay tren dinh mii tho mpng nay, ong cung khong the tro 
chuyen voi ngudi dang tin can trong phdng cua ong hoac can phdng cua bac si. Tat ca cac bite tudng deu gan 
rep. Moi lan Le dan mot nhan vien ki thuat len "thay rep", ong deu biet bdi lan nao hp cung phai cong binh 
phun thuoc muoi tren lung. Le mdi ong "dao choi quanh rimg cho doi chan khoi tu dpng " trong khi y "phun 
thuoc muoi". Phai chd dpi vai tieng sau cho mui thuoc da bay het, ong mdi cd the quay lai phdng minh. Vi ong 
khong bao gid vupt qua manh san gach de budc sang ben chua chinh nen cac tupng phat trong ngdi nha nay 
da may man khong phai thudng thitc mui thuoc sat trung. Va hdm nay, hp cd the nuong nhd cita phat trong 
phut choc de trd chuyen vdi nhau. 

Anh tin chac rang chung ta se an toan khi ndi chuyen d day ; 
Vu hdi lai lan cudi, cho them phan chac chan. 

Chu cit tin di.Tdi gia nhumg chua lan. 
Ong dap, nhin thang vao mat ngudi dan em, ngudi duy nhat cdn lai vdi ong, cung ong trong cupc sinh ton 



nay. 



Em xin Idi ...Nhung ... 
Toi hieu. 
Hp im lang phut choc vi nhung hdi itc quay trd lai trong mdi Idi, mdi y. Rdi Vu run run hdi : 
Anh Ca cd ho nhieu khong ? 

Chu cit an tam, toi do nhieu rdi. Van de cdn lai la tim mach. Nhung that thap cd lai hi, toi cung da song 
khadai. 

Anh Ca can bao trpng. 

Chu cung vay. Nhung xet cho cung, chung ta ciing chang cd each nao bao trpng ndi chung ta. Mpi su 
tren ddi gidng nhu canh bac. 
Vang, dung la cupc dd den. 

Du mudn hay khong cung phai chap nhan rang cupc ddi han huu, site ngudi ciing vay .Toi khong the 
lam gi hon vao luc nay, nhung toi van mudn biet that su nhung gi dang dien ra tren dat nude ? 
Nhung ... 

Cit ndi cho toi biet. Chung ta da cung chiu dung nhung giay phut tot cung hiem nguy. Han la chu chua 
quen dieu ay ? 



"Nhung anh yeu lam rdi, anh ca. Chung ta, nhung ke pham tran, khong the chdng lai site tan pha cua thdi 
gian" 

"Nhung toi van chua mu, chua diec, chua bai liet dc nao. Toi van mudn biet su gi dang dien ra d ngoai 
kia, ben ngoai nhung bite tudng may trang, ben ngoai chdn nguc tu tho mpng nay." 

" Em khdng du can dam, xin tha Idi cho em." 

" Chinh tdi mdi can xin Idi chu. Tdi la ke chiu on chu. Tdi da chat len vai chu qua nhieu ndi nhpc nhan. " 

" Xin anh ditng ndi nhu vay. Ca dan tdc nay chiu on anh. Em cd lam hon the nita ciing khdng tham thap 
gi." 



Tren cac be thd, nhung pho tupng gd son son thep vang dang cham chu nhin hp. Ong tudng chimg cupc 
ddi thoai tham kin cua hp ciing khdng Ipt khdi nhitng ddi mat gd, nhitng ddi tai gd kia. Mui huong cham cham 
dang len va lan dau tien dng cam thay minh dang budc len mot coi dat mdi, nhap vao mot khdng gian mdi. 
Bdng dumg, dng bat len tieng thd dai. 

Anh Ca lam sao vay ? 

Khdng sao. Chu hay ndi cho tdi biet rd su gi dang xay ra tren dat nude chung ta ? 

Nhung ... 

Dimg ngai ngan. Tdi cd the chiu dung. 



Au Zenith - Duang Thu Huang - 45 



Tinh hinh dang rat xau. Siic chua dii nhung ho da quyet dinh tong tan cong. Tuong Han gap em thong 
bao rang tran danh Nam Phai, toan bp ban chi huy bi nghien nat, rieng tuong Han dang o Ha Tinh nen 
thoat. Xac linh ngap day khe, nuoc suoi khong chay noi. 
Toi cung doan nhu the, khi ho thiic hoi toi phai lam tho dpng vien dan. 

Dieu khiing khiep khong phai chi c6 vay. Han quay tro lai mat tran dupe hai ngay thi gia dinh nhan 
dupe giay bao tu. 

Chii ay bi hai tren duong, ehae ehan tai tinh Thanh. 
Em eung ngo nhu vay. 

Dat tinh Thanh bien thanh hang 6 lue lam tit da lau. 
Vang, nhieu ngudi deu biet dieu do. 
Tpi nghiep eho gia dinh ehii ay. 

Vang, eon nho eua no ehua day mudi tuoi, ma vp no lai dau khop nang ba bon nam nay. 
Lieu eon ly do gi khae nua ? Hay ehi vi giu lien lae voi ehung ta ? 

Chae ehan. Bao, dai ehi loan tin thang tran. Linh dao ngu bi ehan lai tren eae nga duong rung tit 
Quang Tri ra Ha tinh va bi dua vao eae trai eai tao dao binh. Khong mot ai ngoai mien bae biet dupe 
tin tite that eua mat tran. Nhung em nghi Han bi thu tieu eon vi mot eo khae. 
Toi hieu. 
Ong dap va bong nhien thay mot eon gio lanh buot ehay dpe song lung: 
Co qua nhieu ngudi bi hai vi lien quan den toi. 
Anh khong the noi nhu vay . . . 
Diingthe! 

Ca toi nua, toi eung bi hai boi ehinh toi. Day la su that. 

Anh Ca, dung tu dan vat minh. 

Chii eving thay la toi ehua mu ehua diee, ehua bai liet tam than. Toi van phai ehiu traeh nhiem truoe 

dan tpc. 
Vvi nhin ong gian du : 

Anh khong the lam gi hon nua eho eai dan toe nay. Dan toe eua anh eung phai ehiu traeh nhiem ve 

chinh no. 

Dan toe ay khong phai la eua ehu hay sao ? 

No eving la eua em. 
Vvi eat tieng tho dai : 

No eving la eua em, dung vay. Nhung nhieu khi em thay nan long. Boi ngudi ta khong the thay doi noi 

giong nhu thay quan thay ao. 

Nhung do la dan toe eua ehung ta. Co muon ehoi tit eving khong dupe. 

Vi khong the tit ehoi nen eon ngudi mdi dau kho. 

Tren hanh tinh nay ehae ehan eo nhieu giong ngudi dang phai dau kho nhu ehung ta. Nhung da phan 

eon ngudi khong y thue dupe la hp ean phai dau kho vi mot dieu gi do , mot hien thue nao do. Khi 

hp ehua hieu dupe la eo nhvtng su that dang de eho eon ngudi dau kho thi su dau kho ay khong ton tai. 
Ong buong mot eau rat doi mo ho khien Vvi dua mat nhin ong dd hoi. Nhung dudng nhu ong dang theo 
duoi dieu gi do trong tam tri, mat thd than nhin ra san ehua. Vu ehd dpi vai giay roi dang hang : 

Anh noi rang ... 

Toi muon noi rang mpi dan toe deu ed mat uu the va mat khiem khuyet. Nhung de ehap nhan va dam 

nhin thang vao nhvtng khiem khuyet eua ban the la dieu qua kho khan. 
Hai ngudi im lang. Vu nhin ong vdi eai nhin khae khoai : 
« Anh da qua gia va qua nhieu dau kho de edn nghi tdi nhvtng van de nhu the. Ddi ngudi huu han ma, 
hay de eho ddng nude ehay xuoi. » 

Cdn ong, ong tram ngam nhd tdi mot ngay xuan tren ehien khu Viet bae. Lan ay, dung dip Tet Nguyen 
Dan, ea eo quan he nhau lam nhvtng mdn an ed truyen. Trong eae mdn ed truyen, dung dau bang la tiet eanh, 
Idng Ipn. Khong nhvtng ehi rieng nha bep ma dudng nhu toan the nhan vien eo quan tham gia vao ehuan bi 
eupe am thue quan trpng nay. Budi trua, van phdng mang len eho ong mot khay tiet eanh Idng Ipn. Thdi ehien 
tranh, mot mieng thit eving da eoi nhu bua tiee, bdi ed nhung thdi gian dai, ea eo quan an san trit eom. Nam 
trude dd, ben dai dpi bao vu ed mot ehien si phat dien vi phai an san lien tue sau thang. Cau ta von eon nha 
kha gia ehua titng ehiu dung su thieu thdn. Sau thang trdi khong ed mot hat eom, mot mieng thit hay ea vao 
bung, ngay nao eung san, het lupe lai nudng, het nudng lai nau eanh xudng vdi mudi va rau ritng, ngudi trai do 
thi nay dam dm, da xanh bung, bung trudng nhu dan ba ed thai. Mot sang, khi nhin thay anh nudi bung len may 
rd lae le san lupe, ehang trai bong nhay dung nhu ehoi ehoi givta san, la thet inh di tua ho bi quy am rdi sau 
do anh ta edi bd het ao quan, dm dau ehay tudt vao ritng ...Su viee ay am anh ong. Bdi vay, ong y thite dupe 
nhung nhu eau eua su song. Tuy the, ong khong the nao an dupe eai mdn an bd dudng ed truyen kia. Ong nhin 



Au Zenith - Duang Thu Huang - 46 



bat tiet dat tren khay mot each chin chu. Mot bat chiet yeu day tran tiet do, dong ciing nhu thach, be mat rai 
deu lac rang Ian rau thorn thai wn. Them vao do la chiee chen nho xiu dung at tuoi. Can vu bung khay thiic an 
cung kinh dat truoc mat ong roi chan chu dung lai duong nhu muon xem ong an c6 ngon lanh hay khong, boi 
vi doi voi tat thay mpi ngudi day hien nhien la bua tiee long trpng nhat trong nam. 
De day cho toi. Chu xuong nha an truoc voi anh em ... 

Ong dap von va de cho anh linh yen tam di ra. Con lai ong voi bat tiet canh, ong nghi ke thu tieu no mot 
each kin dao. Ong von so mui mau tit nho, cho du no duge nguy trang boi cac loai mui thom khae nhau cua gia 
vi, nao hung cho hung thom rau ram rau mui, nao hanh hoa hanh cu, nao lac rang, ot tuoi gia nho. Moi Ian gia 
dinh choc tiet Ion, ong linh ngay ra ngoai dong. Khong ai ep duge ong an cai mon an khung khiep ay, cai mon 
an ma ngudi ta cho rang dang duge ao uoc nhat khi nga thit mot con Ign, cai mon ma cac lao ong , lao ba danh 
gia la « bo ca am Ian duong ». Ngudi ta rieu ong : 

« Thang nay hgc khon nhung an thi ngu hang nhat ». 

Ong cung khong ro vi co gi ong di ling voi cai mon an c6 truyen nay den the. Roi liic thanh nien, song d 
Paris, Ian nao do ong xem mot cuon phim phong tuc chau Phi, nhin thay dan ban xii choc tiet bo roi vuc dau 
xuong chau, uong mau tuoi con nong hoi, da ong bong son gai 6c, mo hoi va uot song lung. Mat ong het nong 
bung roi lanh ngat. Ong tudng chung nhung ngudi xung quanh dang nhin ong, phat hien ra trang thai tinh than 
ki di cua ong, doan duge nhung y tudng tham kin trong 6c nao 6ng ... Ong ng6i chet ciing trong rap, cho den 
khi bu6i chieu ket thiic, chd nhung ngudi khae di van mdi dung len. Ben ngoai, trdi ret cdng. Mo hoi trong 
lung ao ong udt lanh khien toan than run cam cap. Ong phai quay vao phdng ve sinh, lay nhat bao lot ca trudc 
nguc Ian sau lung roi mdi ve nha. Ban dem, giac mo cua ong do nhoe mau. Nhung con vat bi choc tiet, mau toe 
thanh vdi, keu thet, co giat, ray giua mot each dien cuong va tuyet vgng. Nhung cai mieng nhoe nhoet mau 
tuoi. Nhung nu cudi cung nhoe nhoet mau tuoi ...Tat ca cung dong hien, chong cheo, quay dao, khoan xoay 
tam tri ong. Lan dau tien ong hieu nguyen do noi sg hai cua minh tit thdi tho au. Giong nhu Ian dau tien ong 
cam den rgi sang mot can ham ma bong toi kinh nien hu doa con ngudi. Nhd cuon phim phong tuc chau Phi 
kia, ong tim duge mot so sanh, mot phdng chieu. Ong biet rang su cam nhan nhung khuyet tat cua giong ndi 
cung tua ho nhu con sot. Phai chiu dung no trudc khi cd the chua khdi. 

Dem ay, khong the nham mat ong danh ngdi day dgc sach cho tdi sang, khi nhvtng nggn den dudng trd 
nen trang nhgt trong anh duong. 



Roi bao to each mang cuon ong vao vdng xoay. Nhieu nam, ong tudng chung khong cdn ban khoan ve 
nhung thii ma ong coi la « khuyet tat cua dan tgc ». Ong cd qua nhieu viec phai toan tinh. Cugc dau tranh giua 
dan tgc cua ong vdi nhung ke ngoai xam ludn ludn la cugc dau khong can sue, ma can can bao gid cving nga ve 
phia ngoai bang. Trong tinh the ay, ong khong the de tam tdi nhung tieu tiet. Ong phai tap hgp dan chung, bdi 
doan ket la sue manh duy nhat, ngudn nang luc duy nhat dem lai kha nang chien thang trong cugc dg sue chenh 
lech nay ...Vi doan ket, ong phai chieu theo ca nhung thii trong tham tam, ong coi la « khuyet tat » ... Vi doan 
ket, ong phai gia mu nhieu phen trudc nhung hanh vi 16 mang nhung each ling xu hen mgn ma 6ng biet chac 
chan d6 la th6i quen cua su phan van minh .Vi doan ket, 6ng phai thoa hiep vdi nhung ke mia mai sau lung 
ong la « ngudi trong mau cd rugu Booc-dd ...» 

Vao ngay tet tren chien khu nam ay, 6ng da tnit bat tiet canh vao chiec 6ng tre van dung dung nude, chd 
den chieu ta khi mgi ngudi ra san choi bong chuyen, mdi dem ra nha ve sinh ... 



Anh lam sao vay ? 
Vvi cat tieng hdi ddt ng6t. Ong hieu rang 6ng vua dua tay len nguc de chan m6t con nh6i trong tim : 

Thi thoang, nhvtng con co that lai xuat hien. 
Ong dap, va mim cudi : 

Vdi tudi gia, mgi thii deu kha the, ngay ca cai chet. Cho nen, khon ngoan hon ca la phai biet chung 

song vdi benh tat. Va nhvtng that vgng ... 

Trudc het la nhvtng that vgng. 
Hg im lang. Mot khoanh khae chong chenh ludt qua khong gian mua xuan, thdi khae ma hoi am dan xen 
anh nang tao thanh Idp bgt bien trong sudt. Hg cung nghe tieng veo von cua mot cap son ca dau dd vang lai. 
Roi anh chang can ve beo xuat hien trudc trudc cua chua : 

Thua chu tich, van phdng wa dien len mdi thu trudng Via xuong san bay. 

May gid may bay phai cat canh ? 
Vvi hdi. 

Da, van phdng khong ndi ro. 

Chu quay lai ggi dien hdi chinh xac gid bay . 
Chu linh quay di titc khae. 



Au Zenith - Duang Thu Huang - 47 



Ngoai san, nang trai vang nhu mat ong, mau vang vang lang va ngung dpng cua dinh non. Cung vai mau 
vang ay, chang phai thii khong gian oi a thuang gap nai dong bang mien Bac nhung la Ian hai mat thanh cao 
em a, thii khi hau cua mua thu chau Au. Ong bat giac nham mat lai vi tuang nhu dang con lang thang doc song 
Seine vao mua la thay mau, nhung rang cay hai bo diep vang hay do tham, hat len khung troi ngpn lua rue ro 
va mong manh. Nhung cay cau trang hien len trong suong mu duong nhu khong thuc boi chiing chang danh 
cho nhung ke bp hanh ma chi dupe dung nen cho cac hoa si va thi si. Ong thay lai nhung suon doc xanh ron 
viing doi Monmartre. Nhung ngpn den dpc pho va nhung mui ten chi quan rupu ben duong. Chau Au, mot 
phan doi ong da trai qua noi ay. Ong nhan biet no bang nhung cam xiic da ghi khac da vinh dinh trong da thit, 
bang vi rupu chat re tien tren luoi va tieng on a pho phuong trong tai, bang noi nho nhung mau nang, mau 
troi. Nhung ki niem tuoi tham cua tuoi xuan kem theo noi buon xa xii. Khi song o phuong troi ay, ong da nho 
que huong, ong da thieu vang to quoc nhu si dai nhu dien ro. Con bay gio, khong biet vi dau ong lai nho 
phuong troi xa xoi do ? Dieu kho hieu la liic nay no lai tro nen mot vung thieu vang trong ong... Noi nho ay 
cang ngay cang da diet, cang ngay cang khien tim ong thon thiic. Buon oi, se sat la buon !...Nh6 oi, con cao 
dau don nho ! Chau Au ! Chau Au ! Phai chang doi voi ong, chau Au chi la cai co, boi no gpi cho ong tuoi tre 
da qua. Phai chang ong nho chau Au vi ong nho nhung giac mo chua thanh, nhung con duong dang do. Phai 
chang chau Au la vung troi wa thu nghich vua than thiet va vi the, no se la ke dong hanh tham kin va dai dang 
cho den phut xuong mo ? Ong da gan bo voi mot mien dat wa xiet bao gan gui vua vinh vien khong thupc ve 
ong ? Day la bi kich cua rieng ong hay la noi kho dau truyen kiep cua con ngudi ? 



Thua thu truong, van phong noi may bay cat canh liic bon gio dung. 
Chii linh da quay lai bao cao. 
Via dap mot each cpc 16c : 

Bao van phong rang bon gio toi quay xuong, nam gio bay cung chua mupn. 
- ^ Da. 
Ong cho cho cau linh quay di, bao Vu : 

Chu cang voi hp lam gi ? Thoi nao ma chang c6 nha lai ? 
Doi khi cving phai va vao mat hp mot cai, de hp nho rang chung ta 
la chung ta. Khong phai ai cung bien thanh day to cua chung no. 
Loi khong phai o nhung con ngudi nho be nhu vay. 

Anh quen rang mpi ngai vang deu bi cac dpi cam quan lat nhao, va nhung ke nho be khong c6 nghia 
la chung khong nuoi nhung giac mo to Ion. Anh da quen Quoc Tuy la ai ? Xuat sii y chinh la ga moc 
tui nha nghe chp Sat. Bi don thap tu nhat sinh vi khong chiu nop to cho truong bang mot dem y da len 
dam chet dai ca khi ga nay dang nam trong giuong nha tho. Roi y tron khoi thanh pho que huong lang 
bat vao Nam ki lam phu don dien. day, y dupe giac ngp di theo each mang va tro thanh thu ha cua 
Sau tit khi hai ngudi cung d mot xa-lim nha tu Son la. 
Toi tudng y nho tuoi hon Sau nhieu ? 

Chinh xac nhu vay. Chung no hon nhau ca mot giap. The nen trong nha tu, Sau bien thanh dai ca nipt 
cua Quoc Tuy. Chung cving hanh xu vdi nhau theo kieu nhu vay. Quoc Tuy thudng do bo, giat quan 
ao, va ca gai lung cho Sau. The nen sau nay Sau mdi bo nhiem y lam bp trudng bp noi w. Do la bp 
quan trpng nhat, nhieu quyen luc nhat, ai cung biet. Luc do, nhieu dong chi thay dupe nguy co da phan 
ling, nhung Sau thang tay dan ap. Sue manh cua y chinh la d cho y biet sii dung nhung ke ma anh gpi 
la nho be . Roi den lupt nhvtng ke nho be nay lai sii dung nhvtng ke nho be hon. Ly lich toi uu la phai 
that hpc va da timg la toi pham. Sau thii toi uu nay la phai that su ngheo kho va ngu dot, chong con 
me Tu hang ca la vi du dien hinh. Hai loai ngudi nay deu trd thanh rudng cot cua Sau. Chiing co the 
lam bat cii dieu gi ma y muon. Anh da quen ban tong ket ciia anh Le Liem ? 
Mpi su deu qua mupn. 
Vang ! Qua mupn !... 
Ong nghe tieng ngudi dan em nuot nude bpt, dudng nhu dang nuot cue han trong hong. Ong muon noi 
dieu gi do de an lii Vu nhung khong tim ra Idi. Ong co the lam gi cho Vu va Vu co the lam gi dupe cho ong 
trong tinh canh nay ? Mpi bai toan deu bat kha. Nhung it nhat khi ngoi ben nhau hp cling co dupe niem an lii 
tham kin lam ngudi diu noi dau. Ngoai san, mot con gio di qua khien cay \'udn xao xac. Tieng chim rung hot 
dpi tit ben kia vuc hoa vdi tieng lanh lot ciia hoa mi trong \'udn chua lam thanh dan giao hudng em dem va 
hoang da ciia niii non. Cd chi non nude tuoi dep nhu vay ma Idng ngudi ddn dau den the ? Tu khoanh khac nao 
ong bien thanh ke pham tpi vdi chinh ong, va nhung ngudi rang bupc vdi ong ? 0, cau hdi nay chua ngung 
hanh ha con tim gia nua ciia ong, va cd le no se cdn hanh ha ong tdi liic chet. 

Mot con gio niia di ngang bau trdi. Dam la vang bi gio cudn bay lao xao qua san. Dudng nhu trdi cd ve 
lanh hon hay hoi nude tit cac dam may bao quanh chua khien ong rung minh. Nang tren san da nga sang mau 
vang nhat. Rat co the mot con mua xuan se ao tdi trong vai phiit niia : 



Au Zenith - Duang Thu Huang - 48 



Co le chii phai xuong niii ; toi e trai mua. 

Vang, em cung phai ve vi con nhieu viec cho dgi. Va lai, may bay chi dang ki noi trong ngay. 
Noi doan Vu nhin vao mat ong : 

Anh Ca yen tam tinh duong. Mpi su van nhu thuong. Du thuong xuyen song a noi so tan, thang be 

van hoc rat gioi. No vua giat giai toan Marie Quyri trong ki thi khoi tnrong tnmg hoc toan thanh 

pho. 

Cam on chii. 

Co dieu nay nua, em cung phai noi that voi anh. 

Toi nghe. 

Trung da den tuoi biet suy nghi, dong tam ve mpi chuyen. De tranh cho chau nhung dau buon, em 

phai noi voi no rang no chinh la con ciia em, con ngoai hon. 

Chii lam nhu vay la rat dung. Con ngoai hon con sung suong ngan Ian hon diia tre khong me cung 

khong cha. 

Ho cung dung day, mot nguoi cui dau nhin xuong nhung vien gach cvi ki lat nen chua, mot nguoi nhin ra 
ngoai troi, noi nhung van may te te dang tu lai thanh biic tuong may trang. 






Au Zenith - Duang Thu Huang - 49 



Dem hom ay, ong di ngii rat som. 

Khi bac si tai tham mach cho ong da thay ciia dong, den tat. Hai nguai linh gac ca dem diing tnrac hien. 
Nhung ngpn dien dau hoi rpi sang mot mia manh san chua va cac lum cay a ria khu \'udn. Bac si khong dam 
hat vi so kinh dpng giac ngii cua ong nen quay ve phong lay c6 bai Tu-lo-kho, ni hai chang linh choi. 

Nho la khong dugc cudi to cung khong dupe la het. Neu suong qua thi phai bum moi, che mieng roi 
moi dupe eudi. Ai thua se bi ve rau nhp noi len mat nhimg tuyet doi phai im lang, nho ehua ? 
Tuyet doi tuan lenh bae si. 

Trong phong, ong nghe tieng hp thi tham, tieng lue eue ke ban ghe va tieng ehan bae si di qua manh san 
xuong khu vuc bep nha ehua. Chae han eau ta di lay noi de ve rau ngudi thua. Roi khi mpi su ehuan bi da 
xong, dam ngudi ngoi vao ehia bai, sung suong song voi eupe do den v6 hai eua hp. Tu lue ay, ong khong eon 
nghe thay mot thii tieng nao khae ngoai tieng thet eua ehinh tam hon minh : 

« Con oi, eon eua ta oi ! Con trai eua ta oi ! » 

Nuoe mat hai ben thai duong uot lanh. Ong lay ehiee goi de len mat de nhung eon mie no khoi bat len : 

« Tai sao ta lai khoe nhu mot ngudi dan ba tam thudng trong nhung gia dinh tam thudng nhat ? Tu bao 
gid xay ra eai su ki eue nay ? Chang le tuoi gia lam eho eon ngudi doi thay den vay ? » 

Ong tu si mang minh nhung ehi vai giay sau, eon tim ong lai thet len : 

« Con oi, eon trai eua ta oi ! ». 

Va eung lue, noi thiet tha ehay bong dupe nhin thay mat thang be khien nipt ong quan len timg hoi : 
« No eo eao hon diia eon ngudi tieu phu hay eung vay ? Va guong mat no gid day ra sao ? Ta ehi con 
luu giu hinh anh no khi trdn ba thang. Chang ai ngd do la Ian gap cuoi eung. » 

Ong hinh dung lai gian nha gac noi pho c6, loi vao phai qua mot hanh lang dai lue nao eung c6 ba ngudi 
tiic true trong quan ao dan thudng. Hanh lang ay hep va rat toi, keo dpc theo mot biic tudng day, lam ranh gidi 
ngan each vdi mot ngoi nha khae, thupe mot thuong gia. Ngudi thuong gia nay md eua hang buon ban d tang 
dudi, nang d tang tren eung vdi ngudi ehi gai. Mot eay eau thang do so ehay hinh xoan 6e vdi hang Ian ean go 
dan tit hanh lang am u do len tang tren, noi nhung ean phdng eao rao tudng quet voi xanh nhat. Can phdng ay 
mot thdi ngan ngiii la to am eua ong. To am, ehua kip am da tan tae theo gid eudn ... Giong nhu sao ehoi, hanh 
phiie ludt qua ddi ong. Ong ehua kip nhin ro , no da bien mat. Hanh phiie, eung nhu eat trong Idng ban tay 
ong. Chua kip nam tay, eat da troi tupt qua eae ke ngdn ... 

...Nhung dau sao, no van la hanh phiie .... 

Ong tudng da quen, nhung no quay ve. Anh hoi quang eua mot ngay xuan eu. Tia ehdp rpi ehieu trong 
khoanh khae hinh anh thien dudng da qua ....Gian phdng xua . Chiee giudng xua. Thang be dap lung tung 
trong dong ta trang. No mim eudi vdi ong. Cap moi do eong len hong ehuyen. Va nang !...Nang ngoi phia 
eudi giudng. Ngdn tay nang eudn spi len dd. Nhung blip len nhd nhieu mau sae bua bpn xung quanh. Nang 
lam gi vdi nhung miii len ay nhi ? 

Gid thi ong nhd ra roi, nang eudn len lam eon biip-be mdi de treo len quang noi eho thang be ehoi. Con 
blip-be eii da bi ehi no lam hdng tit vai tuan trude. Nang ke lai nhu vay, vi hai ba tuan ong mdi tdi tham me 
eon nang mot Ian. 

Khi nghe nang ke ehuyen, ong hoi eon gai eua ong dau. Nang noi rang no da di ngii vdi di Dong. Ong 
khong hoi gi them nita va nang phung phiu noi rang ong thuong thang Trung hon eon Nghia, rang nhu the la 
ong edn trpng nam khinh nit, ong van song theo kieu ngudi phong kien. Ong mim eudi vi nang nhae lai eho 
ong nghe dung nhitng bai tuyen truyen ma dam ean bp tuyen huan day nang. Va ehinh ong da day hp. : 

« Caeh mang se dung nen mot xa hoi mdi, trong do mpi ngudi deu binh dang trude phap luat. Khong 
phan biet sae toe, ton giao va gidi tinh. ». 

Ong khong biet nang noi gi, bdi ong ehi eham ehii nhin Ian mdi tho tre eiia nang phung phiu, ong nhd lai 
eap mat bd eau dam dam nhin ong qua anh lita dem ritng. Ong mim eudi nghe bai dien thuyet eua nang trong 
khi thang be dang dap nhoay nhoay giita dong ta trang. Ong mai mot nhin no, thay la no da thita hudng nhitng 
net trpi nhat eua nang Ian eua ong : 

« No se vd eiing khdi ngd. No se trd thanh mot ehang trai banh bao lieh duyet. ». 

Chae ehan la nang da nhan ra ve thien vi ay nen mot Ian nita nang nhae lai : 

- Chii tieh phai yeu ea hai dita mot eaeh edng bang ehit ? 

- ...duong nhien. Con nao eiing la eon ... 



Au Zenith - Duang Thu Huang - 50 



Ong dap cho nang \'ui long. Thuc ra ong cung rat yeu Nghia, con be giong het ngudi chi ma ong yeu quy 
nhat trong gia tpc, ma ngudi chi ay lai giong ong nhu hai luoi cay due cung mot khuon. Boi vi no la hinh anh 
cua chinh ong nen phai chiu thiet thoi. Trong diia con trai, ong tim thay hinh anh nang, ngudi yeu dau. 

Bay gid, nang khong con nua. Khong con ai phung phiu hdn doi vi su thien vi cua ong, nhimg chinh ong 
nhan ra dieu do : 

« Ta CO hai diia con, mot gai mot trai, diia no hon diia kia c6 mot tuoi. Vi c6 gi ta chi nho den diia con 
trai ? Ta, ke van day mpi ngudi ve su binh dang giua nam va nvt ? » 

« Nhung su nguy hiem danh cho con trai ta nhieu hon la con gai. Do do tpi trang cua ta doi vdi no chae 
chan cung nhieu hon. Vi ly do ay, noi am anh thudng true la noi am anh ve diia nhd. » 

Ong tu bao chua. 

Cho du Idi bao chua ay v6 cung yeu dt, ong cung khong quay trd lai luc van trai tim minh. V6 ich. Bdi 
tat thay nhung nga dudng suy tu deu dan ong quay ve chon cvi. Ong nhd con trai dien cuong. Sau mudi nam 
tudng da CO the quen, no bong quay lai, trd thanh noi dau thudng true, trd thanh vet rach ha mieng trong con 
tim ong. Giac mo quen lang da tan nhu dam may trudc mat trdi va luc nay, mot khat khao thieu dot : 

« Gid day no ra sao, con trai cua ta ? No c6 bao gid tu ban khoan ve lich su ban than hay song dudi 
vdng tay bao trg cua chu Vu, no tin dinh ninh rang no la con trai cua mot liet si mai danh an tich, va bay gid la 
diia con ngoai hon cua chinh ngudi cha nuoi ? No se tin nhu vay. Tin nhu vay, it nhat no cving tim dupe mot 
nai bau viu. Con ngoai hon ? Co le so kiep da tien lieu vi cupc tinh giua nang vdi ta la cupc tinh ngoai le luat. 
Nhung cupc tinh ngoai le luat at phai cho ra ddi nhung diia tre ngoai hon. Tpi nghiep thay cho tat ca chung ta, 
nhung ke lam nan trong trd choi oan nghiet nay. Gid day diia con ngoai hon cua ta ra sao ? No giong nang hay 
giong ta, hoac con giu nguyen ven nhung net lai thud ba thang tuoi ? ...Da no cd dupe trang nhu me no hay 
khong ? Sau lung no lieu cd cai bdt cham nhu cai bdt tren lung ta, vi chi Thanh noi rang chi khi ta hon mudi 
tuoi, cai bdt ay mdi xuat hien. ». 

Nhung nghi van dam dudi ay ong khong the noi vdi ai, ngoai tru nang. Ong biet ngudi ta theo roi timg Idi 
ong phat ra khdi mieng. Ngay mot khi ong lieu linh noi vdi Vu, Vu cung khong the dem anh Trung len, bdi 
Vu cung bi theo roi rao riet nhu ong. Neu de Ipt ra mot dau hieu chung to Idng ong cdn tha thiet, thang be se 
con bi su dung nhu mot thii vu khi dac luc hon nua trong tay ke thu. 

Biet ro nhu vay, ma ong van khong the dep di con khac khoai : 

« Cha gia con cpc la the nay day. Ke tieu phu xau so kia cd bi day vd nhu ta vao luc nay ? Khong ! 
Khong !...bdi ong ta da chet ngay trong vong, tren dudng trd ve nha. Nhu vay, neu cd lo au, dau khd, ong ta 
cung chi nem trai cam giac ay trong vdng mot vai gid , chua ke la ngay trong thdi gian ngan ngui do, con dau 
se lam nao ong ta te liet. » 



Phu tii tinh tham, Ian dau tien ong than hieu y nghia cau noi ay. 

Thdi tho dai, d tuoi lam con, tam hdn ong cdn chua hudng tdi mot chan trdi xa xdi, tai ong chi nghe tieng 
gid thdi tren giai dat que huong, mat ong chi dam dam nhin ve mai tranh to phu. Cong cha, nghia me, ong chi 
biet tdi nhung thii tinh cam ay nhu mpi con ngudi binh thudng khac. Nhung roi nhung thii tinh cam cot tuy ay 
trd nen md nhat hon, sao nhang hon khi con tim ong quay ve mot moi tinh rpng Idn va truu tupng : 
Dat nude. Dan tpc. Xii sd ... 

Nhung danh tit ay gpi nen su vi dai, su sieu tuyet ...Mpi thii sieu tuyet deu tritu tupng. Cach mang la 

mot thii gi do cdn vi dai hon, sieu tuyet hon. Va vd hinh hon Va vd nhan tinh hon ... Ong nhd rang nam 

each mang thanh cdng, ngudi chi ong tit xu Nghe ra tham, ong da khong danh dupe mot budi de han huyen vdi 
ngudi dan ba ma ong vdn coi nhu ngudi me thii hai thdi ong cdn tho dai. Ngudi dan ba ay sudt ddi la gai trinh. 
Gai trinh cho tdi luc chui vao cd quan tai. Cupc ddi ba la su hy sinh trpn gdi cho nhvtng ngudi than thupc 
...Khong dupe diia em tiep don, chang nua Idi than thd, chi ong lang lang khan gdi ra ve ...Ngay ay, con tim 
ong da mot Ian bi cua rach ...Nhung roi ong bupc phai quen ...Va ong da quen ... Sudt cupc ddi ong, ong da 
quen chap nhan va thi hanh su quen lang. Su quen lang dupe chi dinh. Su quen lang dupe tieu chuan hoa. Su 
quen lang dupe ke hoach hoa... 

Nhimg Ian nay, ong khong thanh cdng. Nhung con tau bi danh chim bong trdi len mat bien, hii cdi. 
Nhung thay ma dudi day bun dai duong khong the thdi rua da trdi len mat nude, dap denh, quang quat tren 
dinh song. Tat thay dia nguc cua ong la d day : 

Bong dung ong mudn lam cha !...Bdng dung ong khong the chap nhan quen lang. Bong dung ong nhd 
diia con trai va hinh dung ra dang ve cua no titng gid. Bong dung ong them mudn dupe nhin thay no, du phai 
dung tit xa, du phai an mip sau mot bui cay hay bite tudng nao day ; vd danh vd dien va tui ho nhu mot ga dan 
ong giang gid de vai de roi den luc ve gia an nan sam hoi tim each nhin trpm gipt mau lac loai cua chinh 
minh .... 



Au Zenith - Duang Thu Huang - 5 1 



Ngay ca khi cupc gap ga wng len ay chi xay ra mot Ian, mot Ian duy nhat tnroc khi cai chet den chao 
ong. 

Tat thay nhung nho nhung, uoc muon, dan vat tao thanh mot vong vay dinh menh ma ong khong buoc 
chan ra noi. Nha tii cua chinh ong. Phap dinh cua rieng ong, noi ong la pham nhan Ian quan toa. Sao troi day 
doa ong den nong noi nay ? Tu noi nao con dien ro ap toi xao Ion tam tri ong, dan vat than xac ong, xe nat con 
tim ong. ? 

Phu tu tinh tham !... 

Gio day ong moi biet den doan tnrong. Co nhan noi « Nuoc mat chay xuoi » la the : 
« Tinh hieu de voi me cha khong the so bi voi moi yen thuong xa xot trong tam hon ke lam cha doi voi 
con minh. Boi khi ta yen ke sinh thanh ta nguoc mat len. Con khi yen nhung diia con mat ta nhin xuong. Va 
nhung dong le bao gio cung chay xuoi theo luat cua dat troi. Va chang, khi ta da tu nhan ra minh la ngudi cha 
tpi loi. Dia nguc se mo cua chinh ngay loi vao con tim. » 

Noi kho dau nay xua cu nhu trai dat. Ong da tuong c6 the virgt qua con song tinh thuong hang cua nhan 
the, nhumg gio day chinh con song ay cuon wi ong. Da c6 nhung thang nam ong tuong chung c6 the quen di 
noi dau nho be cua rieng minh, tuong chung c6 the than gom toan bo sinh luc de cong hien cho dat nuoc. Da 
CO nhung thang nam ong thi hanh su quen lang kha thanh cong. Nhung su lang quen cung la mot doi thu c6 tri 
nho dai dang va kha nang phuc thu bao liet. Gio day, ong moi lanh nhan nhung ngpn don danh tra. Boi cupc 
song muon doi chi la dong song troi giua hai bo lang quen va mong nho. Con thuyen nhan the mong manh leo 
lai, chi can con gio doi chieu hay gap khuc nuoc xoay, at con thuyen bap benh se quay mui tap sang bo ben 
kia. 

« Ta tuong chung cupc song da an bai...ta tuong chung da dat xong con toan va chang con gi ho nghi nua. 
Vay ma gio day mpi thu da doi thay. » 

Gio day, con thuyen cupc doi ong bi gio cuon tit bo lang quen sang bo mong nho. Ong khong con kha 
nang gia vo song cupc song thanh than cua thanh nhan. Ong bupc phai quay lai voi mpi noi dau kho binh 
thuong, chim dam trong mpi nguon lach cua cupc song binh thuong ma da tit lau ong tit choi. 

Phai chang nhan loai da nhin thay cai dia nguc nay truoc ong cho nen hp vupt qua mot each de dang. 
Con ong, no ma ra khi site luc khong con nen vi chat cang them dam ? 

Oi nhitng cau hat xua nao niing thong thiet. Nhitng cau hat ay chi Ipt den tai ong khi mat troi da sap tan : 

« Cha oi cha sao cha no roi bay con tre 
Nang he chua qua mua thu da toi 
Roi miia dong dem gio bac tro ve 
Cha di roi, mai nha mat noc 
Ai la ngudi dang tay che cho dam the nhi ? » 

Ong muong tuong nhu truoc mat minh c6 gan ba muoi cai dau quan khan tang trang. Nhitng doi mat do 
hoe, sumg hup le. Nhitng tieng keu than dong loat cat len ; deu dan diem nhip nhu diep khiic trong bai ca 
ly biet. Ca dpi quan ay tiic true hai ben quan tai ; xung quanh la nhitng ngpn lita nen rong rong va bat com dpi 
qua tritng lupc cam cay bong tre nghi ngiit khoi huong : 

« Khi ta chet lieu con ta c6 ai than hoi nhu dam con ong lao tieu phu kia than hoi cha no ? 

khong, hai dita con ta se ditng trong dam dong on ao, va thi tham : « Chii tich da chet »...Hoac van ve 
hon neu ngudi ta day chung : « Chii tich da tit tran. ». Neu chung c6 nho vai gipt nuoc mat thi day se la nhitng 
gipt le lay Ian vi noi buon tap the, mot hieu itng day chuyen, giong nhu ngudi ta thudng hat hoi khi thay ngudi 
ben canh hat hoi hoac ngudi ta c6 the cudi sang sac, cudi den ngat thd vi lay Ian con cudi cua dam dong bao 
quanh hp ... 

Cac con ta se khong bao gid biet rang cai ong chii tich kia chinh la ke da tac tao nen chung, rang mau 
chay trong huyet quan chung la mau cua ong ta, rang da thit chung c6 cung mot ket cau te bao nhu da thit cua 
ong ta, rang tim 6c gan phoi cho den mam mong benh tat hay thoi quen cua chung ciing tit con ngudi ay ma ra. 
Chung se khong bao gid biet dieu do. 

Than phan ta thua kem xa than phan lao tieu phu xom Tieu Phu, bdi xet cho cung , ong ta van la ngudi 
hanh phiic. Mot ngudi cha thuc thu, c6 quyen uy thuc su. Ong ta biet ro ong ta muon dieu gi, c6 quyen lam 
dieu gi, va can thiet phai thi hanh nhitng phan su gi ? » 



Tam chan dung ngudi da khuat lai hien hien truoc mat ong. Ong nhd ro cap may ludi mac tuyet dep tren 
doi mat vita niem nd vita thach thitc. Ve ngao nghe trong each nhin ; su titng trai va Idng cuong quyet han tren 
khoe moi sau nhu vet chem, cai miii so thang mot dudng nhu ong tre. Dae biet la bp rau quai non dai ram, den 



Au Zenith - Duang Thu Huang - 52 



nhanh, loan xoan nhu rau nguai phuong tay bao quanh khuon ham Ian vuong viic, kieu ham Tu Hai, nguai ta 
thuong goi la ham en : 

« Ke que mua nay chinh la nguai dam doi dau cung so phan. Ngay khi da nam trong quan tai, ong ta van 
giu ve ngang tang cua ke bat chap moi tro ngai tren duong di. Con nhung cau hat dua vong buon tham kia 
...lieu chung c6 lam tan nat con tim ke vua nham mat ? khong, hoan toan khong. Nguai tieu phu kia da timg 
la nguai cha hanh phiic, bai ong ta dem lai hanh phuc cho diia con trai. Co le cau hat nay phai danh cho ta , cho 
rieng ta !... » 

Ong nghi vai niem chua chat, va noi chua chat nay khien nuac mat ong tiep tuc tuon tran. Nhung dong le 
bo ngoan ngoeo qua hai thai duong, luon vao dam toe : 

« Lao tieu phu kia la nguai cha xiing dang. It nhat, ong ta cung da nuoi diia con trai lit den tuoi muai ba. 
Muai ba nam ay, khi giong gio, khi nang ha, mua dong , ong ta dang tay che cha. Diia con trai ay dugc nem vi 
ngpt cua tinh phu tii, no dugc an toan huang thu mot cupc doi em am trong tuoi au nhi... Lao tieu phu ay 
dang mat bac lam cha. Ke chat phac ay chinh la tam guong de ta phai tu ho then cho tai liic xuong mo. Tai sao 
ta lai dat len coi dat nay nhung gipt mau lac loai, nhung diia be cho vo khong cha khong me. ? Sinh con ma 
khong bao ve dupe con, that khong dang la loai cam thii.Ve phuong dien ay, ta la mot nguai cha v6 trach 
nhiem va v6 nang. Hon the nua, ta da de cho bpn bat luang san duoi chung nhu thu du san duoi con moi. Cai 
chet chay sau lung chung nhu hinh vai bong. Vay thi, chang nhung la mot nguai cha bat luc, ta con la mot ke 
thieu luang tam. » 

Nhung can dau dang len timg dot, duong nhu c6 ke nao dam thoc tit duoi co hoanh dpi len tim. Va nhung 
cii dam ay moi luc moi tan bao, moi luc moi don dap. Chii tich chat nha tai mot vo sy thupng thang da den 
My, con nguai noi tieng nhat hanh tinh vao thai ong trai tre. Trong phong tap, con nguai nay thuong c6 tat 
nhech mep sau moi mot cii dam. Moi Ian chiec bao cat bi dam tung len, mat ong ta lai co nim va cap moi lai 
CO giat , mot cit chi nita nhu nu cuoi bat dac di, nita nhu con co that cua con benh tam than ; va guong mat ong 
ta luc ay co mot ve dau don kinh di : 

« Trai tim ta giong nhu chiec bao tai cat kia truoc nhung cii dam cua mot ke vo hinh. Ke vo hinh nay 
mim cuoi sau moi cii dam cua y. Mot nu cuoi thuc su, thay vi con co that cua con benh tam than. » 

Lieu ong co nen dimg day bat den, gpi bac si ? 

Nhung neu the, chac chan anh ta se phat hien ra la ong khoc. Chang nhitng khoc, ma ong da khoc tit lau, 
khoc rat nhieu. Toe hai ben mang tai con uot, chiec goi ong up mat ciing uat, mi mat han da sung. Nhitng dau 
vet ay khong the xoa di mot each mau le : 

« Ta ciing da qua gia, song lam gi them nita trong tinh canh nay ? » 

Bong nhien, y tuong do den vai ong. Giong nhu tieng tho dai tit tham tham muon triing vang tai. 
Nhung ong khong kinh ngac. Chang co gi dang kinh ngac. Hoan toan trai ngupc lai cam giac cua chinh ong khi 
nghe tieng gpi thong thiet ciia dita con trai nguai tieu phu xau so. Tieng gpi ay vpng dong tai mot tieng gpi cam 
nin. Tieng gpi bi bop ngat cua dita con ong. Dita con ong khong con biet mat. Dita con ong da co tinh bo rai va 
CO tinh quenlang ... 






Au Zenith - Duang Thu Huang - 53 



A ha ha ha.... 

Tieng cuai ciia bong ma nao do bung no ben tai ; noi dung hon la mot tran cudi nhu mua rao quat tren 
mai ton ngay giong bao. Dieu cudi rat la boi no kem theo nhung con rung khao khao trong cuong hong nhu 
tieng gu ciia dam meo hoang. Tieng cudi ay nhu vpng ra tit mot nam mo sau hun hut, rong thenh thang, hoac 
tit mot lau dai hoang chon wi trong long dat : 

« Ai nhi ? ...Ai la ngudi c6 giong cudi ghe rgn ay ?» 

Ong CO luc tim trong tri nhd xem da titng gap con ngudi c6 dieu cudi ki la kia d noi dau ?.. Giong cudi ay 
an chita tieng gam git ciia thii dit Ian tieng rit ciia gio quan noi mxc toi ...Dudng nhu la, dudng nhu quen ... 

- A ha a a ha ha ha ... 

Con dau bien mat bdi ong don tam tri vao tim kiem dieu cudi ma quai ...Nhung ong khong tim dugc ai. 
Liic nay, ke nhao bang kia cat tieng : 

- Nguoi khong nhan ra ta that sao ? 

Ong bd chiec goi ra de nhin tran tran vao khoang khong gian toi md ciia gian phdng. R6 rang la anh dien 
ben ngoai van han len nhung vet sang noi cac khe cita. Tieng cudi riic rich ciia dam ngudi danh bai van khe 
khe vong vao can phdng ciia ong. Chang cd gi khac biet hon : 

- Xin loi, toi khong nhan dugc ra ong. 
Ong dap. 

- Nguoi cd thit Ian nita xem sao ? 

Ke nhao bang kia ddi lai. Giong y nhd va eo eo nhu giong noi ciia ke ludng due. 

- Xin Idi, toi khong the. 

Ong cd gang lap lai mot each nhiin nhan. 

Tieng cudi lai rd len titng con dai, va Ian nay, ong nhan ra guong mat to beo, trdn nhu chiec banh bao 
ciia ngudi cam lai phuong Bac. Chii tich Man, ke quyen hanh vd song mot gdc trdi ddng. Da lau ong khong 
gap ong ta nen cd ddi phan bd ngd. Tuy nhien, chii tich Man cdn dang song sd sd, ong ta sinh vao nam Quy Ty, 
kem ong hai tudi . Con ngudi day muru ma chudc quy nay dang lanh dao cupc each mang van hoa Trung hoa, 
noi cho dung hon ong ta dang thuc thi mot cupc thanh tritng tan khdc chua titng thay trong lich sit nhan loai. 
Ong hoang de ngoai hang dang dien dii thit trd de dan chiing thay site khoe vd dich ciia ong ta, ma vd dien noi 
tieng nhat la « Boi qua Duong tit giang » Tai sao gid day ong ta lai xuat hien dudi dang bong ma ? Tai sao ong 
ta lai mupn hinh dang ciia nhitng cu dan chdn U ti ? Td md, ong cang mat cham chii nhin ke ddi dien va dan 
dan quen vdi nhitng dudng net mdi ciia ong viia phuong bac. Guong mat chii tich Man lo litng trong khong 
gian, cap mat nheo nheo \'ui ve, Ian mdi dang cdn nhech len trong du am ciia mot nu cudi ngao nghe. 

Chao ddng chi .. 
Ong cat Idi : 

- Ong tit dau den day, ngudi anh em vi dai ? 

Ta VI dai nhumg ta khong la anh em vdi nguoi. Ciing ditng gpi ta la ddng chi bdi khi sac ciia tit nay da 

phai tan. Tit ay da chet. No bien thanh xac thdi tit lau ... 

Xin Idi ... 

Xin Idi. Cam on. Neu dieu do khien ngai vui ldng....O, nhitng cdng thitc lich lam ma nguoi da thupc 

long ! 0...m6n pho-mat phuong tay hoc ra miii thdi tai ! 
Chii tich Man cat tieng cudi to hon, va Ian nay, phd ra hai ham rang nhd mau vang nga giong nhu rang 
mot ngudi dan ba thdn que it ve sinh va ludi chai chudt. Mat ong ta nheo lai trong mot cai nhin day rieu cot va 
khinh hi : 

- Nguoi lich su lam ...thit lich su vd dung va xao tra ciia bpn da trang. Cdn ta, ta bat chap mpi le nghi, ta 
day xeo len mpi quan niem va phong tuc, ta ap dat len tat thay giong ngudi luat le ciia rieng ta. 

Ong ta cat tieng cudi to hon nita va Ian nay, hoi thdi ndng nac xdng ra tit cai mom md rpng. 
Binh thudng, chii tich Man khong bao gid ha rpng mieng. Noi hay cudi, khudn mieng ong ta ciing chi 
md ra dung mot mite dp can thiet va mite dp nay da dupe chinh ong ta dong dem. Mpi ngudi deu biet rang chii 
tich Man khong bao gid danh rang, vdi niem tin rang ho cd site manh bdi vi ho khong bao gid danh rang. Chac 
ong ta cho rang su bat chudc nay se mang den mot nang lupng than thanh , khien ong ta cd the vd dich nhu 
manh thii. Chi cd dieu khac biet la ho thudng ha mieng that to khi ngap ciing nhu khi gam. Cdn chii tich Man 
hanh su ngupc lai. Phai chang do cung la mot chi dinh cd tinh huyen bi chi rieng ong ta biet ? 
Het con cudi ngao nghe, ngudi cam lai vi dai noi tiep : 

Tit ddng chi da chet rdi. Ciing chet di vdi no la mpi tan tudng thdi ay. Giita ta va nguoi chi cd the vinh 
vien la Vuong trieu va Chu hau Bach Viet ma thdi. Mot hdn da khong ddi thanh mot ludi riu cho dii 
ngudi ta gpi no nhu vay. Chi cd nhimg ke ngu mdi tin vao trd phii phep bien giay trang thanh chim bd 
cau. Ta tudng nguoi kha hon ? 



Au Zenith - Duang Thu Huang - 54 



To tien toi day rang : « Bay muai chua dui chua que chua khoe lam tot » Ai cung c6 the nham Ian cho 

den tan liic buoc toi tnroc cua mo. 

Su khiem ton du thanh thuc hay gia vo deu la tro choi cua hang nguoi v6 nang hoac thap c6 be hong. 

Nguoi CO thay trong lich su mot hoang de hung manh nao phai kieng de truoc thii dan khong ? Co the 

nguoi se nhac den \'ua Nghieu, vua Thuan. Hai cai thay ma tuong tugng nay dugc bay dat la de an ui 

dam nhan si gia ao tiii com. Nghieu Thuan cung giong nhu chu nghia cpng san. Ay la nhung thii quan 

ao giay nguoi ta dot cho cac hon ma. Nguoi song khong mac dugc . Chung chi la nhung do vat dung 

choi hay loe thien ha. Ve phuong dien la do choi thi chiing huu ich. Giong nhu bpn nong phu dung cai 

cao cao thoc, dung cai hai de cat lua, ta su dung nhung thii do choi tuong thich nay de lua dan chung 

vao nhung noi ta muon ho phai den, bupc ho lam nhung gi ta muon ho phai lam. Ly thuyet cpng san tot 

hon nhung rung mo cua Tao Thao nhieu Ian. 

Dieu ay toi biet ro, boi ong da timg gpi binh linh la cac dong chi hong quan khi ong muon lam cupc 

van ly truong chinh. Roi ong lai keu gpi dam dan cay la cac dong chi nong dan, nong cot each mang, 

be phong tuong lai cua dat nuoc... khi ong muon lua hp ra dong ho het, danh duoi chim se nhu nhung 

ke mac chiing tam than hoac nhu lu roi go. Khi ong ep hp nho liia, cho Ion an phan trau, hoac bo 

rupng hoang mo 16 nau gang nau thep, hp lai dupe ton vinh la giai cap nong dan than thanh, la dong 

luc tien hoa ciia nhan loai. Voi xao thuat tung hiing cac my tit, ong da thuc hien tat thay nhung tro choi 

ro dai nhat va ciing doc ac nhat ma chua \'ua chiia nao trong lich sii dam lam. Nhung bai hpc ay, toi 

nho rat ro. Boi chinh chiing toi ciing da tung hpc theo cac ong va phai tra gia. Dau rang cai gia ay 

khong qua dat nhu cai gia ma nhan dan ong da chiu. 

Nhan dan, do la nhung quan co go trong van co lich sii, viec ciia no la phai huu ich trong tro choi. 

Neu khong con dung dupe thi phai nem vao 16 moi liia. 

Vang, dieu nay toi ciing biet. May chuc trieu Hong ve binh roi day se dupe dung lam moi cho lita, 

sau khi hp het phan su trong tr6 choi. Ca dieu nay nita toi ciing da muong tupng ra tit luc khoi su cupc 

each mang van hoa 6 phuong bac. Lich sit Trung hoa da thuc thi nhieu Ian kieu « Dung binh thi tot », 

nhung voi quy mo cua cupc each mang van hoa Ian nay, ong se la bao chua vi dai nhat trong sit 

sach. 

Phi tan bao bat thanh anh hung. Nguoi ditng quen cau noi ay. 

Toi khong quen. Nhung co the toi bat kha. Dia vi cua toi, toi se v6 ciing kinh hoang khi thay nhitng cu 

dan cua minh an xac chet hoac danh guc nhau de lay mieng an...D6i khi toi ngo vuc, chang dii can dam 

de tin vao nhitng gi dang dien ra truoc mat minh : Phai chang ong khong biet rang nong dan trong 

nhieu tinh Trung hoa dang chet doi. nhitng wng ay nguoi ta an co nhu trau b6 hay Ipn hoang ? Cac 

gia dinh trao doi xac chet nhitng nguoi than cho nhau de kh6i an thit chinh ke da sinh thanh ? 

Giong nguoi la giong an thit Ian nhau. Dieu nay dien ra thuong xuyen trong lich sit nhan loai va tren 

xit so cua ta. Nguoi quen chuyen Vo T6ng do v6 tinh ma an banh bao nhan thit nguoi hay sao ? 

Toi khong quen, nhung toi nghi do la chuyen xay ra tit hang ngan nam truoc. Va con nguoi co gang 

tranh dau, co gang tien len la de b6 lai cupc song da man 6 sau lung minh. Ranh gioi giita su man rp va 

nen van minh nhan loai dupe xac lap boi su huy b6 thoi an thit nguoi va su loan luan. 

Nguoi qua la ten hpc tr6 ngoan cua may thang go dau tre mat xanh miii 16. Bpn hpc tr6 bao gio ciing bi 

mpi thit ly luan dat miii di. Ta, ta khong tin 6 bat cit thit ly luan nao, ngoai thit ly luan do chinh ta de 

ra. 

Ong qua huyenh hoang. Ong dupe Sta-lin bao trp va nho su bao trp d6 ong len ngoi. 

Ta dupe Sta-lin bao trp hay ta dung ga xay be dat ngoi bau cho ta nhu thuo xua cac vua Ai-cap dung 

no le xay kim tu thap ? Hieu theo each nao ciing dung. Nghe thuat dung luoi la 6 cho nay. 

Lich sit Trung hoa san sinh ra khong thieu nhitng con nguoi quy quyet. Nhung c6 the ong la truong 

hop dac biet nhat. 

Ta khong nhin lai phia sau, ta ciing chang nhin len phia truoc. Ta la ke dpc nhat vo nhi tren hanh tinh 

nay. 

Toi dong y. Ve su tan bao va ve mite dp khoi hai ong deu ditng 6 dinh cao. Khi ong bat nong dan ra 

dong h6 het duoi chim se, khi ong bupc hp tro thanh thp luyen kim nghiep du, va khi ong ditng dung 

nhin hp an c6, hoac an thit Ian nhau ong dem lai ca hai cam giac d6 ciing mot lupt. 

Ta chpn su khoi hai tan bao thay vi nguoi chpn su dau don hen nhat, tham thuong. 

Toi la ke hen nhat tham thuong ? Y ong muon n6i vay ? 

Chinh the ! Ta se chi cho nguoi r6 ngay bay gio : Mot hoang de phuong dong xitng dang la hoang de 

khong kh6c len kh6c tham boi mot chut mau roi . Nguoi biet rang ta da vai tinh trung ciia ta tren giang 

son nhu dan cay vai th6c. Ta khong nho va ta ciing khong can nho la c6 bao nhieu dita be ra doi dpc 

duong di. Ta khong c6 phan su phai nho toi chiing. Ke khac phai lo lieu. Chi mot dieu chac chan la, 

neu trong so nhitng dita be ay, neu dita nao muon muu phan, ta se ra tay ha guc n6 mau le va qua quyet 

het nhu khi ta don nga nhitng ke du tinh tiem quyen ngoai huyet tpc. Quyen luc khong dung hoa voi 

nhitng thit tinh cam ciia luong dan. 



Au Zenith - Duang Thu Huang - 55 



6ng thay gucmg mat to beo kia duong nhu phinh ra, ma toi di trong khoanh khac. Roi no lai trang bac 
nhu CO anh Ian tinh. Cap mat nho ban ra nhung tia xanh due : 

Cuoc choi cua ta chac chan se ket thiic mi man. Roi cac nguoi se c6 dip mo to mat ra ma nhin.... 



6ng chua kip mo mieng, chu tich Man da bien mat. 

Ong dam dam nhin vao khoang khong hoi lau, nhung ong ta khong tro lai : 

« Tu dong chi da chet roi! Cung voi no la mpi tan tro thai ay. Dau sao, y cung da noi tupt mong heo. 
Muon hay khong thi sau rot, mpi tam man cung roi xuong. Chang phai ngau nhien Ban-zac dat ten cho bp 
truong thien tieu thuyet cua ong la tan tro doi. Nhung c6 the la y c6 ly khi noi rang quyen luc khong dung hoa 
voi nhung tinh cam cua luong dan. Boi da la vua thi chi c6 nghia vu bao ve chinh than xac cua minh, chinh 
quyen Ipi cua minh ...mpi thii khac deu coi nhu c6 mpn. » 

« Nhumg lam sao ta c6 the coi nhu c6 mpn nhung con nguoi ma vi hp ta da phai hien dang doi song ? Va 
nang nua, nang va nhung diia con cua nang, lam sao ta c6 the coi ba sinh linh ay nhu ba mo dat dpc duong 
hay mot lu tho dung nau mon ra-gu sau khi da nhin chan mat ? Lieu ta c6 the bat chuoc con nguoi quyen uy 
phuong bac dupe khong? » 

« Neu khong lam dupe dung nhu the, ta se mac ket giua hai tam that quyen uy va tinh cam.Ta se bi 
nghien nat vi he luy. » 

« Nhumg qua mupn de ma thay doi. Du muon hay khong mpi su cung da roi. Banh xe thai gian khong 
quay ngupc lai . » 

« Nhumg van de dat ra la thoat ki thuy. La neu ...» 

« Chu neu khong ton tai. Avec le si, on pent mettre la Paris dans une bouteille. » 

« Nhan loai biet khong c6 chu Neu nhung hp van phai dat ra chu Neu de tim kiem su that ...Gia nhu trai 
cho ta mot co hoi de ma chpn lua ?» 

Khi ay, ong nghe ro mot tieng thet nao nung cat len trong day con tim : 
« Neu Trai c6 cho ta quyen khai su mot Ian nua, ta nga rang ta cving khong the hanh dpng nhu con 
nguoi quyen luc bac phuong .» 

Ong hieu rang chu tich Man la chu tich Man va ong chinh la ong. Khong ai thay doi dupe tinh each va so 
phan cho ai. Mpi lai khuyen tren doi deu v6 dung ! 






Au Zenith - Duang Thu Huang - 56 



Trai wa sang ro mat nguai, ho da deo nhau ra pho, giong nhu mot cap tinh nhan dang trong thoi ki 
cuong nhiet nhat. Ba ngoi lang le sau lung ong. Ong lang le dap xe. Moi ngudi duoi theo nhung suy tuong cua 
rieng minh. Pho xa con vang lang, chi thay nhung toan tan binh di mai miet, c6 le dang tren duong toi noi tap 
trung. Khoang nua gio sau, con de song Hong hien len chan ngang tam nhin cua ho. 
Chung minh xuong day thoi. 

Ong noi. Va ba gat dau img thuan. Ho xuong xe, treo len con doc Yen phu, tim mot quan nuoc che via he 
de gui xe, roi lang le \-ugt qua de ra ngoai rupng ngo. Luc ay, mat troi moi nho len phia ben kia cau Long- 
bien, toa ra nhung tia sang hinh re quat. Nhung ba ngo con dam dia suong. Tung chuoi suong chay doc theo 
suon la, lap lanh nhu nhung chuoi cuom thuy tinh, rung rinh trong gio. Nam nay, gio xuan mupn thoi ve, 
duong nhu cupc binh dao lam doi thay ca mau troi, tiet gio. Nhung con gio lang thang chay doc ven song, roi 
bat chgt thi thao luot qua dong ngo nhu rut re nhu so hai. Ngoai xa kia, tren Ian nuoc hong da nga sang trang 
bac dam thuyen buom lang le soi minh. Bai cat lang vang den noi c6 the nghe ro ca tieng tre riu ran cai cp va 
tieng ho cua ngudi dan chai nao do trong dam thuyen vpng toi. Mot cay ngo nga than quet vao tay ong tat ca 
su uat rupt Ian nham rap cua no. Ong khe rung minh, quay lai bao ba : 
Can than khong uot ao. Dau sao troi cung van con lanh. 
Vang. Em biet roi ... 

Trong tieng dap cua ba ngam chiia mot hon doi nhung ong khong de y vi dang mai roi theo dan tre ben 
kia song. Co den hon tram diia be dp tuoi nhi dong, diia nao diia nay deu dpi mu ram, lung deo ba-16 hay tay 
day. Chung dung tiim tum tren ben pha. Co le hpc sinh truang nao do di so tan : 
« The nay ma may bay toi thi ham dau ma chiia ? » 

Ong khong la gi nhung chiec ham, du la ca nhan hay tap the, tat ca deu khong c6 gia tri thuc su nao hon 
mot thii thuoc an than. Chung khien con ngudi cam thay yen tam ....Mot tam be-tong to khong hon cai met, 
day tren mieng ho rpng chua day tam tac, sau cung chua day tam tac hoa chang chi c6 the tranh manh luu dan, 
lam sao chong noi bom ta nem tu tren may bay? ...Nhung van can phai c6 ham de tao nen cam giac an toan. 
Chien tranh giong nhu mot tro choi. Mot tro choi qua khoc liet ma nan nhan truoc het la nhung con ngudi binh 
thudng, nhung diia be ...giong nhu nhung diia be ben kia bd song. Nheo mat lai de nhin ro hon, ong nhan ra 
nhung chiec mu rom nhap nho trong nang sdm, nhung chiec ba-16 be teo teo, nhung chiec tay day ma ong biet 
ben trong do nhung ngudi me da xep phan an cua chinh hp trong ca thang. Hp se phai vet den nhung hat dudng 
cuoi cung, danh dum goi luong kho cuoi cung cho nhung diia con c6 the song sot noi so tan xa xoi. Su hy sinh 
v6 han cua kiep ngudi huu han.. Noi dau kho bat tan cua mot lich su da cam moc bdi nhung cupc binh dao. 
Phai chang do chinh la than phan dan tpc cua ong ? Dudng nhu hp la loai ngudi bi lot da va luon phai dung 
trudc gio quat hay bao lua. 

Ong nghe tieng ba hang gipng va chpt nhd rang ba dang ngoi ben ong. Hp ra day de c6 the noi mpi 
chuyen mot each de dang : 

« Co le anh Ca noi dung, dan tpc nay la cua chiing ta, c6 muon tit choi cung khong dupe. Vi chung ta 
thupc ve mot dan tpc bi lot da, nen chiing ta cung phai chiu mpi dau ddn cua ke bi lot da, moi ngudi mot kieu. 
Bay gid la liic ta phai quay lai cupc hanh xac nay ! » 



Mim cudi, ong noi : 

Anh nhudng quyen cho em di trudc. 
Khong. Anh la ngudi dan ong. 
Thdi chung ta, dan ong binh dang vdi dan ba. 
Em khong tin dieu ay. 

Em CO tin. Mpi su dien ra trong nha nay chiing minh rang khong nhung em tin dan ba binh dang vdi 
dan ong ma cdn c6 the thao tiing dan ong, vdi each thiic rieng ciia hp. 
Em chi lam diing nhung gi mpi ngudi dan ba khac van lam. 

Nhung anh ket hon vdi em chii anh khong ket hon vdi nhung ngudi dan ba khac. Va dieu nay chiing ta 
da thoa thuan vdi nhau tu thud chua lam dam cudi ...Em da quen chua ? 
Ba im lang, vi ba chua quen. Nhung vdi ngan ay thang nam chung song. Nhat la khi hp da c6 diia con 
trai. Tai sao ong khang khang khong khoan nhupng ? 
Em khong quen. Nhung em khong hieu ? 
Em khong hieu dieu gi ? 

Vi sao mot ngudi cha c6 the hd hung vdi con de ciia minh de thiet tha vdi diia con ngudi khac ? 
Con ngudi khac ? 



Au Zenith - Duang Thu Huang - 57 



Ong quay lai nhin thang vao mat ba de tim lai giai dap. Khong lang tranh cai nhin cua ong, ba dap thong 
tha: 

Cho du do la con ong cu. Do van khong phai con de cua anh, ke noi doi tong duong cua anh, ke sau 

nay chong gay Ian duong trong dam tang cua anh va cua em, ke thap nhang tren ban tho cua chung ta 

cung nhu to tien hai ben noi ngoai. Anh c6 muon, diia con nuoi cua anh cung khong mang ho Tran, 

mau chay trong huyet mach no khong phai dong mau cua ho Tran. 

Bay gio ong da hieu, long tu ai la thii tinh cam manh liet nhat tren coi doi. Diia con la thanh pham quan 

trong ma ngudi ta ki cugc nhung hy vpng va gui gam mpi noi niem nong sau. Da la con, bat luan no ra sao, van 

la than tugng cua ngudi lam cha lam me. Boi vi ong khong con chap nhan thii tinh cam mu loa ay, ong da xiic 

pham toi long tu ton cua ba. Chinh dieu do khien ba cam gian. Ba khong the tha thii cho ong, cung khong the 

tha thii cho diia be dang thuong kia. 

" Long vi ki cua con nguai la thii du, loai thii tan doc va mu loa. Khong le phai nao diing vung truoc loai 
thii ay. Khong ngon gio luong tam nao lay dpng dupe no boi no la loai vat khong tim." 

Ong nho lai cau van cu, thay giao truong trung hpc dpc trong mot buoi binh van cuoi tuan. Con ngudi 
gay loco khoeo voi cap kinh day nhu tron chen ay da day ong biet bao dieu huu ich. Cang ve gia, ong cang 
nho den ngudi thay cu nhu dan chai nhd tdi vpng hai dang. 



Thay ong im lang, ba tiep tuc : 

- Anh khong nghi rang em noi sai su thuc day chii ? 

Ba nhin xoay vao ong vdi ve dac thang khong che giau. Liic ay, ong quay lai : 

Em CO tin rang con trai ciia chiing ta se lam day dii mpi phan su nhu em hy vpng hay khong ?.. Hay cii 

lay tam guong ciia cau no ma rpi chieu ? Em c6 gang nhin thang vao su thuc, it nhat la Ian nay. Lieu 

em CO hy vpng la Vinh kha hon cau Tung hay no diing la ban sao ngudi em trai ciia em. Va, la hinh 

anh ciia me em ? 

Tiic khac, mat ba do phung phung. Mau do Ian den tan tung chan toe hai ben mang tai va hai thai duong. 

Ong biet rang ong da danh tning huyet, rang ba khong the choi cai la diia con cua hp chinh xac la ban sao ciia 

cau no, mot thii cong tii pho huyen ngu dot, ich ki va dac biet v6 liem si. Rang ong da phai muoi mat di can 

thiep nhieu Ian de diia em trai v6 nang va ludi bieng ciia ba c6 cho dung than. Trong mot tuong lai khong qua 

xa xoi chac chan con trai ciia hp cung phai niip trong bong cha no mdi hdng tim dupe noi tni an. Dieu nay ngay 

ca nhung ngudi lang gieng cung biet ro. Nhung ba khong the chiu thua. Ldng kieu hanh cua ngudi me cdn 

manh hon loai ho du. Diing phat day, ba quat vao mat ong : 

Cho du nhu the no van la con trai anh, con trai ciia chinh anh. No van la ke dich ton thua tu ddng hp 
Tran ! 

Day la la chan cuoi cung ciia em, c6 diing khong ? 
Ong hoi mot each diem tinh, pha chiit ngao ngan. Cai ve diem tinh ay chinh la thii khien ba kieng de 
nhat. Mat ong nhudng ve phia bd ben kia song, noi anh nang da tran len rue rd suot giai bd cat va nhung day 
nha nghieng nghieng chay dpc ben pha : 

Trudc het em hay ngoi xuong vi anh khong muon nhin thay em trong kieu each ciia con me Tu hang 
ca. 
Ba ngoi xuong thd than. Mat ba tu tu chuyen sang mau cham. Nhung khi ong chang cdn chiit gian du 
trong gipng noi cd nghia la tam hon ong doi thay sac thai. Chi cdn lai trong do noi dau khdn ta. Khong nhin ba, 
ong noi tiep: 

Anh cung nhu mpi ngudi cha khac, mong muon mot ke noi doi tdng dudng. Anh cung da tran trpc 
day diit nhieu nam theo doi con trai chiing ta. Anh cving da gan chat biet bao hy vpng. Cang that vpng, 
cang dao bdi, cang xay dap nhung hy vpng mdi. Nhung cd le dan ong khac dan ba la tinh yeu ciia hp 
luon luon cd gidi han khi duong dau vdi su that. Tinh yeu ciia ngudi dan ong khong the bat tii v6 dieu 
kien. Den liic nao do no phai tan tanh khi hiic phai biic tudng thuc tien. Liic ay, ngudi ta gpi la vd 
mpng, hoac la giai ao. Noi chung, can phai vd mpng con ngudi mdi khdn ngoan. Khi da vd mpng, con 
ngudi khong cdn kha nang nham mat budc xuong ao bun dupe nua. Hp bupc phai md mat de nhin rd 
dudng di, de tranh roi xuong sinh lay va chet mot each ngu xuan. Anh khong cdn hy vpng d diia con 
ciia chiing ta. Tu ngay dau tien khi no thet len vdi Trung giua bua com va trudc mat tat ca mpi ngudi 
rang may chi cd quyen cam bat khi nop tem phieu, anh da hieu rang con ciia anh va ciia em khong 
mang ddng mau hp Tran, no mang ddng mau hp Pham. Anh khong hy vpng no la ngudi thua tu. 
Vay anh nudi hy vpng rang Trung se chdng gay Ian dudng cho anh mai sau ? 
Ba hdi ong vdi noi cay cii khong che giau : 

Khong, anh khong cdn hy vpng vao viec do. Cd the nhu cau ay chang ton tai vdi anh bay gid. 



Au Zenith - Duang Thu Huang - 58 



Ong tra lai cham rai va ba oa len khoc. Thoat tien, ba con c6 ghim nen. Nhung moi luc, ba moi buong tha 
can hem oan ciia minh. Tu lau lam ba mai dugc dip khoc ngoi khoc nga, khoc ha khoc he, khoc nhu mot nguoi 
dan ba nha que, voi nhung con mic no tuon tran, nhung tieng rong tieng than, voi tat ca cuong dp va sac thai 
cua nhung hem ghen, phan no, uat han kiem che tit bao nam den bay gio phai xa ra cho sach. Ong lang le nghe 
ba than khoc, nghe ba xi mui soan soat, am i, nghe ba ho va dan ra ho them timg con, timg con. 
Thoi gian cii the troi qua. 

Nang da len ngang lung troi. Cay cau Long Bien in hinh xuong Ian nuoc gio da nga sang mau hong phai 
cua hoa tuong vi lia. Nhung rupng ngo xung quanh ho da kho suong, rung la xac xao. Tieng cuoi cua diia be 
nao do vang len tit dam thuyen chai khien ong nho lai nhitng ngay au tho sung suong. 

" Ta da CO mot gia dinh em am, noi nhitng moi bat hoa ve quyen Igi khong the lam sitt me tinh huynh de. 
Nhung do chinh la mot may man. Noi toi may man c6 nghia con nguoi khong du phan quyet dinh trong do. 
May man la qua troi cho hay thanh than tang thuong. Nao ai biet minh c6 nhat dupe hay khong nhat dupe qua 
bita chin roi tren duong di ? ... Khi cuoi Van, ta hy vpng dita con cua chiing ta se giong ong giao Luong neu 
nhu no khong c6 van hanh dupe thita huong nhitng ditc tinh ben dong hp npi. Nao ai de no giong ba ban nuoc 
mam noi tieng xau ca net Ian ngitoi. No la ke thita tu cua ba Pham thi Tuyet Bong. 

Do chinh la dieu ma c6 nhan thuong noi : dau hon hoan. Mot moi that vpng c6 nguy co don guc con 
nguoi.. Con cai chinh la cay cau mong manh nhat ma tat thay chiing sinh deu bac toi tuong lai. Con cai chinh 
la cupc x6 so ma ke mua ve khong bao gio doan dupe con so ngay mai se ve. " 

Rut bao thuoc, ong cham mot dieu va nha khoi cham rai. Thuoc la la thit giai sau thich hpp voi tinh canh 
nay, trong luc cho ba khoc cho da them, va trong liic tim mot giai phap moi cho cupc song chung. Co tieng 
tre hat ngpng liu ngpng 16 tit dam thuyen chai vang lai. Ong dimg len, thong tha di ve phia bo cat. do, ong 
hilt tan dieu thuoc roi quay tro lai : 

Nao, em da khoc xong chua ? 

Xong roi. 
Ba dap, boi qua tinh ciing khong the khoc hon. Bay gio ba hieu rang mpi su deu c6 gioi han, ngay ca 
con khoc 16c c6 tinh giai thoat nhitng am itc Ian hon cam . 

Bay gio chiing ta n6i chuyen m6t each thang than nhu hai nguoi ban. 

Nhu hai d6ng chi. 

kh6ng, danh tit ay chi sang gia trong nhitng nam xua, tren chien khu Viet bac ...C6n bay gio, nguoi 

ta thuong dung danh tit nay truoc luc giet nhau ... 
Ong cai chinh m6t each hai huoc truoc d6i mat t6 m6 cua ba : 

Anh kh6ng mu6n ha thii em, dii sao chiing ta ciing da chung chan chung g6i may chuc nam troi ... 

Em nghe anh day. 

Anh biet su xuat hien cua Trung trong gia dinh nay khien em chiu nhieu kh6 nhpc. Anh phai cam on 

em vi nhitng nam thang em da mat c6ng cham s6c ca hai dita tre ciing m6t luc, cho dii c6 di Nga giiip 

do. Thanh thuc ma n6i nhitng nam vat va nhat, chiing ta lai hanh phiic vi ciing sat canh nhau ganh vac, 

lo toan. Nhumg tinh hinh chi xau di khi Vinh Ion len, hpc hanh kem c6i, cang dupe chieu chu6ng cang 

leu 16ng va d6t nat. Va cang ngay n6 cang gi6ng cau Tung ca tam tinh Ian than xac, gi6ng den n6i 

nhieu Ian anh phai quay mat di khi hai dita ditng hay ng6i canh nhau. Chac em hieu cho anh dieu d6 ? 
Ba lang im, dua mat nhin noi khac. Ong tiep tuc voi gipng rau rau : 

N6i chuyen nay ra, anh chang sung suong gi boi anh ciing nhu em dupe tac tao bang xuong bang thit. 

Tuy nhien, sau bao nhieu nam dan do anh hieu rang can phai nhin vao su that. Su that la em kh6ng 

chiu n6i con em thua kem con nguoi khac, bat luan nguoi khac ay la ai. 

Em kh6ng dinh n6i nhu vay. Liic ay em qua gian. 

Em kh6ng dinh n6i nhumg em da nghi tham tit lau, tit rat lau. Ciing s6ng duoi m6t mai nha kh6ng nen 

de nhitng am itc lam t6n hai tinh than. Chiing ta kh6ng c6n tre nita. Em c6 the s6ng rieng voi con trai 

cua chiing ta. C6n anh se nu6i Trung vi day la dieu anh da hita truoc luong tam cua minh. Anh se cuu 

mang n6 voi bat cit gia nao, ngay ca khi phai hy sinh mang s6ng. Dieu nay anh da n6i voi em ngay tit 

dau, kh6ng che giau ...Vay bay gio phan quyet dinh la 6 em. Em dupe toan quyen dinh doat. 

Anh se lam don ly h6n ? 

Anh kh6ng lam gi het. Nhung nguoi ta van c6 the s6ng rieng re ngay khi bi cac dieu luat tr6i bu6c. 

Boi mpi dieu luat deu kh6ng hitu hieu d6i voi con tim. 

Anh da yeu ai ? Da c6 con dan ba nao 6 trong tim anh ? 
Ba th6t len h6c t6c va titc khac mau lai d6n len mat ba khien n6 d6 tung bitng nhu guong mat m6t nguoi 
ganh nang leo d6c giita trua thang sau. 
Ong nhin ba : 

Em nghi that hay em n6i choi ? 

Em kh6ng mu6n n6i rang anh da yeu c6 nao d6 noi anh dang lam viec, hoac trong thanh ph6 nay. 



Au Zenith - Duang Thu Huang - 59 



Bai vi tat ca nhung nguai dan ba trong ca quan anh, du tre hay gia, du c6 chong hay chua c6 chong em 
deu thuoc ly lich va tinh net ho nhu long ban tay. Them nua, em c6 ca mot mang luai trinh tham de 
theo roi va khong che ho. Dieu do dung hay khong ? 
Em khong noi toi nhung ngudi lam viec chung vol anh. 

Vay em muon am chi mot ngudi dan ba nao day o cac sii quan ngoai nuoc trong nhung chuyen anh di 
cong tac ? Em hay mo danh sach ra ma kiem soat. Anh c6 the true tiep cung cap nhung danh sach do 
cho em. Neu khong, em c6 the tim danh sach do ben bo ngoai giao, hoac ngay ca van phong cua Sau. 
Theo anh biet thi y tiep dai em het sue thinh soan moi Ian em c6 y dinh ghe tham y. Moi nguai deu biet 
ro dieu nay :Vg ke thu la ngudi dong minh thuan tien nhat. 
Anh nghi ngd em ? 
Ba bat len hoi khien ong phi cudi. Ngay tiic khac ba biet minh ho henh va gipng cudi cua ong cang 
khien ba cam tiic. Ong la ngudi khong c6 tinh ghen. Gia nhu ong ghen, du chi mot Ian ....c6 the tinh hinh se 
khac ...Nhumg ong la ngudi ngay thang, tu trong va ong khong cho phep minh pham phai nhung thoi tat ma ong 
von cho la thap kem, doi vdi nhung tieu chuan dao due ong da dugc giao due. 
- Em dinh hoi that hay hoi choi ? 

Em xin loi, em khong muon noi nhu the. 
Vay em muon noi gi ? 
Em khong noi tdi nhung ngudi dang song. 
Nghia la em muon noi tdi ... . 
Ong ngung lai vi khong the ha mieng noi tiep.Vi tat ca su sung sot, kinh hoang Ian ghe so ma ba ggi len 
cho ong. Nhung nhin doi mat cup xuong cua ba, ong hieu ra moi le : Vg ong khong chi ghen vdi diia con nuoi 
vi no gidi, no dep trai va tot tinh hon con trai ba ma cdn vi me cua no. Me no tre hon ba, dep hon ba khong chi 
mot vai phan ma la muon phan gap bgi, cho du ba van dugc menh danh la Hoa khoi khu van phdng suot thdi 
khang chien : 

" Co ta ghen vdi ngudi da chet. Tai sao Idng ghen cd the che tac nen nhung su phi ly ghe tdm den nhu vay 
? Cd ta da nudi nhung y tudng doi bai, vd luan nay tu bao gid ma ta hoan toan khong hay biet ? Nhung ta 
cung khong the hay biet vi dieu nay \ixqt qua tri tudng tugng cua ta. Bat cii ngudi nao cd dau dc binh thudng 
cving khong the hinh dung ra mot thu tam trang benh hoan, quai gd den nhu vay. Chi cd the la ke tam than mdi 
nghi nhu the. Nhumg vg ta von khoe manh, trong gia dinh cd ta cung chua cd ai mac chung thieu nang tinh 
than .„ 

Ong tran tran nhin vg , ham bong nhien cung lai, dau dc ban loan. Ong cd cam giac nhu bien thanh ke bi 
cam khau hoac bi bai liet tiic khac sau khi tning con gid doc, mot thu benh ac hiem va bi an khong ai cd the 
doan trudc, ca thay thudc Ian benh nhan : 
« Triing ac phong » 

Day la ten can benh de doa loai ngudi tit cd chi kim. Bay gid, chinh ong dang la ke tning ac phong. Ong 
chim dam trong trang thai mia thiic tinh, mia te liet, thay mgi vat den sam lai rdi sau dd chung nga sang mau 
tim sam, mia nhu mau hoa chan chim mia nhu mau vd ca dai de. Guong mat vg ong cving bien dang trong 
mau tim nhu nhoa, mgi net deu co gian rung rinh nhu ba dang soi minh tren mat ho bi nem da. 

Ong dd dan nhin guong mat quen thudc dang bien doi, nhvtng dudng net bi gay khiic, diit noi, chap chdn, 
va tu hdi dd la thuc hay la mo ? Cai gi dang dien ra trudc mat minh ? 
« Cd dieu gi, cd dieu gi da xay ra trong cugc song ciia ta ? » 

Ong muon cat tieng hdi nhung doi mdi khong the map may. Tay chan ong cung khong the ddng cua, du 
trong mot thoang ong cd y dinh gio tay len de lam mot cii chi tan bao nao dd doi vdi ba. Ong bat ddng va me 
man trong con thiic tinh. Nhu mot xac udp song. Hoan toan nhu vay. Bdi ong cd y thiic rd ret ve trang thai ton 
tai ciia chinh minh. 

Trong liic dd, ba da kip dinh than. Sau khi tnit ra tat thay nhvtng chat chiia trong mot hoa diem son, ba 
trd thanh mot qua bdng xep, mot cai xam ciia banh xe bi xi hoi chi cdn lai Idp vd cao-su nim rd. Ba nhin doi 
mat lac trdng ciia ong, chgt hieu nhung Idi ba vua thdt ra trong con me man ciia ghen tudng. Den lugt ba sg 
hai. Ba vung diing len, bd chay ve phia bd de. 






Au Zenith - Duang Thu Huang - 60 



Ong cii diing than tha nhu the hoi lau, khong biet rang mat trai da bat dau chang choi. Tren song, chiec 
sa-lan cho than bong hii coi. Tieng coi lanh loi ay keo ong quay ve thuc tai. Con te dai tan dan dan khi ong cam 
thay tay chan bat dau dpng day va mat ong am nong tro lai. Gio thoi tit trien song dem toi mui cay c6, mui 
nuoc, Ian hoi am nong ngai ngai cua nhung dam rac reu muc nat bi song danh tat len bo. 

Mot cam giac nhot nhoat lam c6 ong ngiia ran. Ong dua tay len ro tiim ngay dugc mot chii bo ngua non. 
Con vat be nho nay dang cp guom nhoay nhoay. Ngay ca khi ong tom no tren tay, no van khong ngung 
phong doi cang gai chem vao khong trung : 

« May hang hai that. Ngua non hau da, bo ngua non hau cp guom ...cho con hau sua, meo con hau cao 
...Tinh tang oi, may hau dieu gi ? » 

Ben tai ong bong vang len cau dong dao ong thuong hat hoi nam sau tuoi, nhung mua he ve que theo Ivi 
tre lang di chan trau va tha dieu. Tham thoat da sau muoi nam. Doi nguoi troi qua nhu giac mpng. Bat giac ong 
ciii xuong nhin bong minh do qua bo ngo. 

« Ta se con nhin thay cai bong nay bao nhieu mua xuan nua ? » 

Cau hoi wa thot len trong tam tuong, loi giai dap da nem lai cung voi tieng cudi buon : 

« 0, quan trpng gi dieu ay ? Da thp da nhuc, c6 nhan da noi roi. » 

Gio con bp ngua len, ong ngam nghia Ian cuoi roi nem vao rupng ngo. Con vat be nho bien mat trong 
nhung luong cay xanh ron, ri rao khong met moi. Gay ong lai len con ngua ngay. Lan nay khong phai vi bp 
ngua hay chau chau quay roi ma la vi nong. Chan toe cving bat dau tuom mo hoi. Via lay chiec mfi vai mem dpi 
len dau, quay tro lai bo de Yen phu. 

Duong vang, nen ong c6 the nhin thong suot con pho nho. Nhung nguoi ganh gong di qua mot each vpi 
vang. Khoi nha may dien phun len nhvtng luong bui den khien bau troi thanh pho toi di mot goc. Phia ben kia 
la ho Tay, mat nuoc menh mang sau rang hoa tim duong Co ngu. Di ngupc len mot doan nvta, ong nhan ra 
dang chua Tran Quoc voi nhung lang nho dung 16 nho, sat ben mep nuoc. Mot con thuyen dap denh phia xa, 
chac han thuyen ngu dan vi thi thoang nhung vang luoi tung len nhap nhanh anh mat troi. 

« Ta di dau bay gio, ve nha chang ? » 

Ong tu hoi. Nhung ong biet la khong the quay ve vao liic nay, cho du ong da thoang nghi den tam man 
xanh nhu su cuu roi cuoi cung c6 the khien ong thang bang tro lai. Ba cam chia khoa xe, chac chan ba da lay xe 
ve truoc. Va han la bay gio ba ay da thay quan ao, chuan bi an trua, than nhien nhu khong c6 gi xay ra. Ong 
biet ro nhu vay. Ong biet ro la nguoi dan ba thuong phuc hoi rat nhanh sau nhvtng con choang vang, la sue 
chiu dung nhung chan dpng tinh cam cua hp luon luon ben bi hon dan ong. Co le chiic nang sinh san da tao cho 
hp kha nang chong do nhung con soc dai, nhvtng con dau tot dinh, va dieu ay, toi lugt no, tao nen su phan xa 
gioi tinh truoc nhvtng bien dpng trong doi song tinh than ... Ly do nua la kha nang suy nghi cua hp luon luon 
gioi han, vi the hp it bi day v6 hon dan ong. Trong nguoi dan ba nao cving c6 mot phan kha manh me cua con 
nguoi nguyen thuy, ban nang lan luot luong tri. Su suy tu cving nhu long an nan thuong qua mau nhu con 
mua mua ha. Vi the, hp it phai chiu dau don hon dan ong : 

« Dan ba la giong manh chii khong phai dan ong. Day la dieu nham lan Ion nhat cua Thuong de. » 

Ong hinh dung ra khuon mat binh than, c6 phan li 1pm cua vp moi khi ba muu tinh dieu gi. Nhung gipt 
nuoc mat luon luon dong hanh voi mot muc tieu con con nao day. Khi thi de bao chvta cho tpi loi cua dua em 
trai, de chay chpt nhvtng vu do be do ga gay ra, khi thi de bien minh cho su v6 nang cua dua con trong viec 
hpc hanh, thi cu ; khi thi de ve nen nhung biic tranh hy vpng moi cua ke noi doi tong duong. Ong da quen voi 
mpi chien thuat chien lupc cua ba tuy ong lam ra ve khong de tam toi. Su thuc, mpi muu toan cua nguoi dan 
ba cung chi la de benh mxc cho nhung ke gan gui hp, cho quyen Ipi cua chinh hp ma thoi : 

« Phan cua toi ? Phan cua toi dau ? » 

Moi quan tam so mot cua tat thay nhvtng nguoi dan ba la o day. 

Khong rieng nhvtng nguoi dan ba, nhung la ca nhan loai. Su vi ki la mot trong nhung ban nang goc, ton 
tai manh liet noi chung sinh. 

Moi lan kho chiu vi nhung manh khoe vat vanh cua vp, ong thuong tac luoi : 
« Chao 6i, thoi doi la the ! Co ta ciing chi la mot nguoi dan ba binh thuong trong muon van nguoi dan 
ba, mot sinh the trong muon van chung sinh. » 

Va chang, ong biet rang cupc song gia dinh nao cung doi hoi nhung thoa hiep. Khong thoa hiep thi mpi 
cupc cpng sinh deu bat kha. Nhung ong biet chac chan rang ong khong the chung song voi mot nguoi dan ba v6 
due. Mot nguoi tam thuong voi mpi thoi tat binh thuong, dieu do c6 the chap thuan. Nhung mot nguoi v6 diic 
hay dpc ac, do lai la chuyen khac. Giong nhu bo ben nay voi bo ben kia cua mot dong song. 



Au Zenith - Duang Thu Huang - 6 1 



Cuoc doi thoai ngay hom nay day ong sang ha ben kia. Nguy ca da hien hien. Ong da thay mai nha rach 
ta tai va nhung biic tuong sut la tnrac mat minh. 

« Khong ai do dugc chieu sau trong long nguoi dan ba. Khong ai biet dugc y nghi nao chon vui trong 
6c ho, tinh cam nao khuat lap nai tham kin nhat trong con tim ho. Vay ma ta da song voi c6 ay hon ba chuc 
nam troi ! » 

May chuc nam, bao nhieu thang tram, bao nhieu ki niem am em, bao nhieu dau buon san se. Lam sao 
dem dugc nhung Ian tiic true ben giuong benh phu san trong nhung Ian xay thai thuong true cua vg. Bao nhieu 
neo duong hg da qua, bao nhieu canh rung va bao nhieu con suoi ? Bao nhieu mai nha tam tni suot chin nam 
khang chien trong cugc song long dong, man troi chieu dat. Bao nhieu Ian ong dun nuoc la thom cho ba tam 
ggi ? Bao nhieu bua chao ong da nau cho ba khi 6m dau. Bao nhieu ngay va bao nhieu dem ? 

Ong nhin thay menh m6ng , chap trung nhung nam thang da qua, nhung quang doi da mat ...Ong cam 
thay con nghen ngao dang len hgng khi hinh dung quang duong truoc mat : M6t cu6c s6ng quanh vang, tua 
h6 m6t sa mac trai den chan troi, kh6ng nai an tni, kh6ng b6ng cay che ... m6t sa mac v6 hinh v6 dien chay 
thang den tan cua m6 ... 

« Tu nai dau va tu bao gia, 16ng ghen tu6ng d6i bai kia nay sinh? Kh6ng le n6 chi la m6t thii tinh cam 
xau xa d6ng danh vTta mai b6t phat do su that vgng truac diia con trai, bang chiing ro ret ve su thua cu6c cua 
nguoi lam me ? Kh6ng le chi don thuan nhu vay ? C6n nhu gia thuyet nay phi ly, chac chan m6i ghen tu6ng da 
dugc nu6i duong tit lau, tit nhung ngay khang chien chua thanh c6ng, va tat thay mgi su phai dien ra tren 
chien khu Viet Bac ? » 



Nhung y nghi Ian man dan 6ng toi nga ba, noi con duong phan nhanh : ben trai la duong re len Quang ba, 
ben phai la cua v6ng cua con de Yen phu chay tu6t len phia tay bac thanh ph6. 

Chinh giua diem che d6i cua con duong, nguoi ta dung nen m6t kh6m c6t be-t6ng cao viit lam gia do 
cho cac pan-n6 kh6ng 16 trung dien nhung khau hieu chien luge cua nha nuoc . Nhung d6ng chu son d6 ch6i 
Igi tren nen vai b6 trang dugc cang tren khung thep kh6ng ri cao hon muoi thuoc tay khien nhung ai ditng gan 
phai nga than ve phia sau moi hy vgng dgc dugc. Ong da thu6c long nhung dong chu phu thuy ay. N6i cho 
that dung, 6ng da ghi khac chiing trong tim 6c minh m6t each kinh hai : 

« Toan dang, toan quan, toan dan quyet tam danh thang giac My xam luge. » 

« C6n non, c6n nuoc, c6n nguoi. 
Thang xong giac My, 
Ta se xay dung lai non nuoc tuoi dep hon muoi Ian nam xua ...» 

M6t tam pan-n6 vi dai ve hinh anh Ca mac quan ao linh, tay chi thang ve con duong ngoan ngoeo tren 
dinh Truong Son. D6ng chu ben tren ghi: 

« Xe dgc Truong son di citu nuoc ! » 

D6ng chu phia duoi lam thanh m6t d6i xitng : 
« Bac van cung chiing chau hanh quan ! ». 



Tam hinh ph6ng dai ciia chii tich tren tam pan-n6 cao nhat kia chinh la cua 6ng, ciia rieng 6ng. Nha bao 
tang qu6c gia da xin lai nhan dip trien lam : 

« Viet nam ten duong thang Igi ». 

Tam anh ay 6ng da chup dugc m6t each ngau nhien trong Ian thap tiing anh Ca ra mat tran voi chiec 
Kon-rat cu ki ma m6t tay ph6ng vien Nga da cho 6ng truoc khi quay lai Trung qu6c de len duong ve nuoc. 
Thoi ay, anh Ca VTta qua con kiet ly. Rau thieu, thit ca tuoi hau nhu chi la thit trang tri, may thang lien an toan 
ca mam voi mang lu6c nen hon nita s6 nguoi trong van ph6ng kiet li. Ong cu, tuy c6 dugc uu dai d6i chut, 
nhung lai cao tu6i hon mgi nen nit cue ciing phai chiu tai hoa chung. M6t can benh dugc chia deu. H6i d6, 6ng 
cu diia: 



: Tat ca mgi nguoi deu binh dang truoc benh kiet li.» 



Au Zenith - Duang Thu Huang - 62 



Tren duang ra mat tran, ong cu luon luon pha tro nhu vay. Cach noi di dom day hinh anh va an du, xen 
Ian nhung cu chi diem xuyet khien ong cu c6 mot ve quyen ru dac biet. Ong biet chinh ong cung bi quyen ru. 
Va ong chung kien khong it ngudi ha hoc mom, me man khi nghe anh Ca noi chuyen : 

« Co Xuan da yeu anh Ca cving vao thoi gian ay ...Moi tinh oan nghiet nay bat dau vao mua chien dich 
nam 1953 ...nam 53; chac chan la nhu vay. Ngudi ta bao day la nam con Ran, Quy Ty, con ran xanh. Cupc 
khang chien con hon mot nam nua la ket thiic ...» 

Ong nho con suoi ong da dan Xuan di qua Ian dau, de toi ngoi nha san cua anh Ca, bai chinh ong la 
ngudi truoc tien va duy nhat ma c6 gai mien mii nay tho 16 tam tu. Con suoi ay trong veo nhu thuy tinh, c6 
the nhin ro lu ca luon quanh cac dam reu nho, ca nhung con cua hoc toe bo trong cac ke da.. 
Khi ho vua dat chan xuong nuoc, Xuan da phat hien ngay ra lu cua : 
- 6 6... 
C6 gai keu len mung ro r6i tiic khac ciii xu6ng ch6p nhung con cua cho vao chiec tiii vai cham van xach 
ben tay : 

De nha bep nau canh cho chu tich ...The nao cung dugcm6tn6i. 
Ong kh6ng biet noi sao danh dung cho c6 luc soat het cac h6c da de tom gon nhung con cua xau s6 lot 
vao tam mat. Cung phai den muai lam phut sau ho moi c6 the tiep tuc len duong. Xuan xoc chiec tiii vai tren 
tay, cuoi sung suong: 

T6i nay chu tich se dugc bat canh ngon. 
Dung day. Canh cua da voi rau ngot rung ngon tuyet. 
Ong tan thuong va nhin guong mat rang ro cua c6 gai. Co m6t su h6n nhien trong su6t tua pha-le, c6 m6t 
su thanh thien hoang so nhu c6 dai, m6c mac nhu hoa rung noi nguoi dan ba nay. C6 ay khien cho tam h6n 
nguai dan 6ng tuai tre. C6 ay dem tro lai cung m6t Ian mua xuan Ian tu6i tho ...Ay la thii qua tang v6 gia, thii 
an sung than thanh ma kh6ng quyen luc Ian tien tai nao mua dugc. Chua ke toi m6t nhan sac 16ng lay : chim sa 
ca Ian truoc giai nhan ... 

Ngay tiic khac, 6ng hieu vi sao anh Ca yeu Xuan, cho du kh6ng bao gio noi ra mieng .... 

Vai thang sau, 6ng dua : 

- Anh Ca thay chua, em cung gi6ng Quan Van Truang thua truoc. 
Ong cu mim cuoi : 

Dung r6i, vai tro cua chu hoan toan nhu vay . Chi c6 dieu la Quan Van Truong pho nhi tau, con chu 

chi phai pho nhat tau ma th6i. 

Kh6ng CO gi kho che giau hon tinh yeu. Nguoi ta c6 the che giau su xa hoa, cua cai, uoc mu6n, long thu 
han hay su kieu hanh. Nhung kh6ng ai che giau dugc tinh yeu. Tinh yeu gi6ng nhu su ngheo kh6, xet tren 
phuong dien ay. Do chinh la dieu 6ng ghi nhan dugc qua cu6c tinh eo le cua anh Ca. Cho du la lanh tu, cho du 
da timg CO nhieu cu6c tinh trong doan doi lenh denh cua qua vang. Nhung chinh c6 gai nay la cu6c tinh Ion 
nhat, cugc tinh cu6i cung trong cu6c doi con nguoi dau kh6 kia. 



Nhung con gio luot qua mat 6ng, mo h6. 

R6i tieng chim hot tit nhung rang 6i duong Quang ba vang lai, nghe nhu thuc nhu hu . Ong tram ngam 
nhin tam hinh phong dai, hinh anh con nguoi ma 6ng gan bo hon ca anh em ru6t thit. Anh sang trugt theo 
nhung net son dau khien cho tam chan dung tro nen choang 16n nhu nguoi ta da phu len m6t lugt kim nhu. 
Thii ki thuat nay thich hgp voi nghe thuat trang tri san khau hon va no khien 6ng kho chiu. Nhung van con lai 
nguyen nhung duong net cu : guong mat gay gu6c quay nghieng, duong go ma va s6ng mui, d6i mat sang rue 
ma 6ng hieu y nghia cua m6i tia nhin : 

« Canh tay 6ng cu gay tro xuong trong 6ng ao lung thung. Dung la thoi doi an. Thoi ma bat san nau chan 
do at tuoi tr6n mu6i. » 

Ong nho toi cue xa-phong den nhu cut cho do xuong xa-phong cue hau can tu nau bang nhung thii 
nguyen lieu ma neu noi ra tat ca cac nha san xuat xa-phong tren trai dat nay se phai hai hung. The r6i cung da 
qua, quang thoi gian kh6n kh6 ay. M6i khi buoc xu6ng su6i giat, thay dam bgt xa-phong tr6i leu beu xam due 
nhu bgt ru6ng dat chua ma phat gom. Nhung bu vao do la tieng ho hat inh 6i cua lu thieu sinh quan va tieng riu 



Au Zenith - Duang Thu Huang - 63 



ran cua chim rung. Va hy vpng vao mot ngay mai chien thang. Dan tpc ta chua bao gia dugc song trong thuc 
tai. Chung ta chi song trong hy vong va bang hy vpng ma thoi. Ca cupc khang chien truong ki qua di dupe la 
nho vao hy vpng. 



Nhumg con cupc chien tranh nay ? Co le nhung doan quan tien buoc tren giai Truong son hom nay cung 
nhu chiing ta nam xua, hp hy vpng, hp nghi den mot ngay mai tuoi sang. Ong thanh dan duong cho hp cung 
van mang mot guong mat mot hinh hai nhu ong thanh cua cupc chien tranh Viet Bac xua kia. Chi c6 dieu Ian 
nay, ong khong con la mot ong thanh that su ma chi la mot xac uop bi dieu khien, mot zombie ! 

« Chinh ta da cho chiing no tam hinh kia, de bay gio chiing c6 the Ipi dung no nhu mot thii yu khi v6 
cung hieu luc. Nao ai hpc dupe chu ngo ? » 

Noi dau ay am i da lau. 

« Nao ai hpc den chu ngo ? » 

Tam anh ay khong con trong cuon an-bum gia dinh ong. Phim ciia no cung mat cung voi chiec Kon-rat 
chinh vao ngay chien thang, mua thu nam Giap Ngp . Khi cac dpi quan tien vao nam ciia 6, cac co quan cving 
roi rit tien ve Ha npi ...Ha npi. Ha npi, ba muoi sau pho phuong yeu dau, thanh pho than thuong da xa each 
gan tron mot thap ki. Khong ai muon cham tre mot ngay : 

« Tien ve thii do ! Tien ve thii do ! » 

Do la tieng thet ciia tat thay mpi con tim trong con ban loan vi hanh phiic. Khi niem sung suong dang day 
tam tri, at phai c6 doi ba dieu bi lang quen, dam bay do vat bi roi rot hay that lac ...Au cung la chuyen thuong. 

Nhimg neu nhu tam hinh ay dung de trien lam chan dung hay bat cii mot muc dich nghe thuat nao khac 
...CO le ong se khong qua don dau nhu vay. Nhimg no lai dupe sii dung vao chinh cupc chien tranh chong My, 
cupc chien noi da nau thit ma anh Ca da tien lieu va tim each ngan can tit buoi dau. The nen noi chua xot 
khong ngung gam nham trai tim ong . Cung mot Ian, ong cam thay su deu gia ciia tro choi nhan the va su that 
bai cua chinh ban than. Cam giac ay kinh hoang hon cai chet. 



Mot doan 6 to tai tien tit phia duong Quang ba lai, xe nao xe nay phii kin bat. Vupt qua khoang trong de 
tien vao thanh pho, doan xe tung mot dam bui mit mu. Ong biet chac do la doan xe cho hang vao mat tran. 
Ngay nao cung mien man nhung doan xe cho vii khi va luong thuc tien ve phuong nam. Ngay nao cving c6 
nhung chuyen tau cho tan binh vao Thanh Hoa va Nghe an. Tit hai tinh ay, cac dpi quan se tan ra cac phuong 
vi khac nhau tuy theo phien che. 

...Va dieu nay se la chac chan : ngay nao mau ciing do ... 

Nhimg mau do da la su qua binh thuong trong lich sit cua dan tpc Viet, mot dan tpc ma mpi khiic nhoi 
lich sit deu dupe danh moc bang nhitng cupc chien tranh. Them nita, trong cupc chien tranh nay, nhung ke cam 
dau da dua ra mot logic chat che de chi dinh : 

« Dan tpc ta anh hung, dan tpc ay phai thang tat thay mpi ke thii, dan tpc ay khong the bi ton that qua 
nhieu trong cupc chien ...» 

Voi logic ay, duong nhien mau phai do trong im lang, xuong phai roi trong im lang, ten nhitng ke nga 
xuong phai dupe nhao nan voi bong toi va suong mil ... 

So phan chang ? 

So phan hay y chi ? 

So phan ; boi vi My da muon chpn phuong Nam lam bite tuong thanh ngan chan Ian song cpng san. 

So phan, boi phuong Bac da Ipt vao tay mot ke mac chitng cuong ton. Y muon c6 cupc chien tranh nay 
bang mpi gia. Cupc chien tranh se xay cho chinh y dai tuong niem hung vi, hung vi nhat trong lich sit tren tat 
thay mpi chieu kich : 

« Cupc chien tranh chong My phai vi dai gap muon Ian cupc chien tranh chong Phap, va khai hoan mon 
phai muon van Ian hoanh trang hon ! » 

Muc tieu da dupe dong dem tit dau. 

Dai tuong niem da dupe xay cat trong tri tuong tuong va trong nhitng giac mo ban ngay tit khi cupc chien 
chua khoi su. 

Chao 6i, tro do den cua lich sit ; tan tuong hai huoc nhat trong mpi tan tuong chinh la cupc chinh phat 
thieng lieng cua ca mot dan tpc lai dupe xay cat mot each bi mat trong hop sp cua con benh vi cuong. Va bao 
nhieu trieu ngudi da nga xuong mot each tu nguyen vi tin rang su hy sinh cua hp la thiet yeu cho tuong lai cua 
to quoc, cho danh du cua dan tpc , nhung thuc chat hp chi la nhitng bay citu bi liia vao 16 sat sinh vi dai nham 
lam sang gia mot hpc thuyet cua nhitng thay ma da thoi riia duoi dat den : 



Au Zenith - Duang Thu Huang - 64 



« Lieu y c6 thuc tam tin vao chii nghia Mac hay Mac chi la cai ca vay mugn de thuc hien giac mpng ba 
vuang ? » 

« Mac khong la gi han mot tam ao khoac thung thinh de nguy trang nhung giac mpng hoang de. Y 
cung khong la gi khac hon mot ke muu phan chiem doat ngai bau bang phuong thiic cvi rich tit ngan xua. » 

Nhung y nghi do khoan xoay con tim ong, nhu thuong le. Nhung y nghi ay tao thanh nhlmg loi mon 
nhan c6 trong 6c nao ong. Gang nhung nam gan day, chung cang am anh ong da diet. Co bao nhieu dieu v6 ly 
ma chung ta chi c6 the hieu dupe sau dp lui cua khong gian Ian thoi gian. Gio, ong khong con ho nghi nua : 
Ke ham hai anh Ca, chinh la ke dupe ong Cu yeu chieu, tin can nhat. Nhung con ngudi nay khong mot chut 
khao khat doi voi hanh phuc cua dan toe, cung khong may may rung dpng truoc su diu dat chan thanh cua bac 
huynh truong. Dieu duy nhat y can la quyen luc va vinh quang. 

Y can vinh quang bang mpi gia. 

Y chinh la ke bang mpi gia phai dap len c6 ong thay. 

Y chinh la ke phai tim mpi each de giet cha. Nhung so di y c6 the lam dupe dieu ay boi dan toe nay da 
khuat phuc y mot each v6 dieu kien. Do la cai gia phai tra cho su ngu dot va hen nhat . Phan nay, khong thupe 
ve so phan nhung thupe ve hien tupng ma ngudi ta thuong gpi la : Nan nhan dong loa ! 



Suot mot thoi gian dai, nung nau bdi nhung ho nghi, ong da nhieu Ian tu van. Nhung chua bao gid Idi 
giai dap thuc su den voi ong. Cho den tan hoi nghi trung uong Ian thii chin. Hpi nghi ay la thoi diem ma mpi 
quan bai deu lat ngua. Trong hpi nghi ay, tuyet dai da so uy vien dung ve phia Ba Danh va Sau, hp muon c6 
mot vinh quang phuong trupng hon vinh quang cua cupe khang chien chong Phap. Hp muon c6 cupc chien 
tranh nay. Do la mot dam me, mot dam me bat kha kim che. Mot cupc tinh dinh menh quyen rii ca mot dan 
toe trong con cuong si. Noi dam me trd thanh anh hung con hung dvt hon noi dam me nhue due. Trong ngpn 
lua thieu dot cua due vpng, khong ly le nao ton tai. Vao thoi diem Sau quyet dinh lay bieu quyet cho cupc 
chien, anh Ca bo ra ngoai hanh lang hut thuoc mot minh. Ong ngoi lai trong phong nhin qua khuon cua so, thay 
nhung cupn khoi bay len khong ngung nghi. Tim ong danh thi thup trong long nguc. Mot noi sp hai v6 hinh de 
nang tam can. Mot noi khac khoai khong ten lam con cao gan nipt. Mot noi buon menh mong nhu may xam 
quay bon goe trdi. Ong muon den sau lung anh Ca ma khong dam... Chinh ong cung khong the cat nghia dupe 
su hanh vi hen nhat cua minh, dau rang nhung ngudi ximg quanh deu nhin ong nhu ngudi anh hung cuoi cung 
cua thdi dai. 

« Co phai vi ban chat nhan loai la bay dan nen no thudng mat thang bang va cam thay bat an khi dung 

cho vo mot minh mot bong ? Phai chang vi ly do nay ma ta da ngoi lai trong phdng hpp cung vdi dam dong ? » 

« Khong !...Ta da ngoi lai trong phdng bdi ta khong the va khong muon lam bat cii mot cu chi con con 

nao de an ui anh Ca trude mat mpi ngudi. Su khich le dupe bay bien hay su dong tinh 16 lieu se la dieu tdi te 

nhat cho ca hai ngudi. » 

Phai roi, chinh la nhu vay ! 

Co le la nhu vay ... 

Khong, chinh xac la nhu vay ! 

Da tu khang dinh nhung roi bao nhieu nam qua ong van dan vat minh : 

« Dang le ra ta phai ra dung sau lung ong cu ...Dang le ra ta khong nen de anh Ca diing mot than mot 
minh tro trpi ngoai hanh lang, vao thdi khac ma ong cu nhin thay ro rang su phan bpi cua lu luu manh kia 
...Mot su phan bpi giua thanh thien bach nhat .... » 

Ong nhd rang luc do, ong da dan mat vao khuon cua, noi mot phan tam lung cua chu tich hien len cung 
nhung vdng khoi thuoc, trong khi ca 6c nao Ian tam hdn 6ng te liet. Ong hieu tit nay con dudng lich su se 
quay chieu, rang hinh anh kia la bieu tupng tdi hau cua n6i c6 don, cua ngudi anh hung nga ngua, rang tit nay 
s6 phan cua tat ca mpi ngudi eving nhu cua chinh 6ng se thay d6i cung vdi su nga ngua cua con ngudi c6 don 
ay. 



Lai mot doan xe am am lao tdi. 

Lan nay la doan phao binh. 

Nhvtng c6 phao ha thap n6ng, nguy trang bang vai du va la ket. Bui trung du bam d6 banh xe lan khu6n 
mat linh. Ong chd cho doan phao di het rdi mdi thong tha qua bung — binh, re vao dudng Quang ba. Da tit lau 



Au Zenith - Duang Thu Huang - 65 



ong khong di lai nga duang nay ...Mot phan vi cong viec ban rpn. Phan nua vi muon quen mot noi chon rui ro 
...Nhung hom nay, da tha bp cho toi tan noi day, ong khong the quay ve dugc nua : 

« Vi sao ta lai dat chan len doan duong oan nghiet nay ? » 

« Chinh vi no oan nghiet nen ta phai nhin cho tuong tan mot Ian nua ? » 

« Phai chang cupc cai cp voi c6 Van khien ta phai nho den chuyen cu. Hay chinh vong hon ngudi da 
khuat ni re ta quay lai chuyen tro ? » 

Ong khong biet nua, nhung buoc chan dan ong theo con duong hep, hai ben la da rang 6i. Ngudi ta da 
trong nhung rang 6i nay tit bao gio, chang ai con nho, nhung nhvtng rang 6i noi day ram nhu rung. Oi chay tit 
le duong, trum kin ta-luy, Ian xuong mep nhvtng manh rupng trong hoa hoac nhvtng ao tha rau muong ben 
duoi. Cay np sat cay kia, canh nay chen canh khac, ket thanh thii thanh luy xanh day dac, trua he nang khong 
chui Ipt. Day la hang 6 cua nhung toan trpm chia cua, dau cua. Noi thanh toan nhung mon np mau cua gioi 
giang ho. Noi dan diu cua nhvtng cap trai gai bat luong. Hoac noi hanh nghe ly tuong cua nhvtng c6 diem bi 
cong an xua duoi. Nhvtng rang 6i nay noi tieng khap thanh pho vi nhvtng cau chuyen son gai 6c, nhvtng man 
kich the tham hoac hai huoc trong nhung tan tuong ai an VTing trpm hoac ghen tuong man rp. 

Phai chang vi an tupng chiing gpi nen kich thich mau luu dang thoi trai tre cua Quoc Tuy khien y da 
chpn con duong nay lam noi ha sat c6 Xuan ? 

Hay dac tinh bat luong tieu bieu cua noi chon da gpi cho y muu toan ha nhuc ngudi dan ba ma y giet 
hai? 

Hoac chinh vi da bi ngudi dan ba xinh dep nay tit khudc nen ngoai viec giet hai c6 theo chu y cua Sau, y 
cdn mupn dip tra mon np cua Idng tu ai bi ton thuong ? 

Ong nhin nhvtng rang 6i chay ngiit ngat suot quang dudng tit bung - binh ngupc len phia tay bac thanh 
pho. Nhvtng rang 6i phu day bui dudng nhu cung dang nhin lai ong, ke lu hanh toe trang, vdi nhung con mat 
la. 

Roi mot con gio ao toi dem hoi am lanh du nang van tung bung khap bon goc trdi. Ong riing minh : 

« Gio hay la khi am cua hon ma ngudi dep ? » 

« Xuan oi, toi khong bao gid quen moi han nay. Cdn song ngay nao toi se cdn chd che cho nhvtng diia 
con cua c6 cung anh Ca ...Hay yen nghi noi chin suoi ....Neu c6 khon thieng thi hay phu trp cho chiing toi » 

Co ai mic nd quanh day. 

Ong vpi va nham mat. Nhung nhvtng gipt le van trao ra, Ian xuong hai gd ma. Guong mat ong dan udt 
lanh. Ong nghe tieng chim hot tit nhiing rang 6i vang len, moi liic moi lanh lot. Tieng chim vpng mien man 
givta mot thanh pho thua dan va mot mien que thieu ngudi cay rupng. Tieng chim. Sao chim hot nhieu den the 
trong nhung khoanh khac dau ddn tot cung cua coi ddi ? Ong nhd lai tieng chim riu ran trong mot rang dong 
cu, khi ong thang thot chay qua khu vudn trudc nha de ra dudng. 



Budi sang kinh hoang ay, chua day nam gid rudi, chudng dien thoai da reo. Ong mat nham mat md budc 
xuong giudng cam may. Mot gipng ngan ngat, khan khan vang len : 
Vvioi, CO Xuan chet roi !...Tren dudng Quang Ba. 

Ong chua kip hoi, ngudi ben kia dau giay dap may. Ong nghe rd tieng thd hon hen, gipng noi run ray va 
meo md cua mot ngudi c6 tinh bit mui de nguy trang. Ong tinh ngu titc khac va hieu minh phai lam gi. Vpi va 
gpi lai xe, thay quan ao, ong chay ra cong khi nghe tieng may khdi dpng trudc ga-ra. Chinh luc do, tieng chim 
rang dong khien ong phai dimg lai. Khong hieu vi duyen cd nao, nhung vao thdi khac cang thang tot dp, thdi 
khac mot tram con tinh ngdn ngang trong dc, ong lai chu y den tieng chim. Ditng chan trudc hai canh cong da 
md toang, ong ngang len nhin nhung vdm la cua dam sau, dam mit trong \'udn. Khong tim thay mot con 
chim nao trong cay la. Trudc mat ong chi mot khdi diep luc huyen bi va tit do, dieu nhac liu 16 cua chim choc 
vang len, nhu m6t n6t nhan trong giai dieu cupc ddi, nd dem lai mot mau sac hoan toan tuong phan vdi canh 
bi ai ma 6ng sap phai duong dau. 






Au Zenith - Duang Thu Huang - 66 



Choang ! ... 
Mot cii danh sau gay khien ong choang vang. Con dau lam timg bay dom dom bay loan xa trong mat 
ong. Chu tich choang day, mo cua buoc ra phong ngoai va thay cau linh beo dang ngoi tnroc chiec chao den 
thuy tinh vo nat : 

« A, cau be danh vo chiec chao den. » 
Ong nen tieng tho phao, bao chang chai : 

Vo roi thi thoi. Mai bao van phong thay cai khac ! 
Roi nhin thay bp mat do nhu vi ho then cua cau ta, ong cuoi : 

- Cii bao toi danh vo. Gia roi cung phai dugc quyen run chan run tay. Lam sao ma nhanh tay nhanh 
mat nhu trai to dugc ? 

Chang linh manh dan nhin ong : 
Xin chu tich thii loi. 
Day khong phai loi ma la su 15 tay. Toi da bao chu roi. Phai biet dung danh tit cho dung. 

- Da... 

Nhieu ray qua phai khong ? 

Da, quet khong xue a. 

Con trung tiet xuan ma. Chu don di roi cho toi xin am tra. 

- Da. 

Ong nhin chang trai lui cui hot nhung manh thuy tinh vo, bat giac dua tay ra phia sau xoa dau. Bao nhieu 
Ian ong da c6 cam giac minh bi dap vao trung tam diem cua hop so phia sau ? ....Lan nao cung dung vao diem 
ay. Chi mot diem ay thoi : 

« Chi mot chay thoi, chua bao gio phai dung den chay thii hai de don mot mang nguoi. Cho du doi thu 
cao mot thuoc tam muoi va nang ngan ay can so le. » 

Do la bang thanh tich cua Tam mot chay, thii ha dac luc cua Quoc Tuy, bo truong bo noi vu. Khong ai 
noi voi ong la ga da ha sat nang, ngay ca Vu. Nhung ong biet dieu do, qua nhung giac mo. Qua nhung giac 
mo, ong biet chac chan nang da bi bop c6. Qua nhung giac mo, ong biet chung da ha sat nang bang each chiing 
van ha sat nhung thanh vien quoc dan dang thoi xua. Tam mot chay da noi danh tit nhitng ngay ay. Ong chua 
titng giap mat y, nhung doi lan Sau mo ta ten lau la nay mot each trang trgn trong thoi gian xung dot giita cac 
the luc khang Phap. Su mo ta ay ham chita niem tu hao khong giau giem . Sau nay, khi each mang da thanh 
cong khong may khi thay Sau nhac den ten lau la nay nita, nhumg ong biet Tam mot chay da dugc bo nhiem 
lam tong cue truong tong cue canh sat va nhitng cai chet bi an cua nhitng ke thii nghich lan nhitng nguoi bat 
dong y kien voi Sau dien ra nhu com bita. Tat ca, trong im lang. Khong mot ai dam nhac den dieu nay, trit Vii 
...Phai chang chinh vi su cong khai do nen Sau phai chita Vii ra ? Biet bao nhieu nguoi da tham thi ban cai ve 
chuyen ay. Quan he giita y va Vii van con la an so. Mgi nguoi deu biet tinh net Sau. Cai chet cua nguoi em 
trai iit cua y, Le Dinh, moi gan day, van con la thoi su nong hoi chon trieu dinh. 

Sau la anh ca trong mot gia dinh hao phii. Duoi y con hai dita em trai nita.Tat thay deu la nhitng ga dan 
ong cao to, beo mugt nhu y, ciing ham an ham gai va ham quyen luc. Nhung trong hai dita em do, nguoi em 
thit chiu nhuong nhin y hon, dau rang truoc khi di theo each mang, y da titng la ke sat nhan trong mot cugc sat 
phat CO bac. Y bo lang tron di theo ong anh lam each mang de tranh cai trat truy lung tgi pham cua nha chitc 
trach. Nuong duoi ong tay ao cua ong anh, truoc tien y tranh dugc kiep tii day khi each mang con trong bong 
toi, roi ngay vinh quang den, lai dugc huong mgi thit quyen Igi tot voi so voi bg nao lita cua y. Do do, y 
mot long than phuc nguoi anh ca. Con nguoi em iit, von tinh ngang tang thang than, ciing lai chua chiu an giet 
nguoi nen khong tu bugc minh phai tuan theo mgi chi dinh cua bac huynh truong. Cai truyen thong : Quyen 
huynh the phu khong Igt vao 16 tai anh ta. Nhieu lan, anh ta cong khai tuyen bo : 

« Com ai nguoi nay an, viec ai nguoi nay lam. Phan su cua ai, nguoi nay chiu trach nhiem. » 
Vao mot bita gio cha, ba anh em tu hgp. Hg ban bac cai eg rat nhieu chuyen, trong do duong nhien c6 
nhitng chuyen quoc gia, boi ca ba deu la bac luong dong trieu dinh ; thap kem nhat la Le Dinh ciing chiem 
dugc ghe bg truong bg cong nghiep. Gio cha cua cac bac luong dong, at han phai c6 rugu ngon, Ign beo va du 
thit son hao hai vi cho dii dat nuoc chien tranh va luong dan phai that lumg bugc bung. Nhung rugu vao, loi 
phai ra. Den luc nao do, tam tu dugc bgc 16. Nguoi em iit chi vao mat 6ng anh ma het : 

Anh ac wa vita th6i. Neu kh6ng sau nay thien ha se dao ma b6 len. Ma b6 la b6 chung. Ong cu kh6ng 

chi de ra m6t minh anh. Ong cu con de ra t6i nita ... 

Cam m6m. 

Sau dap, voi gigng khe khang. Y kh6ng mu6n nhitng nguoi xung quanh nghe dugc cau chuyen ciia hg, 
cho dii ba anh em da an rieng mam, trong m6t phong biet lap, nhung loi qua tieng lai van c6 nguy co vgng ra 
ben ngoai. Va chang, con dam gia nhan phuc dich khi lay rugu, liic thay nuoc dung, hoac mang nhitng mon an 
moi. 



Au Zenith - Duang Thu Huang - 67 



Toi bao chii cam mom. 
Toi khong cam. 
Nguai em trai cang het to hon nua : 

Toi khong muon bo toi bi bat ma quang thay vi nhung toi loi ciia anh. 
Quyen cao chiic trong anh huong, son hao hai vi anh xoi, ong cu nam duoi dat chua dugc mieng nao. 
Toi do nguoi em thii can thiep. Hai ba chi khac tit phong ben cung buoc vao van xin Le Dinh de anh ta 
ha gipng cho ... Sau khong noi them mot loi. Hon mot thang sau, Le Dinh dan theo hai tuy tiing vao Thanh 
Hoa san thii. Anh ta c6 mot thii viii khong bao gio quen, cung khong bao gio chan la di san. Nhieu Ian anh ta 
bo ca cac cupc hop hoi dong bo tnrong khi cupc san dang do. Con nguoi nay la tay san thu thugng thang. Co le 
troi sinh ra anh ta truoc het la de tro thanh dao phu cua thu rung. Trong bp suu tam kieu hanh cua nghe san, 
anh ta c6 nam con ho, hon hai chuc con gau ngua. Con Ion loi, huou nai hoang va nhung loai vat vanh khac 
thi khong ke xiet. 

Lan di san ay, Le Dinh chet ngay trong xe hoi, tren doan duong giua hai tinh Ninh Binh va Thanh Hoa. 
Nguoi ta thong bao la anh ta ngiia tay gio sung ra lau, roi khong may sung bi cuop c6 ... 



Cau can vti di ngang san chua, khay tra tren tay ; guong mat tron xoe do du, mo hoi va day tran. Leo het 
may bac them, anh chang lay chan da cho canh cua mo rpng roi kinh can dat khay tra truoc mat ong : 

Da, moi chu tich dung tra. Con chuan bi hoi lau vi am dien bi hong, phai dun nuoc nho bep nha chua. 

Khong sao. Chii de day cho toi. 

Thua nguoi, day la banh dau moi. Tinh uy Hai Duong vua gui bieu. 

Cam on. 
Nguoi linh gac lui ra, lumg ao dam mo hoi. Chac chan cau ta da kho so lam khi phai chui vao gian bep be 
ti be teo cua nha chua. Vi to beo, cii gan hoi lua la anh chang do mo hoi rong rong nhu tuoi. Ong nho mua he 
nam truoc khi cau ta thap timg ong lam mot chuyen dao choi khu mii quanh chua trong khi cho Le va chuyen 
gia « phun thuoc muoi », mo hoi anh chang khong chi tham uot sung lung ma con uot sung ca phan quan che 
doi mong to beo cong nhu mong dan ba. Mo hoi cung chay khong ngung tren tran, tren mat. Cau ta phai vat 
tren vai mot chiec khan bong to dung de lau. Luc do, ong bao : 

May ma toi la chu tich nuoc Viet. Neu toi sinh ra o chau Phi at han cau khong song sot dupe vi nong. 

Dupe chii a. Bao ve chu tich thi du den noi nao con cung di ! 
Anh chang tra loi ngay tiic khac. Sau do, hp khong noi them loi nao nua cho toi liic quay lai chua. Nhumg 
ong nha cai ki niem con con ay. Trong doi ong khong thieu nhung ki niem dep, cung chang thieu nguoi 
nguong mp tham chi sung bai ong. Nhung khong hieu vi sao ong luon nho toi nhung ki niem vat vanh voi cau 
linh phop phap nay. Phai chang chon mii non quanh vang khien long nguoi can hoi am dong loai ? Phai 
chang vi ong da qua gia va voi tuoi gia tinh de xiic dong au nhi lai quay ve ? Hoac phai chang vi sau bao nhieu 
thang tram, nem trai bao nhieu phan trac, ong can bau viu vao mot hinh anh nao do mang phan tot lanh cua the 
nhan de nhung nam thang cuoi cung cua cupc doi bot di phan don dau khoc liet ? Ong khong biet nua. Ong 
cung khong con nhu cau phan tich mpi su mot each rach roi. Nhung bang linh giac, ong biet con nguoi nay c6 
thien luong cu menh, xiing dang de cho ong tin tuong. Bang linh giac, ong tim thay hoi am khi ga trai x6 xe 
soi loi ay dung ben minh. Duong nhu ximg quanh anh ta khong gian dupe suoi am bang mot thii anh sang v6 
hinh ; thii anh sang cua long tot bam sinh, su trung thanh bam sinh, tinh triu men bam sinh. 



Chu da nem thu banh dau chua ? 

Moi chu tich. Chung con se c6 phan vao bua an cuoi tuan. 

Cho den cuoi tuan thi lau qua. Hay nem truoc mot nua dia banh hom nay. Co nhan day :Viec hom nay 

cho de ngay mai. An uong cung nhu vay. 

Khong dau a ! Con khong dam ... 

Day la chi thi cua toi . Chu phai ganh bot nua phan trach nhiem vi neu toi an het dia banh nay chac 

chan toi se bo com chieu hoac uong thuoc x6. 
Ong dua cho anh chang nua phan banh va nhin cau ta di sang ben kia san. Phien gac dem can c6 hai 
nguoi, nhumg ban ngay chi mot la du. Ong chpn cau ta gac phien ngay vi thi thoang ong can phai roi can 
phong, tu giai thoat bang each di quanh quan tren nhung loi mon bao quanh chua, dan vao khu rung phia sau 
hoac ngpn mii ben kia vTtc. 



Au Zenith - Duang Thu Huang - 68 



« Ta cung giong nhu thang tii. Khong an com ham, nhimg thii cor\ee ta phai lam con muon phan khon 
kho han thii conee ma nhung nguai tii kho sai khac phai ganh vac. » 

Trong nhung cupc dao loanh quanh nhu the, khi anh chang beo ke can, ong cam thay noi u uan vai bat 
doi phan. Nhung gi dang e de nga vuc vai nguai khac, ong c6 the san se vai cau ta mot each don gian, hau 
nhu khong suy tinh. Hom qua, chinh cau ta da xuong xom Tieu Phu tham thii gia dinh nguai chet va quay ve ke 
moi chuyen cho ong. Thoat ki thuy, ong de nghi Le noi ro la anh ta da dat bao nhieu tien vao chiec phong bi 
ong dem vieng . Ve lung tiing cua anh ta cho biet dieu ong du cam hoan toan chinh xac. Chiec phong bi Ian 
nhung mon tien lai qua com. Ong yeu cau anh ta chuan bi so tien bo sung, dua cho chang beo mang xuong 
xom Tieu Phu. 

Cau linh di roi, ong mai nhan ra su so xuat cua minh : Nguai ta c6 the dat dau hoi cho su quan tam qua 
dac biet cua ong vai gia dinh nguai tieu phu xau so, bai moi ngay c6 hang ngan nguai chet do chien tranh, rui 
ro, benh tat. Va ong, chu tich mot quoc gia, ong phai c6 nhung moi quan tam hang dau doi vai Igi ich cua dan 
tpc vai van menh cua dat nuac , vi duyen ca gi chu tam thai qua vao mot ca nhan, dieu nay c6 ve nhu su phi 
ly, nhu su xuong cap ve tinh than trach nhiem, hoac su thoai hoa ve kha nang suy nghi va quyet doan. Mot su 
to mo thai qua chi c6 the la san pham cua mot cupc song nhan roi , luai bieng hoac cua mot bp 6c v6 nang. Mot 
su to mo thai qua la khuyet tat can phai loai bo ngay vai nhung nguai dan ong binh thuang, huong chi vai ong, 
lanh tu toi cao cua mot quoc gia ? 

Nhung roi tiic khac mot con tiic gian ap toi, hien hien dual khuon mat xanh xao cua mot ke lu hanh. Mot 
ga dan ong luong tuoi, duang nhu la duang nhu quen, cau may nhin ong va len tieng : 

« Co nghia gi ? Tat thay nhung nghi van khon ngoan, nhung de dat can thiet cua mot ong vua gia trong 
ham toi ? Co nghia gi mpi che chan cho mot con tim thuang ton va mot bp nao bi giam cam ? » 

Va ong chat nhan ra rang ke la mat dang doi dien khong phai ai khac ma chinh la ong, gia day dang 
cuai nu cuai buon rau va cat nhao. Khong nhin ga, ong Ian tieng dap : 

« Ong CO ly ! Ta khuat phuc noi to mo nay vi chinh ta muon the, vi cuong vi chu tich nuac khong con la 
con at chu bai trong tam hon ta nua, vi nhung dan dau cua ke lam cha bupc ta phai nhin thang vao tpi loi cua 
minh, vi nhung hoi tiec cua ke lam chong bupc ta tim kiem nguai tieu phu kia nhu tim mot tam guong chieu 
rpi luong tam. Ta c6 quyen dupe an nan, c6 quyen dupe sam hoi, c6 quyen dupe yeu thuang nhung nguai ta 
muon yeu thuang, va do do nhung doi hoi cua luong tam la hpp ly. ». 



Ong dua mat roi theo cau linh, moi liic moi nho dan tren con duang xuong mii, cho den khi cau ta hoan 
toan bien mat sau nhung mom da nhap nho va nhung bui son tra. Roi nhung Ian may trang muat, mong manh 
nhu canh buam, dap diu giang mac quanh cac dinh mii che lap mot each hung ha mat trai mua xuan : 

« Nguai yeu dau, ta biet rang mpi su da 15 lang, rang thuyen da va khon han chap nhung man van bap 
benh tren song, rang cay da bi don khong the hoi sinh, nguai noi chin suoi khong con loi quay ve. Nhung ta 
van muon truy duoi den cung tpi loi cua chinh ta, truac vong linh nang va tren mang song cua hai dua tre. Ta 
khong the va khong can dung truac phap dinh noi ha giai, nhung ta se phai doi mat nang truac phap dinh cua 
mot coi thieng lieng. Ta biet nang se cha ta noi do. » 

Nguai dan ong kia da quay lai, dung sung sung truac mat ong va dua mat nhin ong mot each khinh bi . 
Long tu ai bi thuang ton khien hai thai duang chu tich nong bung. Ong nhin thang vao ke khieu khich. Lan nay 
ong thay ga giong ong nhu hai anh em sinh doi, te hai han, nhu hai gipt nuac. Tu hinh dang, mau da sac toe, 
cu chi, trang phuc cho den anh mat. Chi c6 dieu guong mat ga dung dung, su dung dung bat can doi cua 
trang hiep si san sang mua guom duoi trang cho thoa giac mo roi chet : 

Vi sao nguai mai dung dang trong mot noi hoi tiec muon mang, trong mot moi an nan khong con ca 

giai thoat ? 

Vi toi cving la mot con nguai nhu muon trieu ke khac. Toi khong the thoat noi nhu cau yeu thuang va 

muon dupe yeu thuang cua mot nguai cha, mot nguai chong. Quyen ay la chinh dang. 

Nhung chinh nguai da chap nhan khuac tit nhung tinh cam binh thuang ay. Chinh nguai da chap 

nhan thien hoan cupc song cua mot nguai dan ong de lam vui long cac dong chi cua nguai, nhung ke 

nhan danh uy tin Vi Cha gia dan tpc ma sat hai vp con nguai, va cung vi trong su dong thuan ay, 

nguai tim thay nhung tien nghi cho vai tro vi dai cua bac gia truang toan dan tpc. 

Khong, khong toi khong bao gia chap nhan dieu do. Mpi su deu xay ra phia sau lung toi, trong bong 

toi. Toi la ke bi phan bpi. 

Neu la ke bi phan bpi, nguai chi c6 the roi vao mot trong hai trang thai nay : hoac la qua ca tin, hoac 

la thieu kha nang phan doan. Hai truang hpp deu c6 chimg mot ca so : su thieu thong minh, noi trang 

trpn la ngu dot. 



Au Zenith - Duang Thu Huang - 69 



Co le ...Co le toi ngu dot, ngu dot that su. Co dieu la noi nhuc nha ay chi dugc nhan chan mot each 
muon mang. 



Ong nham mieng banh de lam hot di vi dang ciia y nghi cuoi cung. 

Mieng banh dau c6 truyen ngpt khe khien ong phai chieu vpi bang nuoc tra con nong bong. Roi cai y 
tuong dung vi ngot cua vat chat de lam giam noi dang cay trong tam hon khien ong mim cuoi chua chat. Gio 
ong hinh dung lai nhung virong trieu sup do, vang roi ngpc nat, bao nhieu mil mang can dai, bao nhieu xiem 
y long lay roi cung muc rua, cung nhung thay ma lam moi cho roi bp. Nhung ke song noi lau son gae tia xua 
kia, han ciing da timg nhieu phen mai ngpc trai hay sung te uong de tam bo tam than my le, hoac de lam nguoi 
diu di vi chat trong tam hon ? Bi kich cua quyen luc cu nhu trai dat. Chi c6 dieu khac biet giua nhung vua chua 
xua va ong ngay hom nay la a cho dinh danh : cac vua chua la nhung ke thua huong quyen luc cua tien nhan 
cung giong nhu thii dan thua huong gia tai do to tien di tang. Con ong, ong khong c6 mot chut cua thua tu 
vat chat cung nhu tinh than, ong la ke tay trang dung ngoi, nuoc la va nen ho. Von lieng duy nhat ong la su 
cam phuc va yeu men cua dan chiing. Do la vuong mien cua ong ! Do cung chinh la tu nguc cua ong ! 






Au Zenith - Duang Thu Huang - 70 



TRUYEN XOM TIEU PHU 



Duong vao Xom Tieu Phu quanh co nhu nipt ga ! 

Xom Tieu Phu, moi nguai van gpi la xom Tieu Phu ma khong biet rang do la mot cai ten da loi thoi, hoac 
noi cho dung hon, ten gpi da sai lac voi npi dung. Boi mang ten la Xom nhung thuc chat Xom Tieu Phu khong 
con la mot xom ma la mot xa dat rpng, nguoi dong. Co thoi, nhung nguoi lanh dao da dinh doi ten xa Xom 
Tieu Phu thanh xa Quyet thang, nhung y do ay khong thanh cong vi dan so tai da qua quen ten cu, va dan 
quanh vung cung vay. 

Ten Xom Tieu Phu hinh thanh tit thud so khai, khong biet da bao doi, ba gia dinh ma gia trudng la ba 
anh em nipt roi bo noi chon rau cat ron von la tinh Bac ninh cu len day sinh song bang nghe don cui. Lich su 
cupc di dan nay von huyen bi, cang ngay cang trd nen huyen bi hon qua nhieu the he khi tit mot xom trai ven 
ven hon hai muoi nguoi, Xom Tieu Phu trd thanh mot xa rpng Idn gom ba thon, tren hai ngan dan, khong chi 
sinh song bang nghe don cui, ban than ma con trong liia nuong, liia nude, cac loai cay cong nghiep ciing nhu 
nuoi ong, lam mien, sao che ... Lich sit dupe truyen tung trong nhitng dem trang, khi tieng chay gia bpt lam 
banh vang len khap cac san nha, nhitng ngudi dan ba ngoi quanh bep lita vat banh trong khi dam dan ong ngoi 
hilt thuoc lao, uong nude che chuyen van. 

Lich sit ay gan bd mot each huyen nhiem vdi ten wng dat cii : Bac Ninh. 

Bac ninh von la kinh do thud xa xua. Dae diem dan cu ciia mpi thit kinh do la hp cd nhu cau hudng thu 
cao hon dan chiing noi khac. Co c6 truyen d Bac Ninh thudng dupe dinh danh bang chit tang : Tang ; gidng 
nhu ngudi ta gpi mot toa nha hai tang, ba tang, nam tang .... Cd Bac Ninh chia thanh nhieu thit hang :cd hai 
tang, cd ba tang, cd nam tang, thudng khdng may khi thay cd bdn tang. Tang cd nghia la gidi han dd an dupe 
bay kin mat chiec mam ddng. Cd hai tang cd nghia la dd an phai xep thanh hai tang mdi het. Cit theo dung 
nghia dd ma hinh dung cd ba tang, hoac nam tang. Chac chan khdng cd thit da day nao chita ndi nhitng mam 
cd ba tang, nam tang nhung each trung bay nhitng mam cd nhu vay dupe xem xet tren hai khia canh : Su tdn 
trpng khach mdi, va su khoe ciia, hieu mot each thdng tuc hay te nhi ciing the thdi. Mot dac diem thit hai ciia 
dan kinh dd la hp thudng hoat khau. Hp thich ndi, thich dien giang chuyen ddi va kha nang dien dat ciia hp xuat 
sac hon dan noi khac. Ddi khi, kha nang nay phat trien mot each thai qua va dan hp den thdi quen then det 
mpi chuyen. Bat luan ngudi dan nao ciing cd the la mot nha van tai tit hoac mot thi si Id tau. Nhu cau sang tao 
chi dupe phdng chieu qua mot khudn cita duy nhat : lich sit cac tien nhan. The nen, ngudi ta cd the tim thay rat 
nhieu huyen sit khac nhau ve ba gia dinh da khdi su lap nghiep noi Xdm Tieu Phu, bien viing niii non hoang 
vang nay thanh noi ram rich budc chan ngudi, eo dc tieng ga va veo von tieng hat. Ciing chinh nhitng cu dan 
Xdm Tieu Phu la nhitng ngudi da xay dung ngdi chiia Lan Vu ciing hai chiia khac d tang niii dudi, bdi viing 
Kinh Bac vdn ndi tieng la noi nhieu chiia chien, den mieu . Nhu cau van canh chiia la mot trong nhitng niem 
hoai nhd dat cd dd xua. 

Xdm Tieu Phu gdm ba thdn :Thdn Thupng, thdn Trung, thdn Ha. Thdn Thupng nam ngay tren chan rang 
niii, ay la noi ba gia dinh dau tien khdi nghiep, dung lang. Nhieu the he trdi qua, lita trai tre dung vp ga chdng 
chieu tap nhitng nang dau va nhitng chang re tit mudn phuong tdi, hp lap trai, dung nha lan xudng nhitng mien 
ddi xung quanh, hinh thanh thdn Trung rdi tdi thdn Ha. Cu dan hai thdn ay trdng ca liia nuong lan liia nude, 
trdng san lan che tren cac ngpn ddi, ciing nhu trdng khoai mdn va siip-lo su hao noi dat thap hon. Nhitng gia 
dinh sinh sdng d thdn Thupng la nhitng gia dinh dupe coi la rudng cot ciia lang xa, dupe nghiem nhien ton 
trpng theo bd luat xa xua ciia phong tuc ma khdng ai biet mot each chinh xac nd dupe hinh thanh tit liic nao, va 
do ai khdi xudng ...Nhu the, dng Quang, ngudi tieu phu xau sd chinh la mot trong nhitng nhan vat ludn ludn 
dupe ngdi chieu tren, ludn ludn dupe liet ke hang dau trong danh sach nhitng ngudi cd uy luc nhat Xdm Tieu 
Phu, ngudi ma tat thay nhitng dng chii tich xa ciing nhu bi thu dang uy phai hdi y kien, phai tim su ddng thuan 
khi mudn lam bat cit dieu gi. Mudi lam nam trudc, vao thdi xay ra cau chuyen nay, con trai trudng ciia dng 
dang giit chitc chii tich xa. Ong, vita la bac lao trupng trong xa, vTta la cha de ciia con ngudi quyen uy. 

Miia thu nam ay, vp dng nga benh. Liic dd, ba da xap xi luc tuan, sinh de ca thay tam lan, site luc neu 
chua ciing kiet thi ciing da hao tan nhu ngpn den dau sap can. Vao dip Tet trung thu, ba bdng nhien thay tinh 
ddi net , trd nen pham an mot each di thudng. Xua nay, vdn la ngudi khanh an khanh udng, bita com ba va hai 
bat chieu le, khi cd cd ban, ba xudng diia cho \'ui Idng chdng con. Dot nhien, vao dem ram thang tam, khi dam 
tre trong lang pha cd, mpi ngudi bdng thay ba sa xudng mam banh nudng banh deo nhat mot dia day tii u rdi 
ngdi ra mot gdc an thang mot hoi het nhan khdng can chieu mot ngum nude che. Ai ciing biet rang nhitng thit 

Au Zenith - Duang Thu Huang - 7 1 



banh danh cho con tre vao ngay Trung Thu thuong ngot sat hong, cho du ngudi hao ngot may cung chi c6 the 
an dugc hai tam va kem theo hai tam banh do it nhat cung phai uong mot am che man cho xuoi. The nhung ba 
da an het ca mot dia day tii u, c6 nghia la sau tam banh Ion, thii banh tnroc day ba khong the an noi mot goc ma 
khong lac dau ngao ngan. Cai su kien ay Ian truyen trong xa nhu mot con dpng dat. Lang gieng dam dui binh 
pham sau lung ba. Nhung cung that la lung khi ba khong them de y toi tat thay nhung anh mat to mo xung 
quanh, ba c6 ve nhu ngudi dang tri. Ba chi c6 mot moi quan tam thuc su, ay la nhung mon an ma bong dung 
ba them muon mot each dien ro, va su them an cua ba dan dan tro nen moi bi an kinh hoang doi voi tat thay 
moi ngudi, truoc het la hi con. Ba them an mat ong, ong non. Moi sang, ba rot day bat chiet yeu mat ong, 
ngoi an lem lem voi mot chong hang chuc banh da vung hoac nua ro khoai mon lupc. Ba them an thit Ion, thit 
bo, roi ga vit, tom ca. Bua trua, ba c6 the an ca mot chiec chan gio hay mot con ga trong thien lupc. Bua toi, 
ba tiep tuc an tam chin bat com voi ca kho man hoac lac rang mam tep va mot ro rau muong hay rau cai xao. 
Mot bua, khi dan ga hang tram con sap tuyet diet, chi con lai nhung con ga chip va hai mai gia dang de, ba vao 
6 lay ra hon hai ta trung due thit Ion voi hai dia xoi, an ngau nghien nhu hum nhu ho. Sue an nhu the la gap 
ba mot ga luc dien Nam ha chuyen nghe dao dat, gap nam Ian ong chong va gap hai muai Ian chinh ba each do 
vai thang. Gia dinh von kha gia, ong Quang lai chieu vp nen toan the gia dinh deu tim mpi each lam thoa man 
mpi yeu cau bat thuong do. Nhung nhung diia con cua ba sp hai. Va ngudi lang thi tham mot each vung len 
sau lung hp : 

Khong phai ba ay dau, ma doi nhap vao day. Cii de y ma xem, mat ba ay dd dan nhu mat ke mat hon, 

ma khi ba ay an, ba ay khong nhin vao mat ai het. Cac cu day : An trong noi, ngoi trong hudng. Ngudi 

khon an uong phai liec ngang liec dpc trude khi xuong dua. Chi cd ke bi ma doi dp mdi cui dau an 

sung sue nhu vit dui dc, nhu Ipn xdc cam khdng them nhin xem ngudi ben canh cd gap dupe mieng 

hay chua ? 

Oi dao, ngudi ben canh la chong vdi con, cd khi ba ay khdng them de y. 

The dem ram thang tam, nao phai chdng con ma ba ay hdt ca dia banh ra gdc phan an mot minh ? Chi 

cd ngudi tang tang mdi dam lam nhu the. 

0, cung ki di that ...Nhung tdi khdng tin cd ma. Du la ma ca rdng hay ma ddi. 

Khdng cd ma thi cd quy ! ... Chi cd bi quy ddi dp mdi thanh ra pham an den the. Ngudi binh thudng an 

chung dd chi cd chudng bung len ma chet thdi. 

Dung that. An nhu the ma tieu ndi cung la su kinh di. Bua trude bpn tre lupc tning rdi bd di an lien 

hoan chi doan thanh nien. Tdi tiee cua an cd den qua thii ba ma bung am ach den nua dem, ngu khdng 

dupe phai ngdi day lam may chen rupu vdi mot nam miit gung. 

Ba ay khdng an de sdng ma an de chet. Ddi nao cung cd nhung ngudi nhu vay. 

Tdi lai ngd ba ay sdng rat dai. Nhung an nhu the mii cua cung tieu tan. Khdng hieu rdi dng Quang se 

xoay sd each nao ? 
- Mieng an mii Id ! Ngudi thudng cii an khdng lam edn cao Id niii hudng chi ngudi bi ma ddi nhap hdn. 

Dung tin nham, chang cd ma quy nao het, nhumg dd la mot thii benh ma cho den tan bay gid cac thay 

thude van bd tay. 

Ong Quang khdng ndi nang gi. Ong lang lang len rung tim mat ong khi chum mat trong nha da can, 
nhung do ong nudi chua kip gian dii mat de chat. Ong cung nit tien tiet kiem ve de mua thit Ipn thit bd cho vp 
khi dan ga tren tram con da het sach, ca ngan Ian ngdng non tram con nua cung khdng kip de tning gay liia 
mdi. Khap vung, bat cii nha ai nga trau que, nghe hu hay bd gia bd dm deu cho ngudi den gpi dng, bdi chae 
chan dng se la vi khach xdp nhat Xdm Cui. Khdng ai dam tieu xai nhu dng. Ong bao dam con : 

Mac ngudi lang ndi gi thi ndi, me cac con da bdp mdm bdp mieng ca ddi de nudi nang cac con, gid 

la liic ba ay can bdi dudng. 

Mpi viee trong nha do cha dinh doat. 
Ngudi con ca, tiic chii tich xa dap lai. Anh ta da xap xi bdn muoi, da cd vp va ba con, d nha rieng 
nhung khdng ngay nao khdng qua nha bd me de. Dudi anh ta, hai ngudi em trai nhap ngu, chi edn lai diia em 
trai lit, chua day mudi sau tudi la chinh thiic chung sdng vdi bd me .Vp chdng dng Quang sinh nd ca thay tam 
Ian nhung chi dau lai bdn diia con trai. Tat ca deu dat ten theo van Q ciia bd. Chii tich xa ten la Quy. Tiep dd la 
hai cau sinh ddi cung nhap ngu mot ngay, hp cd ten Quyet va Quyen. Cdn cau lit ten Quynh, dep trai nhat 
trong bdn anh em va dudng nhu cung la diia lang lo nhat, mudi bdn tudi dau da dudi gai me met khien nhieu 
Ian ba me Idng len chay tim con het thdn Thupng, thdn Trung, thdn Ha cho tdi nhung xa each Xdm Tieu Phu 
mia ngay dudng. Trong bdn anh em, ba cumg chieu cau lit hon ca. Tit dd an thite udng cho den quan ao, but 
sach, Quynh dupe cham chut day du den mite dam chung ban phat ghen. Cau ta gidng me hon ca. Cach ndi 
nang ciing thii thi nhu con gai. Cd the vi vay ma cau iit dupe ba me cung chieu. Ngudi lang bao ba khdng cd 
tay nudi con gai, dita nao Ipt Idng me dupe vai thang cung chet, khdng tru qua mot tudi. 

Miia ddng nam ay ret dau ret ddn, bep nha nao ciing dd lita ca ngay Ian dem. Nhitng ngudi gia khdng 
dam budc chan qua cita bep. Dem hp ngu quanh ddng lita nhu dan Man, dan San diu. Suong mii tit tren niii 



Au Zenith - Duang Thu Huang - 72 



pha xuong giang man trang quanh \ixan, tu thanh khoi la lung tren nhung mai nha va cac ngpn cay. Nhieu 
ngay suang tu den tan non trua, chua kip tan thi chieu da tai keo theo dgt suang mai. Roi tiep theo nhung ngay 
mu suang la nhung ngay mua dai de cung gio bac. Cac vuan cay van minh xao xac dual nhung Ian roi quat 
cua mua dong. Gio hun hut truan qua cac khe vuc ni rit am tham roi ao xuong xom thon mang theo nhung tha 
than truyen kiep. Ret den do neu ai diit tay chua kip dit thuoc mau da dong ngay , nhung sau do vet mit khong 
the khep mieng vi da co lai. Vao thai gian ay, dan xom Tieu Phu tu tap quanh nhung bep lua cua cac dai gia, 
nhung gia dinh sung tiic nhat du cui du trii cho vai mua dong, du thoc nep Ian duang mat dai khach ma khong 
phai nhiu may cau tran hoac bam bung ren la vi tiec cua. 

Nhung mua dong truac, bep lua nha ong Quang bao gia cving day len khach khiia, nguai ta noi ong vua 
rong cua vua rpng long. Cua rpng, nha cao, thoc nep thoc te, chum duang chum mat mia, chum mat ong ...chat 
ngon ngon nam gian nha ngang ben huu. Do lac, do xanh, vTtng den, vTtng trang phai quay trong cot. Chu nhan 
lai la nguai hao phong, hieu khach. Nhung ngay mua dai gio de, trai xam may giang, canh ngoai trai cang 
buon thi trong nha ong cang viii nhu tet. Xom gieng khong the len nuong, xuong ruong hay treo mii dot than 
hai cui , deu tu tap tai can bep va ba gian chinh ngoi nha tren. day, 16 suai ti tach, than hong rue. Dan ong 
san thuoc lao, thuoc la, nuac che, chuyen no nhu phao. Dual bep, dan ba gia bpt lam banh, hoac thoi xoi nau 
che tuy theo hung. Canh cua nha dual ma la the nao cving c6 doi ba ba na dong khe ne bimg ra thung thoc hay 
lien mat, lien ma. Banh troi, banh chay, banh ran man nhan thit, banh ran ngpt nhan do ngao duang, bpc mat 
....Xoi lac, xoi do, xoi ga hap, xoi ga nuong ....Du tro. Co the gpi la son hao hai vi cua vua chua cung chua han 
da mang lai su khoai khau va niem viii nhu nhung ngay dong lanh, khi dan lang tu tap quanh bep lua nha ong. 
Tu tren nha xuong dual bep, tieng cuai ran nhu phao no. Khach cuai mot, chu cuai hai. Ong Quang von c6 
tieng cuai hao sang ma bat cii ai cung tham ao uac. Nhung nguai biet xem tuang deu noi ong giau sang nha a 
tieng cuai. Dau la dan thon da, ong biet du nghe, hieu du each kiem tien cua thien ha. Vua thoat len rung 
kiem cui dot than, da thay ong tay thuoc tay dao dan dam thp mpc, thp ne xuong thanh pho lam thue cho cong 
truang cua tinh . Vua rao tay cay rupng, da thay ong danh xe ngua cho che man hay san kho xuong cho 
huyen. Roi tit cho huyen, xe ngua cua ong lai cho du thii hang dual xuoi len ban cho cac hap tac xa cua nguai 
Dao, nguai San Diu, San Chi ben Luc Nam, Luc Ngan lang gieng. Tu mii xuong dong bang, tit dong bang tat 
xuong man bien nhat ca kho, muc kho, va cac loai mam, ong lai rong ruoi dpc cac huyen vTing cao, noi chi c6 
nui doi va da thao. Giong nhu loai ngua thao nguyen, ong khong dimg lai lau a bat cit noi nao. Bai the, tuy 
goc gac tieu phu, nhimg tit thua trai trang ong da an cam tit xit va ve phong suang ngao nghe khien con nguai 
ong toat len mot site hap dan manh liet ma nhitng nguai khac vita them muon wa so hai. Hon the nita, each 
cu xit cua ong lam cho dan lang than phuc. Su hao phong chac chan la thit tinh chat hiem hoi noi nhitng 
nguai bi troi chat vao dat vai ritng. Long tot thuang kho kiem, hoac neu c6 ciing khong the dem lai hieu qua 
khi cupc song vat chat qua bac beo. Nhitng mua dong khac nghiet nhat, bao nhieu me goa con coi trong xa 
chi CO the trong cho vao su giiip da cua ong, bai ngay quy tuang tro cua hap tac nhieu nhat ciing chi c6 the 
cho den nam muoi can thoc. Ong Quang khong bao gia cho thoc. Ong khong muon lam mech long ai. Mot 
khi hap tac da cho thoc, ong cho cui suai, cho gao cho mam cho duang cho ma va cho tien .... Nhu the, tien 
cho ca nguai nhan Ian nguai cho. Qua nhieu ke ham on ong. Nhung ong khong troi bupc gi hp. Duong nhu 
khong con nha ong da timg giiip hp. Nhu the, c6 ve ki di nhung khien cho ca ong Ian nhitng nguai mang on 
ong dupe nhe long. Va ngoi nha sitng sitng cua ong c6 ve giong nhu mot thit dinh lang thu nho, noi mpi nguai 
CO the tim dupe hoi am cua cpng dong ciing nhitng thai khac sung suang nhan ha ; mot thit hoi huang cua hoi 
he, rpi sang cupc song vat va va buon te dang dac noi son khue. 

Mua dong nam ay, vai nhitng can mua than xuong than tuy, nhitng con gio bac dai de, nguai ta van 
huang nhin ve phia ngoi nha ong theo thoi quen, nhung no khong con do lita. Khong ai bao ai, nhung tat thay 
mpi nguai deu khong dam den nha ong . Hp biet ong da tay dao tay thuoc ra di tit non mot thang nay, sau khi 
da giao tien nong cita nha cho cau con trai iit. Ong phai xuong thanh pho lam viec vi cua cai trong gia dinh 
can kiet. Khong ai dam chia buon hay an iii ong. Khong ai dam dong cham tai can benh kho hieu cua ba. Can 
benh ay, doi vai nhitng ke chat phac que mua, quen song can kiem la mot tai hoa. No ciing tuang tu nhu can 
benh thuang han, lao phoi hay kiet ly thai xua. Mat di noi chon quen thuoc, dan lang danh chuyen den mot gia 
dinh mai noi len giau c6 a thon Trung : nha c6 Vui, bi thu chi doan. 



Co Vui, ba muoi hai tuoi, chua mot Ian lay chong, hinh nhu ciing chua titng phai long ai, hoac noi cho 
chinh xac han la chua ai timg phai long c6. Khong phai vi c6 xau net hay xau nguai, nhung vi c6 cao den mot 



Au Zenith - Duang Thu Huang - 73 



met tam muai bay phan trong khi dam dan ong trong lang, to con nhat nhu ong Quang cung chi gia met bay. 
Cao nhu the, c6 lai c6 doi vai ngang nhu don ganh voi nhung bap thit nay no qua miic ran chac nhu sanh. Doi 
vai CO CO the sanh voi vai cac v6 si quyen anh thugng thang. Mot tay c6 c6 the vat do ga trai bang tuoi nhu 
choi. Co chinh la hinh anh cua cha c6 :6ng do Vang, mot thoi noi danh v6 dich khap ba tinh phia dong bac chau 
tho song Hong, kiem khong it tien trong nhvtng Ian tranh giai vat toan xii bac. Dan xa dong long cho rang c6 
giong ong den miic neu c6 cao dau, coi tran dong kho thi c6 c6 the buoc vao xoi vat va lam run so mpi dich 
thu nhu cha c6 thoi vang danh mic tieng. Ong do Vang c6 mot mun ruoi Ion hon hat do den mpc ngay giua c6. 
Tren mun ruoi ay, liic nao cung dam tua tiia nhung long, moi sgi dai den ba dot ngon tay. Co Vui cung c6 mot 
mun ruoi y het nhu the, nhimg no mpc duoi cam, va hang ngay c6 phai soi guong cat tum long di. Neu doi khi 
CO mai viec, quen cham chut nhan sac la nhung spi long lap tiic mpc dai ra, quan queo mot each ki cue. Co le 
vi ngan ay di biet khien c6 khong the c6 dupe mot tam chong nhu nhung ngudi dan ba khac. Co lam nhut chi 
mpi dang nam nhi. Hinh hai cung nhu sue khoe cua c6 la de tai man moi nhat cuon hut canh dan ong trong lang 
du khi hp dang lam c6 san duoi cai nang chang chang thang sau hoac khi hp ngoi hut thuoc lao vat ngay mua. 
Co mot ngan each khoi mao nhung chuyen tieu lam nhung rieng ve c6, thuong thuong la mot cau hoi, mot noi 
ban khoan chung cua ca dan ong Ian dan ba Xom Niii : 

Hom qua toi thay con Vui chuyen do ong len doi. Chan no di c6 ve khang khac. 

Khang khac the nao ? 

Hai chan no chang sang hai ben, giong nhu c6 gi vuong vuong ben trong. 

Cai cho gi \'u6ng dupe a giua hai ben no, tru khi no bupe vao day mot con cu-ly hay mot con chon ? 

Cai lao dien nay, dung la thanh su noi lao ...Toi cho rang hinh nhu c6 ngudi vua khoi thong lach dao 

nguyen. 

Dao nguyen moi cha thien thai, toan dan cu den lai con sinh chu !...Cu noi huych toet ra rang da c6 

thang nao nhay len bung no cho roi. Nhung thang nao dam lieu mang the nhi ? Hay la chinh ong day ? 

Toi thay mat ong c6 ve gian gian ? 

Toi ay a ? The thi vinh du qua ! Nhieu phen toi cung dinh thu, nhimg moi nhin thay no con cu toi da 

xun lai nhu chim thang be len ba. Thoi, toi xin nhuong cho ong. 

Dpi on ong, gan toi chua du Ion ! Toi sp toi tat nghin nua chung. Ma dam con toi con tning ga tning 

vit chang ai nuoi. Toi xin nhuong cho ong nao manh via hon. 

Bay gio chung ta danh cupe, ai dam so vao cai hang hum cua con Vui se dupe chieu dai lien trong ca 

thang. Cac kho chu se luan phien ganh chiu phi ton rupu ngon ga beo. 

Oi chao, rupu voi ga cua cac ong dang gia gi . 

The thi mot con bo to vay. 

Bo cung khong dang bang su hao ton nua mang song. 

The thi ba bo vay. 

Ba bo chu mudi bo, lai cac them ba la vang Kim Thanh toi cung xin kieu. 

Dung dua, ba lang vang la du cat len nam gian nha ngoi. 

The thi ong thu di. 

Khong choi tro thach suong, cac ong cu chong du tien mua ba cay vang, toi khac lieu mang ngay. 

Cai mat ong c6 lieu mang cung chang ai tin. Con vp ong cao chua day mot thuoc ruoi, nang c6 bon 

muoi lam can ma no con biu moi bao mpi ngudi rang ong la thang v6 tich su, nhoai dupe ba nhat da 

tut xuong giudng, chua kip di den cua chp da roi sach tien. Vay ma ong edn noi phet. 

Dung tin mieng ludi dan ba. Ong cd d tren giudng vdi toi dau ma biet ? 

A, the thi hdm nao ta md cupe thi. Gpi ban quan tri hpp tac lam trpng tai, mupn cai dong ho qua quyt 

cua ong Quang dem ra bam.Vp chong ong ben ta, vp chong toi ben huu, thang nao thua cupe phai mat 

con bd. Toi cung khong an con bd ay mot minh ma se dem thui khao ca xdm. Nao, dam choi khong ? 

Tien nhan do khdn vat. Toi hai thu tdc tren dau, chang dai gi mat con bd vdi cai quan mau de nhu ong. 

Thoi dupe, toi chiu thua. Nhung neu ong cay cd con cu bang sat, sao ong khong thu tai vdi con Vui 

mot Ian. Nha nd phai cd den tram cay vang chu chang phai ba cay. Ai cung bao rang tit ngay ong do 

Vang chet, nd hai ra tien. Chac ong lao thuong con nen dem ngay phu trp. Ong ma leo dupe len 

giudng vdi nd la ddi ong len huong tite khac. Khong phai chudt sa chinh gao ma la chudt sa vao chum 

tien. 

khong, chum tien chu chum vang chum ngpc toi cung chiu. Toi chi dam treo len bung con vp toi 

hay loai dan ba ngang ngua nhu nd thoi. Cdn con Vui, ndi trdm vong hon ong do Vang, toi ma thu 

sue vdi nd dam chac toi tat thd ngay givta cupe. Hoa may chi cd chui dau vao cai hang hum ay ma 

ngoi hay thupng cang chan vao trong dd ma dap. 

Nhung cupe chuyen van nhu vay keo lien mien khong bao gid chan. Cd le edng viec nang nhpc va budn 
te noi son thdn bat con ngudi phai tim each giai tri nhu vay, mac du ddi khi hp sue nhd ra rang each mua vui 
kieu dd lam ton hai danh du ngudi khac va cd phan ddc ac. Ve phia cd Vui, chac chan cd khong them de tam 
tdi nhimg gi ngudi ta ban tan sau lung. Cd song hien ngang nhu dang nam nhi, lam tat thay nhung viec ma 



Au Zenith - Duang Thu Huang - 74 



thong thuang chi dan ong mai dam duang noi. Trong c6 chang c6 chut dau buon hay hiu hat nhu nhung nguai 
dan ba khac thuang muang tugng vai noi ha he. Boi vi ho, c6 chong va c6 con, hanh phiic thi it nhung ganh 
nang chong chat tren vai thi nhieu. Doi khi, thay c6 di tren duong voi dang ve hung dung, voi ve mat tu tin 
ma ngay ca nhvtng nguoi dan ong thanh cong nhat wng cling them khat, ho cam thay mot su thuang ton khong 
the cat nghia, mot sue manh v6 hinh de ho bep diim nhu con chon lac bi xe ngua chet ngang lung. Nhat la tit 
ngay ong do Vang chet, c6 Vui mo tay vao dau, a day nay ra tien. Ngay tit khi cha c6 con song, ong da xay 
nha dung cita cho con gai, doan biet rang c6 khong the c6 dugc mot cupc song binh thuang. Ong day c6 nghe 
moc, nghe nuoi ong, nghe sao che, nghe lam mien ...tat thay nhung gi c6 the lam nay ra nhvtng to giay tieu 
dugc va kheu ggi them muon cua mgi nguai . Co Vui von thong minh, lai c6 site khoe phi thuang, nghe nao 
CO cung hgc dugc den noi den chon. Me c6 chet vi hau san, nguai nuoi c6 thua nho chinh la ba noi, roi sau nay 
khi ba ngi chet, ong do thoi giang ho tit xit quay ve Xom Tieu Phu vai dita con gai duy nhat cua minh. Nguai ta 
khong hieu vi sao ong chang tai hon de c6 nguai te gia, ngi trg, de c6 nguai de ra cho ong nhung dita con trai. 
Truac nhvtng ban khoan cua lang gieng, ong chi tra lai van tat : 

Xua nay c6 may khi me ghe con chong dugc com lanh canh nggt ? 
Con gap khi dam anh em con chu con bac to mo luc van chuyen rieng ong dap thang thung : 

Chuyen due cai la le thuang tinh, toi muon luc nao ma chang dugc. Dan ba len liit tim toi truac khi 

toi tim hg. Nhung do la viec choc nhat giai khuay cho than xac. Con tai gia lai la van de hoan toan 

khac. Toi khong the lam kho con Vui. Vi de no ma vg toi phai chet. Toi cving khong no long de ba ay 

ngam ngui noi chin suoi. 

Mot nguai chong tinh nghia nhu vay qua la khong de kiem, mot nguai cha thuang con den nhu the cving 

la chuyen hiem tren dai. Khi ong do Vang chet, c6 Vui lam ma cho bo ba ngay lien, du c6 la bi thu chi doan 

va chinh quyen von ngan cam dan chiing tieu xai lang phi trong nhung dip le lat hay ma chay. Nhung cugc 

song bao gia cung danh cho mot so nguai quyen ngoai le. Bai vi ngoai le luat cua the tuc, bao gia cung c6 

nhung thit le luat ma con nguai tu hieu vai nhau, khong can den giay trang muc den. Nhu vay la ba ngay lien, 

ken trong vang vgng khap xom cung thon, tieng hat dua vong mien man nhu suoi chay. Ba ngay lien, het bo lai 

ga Ign bi vat chet trong manh san lat gach thenh thang. Dan lang, tit gia den tre, tit chitc sac den cung dinh cit 

viec thoa site danh chen. Thanh ra cai chet cua ong do Vang tita tua nhu mot dip hgi he tuy nguai ta khong tien 

noi ra. Chang cit dan Xom Tieu Phu, dan que a bat cit noi nao cung vay, trong mot cugc song chat vat va buon 

te, nguai ta kho tit choi nhung dip dugc nang chen rugu len ha chen rugu xuong, va dugc an thoa sue nhiing 

thit von it 6i trong nhung bua com thuang. 

Co Vui, tit sau dam ma bo, bong nhien c6 mot thit quyen luc khong dinh danh. Truac day, la bi thu chi 
doan, CO chi la xep song cua dam thanh nien va con nit. Sau cai thai diem ma nguai ta chitng kien long hieu 
thao tan tuy cua c6, cung nhu su hao phong chua titng thay noi mot nguai dan ba, cai nhin cua dan lang huang 
ve CO hoan toan thay doi. The la, tit mot c6 gai 15 thi, de tai v6 tan cho cac cugc khao chuyen tuc tiu cua canh 
dan ong, c6 da tra nen mot chitc sac tu phong, diem nhien tham gia vao mgi su viec trgng dai trong lang, vai 
vai tro cua mot bac nam nhi hon la cua mot trang nu tu. Nguai ta khong mai c6 khi c6 mot cap vg chong cai eg, 
vi day la viec cua may ba can bg phu nvt trong to hoa giai, nhung hg mai c6 khi mua hi lam sut la duang, khi 
xay ra chuyen tranh chap nuong \'uan vai xa ben, khi can phai xay truang hgc va nha hg sinh cho xa, khi can 
phai khieu kien vai cap huyen ve van de phan phoi may xay may sat va luong thuc. Tom lai, thuan nhung viec 
trgng dai thiet cot tai dai song va tuong lai cua dan chung. Mua dong nam ay, Ian dau tien, gian bep nha c6 
Vui thay the gian bep lanh cua vg chong ong Quang. 



Dan lang, nhat la nhung nguai dan ba lam quen rat nhanh vai nhiing gian nha kho cua c6. Bai c6 khong 
CO den muai gian nha ngang rgng rai nhu ong Quang. Giau c6 da lau nen ca ngoi nha ong gay dung theo hinh 
mau CO, ba toa nha chau tu hinh chu mon quanh manh san vuong lat da, toa nao cving nam gian thenh thang, 
ngoi day, tuang cao, go cita bong Igng nhu guong. Nam nha ngang ben trai ong du dinh danh cho cau ut Quynh 
sau nay lay vg va sinh con. Nam gian nha ngang ben phai la noi chita luong thuc, thuc pham va mgi thit do 
nghe. Neu ai c6 hoi phan cua cau Quyet cau Quyen a dau thi ong bao : 

« Hai thang nay c6 so di a re. Bay lugt di xem tuang cac thay deu bao the. » 

Co Vui khong chong khong con nen ngoi nha nam gian ong do Vang xay da la qua rgng. Vi the, c6 chu 
truang bien ba gian thanh kho chita do theo kieu dan thanh pho. Trong ba gian nha kho cua c6, mgi thit xep 
thanh hang thanh loi , deu tam tap nhu cac dgi quan, du la dung cu lam vuan, do nghe lam mgc, sao che, do 
mien hay cac do ong, cac thung luong thuc ...tat thay deu danh so, ngan nap va sach se mot each dang than 
phuc. Nhung vi thoi quen sach se thai qua cua nguai khong chong, c6 Vui chi dinh cho cac vi khach nhiing 
mon an ma theo c6, khong gay ra qua nhieu thit ruam ra. Thanh thit, dan lang chi c6 the dugc c6 thet mot vai 
mon chu yeu la xoi dau, banh che lam, ngu vi hoac banh ran nhan man. Ditng mo tuang tai xoi ga hap, xoi ga 
nuong hoac nhung mon cau ki khac. Co von sg long ga va long ga vuong vai tren manh san gach bong Ign cua 
minh. Trit nhung ngay le tet, ma chay, thuang it khi c6 thit ga ma chi an tritng. Con thit Ign, thit bo c6 mua noi 
nha khac. Trong san nha c6, ga khong dugc tha rong ma quay trong khu rao thep mat cao. Ba dau quanh vuan 



Au Zenith - Duang Thu Huang - 75 



cung chan thep mat cao sat dat de ngan ga vit, ngan ngong lang gieng dot nhap. Song noi thon da ma sach se 
den nhu the ke cung la chuyen la ki. Nhimg tuc ngu da day : 
« Dao giang tuy khuc, nhap gia tuy tuc. » 
Dan lang chap thuan rat nhanh nhung dieu luat trong ngoi nha cua c6 chu khong chong ...Du trong tam 
can, ho c6 nuoi tiec gian bep tung bung niem no nha ong Quang nhu mot thien duong da mat thi con mat thuc 
te bupc ho phai coi bep lua nha c6 Vui nhu mot quan trp dep mat doi voi ke lu hanh moi goi chan chon. Mui 
thom cua che lam ngu vi dau khong hap dan nhu mon xoi ga nhung cung du lam rao rue da day trong nhung 
ngay gia ret. Ma nam ay ret that hai hung. Chua ai chiing kien mot mua dong ret ghe ret gom nhu vay. Ngudi ta 
noi khong ngoa : Ret quat ca tai. Ret buot den tan 6c. Ret den noi hoi tho dac quanh trong hai 16 mui. Thang 
muoi, thang m6t r6i cho den thang chap, nhung con ret keo kh6ng ngu6i. Duong nhu kh6ng c6 lay m6t ngay 
trai hung nang. Nhin len dinh Lan Vu chang thay m6t d6m xanh cua cay rung hoac m6m da. Kh6ng phai tuyet 
nhung nhung canh d6ng may ch6ng chat tang tang lop lop tao thanh m6t coi troi menh m6ng trang bu6t va 
m6i khi gi6 n6i, nhung canh d6ng may trang d6 x6 du6i nhau, xao d6ng, b6ng benh hat len nhung lu6ng sang 
bac lanh leo. Hiem hoi lam, mat troi moi tr6i len, nhgt nhat heo hon nhu trai cam bi sau due, r6i mot hai gia 
sau, lai bien di v6 tam tich. Nam ay, n6i m6t each chinh xac kh6ng c6n la m6t mua d6ng ma la hai mua d6ng 
tiep n6i, kh6ng diit quang. Cai Tet Nguyen Dan qua di v6i vang, cung gan nhu kh6ng ai nho vi mua ret. 
Chang ai dam tray h6i. Kh6ng c6 tr6ng cheo, ciing kh6ng c6 tr6ng h6i vat. Kh6ng c6 canh dao cu, c6 bai. 
Kh6ng c6 chpi ga chpi trau. Cung kh6ng ca tr6 thi tha chim, tha ca. Kh6ng ai cho tre con ra duong. Mpi hoat 
d6ng chi c6n thu lai quanh bep lua. Quanh bep lua, nguoi ta g6i banh chung, banh nep, lam cac loai che lam 
ngu vi. Quanh bep, nguoi ta nau nuong, an u6ng r6i sau d6, nhung nguoi gia ngu ngay quanh d6ng lua c6n tre 
con va nguoi Ion phai dem chan ho cho n6ng truoc khi len giuong. Sau tet, troi lai d6 mua. Lai tiep tuc ret. 
Nhu the la mua d6ng tiep n6i mua d6ng ! 



...Vao mot ngay cu6i thang hai, le ra da la thai khac cay c6i dam ch6i nay 16c nhung vi ret mu6n nen cac 
canh cay van hoan toan tra trui, dan lang tu tap trong gian bep nha c6 Vui. H6m ay, chu nhan dem ra sau qua 
gac nep voi hai can duong dai khach. May ngay Tet, c6 m6t minh nen c6 kh6ng mu6n lam x6i gac ma gian 
gac tren be nuoc lai lan lupt chin d6 nhu son. Hon nua, trong bep c6 c6n hai lien mo ga, thu mo tuyet hao chi 
danh rieng de lam cac loai x6i ngpt nhu x6i dua, x6i vung, x6i gac. Y dinh cua c6 dupe mpi nguoi hoan hi d6n 
nhan. Ngay tiic khac, cac ba nh6n nhao bat tay vao h6ng d6, vot gao ngam, rua cho d6 x6i duoi bep trong 
khi 6 gian nha tren dam dan 6ng ng6i hut thu6c, nham nha banh ngvi vi quanh 16 than. Ngoai san, troi van 
kh6ng ngung mua. Thu mua nang hat nhu mua gi6ng lai kem theo gi6 bac. Thu mua d6 bu6t toi xuong, thu 
mua d6 ngan nguoi ra di c6n c6n manh hon ca day quan cua nhung canh tay an ai. Vay ma khi cac cho x6i 
gac vua len hoi thom mic, nguoi ta thay ba Quang lu lu khoac ao mua tien vao giua san. Thoat tien, mpi nguoi 
chua kip nhan ra mat khach. Duong tit th6n Thupng xu6ng th6n Trung phai qua may lupt d6i. Troi lai mua 
gi6 dam de, ret nhu can da can thit. Kh6ng ai nghi m6t ba lao sau muoi tu6i virpt qua quang duong nhu the de 
den noi day. Nhung khi ba Quang go n6n, coi chiec ao mua bang ni-16ng xanh nhat, nguoi ta chpt hieu ra ba 
tim den can bep d6 lua nay vi can bep nha ba da tro nen hoang lanh. M6t thang be muoi sau tu6i kh6ng the nao 
nau nuong san s6c chu dao m6t con benh d6i nhu ba, nhat la khi n6 v6n quen an san. 

Chu nhan, chinh la nguoi dau tien nhan ra vi khach kh6ng moi. C6 Vui dang n6i chuyen voi dam dan 6ng 
tren nha, vpi vang vo chiec mu cua 6ng khach nao d6 che dau, r6i chay xu6ng san d6n ba Quang. C6 niem no 
v6n va moi ba len nha tren, su niem no c6 ve dac biet vi c6 y thiic dupe rang moi mua d6ng nam truoc, ba c6n 
la chu cua bep lua Ion nhat xa, rang thuc khach nha ba rai khap ba th6n va da hon ba thap ki ten vp ch6ng 
6ng Quang lung danh khap huyen vi su giau sang va 16ng hieu khach. 

Ba Quang chao tat thay mpi nguoi m6t each cham rai, m6t cai chao chung vi ba kh6ng gpi ten bat cii ai. 
R6i ba ng6i xu6ng g6c phan ma c6 Vui wa sua soan cho minh, dua mat nhin ra ngoai san, noi nhung con 
mua xien xien kh6ng ngung tap. 

C6 Vui, sau khi r6t nuoc moi vi khach moi, chay xu6ng bep bao d6ng. Nguoi ta phai mo kho tiic khac, 
dong gao nep tiic khac de nau them m6t n6i com nep an voi thit Ipn kho. Dan lang khao nhau rang cang ngay 
ba Quang cang an man. Bua com nao ciing phai c6 thit c6 ca. Ba kh6ng the vTta 16ng voi cac loai x6i ngpt nhu 
mpi nguoi. Ca chii nhan lan dam dan ba th6n Trung chuan bi mpi su voi m6t n6i hao hiic kh6ng che giau. Day 
la CO h6i hiem hoi de hp c6 the quan sat m6t can benh than bi ma ca vung nghi nghi hoac hoac boi tu sau ngay 
ram thang tam, ba Quang kh6ng c6n dat chan ra ngo. Cung voi can benh ma d6i, ba mat th6i quen lam viec 
ciing nhu mat kha nang giao tiep binh thuong voi x6m gieng. Ba kh6ng nhiic nhac chan tay, kh6ng dung cham 
toi bat cii m6t thii gi, dau la san s6c vuon cay, cham nu6i ga Ipn hay quet tuoc san ngo. Ba chi lam nhvtng 
m6n an cho rieng minh. Ba quen ca nhung quan tam th6ng thuong nhat d6i voi ch6ng con. Ba cung chang c6n 
nho ranh mach ten tu6i nhiing nguoi cung ch6m x6m. Nhu the, can benh quai quy nay kem theo ca chiing mat 
tri nho. Va nhu the, tu lau ba Quang s6ng gan nhu each biet voi mpi nguoi. Hai canh c6ng g6 to dung lu6n gai 
chat. Nguoi ta chi loang thoang nhin thay ba di qua san khi cau lit Quynh tro ve nha lo com nuoc cho me hoac 
di chuyen cac do ong. Dan lang nhin ba voi con mat t6 m6 tham len nhu nguoi ta nhin m6t con benh tam than 



Au Zenith - Duang Thu Huang - 76 



dac biet. Vi vay, chang c6 gi dang kinh ngac khi thay dam dong xum lai quanh ba hoi han, chuyen tro, ngay tit 
liic ba wa ghe mong ngoi xuong tam phan lim menh mong nha c6 Vui. Dan ong cung nhu dan ba, khong che 
giau noi con to mo ngiia ngay. Nhimg duong nhu ba Quang khong nho rang ba dang ngoi a dau, ai hoi ba cung 
chi u hu cho qua roi ba ngoanh mat nhin ra san, cudi mot nu cudi do dai. Cho den khi ngudi ta be len mot 
mam day, nao com nep trang voi thit kho, nao xoi gac, nao xoi vung voi mat ...ba diem nhien cam dua, noi : 
Moi cac ong cac ba. 
Noi xong, khong dgi ai tra loi, ba bat dau an mai mot. Ngudi ta tan ra cac mam khac, nhung wa an, vua 
theo roi ba. Chu nhan chay len, chay xuong, liic a tren nha khi ngoi duoi bep, ro ra ve quan xuyen, nhung con 
mat khong luc nao ngung quan sat ngudi benh . Thanh ra mpi cupc chuyen tro, moi cuoc doi thoai dien ra 
giong nhu man kich chi de lua mot ngudi la ba Quang, trong khi chinh ba khong may may y thiic ve dieu ay. 
Ba an het hai dia com nep day u vdi thit kho ma nhung ngudi xung quanh chang dam xen dua. Roi ba tiep 
tuc keo dia xoi vung ve phia minh. Nhung ngudi dan ong khac ciii mat lam ra ve khong de y, nhung nhung anh 
mat hai hung cua ho tham len giao nhau. Cii nhu the, ba lai vet gpn dia xoi vTtng, doan dua mat nhin sang dia 
xoi gac dang con qua mia d gdc ben kia mam. Co Vui dung sau limg ba, hot hoang gpi : 
Nha bep cho xin dia xoi gac mdi. 
Co ngay day. 
Cac ba da ran ben dudi, roi mot ngudi nhanh chan chay len hai tay be hai dia xoi do nhu son : 

Mdi ba !Hai dia chu khong phai mot dia. 
Khong ai bao ai nhung mpi ngudi deu hieu rang khi ba da dung dua vao dia nao, dia ay coi nhu chiia 
mot thii vi trung cdn nguy hiem hon vi trung thuong han hay kiet li. Se khong mot ai dam thd dua vao nua. 
Nhung ngudi bupc phai ngoi chung mam vdi ba wa rdn ren an wa run. Mot noi so khong cat nghia dupe hu 
doa hp. Du rang, cung vdi noi sp ay la mot su bu dap thoa dang : hp dupe hoan toan thoa man con td md. 

Khi bon ngudi dan ong cung mam chia nhau nhung mieng cudi cung tren dia xoi cua hp, cung la luc ba 
Quang vet gpn ca hai dia xoi gac phan ba. Nhu the la mot minh ba tang het nam dia xoi vdi mot bat to thit kho. 
Bon vi khach nam nhi vdi va nit khdi chien trudng tim noi hut thudc. Hp run sp ra mat. Hp sp bi lay can benh 
quai quy cua ba. Chu nhan cung khong chay trdn dupe noi sp hai ay, cd noi tham vao tai dua chau : 
Bung cai mam nay ra sau vudn roi dem chdn, cang sau cang tot. 
Trong khi do, ba Quang da dung len, noi bang quo giua nha: 
- Cam on cd chu nha. Chao cac ong cac ba d lai, tdi ve. 

Khong chd chu nhan, ba tu khoac ao mua, dpi ndn ra san. Khi cd Vui tit trong bep chay ra dinh tien ba thi 
ba da di khuat ngd. Chi cdn thay vat ao mua xanh nhat lap Id sau gdc tudng nha bep ma thdi. 



Hai muoi bdn gid sau, ca Xdm tieu phu nghe loan tin ba chet. 

Ba chet ngay tren dudng trd ve, d doan ritng true giita thdn Trung va thdn Thupng. Ba ngoi d ve dudng, 
lung tua vao tang da, ndn up xuong mat. Riii ro la dem hdm ay, cau con iit sang nha ban choi, vui chuyen ngii 
lai xa ben.Trdi mua ret lai xe chieu chang cdn ai di lai. Vi the, phai den non trua hdm sau, mdi cd ngudi qua 
dudng, nhin thay mot ba lao ngii ngoi dudi mua ret, sinh nghi budc tdi lat ndn len xem. Ba da cimg ngac nhu 
da. Ba lai la me chu tich xa nen chang thieu ngudi ba chan bdn cang chay tdi uy ban ddng d thdn Thupng 
thong bao. Quy titc tdc cho ngudi xuong tinh gpi ong Quang. Cdn anh ta vdi cac chitc sac xa lo viec tang dieu 



Thdi nao ciing the, la bac mau nghi cua ke cd quyen cd chitc duong nhien phai dupe hudng phan le tiet 
sang trpng hon han thit dan. Dau sao, con trai ba ciing la chu tich xa. Chua cd ai pha nude, tem trau, mua 
thudc lao thudc la, dpi ken trong da titc khac den nha va tieng nhac dua vong cat len vang dpi khap xdm ciing 
thdn. Neu chang phai la me ong chu tich xa, gia chu phai lo dii cd ban, trau thudc Ian tien phong bao roi mdi 
dam len tieng mdi dpi ken trong nha dam. Bdi khap huyen, chi cd mot dpi nhac tang. Ma lai toan nhitng ngudi 
cd nghe tit nhieu ddi tu tap lai. Tit tay ken, tay nhi cho den tay danh trong hat dua vong ...thuan la nhitng ngudi 
theo dudi nghe nghiep tit thud thd Id miii xanh, ma ciing kien tri giit nghe sau bao nhieu dpt can di quet lai cua 
chinh quyen each mang. Da cd nhitng nam thang dai hp phai cat giau nhac cu, vd vinh giai the. Ai nay cam 
ciii sam vai ke tuy thdi, mot Idng mot da tuan theo cac chi thi cua huyen uy Ian xa uy : 

« Toan dang toan dan ddng Idng thuc hien chu truong xay dung con ngudi mdi, con ngudi xa hdi chu 
nghia . » 

Theo tieu chuan nay, dam cudi chi dupe quyen udng nude che xanh va an banh keo. De tiet kiem, ngudi 
ta thay phao no bang nhitng trang vd tay. Cdn dam ma thi tuyet ddi cam ken trong ciing khong cd ban, khong 



Au Zenith - Duang Thu Huang - 77 



xe don, khong ca dam nrac ca nrac phuon. Lai cang khong dugc mai su sai tung kinh.Vi tat thay nhung c6 tuc 
do la phan each mang, doi truy hoa tu tuong dan chiing va gay ton hai tinh than cho xa hoi .... 

Nhimg roi nam thang qua. Dan da noi tiec thuong nhung ngudi nam xuong khien dan chung khong con 
qua so hai chinh quyen. Ai cung tu dat cau hoi : 

Ngp duoi am phu khong c6 chinh quyen xa hoi chu nghia thi sao ? ...Khong ciing bai day du to tien 

chiing ta se tro thanh ma doi ...Ngudi noi chin suoi la ma doi thi ke song noi duong gian lam sao mo 

mat ma may ra dugc ? ... 

Khong ken khong trong, khong nghe cau hat dua vong, ngudi chet lam sao biet dudng biet loi ma di 

ve coi trdi ? ...Khong vao dugc coi trdi, chi c6 each sa xuong dia ngue lam moi cho nga quy ...Nhu the 

hoa ra con chau lai chinh la nhung ke lam hai cha ong, x6 day ngudi mau mu rugt ra vao noi hang 

hum, mieng ran. 

Chao 6i, each mang mdi c6 may chue nam, edn to tien chiing ta da song may ngan nam cd le ... Nao ai 

biet dau la neo dudng xudi, dau la con dudng nguge ...Vay mudn cho chae an, cii lam theo each ciia 

cac cutuxua .... 
Nhung euge chuyen trd tham len nhu the thoat tien chi u ap trong moi can nha, dau giem sau nhung biic 
tudng va cac khudn ciia ddng im im, nhimg dan dan chiing Ian den nhung budi tu tap quanh am che, mam rugu 
, va sau cung, chiing theo dam dan cay cudc len nuong, xuong \'udn, thdi mot nggn liia ndng bdng trong Idng 
thdn ap. 

The rdi, viec gi den, se phai den. Mot dgt phan cdng du dgi ciia dan lang bung no khi cdng an xa den 
tran ap gia dinh dau tien dam keu ggi dgi ken dam quay lai nghe cu. Gia chii da tra mot mdn tien phong bao 
dac biet, vugt qua mgi mo udc ciia cac nhac cdng khien hg dii gan lieu mang. Tuy nhien, dng ta cung khdng 
dam don thuong ddc ma duong dau vdi chinh quyen. Ngay tit khi dng bd gia cdn dang nam tren giudng hap 
hdi, dng ta da tham len den timg nha, keu ggi mgi ngudi cung dimg len hanh ddng. Bdi nha nao cving cd cha gia 
me yeu, mdi lo tang su la mdi lo rudng cdt cua tat thay cac gia dinh nen mgi ngudi ddng Idng hudng img. 
Cudc van ddng dien ra em a trong bdng tdi. Chinh quyen xa hoan toan khdng hay biet nen da ap den gia dinh 
tang chu mdt each hdng hach, kieu cang. Khdng ngd dan chung chuan bi img phd. Vita thay chu tich va cdng 
an xa budc qua cdng nha dam, ngudi ta lien ndi trdng am am. Cac bd lao nghe hieu lenh keo tdi quay kin san. 
Gan bdn tram mai dau hoa ram Ian dau bac. Them nua, dan ba tre con ditng vdng trong vdng ngoai nhu dgi 
quan ling chien. Tinh the la lung khien cac chitc sac run chan. Hg danh xudng gigng : 

Neu cac dng cac ba mudn quay lai hii tuc, phai chiu trach nhiem trudc phap luat. Chung tdi den day 

chi de nhac nhd mgi ngudi. 

Chung tdi khdng coi viec tang ma la hii tuc. Chung tdi coi day la viec hieu nghia. Cac anh ndi hii tuc 

nghia la tit ngan xua den nay cha dng chung ta toan phudng ngu ddt, chuyen lam nhung viec xang bay 

hay sao ? 

Chung tdi khdng dinh ndi the. 

Hii tuc ? Vay cac anh mudn ndi gi. Yeu cau tra Idi ranh mach trudc toan the dan chung. day, sdm 

hay mudn, mudn hay khdng, mgi gia dinh deu phai lo viec hieu viec hy. Khdng ai tranh dugc su bat 

budc ciia kiep lam ngudi. 

Chi thi ciia cap tren da ndi rd : viec ken trdng theo Idi cii la hii tuc. Chiing tdi chi cd phan su thi hanh. 

Chiing tdi khdng the giai dap. 

The ngay mai huyen uy ra lenh cho cac anh dao md dao ma id tien len cac anh ciing cit nham mat lam, 

khdng can hieu dung hay sai. 

Cac dng ditng qua Idi, dang khdng the ra lenh lam nhitng dieu phi ly, phi nhan nhu vay. 

Cd day !....cac anh quen nhung chiing tdi chua quen : Nam con ga, cap tren ciia cac anh da ra lenh 

triet ha chua Lan Vu va bien hai ngdi chua dudi niii thanh Idp binh dan hgc vu. Cac lao lang phai keo 

len tinh uy keu cau dng Lgi Den, hg mdi tha cho. May la dng Lgi Den da titng an nhd d dau ; bdc 

com ngudi, hup nude dua nha chiing tdi nhan mieng trong nhitng nam den tdi. 
Chinh liic ay, trudng cdng an xa xudng gigng trudc : 

Thdi dugc, neu cac dng cac ba thich tuan theo cd tuc thi cit lang lang ma lam. Chi cd dieu chiing tdi 

hoan toan ditng ben ngoai su viec ... 
Ndi xong, anh ta bam chu tich xa chudn. Hai ngudi vita ra khdi ngd, tieng ken trdng lap titc ndi len am i, 
nita nhu thi uy, nita nhu khieu khich. Cdng an xa ghe tai chu tich, ndi tham : 

Dimg cd lo mo. Ngudi xua da bao rang: 
" Chiing khau ddng tit, dng su ciing chet "... 
Chu tich xa Idng da hoang mang khdng biet ndi nang sao vi thay ga dan dng ndi tieng sat da hung dit 
bdng nhien idng phuc dam ddng mdt each de dang nhu vay ...Ba thang sau, dng bd gia ciia xa trudng cdng an 
chet, ddi ken trdng dugc mdi den ngay titc khac. Dich danh anh ta mang trau thudc lan tien phong bao ra bieu 
cac nhac cdng .... 



Au Zenith - Duang Thu Huang - 78 



Tu ngay ay den nay, bao nhieu dai chii tich va xa tnrang cong an thay doi. Nhung viec hieu hy a Xom 
Tieu Phu khong ai con ban. Nguai ta tuan theo phong tuc ciia to tien nhu mot su nghiem nhien. Chinh quyen 
cap tinh Ian cap huyen gia do nhu khong nghe, khong thay. 

Nho vay cai chet ciia ba Quang dugc huong du mpi le nghi. Ken trong, xe tang, ca phuon, huang hoa 
linh dinh. Nha cua sach banh sau hai mua bi tan pha boi can benh ma doi nhung ong Quang da vay ba con bo, 
nam ta thit Ion de lam ma cho vg. Thien ha rung minh : 
No den the tra bao gio cho xong ? 
Ngudi doc mieng hon thi bao : 

Ba nay dung la quy doi. Chet roi van con doi mam cao, c6 day. Chac ong chong phai lo cho du vi so 
baay quay ve am ... 
Nhung dau sao thi ca Xom Nui cung phai cui dau kinh ne mot ong chong nhu the. 
Ong Quang a lai nha dung bay tuan le. Ong moi su ve doc kinh cho vg vao ngay ciing tra vong, ten ggi 
thong thuong de chi ngay thii bon muoi chin sau cai chet. Lan nay, thay vi tieng nhac la tieng tung kinh go 
mo suot dem truong. Ong nga ba muoi mam c6 chieu dai ba con, lang gieng roi som hom sau, danh xe ngua 
xuong tinh tit liic troi con toi den nhu muc. Lang gieng nghe tieng ngua go mong tren san va thay nggn den 
bao nha ong treo liic lac noi cang xe rgi sang dam suong mil : 

Ong ay dang lam cai cho cong truong tinh sao lai con danh xe ngua theo ? ...Chang le vTta xay nha vua 

buon duong dai ? 

Co troi ma biet. Ngudi lam ban nhieu be nhu ong ay lam gi chang noi. Bay gio ng nan ngap dau ngap 

CO, ong ay phai lo each kiem tien chii. 

Dung la chvt tai di voi chu tai ...troi cho each kiem tien, troi lai bat cong mot con vg nhap hon quy doi. 

Noi phi thui chii gia nhu quy doi ma roi vao nha chiing ta chac chi c6 each dem chon song. 

Cai ong nay noi ghe ca tai. Nhung cua dang tgi, dung la kinh hon tang dom . Tu thud so sinh toi gio 

chua nhin timg thay canh nhu the. Chi nghi den thoi, da du son da ga ... 
Lang gieng ban tan, va sau moi lan ban tan nhu vay, hg cam thay hai long voi mai nha minh, voi cai 
hanh phuc nho be vua tam tay cua minh, voi nhvtng gi so phan da an bai cho hg . Hg theo roi ong tit xa, tit noi 
Xom Tieu Phu heo hut ay, vita to mo vTta khac khoai ... 



Mua xuan lanh leo nam ay qua di nhu con ac mgng. Tiep den mua he oi nong dot nggt va chua chat 
giong bao, thit giong bao cua mua thu den som. Nhvtng con mua lu thang sau thang bay don len ngay giiia 
thang tu khien cac con suoi cuon ao ao lam nhieu doan dudng sut Id. Viec dgn lu, dap dudng tieu phi biet bao 
tien cua lan nhan cong. Ve de nhu sung vao cudi he, tieng ve keu inh di ca ngay lan dem khien nhvtng ngudi gia 
khdng ngu dugc. Tre con bi het dich cum lai den sdt bach hau. Tieng tre khdc nhu xe vai khien khdng gian 
cang nhdi nhoai, nggt ngat. Thdi tiet thay ddi bat thudng, cudc sdng cving dao Idn mot each bat thudng. Nhung 
noi lo au xua cd lai quay ve , keu ra ra nhu tieng ve trong tam hdn phap phdng hoang mang cua ngudi dan. 
Mac cho chinh quyen lan cac doan the hdi hgp, ran de, dan lang quyet dinh mdi cac nha su tren chua Lan Vu 
lan hai ngdi chua dudi chan mii dgc kinh giai han trong ngay le ra he. Thdng thudng, le ra he chi lam trong 
mot ngay, nhung nam ay, do qua nhieu su bat thudng trong trdi dat ciing nhu trong cudc sdng, ngudi ta lam 
le ba ngay lien, cd phudn treo rgp san chua, dan lang tit gia tdi tre ngdi sung kinh dgc kinh, hy vgng con gian 
du cua cac bac quy than se ngudi diu .... 



Ong Quang trd ve lang vao ngay cudi cung cua dip le. Chiec xe ngua cua dng la chiec xe duy nhat trong 
Xdm Tieu Phu cd mui che, the nen ngudi ta nhan biet dugc ngay. Ong cd ve gay hon xua, dudi mat han them 
vai nep nhan nhung tieng cudi ngao nghe khdng thay ddi. Mot nita mua xuan vdi mot mua he, dng da tra du ng, 
ca gdc lan lai, lai bieu them mdi chu ng muoi thudc vai lam qua. Xdm gieng nhin dng nhu nhin ngudi lac tit 
cung trang xudng. Ngudi ta thi tham khao nhau ve mgi each kiem tien cua dng. Nhung nhung cau hdi ludn 
ludn cdn la nhvtng cau hdi. Khdng ai kiem soat hay dd tim dugc dudng di Idi lai cua con ngudi nay. Cudc sdng 
cua dng nam ngoai tri tudng tugng cua thdn dan. Ong khdng chi dan ngudi Xdm Tieu Phu ma cdn tuyen dan 
cua cac huyen lang gieng xudng lam ne lam mdc noi cdng trudng thanh phd. Mot khi da sap xep cdng viec 
cho cac toan thg, giao quyen cho dan em than tin, dng bien ngay cung cd xe ngua. Vai tuan sau, dng quay lai 
kiem soat chat lugng thi cdng, ban bac, thoa thuan cdng xa vdi thugng cap cving nhu vdi ha cap, rdi sau bvta 
com rugu dai thg, nang chen len ha chen xudng vdi mgi ngudi, cudi ha ha khi nghe du thit chuyen tieu lam. 



Au Zenith - Duang Thu Huang - 79 



ong lai mat tam nhu nguai lam tro ao thuat. Khong ai c6 the theo roi ong, nhimg ong lai c6 biet tai theo roi tat 
thay moi nguai, ngay ca khi ong vang mat. Dung hy vpng lua dao ong. Tat nhien ong cung chua timg lua dao 
hay gian doi voi ai nhung dam dan da theo ong xuong tinh kiem com deu biet luat le cua tro choi va khong ke 
nao dam mao hiem Mxcft mat con ngudi loi doi ay. 

Sau khi tra het no nan, an mot bua com voi con chau, chiec xe ngua cua ong lai go mong len duong vao 
mot sang tinh suong. Lan nay, ngudi ta nghe tieng nhac cat len tit chiec dai Suong Mao ong deo ben minh. Cai 
thii may moc giong nhu cue gach den ma c6 the phat ra du thii bai hat, lan nhung giong noi veo von dang con 
la do vat huyen bi truoc mat dan que. Ngay cac quan chiic huyen cving chua the c6 dugc mot vat la ki nhu the. 
Lang gieng mo cua, dung nhin theo chiec xe ngua, va lang nghe tieng nhac xa dan. 

Lao nay oach that !... 
Ngudi ta binh pham. 

Khong oach da khong phai lao Quang. Co nha ai dam lam den ba muoi mam c6 vao bon muoi chin 

ngay vg chet dau. Ma day con la quy doi da an tan pha hai gia tai. 

Neu ba ay la ngudi binh thudng hien thao cho tdi phut nhay vao trong hdm chac ong ta phai lam den 

batram mam c6 ?... 

Cha phai noi !... 

Ong ay bao nhieu tuoi ma trong cdn chac nhu cua gach the nhi ? 

Ba ay sau muoi, ong ay sau muoi mot. Ho lay nhau theo cong thiic :Gai hon hai, trai hon mot. 

A ! Sau muoi roi thi khong cdn phai nghi den chuyen tai hon. Tu nay ve sau, ong ay chi cdn viec nhat 

tien bd vao tiii ! 
Do la y nghi phd bien cua dan Xdm Tieu Phu. Ho mudn rang mot ngudi chdng tan tinh tan nghia nhu 
ong at han se d goa den cudi ddi de hoan thien hinh anh cua mot ly tudng dao due. Bdi con ngudi ludn ludn cd 
nhu cau hudng ve mot ly tudng dao due, mien la cai ly tudng ay dung hoa than vao chinh ho. The ma cudi mua 
ddng nam ay, ndi cho that chinh xac la ngay hai muoi lam thang chap dng Quang lai dung dung dan ve mot cd 
vg tre. Mot cd gai may da may thit, cap mat lung lieng sac nhu dao cau, ddi may dai qua thai duong quet den 
tan chan tdc. Ngay dau, cd ngdi tren cang xe di qua dudng lang, vua trd chuyen vdi dng vua dong dua ddi 
chan va cudi nhu nac ne, nhieu ngudi tudng lam la con gai nha Quy : 

Ua con cai Mo sao bdng nhien nay da nay thit nhanh the nhi ? 

Chac mat dng cd nhai, con Mo nao ma to Idn den the dugc ? Nd chi nang mot xach tay chii may. 

Chang le lai la con Man ? Con be mdi mudi lam. Nghe gigng cudi la hoac, ran danh. Tdi chac khdng 

phai nd. 
Hg khdng can chd dgi lau. Ngay tdi hdm ay, san nha dng da chdn rdn lang gieng. Den mang-xong treo 
giua san, soi sang den tan vudn trudc, vudn sau. Ngudi ta udng nude che, an du loai banh keo va nghe dng 
gidi thieu mot each van tat : 

Day la cd vg mdi cua tdi. Cd ay ten la Ngan. 
Mgi ngudi chua kip ndi cau nao, cd gai da tien len, nhoen mieng cudi : 

Em chao cac bac. Cam on cac bac tdi mung cho chiing em. Ngay mot ngay hai chiing ta se la nhung 

lang gieng. 
Dan lang gan nhu a khau. Giac mo ve ngudi chdng ly tudng sap dd, tan nhu vdi VTta mot ngdi nha bi VTii 
trong con mii Id. Hon the nua, cd dau tre qua, lai dep qua, den ndi mgi ngudi mudn tac thd. Cd ay mac chiec 
ao canh lua xanh, cap vti nay cdn cdn, ngon lanh nhu hai bat xdi nen nang tay. Cap mdng cong lugn mot 
dudng ngoan muc dudi Idp sa-tanh den nhanh. Eg dui cving vay, chiing han len mdi khi cd budc, dac biet ggi 
bao nhieu dieu hao hue cho canh dan dng khi gid thdi ngugc chieu. Mat cd cung den nhanh nhu sa-tanh, 
nhung lai ban ra nhung tia lua lung lieng khien tim ngudi loan nhip. 

Chac chan dng Quang da hieu than gan rudt cua dam dan dng, nen cao gigng nua dua nua that : 

thanh phd toan nhung ngudi dep nhu vg tdi trd len, dng nao mudn, tdi gidi thieu cho tiic khac ; 
Canh dan dng nhu dugc nit ludi, nhao nhao : 

Mudn thi cving mudn, nhung tiii khdng xu, gai nao them. 

Long va cving nhu Idng sung, tdi cving dang mdt lam day ...Ong ma keo dugc cho tdi mot cd dep bang 

nua vg dng, tdi xin lam quan gia, coi sdc nuong vudn khdng cdng cho dng cho den chet. 

Dung tin mdm mep lao ay, cai quan chuyen vay ludng mudn quyt. Xua nay nhung ngudi cho lao vay 

ng chua ai ddi dugc mdt hao. Cd giiip thi giiip tdi day. 

Cac dng cac ba thay chua ? Ean ndi khd day ! Ddng den gai la chang cdn tinh nghia gi. 
Cau chuyen ram ran trong khi cd Ngan da nit xudng bep de nau nude chuyen che va bay tiep banh keo ra 
dia dai khach. Ngudi ta ngdi den qua nua dem. Da hai nam can nha thenh thang cua dng tdi lua tat den, gid 
mdi lay dugc khdng khi ndng am cu. Tuy nhien, dau chuyen trd nhu phao nd, lang gieng van dao mat tim 
nhung dua con trai. Quy khdng thay mat. Ca cau lit Quynh cung khdng. Gia nhu dia vi ngudi khac the nao 
cung bi dam ba cau hdi deu. Kieu nhu : 

Cau ca cau lit di dau chua ve ? 



Au Zenith - Duang Thu Huang - 80 



Hoac la : 

Nha CO them nhan khau mai ma mpi nguai lai bo di chai dau vay ? 
Hoac la : 

Hom nay la ngay nhan dien me ke, dang le cac cau con trai phai bung tra boc thuoc moi dan lang moi 

phai dao !... 

Dai loai la nhu the. Dan que von khong thieu loi canh khoe ngoat ngoeo nhu vay. Nhung c6 le tai via 

ong Quang Ion, noi trang ra rang ong ay sang ca, duong an loi a deu tren can mpi ngudi, dan ngheo trong thon 

mang on ong ay phai tinh den ca tram chii khong phai doi ba chuc cho nen ngudi ta danh nen nhung loai loi le 

ngam ca dam Ian ot chi thien trong hong. 

Dem ay, tren duong tro ve nha, ho khao nhau : 

Thang ca khong them den, thang ut bo di. Nha nay loan den noi. 

Loan lam sao dupe voi ong Quang. Cii nhin ve mat ong ay thi biet. Ngudi nhu the c6 chay nha cung 
khong chop mat. 

Noi phet I...C6 la long gang da sat con cai hon loan cung chang va noi bat com. 
De roi xem ai c6 ly ! ...Chang can phai cho lau, khong mai thi mot, con tot phai xuat dau. Ai ca cupc 
voi toi ? 
Khong can ca cupc thi sang hom sau , mpi ngudi da thay chii tich Quy den tham bo. Anh ta go cua am 
am. Ong Quang gat gipng hoi voi ra : 
Ai lam rpn len day ? 
Con day. 

Ve di, tao cdn dang ngu. 
Bo md cua, con cd chuyen can noi. 

Chuyen gi cung khong noi liic banh mat nay. Tao mdi di xa ve, dang cdn mudn nam cho gian lung. 
Bd day di. Con cd nhdi... 

Day la nha tao, tao mudn ngu den liic nao tuy y. 
Nhung con cdn phai len xa lam viec. 
Len xa la viec cua may, ngu la viec cua tao. 
Chu tich Quy dung hoi lau trudc khudn cua gd ddng im im, mat dd du. Nhung rdi, anh ta cung phai bd 

di. 

Lang gieng nin thd nghe cupc ddi thoai giua hai cha con, khdng sdt nua cau, mia chu. Dan dng cung nhu 
dan ba, xdn xdn na ddng cung nhu nam muoi, sau muoi, tdc tren dau trdn ca tieu Ian mudi, khdng ai khdng chii 
tam theo rdi cai man kich hiem hoi noi thdn da. Cai man kich, ma hp biet chac chan se cdn di qua rat nhieu 
Idp lang. 

Ngay hdm ay, lang gieng quanh quan lam cd vudn, hoac nhat dau, nhat lac, sang ngd ...bat cii thii cdng 
viec tun mun nao, cho phep hp theo rdi dupe mpi tieng ddng xay ra trong ngdi nha dng Quang. Hp nhin thay 
hai canh cua md ra that tre trang : Chin gid rudi, mudi gid hay non trua ? ...Chac cung phai tam ay. : 

Lao Quang bay gid da ra dan dd thi ...Ngudi thdn que khdng ai dam ngu mudn the ... 

Thdn que hay dd thi ciing chi cd mot dau hai tay, hai chan vdi cai chan thii ba lung lang dudi dam 

Idng dai. Du khoe nhu hum cving da chinh luc tuan. Cap mdng cd vp tre thay lay nhu vay, rap xong 

mot quan phai ngu mudi tieng mdi lai hoi. 

Nay ba Tam, nghe thang chdng de xdm cua ba tan chuyen hay chua kia ? ... 

Chang cii lao nha tdi, dng nao nhin thay cd Ngan cha nhd nude dai ...Chi cd dieu cac dng khdng the bi 

vdi dng Quang. Cac dng chi la phudng dua mdc thdi ...Da dua mdc dung cd chdi mam son. 

Cai nha ba nay. Ba ndi the cd nghia la ba tu nhan la mam gd mdc a ? 

Tdi nhan qua di chii !Tdi khdng la thii mam gd mdc ddi nao tdi phai chiu sudt ddi hung cai thii dua 

mdc kia. 

Con mu trdi danh thanh vat ! Dem nay thi may biet tay dng !... 



Day la cau chuyen trong bua an dung ngp, khi nhung ngudi lang gieng vua xdi com vua dua mat liec 
qua san nha ben kia xem ong chu tich Quy da quay lai chua ...Nhung dng ta chua quay lai. Chi nghe tieng ga 
keu quang quae, rdi sau day la tieng cudi cua cd Ngan. Gipng cudi den la la, vua sanh sdi vua tho tre. Cd cai 
gi dd tuoi hon hdn nhu hoa mua xuan trong gipng cudi cua ngudi dan ba mdi mudi tam tudi nay. Rdi tieng dng 
Quang ndi trong bep. Chac la ca hai dang lam com. Chi cd hai ngudi thdi vi cau ut Quynh da bd ve nha ba 
ngoai dudi thdn Ha. Chung nua tieng sau thay cd Ngan bung mam di trudc, dng Quang cam chai rupu thudc 
theo sau , rd ra la canh tuan trang mat. Hp an com d nha tren chii khdng an dudi bep nhu mpi ngudi. Phii quy 
sinh le nghia la the. Lang gieng phai kien nhan chd cho tdi sat bua com chieu, mdi thay Quy quay ve. Liic ay. 



Au Zenith - Duang Thu Huang - 8 1 



ong Quang va c6 Ngan dang thu don nam gian nha ngang dugc dung chiia do gia dung va luong thuc. Hai 
ngudi hi hue khuan ra san hang dong bao tai de lua nhung chiec con c6 the dung thoe ngua hay eo kho. Quy 
di ngang san, mat ham ham : 

Con muon noi ehuyen v6i bo. 
Ong Quang nhin eon trai, gan gipng : 

Muon noi ehuyen thi phai vao nha. Muon vao nha phai ehao ehu nhan roi moi duge buoe qua bae 

eua. Anh la ehu tieh, dung dau mot xa ma phep an phep a toi thieu eving khong thong suot. Anh lanh 

dao ai ? 

Con ehao bo roi. 

Trong nha nay, ngoai toi ra con c6 vg toi. Truac day me anh la vg toi. Bay gio ba ay mat toi lay eo 

Ngan. Co ay la ehu nha nay. 

Con khong eo thu me ranh nhu vay. 

A ...Anh khong muon thu me ranh nhung toi lai muon. Toi lay vg eho toi ehu toi khong lay eho anh. 

Bo lay ai eung duge nhung phai nhin nguge nhin xuoi ehu. Dau bo hai thu toe roi. 

Toi khong ean anh day toi. Toi lam dieu gi toi thieh . 

Nhung eon la eon truong. 

Con truong hay eon thu trong gia dinh nay eung vay thoi. Tat ea deu tay toi gay dung. Toi ehua nho va 

duge diia nao. Ke tit ngay ehung toi euoi vg, dung nha eho anh den lue me anh mae benh, an Id niii Id 

doi, la eon trudng anh da do dan toi duge mot dui bd hay nua ta Ign ehua ? 

Khong mot dau gao, khong mot ddng xu, khong mot manh vai ...Den mot vien keo mut eung khong ? 
...Toi noi su that hay toi dat dieu eho anh ? ....Tat ea deu tu tay toi ma ra. Su ton tai eua mai nha nay la 
do toi do mo hoi soi nude mat ...Anh ehua bao hieu nudi me anh duge bua nao, anh ehua ghe vai da 
dan tdi duge ean thde nao thi ehd nen venh mat len nhan eon trudng ...Hay giuong mat nhin thien ha, 
ed thu eon trudng nao ehi dao an nhu anh hay khdng ? 



Anh eam khau, eung hgng khdng dam eai. Vi xua nay ehi ed ehung tdi bu tri, gieo vai, eham lo eho 
vg ehdng anh edn ehua timg xay ra ehuyen nguge lai. Vay anh la thu ngudi ehi ha mdm ra ehu khdng 
bao gid lip tay xudng. Da the thi hay biet than biet phan. Dung dem eai thu trudng hao ra ma hu doa 
tdi. Tdt nhat la bude di eho khuat mat ! 

Cude ddi thoai xay ra ngay giua san. Ong Quang da khdng he ha gigng ma lai edn ndi toang len eho ha 
eon gian du. Cd ngudi eho rang dng ed tinh ndi oang oang de lang gieng nghe thung ; de tit nay ai ed mdm thi 
eap ed nap thi day, ditng ngita ludi day vao viee eua dng. Ngudi ta eiing lai nghi rang dng danh gue dita eon 
trai nhu the la de nd phai nhue nha ma ghi khae tan gan tan rudt la trong ngdi nha nay, ehua ke nao duge phep 
vugt qua mat dng. Va de nd quen di giae mo thita tu. Bdi da tit lau, ngdi nha thenh thang nay la giae mo ban 
dem Ian ban ngay eua dita eon trai trudng. Sau khi vg xdn ra hai a Td Nga, Quy da quyet de bang duge dita 
eon trai dii phai ehiu ki luat dang hai nam, va ehite ehu tieh eiing phai treo hai nam mdi bd nhiem. Nha ngang, 
nha dge, nuong \'udn, nhitng dan ong, nhitng eua ehim eua ndi ma ngudi trong nha eiing nhu ngoai ngd ludn 
ludn ddm ngd la eam bay ma ehae ehan dng Quang da biet tit lau. Ngudi ta eho rang eiing da tit lau dng dan do 
mgi su va mdt ngay nao dd, dng se nga xudng mat ban tat thay nhitng quan bai, nhitng phep tinh da dii thdi 
gian edng trit nhan ehia trong de. Cude hdn nhan nay la dip de nhitng eon tinh ay duge bde Id ra. 
The nen, xdm gieng nin thd theo ddi eude ddi thoai . 

Ngay tdi hdm dd, mgi ngudi keo tudt tudt tit thdn Thugng xudng thdn Trung, tu tap d nha ed Vui. Ngudi 
ta ke lai khdng thieu mdt dau phay, dau eham eude ddi thoai giita hai eha eon. Sau eude ddi thoai ay, Quy 
ditng ehdn ehan giita san hdi lau . Ong Quang va ed Ngan tiep tue giii nhitng ehdng bao tai lam bui bay mii. 
Khdng ai ndi them nita Idi. Trong su im lang dd, dng ehu tieh xa nit lui am tham : 
Mdt eude nit lui khdng ken khdng trdng. 
Ai dd len tieng binh pham. 

Mat keo nay, bay keo khae. Thang Quy khdng ehiu thua dau. 
Ngudi khae phan hdi. 

Cdn keo vdi eii gi nita ? Tdi khdng benh dng Quang vi udng rugu an eom nha dng ay, nhung tdi biet 
mudi dieu dng ay ndi dung ea mudi. Ke tit ngay dung vg ga ehdng eho eau Quy, ed bao gid hg duge 
gap mdt mieng nem mieng ehao eua nd dem eho ? 
Vi nd y la dng ay hai ra tien. Con khdng y vao bd thi y vao ai ? 

Lam ngudi ehd nen y vao ngudi khae, dii la eon eai hay bd me. Cdn da y lai vao ngudi khae tite la 
ehap nhan phan an bam, thi ehd len mat day dd ai, ehd nen ddi hdi eai gi ngoai phan su eua minh. 
Ndi nghe de, nhung eon gai nd mudi ehin, bay gid dng Quang lai 
rude mdt dita mudi tam ve lam me ghe thi nd ehiu sao ndi ? 
- Con eai Mo da mudi ehin rdi a ? Nghe ma giat ea minh ! 



Au Zenith - Duang Thu Huang - 82 



Ong ngii me hay sao ? Cau Quy nam nay bon muai mot roi con it 6i gi ? Ong ba Quang lay nhau khi 

ba ay mudi tam, nam sau de lien con trai. 

Ke ra thi cving bat tien. Vg thang Quy hoa ra de dugc c6 Ngan. 

Com ai nguoi nay an, giuong ai nguoi nay ngii. Cupc song thoi bay gio doi khac. 

Doi den may thi nhung nguoi c6 lien quan mau mu van phai ngoi cung mot mam, nam duoi mot mai 

ngoi. Do do, khi c6 su bat tien, khong tranh dugc viec nay sinh mau thuan . 

Theo ong the nao la bat tien ? 

Bat tien la su nghich mat, trai voi le thuong a doi. Cac ong thu hinh dimg vg thang Quy dung canh c6 

Ngan. Mot ben dung me nai xe, can c6 tro xuong, vu chay toi ron. Ben kia ngon nggn nhu mam c6 

day, lie phang nhu lie chim cau, bap tay Ian nhu bap ngo, da trang nhu tning ga boc. The ma bat con 

me nai xe kia phai ggi me Ngan oi ...thi qua nuc cuai !... 

Toi nghi rang con mat ong xuc xao dom ngo mot each thai qua. Nguoi ta ggi nhung ke nhu ong la loai 

de xom. 

Dugc la de xom cang tot, toi khong tit choi loi ban khen cua ong. Nhung tra lai chuyen nha ong 

Quang, toi cho rang thang cha Quy ghen voi bo. Doi thud nha ai bo can mieng thit nggt sot, con lai 

phai gam xuong ong, xuong dui ? Chinh cai nghich canh ay thieu dot tam can ong chu tich. 

Chuyen tam phao ! Cai nggn lua thieu dot tam can diia con trai trudng chinh la gia tai ma no dinh ninh 

la ke thua tu. Cac ong cac ba c6 thay tit sau khi de thang Phii ong chu tich no mat no may titng gio 

titng khac hay khong. Cai cii lieu chiu ki luat dang hoa ra lai la canh bac thang Ion. Bo la Quy con dat 

ten la Phii giac mo sang giau khong chech di dau dugc. Bo la con trai trudng, con la chau ngi dich ton, 

be nao khi ong Quang khuat niii cua na ciing roi vao tiii nha no. Dii bay gid theo luat tren giay trang 

muc den thi con cai binh dang, binh quyen nhung thdi thudng ngudi ta van cit theo cai luat thdi xua. 

Nay CO mot ba me ghe mudi tam, giac mo tieu thanh khdi . Chac chan la nhitng dita con khac se ra ddi. 

Co Ngan cd the de mudi hai dita con trai to nhu cdi da Id. Cdn ong Quang, tuy da sau muoi nhung 

site vdc ay ciing phai cho ra Id dam sau dita roi mdi chiu quy tien ...Hoa ra cdng lieu de dita con trai 

cua chu tich Quy bong thanh cdng cdc. 

Ong ndi ngang bd me ! Cd Ngan cd de mudi thang con trai nita thi anh Quy van la con trudng. Con 

trai anh ta van cit la chau dich tdn. 

A, mgi ngudi be cai nham. Tit thdi xita thdi xua, luat phep ciing da quay dao. Da cd luat thi ciing cd 

cai chdng luat. Ngay den ngai vua ciing cdn cd chuyen truat thai tit lap the tit hudng chi gia san cua 

than dan ? Luat nao ciing nay sinh trong bd dc cua con ngudi. Oc lien vdi tim. Tim dap theo chieu 

nao, dc quay theo chieu ay. 

d ...d ...Cd ly ! 

Tdi chang tin ! Ndi gi thi ndi, ai ciing phai nhin lang nhin nude ma hanh xit. Phep vua thua le lang. Tit 

ngan nam xua td tien da day . 

Ddi nao ciing cd ke vita nhin lang nhin nude VTta ngoanh mat nhin ra thien ha. Binh thudng hg xit theo 

mgi ngudi, nhung khi can thiet hg cd the dap len nhitng Idi dam tieu. Cac dng cac ba khdng nhan ra 

rang dng Quang chinh la thit ngudi nhu vay hay sao ? 

d, dng ndi chi phai ... 

Bay gid, cdn ai nghi ngd nita khdng ? Ai nghi ngd gio tay len cho tien dem. 

Hdm nay dau phai la ngay hgp bau td trudng san xuat hay ke toan hgp tac ma ddi gio tay bieu quyet ? 

Tdi hdi lai, cd ai nghi ngd nhitng dieu tdi phdng doan hay khdng ? 



Khdng ai nghi ngd, nhumg ngudi ta van am itc vi mot le gi dd chua ndi ra dugc. Mot thit cam tudng vd 
ciing khd dien dat. Cd biet bao y nghi, cd biet bao cam giac Ian khuat mot each xao quyet khien hg khdng the 
hieu tudng tan , lai cang khdng dii kha nang cat nghia . Chi mot each la dgi chd. Cau tra Idi se la cua thdi gian ! 

Sang hdm sau, mot thieu nien tit thdn Ha len gap dng Quang, ndi rang cau Quynh nhd nd den lay quan 
ao, sach vd, rang tit nay Quynh se sdng dudi thdn Ha vdi ba ngoai va hai cau rudt . Lang gieng nghe thay cd 
Ngan ggi chdng ra tiep khach. Cau tra Idi cua dng Quang kha sd sang : 

Tdi khdng biet cau la con cai nha ai, lau nay tdi kiem an dudi tinh nen khdng cd dip qua lai cac thdn 
khac. Vi the, tdi khdng the giao tai san cho ngudi la mat ...Cau ve ndi vdi thang Quynh rang quan ao, 
but sach, dd dac rieng tu cua nd deu mua bang tien trong tiii tdi. Neu nd mudn cd nhitng thit dd thi phai 
dem dau den gap tdi chit khdng nhd dugc ai khac. 
Duong nhien la anh chang thieu nien kia phai nit lui, khdng ken va khdng trdng, theo nhu Idi md ta cua 
hang xdm. Budi chieu hdm ay, hai ngudi em trai ba Quang den go cita nha anh re. Cd le trong tham tam hg 
run sg trudc dng nen phai he nhau ciing di mot lugt, hy vgng cai cau ca : 
« Hai thang danh mot chang chdt ciing que ! » 



Au Zenith - Duang Thu Huang - 83 



bao gia cung chinh xac. Luc do la gia bua com chieu nen xom gieng mugn each xin muoi, xin ma den 
hong chuyen nha ong. Chu nhan khong nhung niem no cho dii thii ma con pha tra moi va cheo keo khach : 

Nhan tien c6 hai cau em vg toi toi choi, cac ong a lai an com cho \-ui. 
Le ra chung toi da lam vai chue mam moi lang moi nuoc nhung theo phong tuc, phai dgi qua ngay gio 
dau cua me thang Quy. Cung chi con gia mot thang thoi. 

Oi, chung toi khong dam phien nhieu the . 
- Chang phai cac ong phien nhieu ma la chinh toi muon c6 dip cung nang chen len ha chen xuong voi 
nhau. Tieng la lang gieng lien vuon lien ngo nhung quanh nam toi di vang, chi mua dong moi c6 dip tu tap 
voi ngudi cung xom trong thon. 

Vang, thoi thi ong da c6 nhoi !... 
Ngudi ta chi dgi den liic ay de ket thiic man xa giao muon thuo, muon thuo sao mep va gia doi nhung 
khong ai dam bo di. Chu nhan ggi voi xuong bep : 

Duoi nha vat them cap ga nua nhe. 

Da, em nghe thay roi ! 
Co Ngan tiic khac tra loi. Duoi bep, ngoai c6 con c6 ba Tu mom, dang tay nem tay chao xao nau do an. 
Ba la chau ggi ong Quang la cau rugt, nam nay nam muoi chin nhung van con trinh. Me ba chet vi thuong 
han khi ba tron muoi tuoi. Cha ba nuoi con dugc hai nam sau cung chet do hi cuon. Muoi hai tuoi ba da nhat 
quyet o rieng, khong sg c6 don, khong sg ma quy, khong lay chong. Lang nuoc khiep hai vi mot diia con gai 
moi ngan ay tuoi da nhat quyet giu tien duong de tho cha cung me. Ngudi ta bao ba c6 so tu tai gia. Dong hg 
ngi nha ba cung da timg c6 nhieu ngudi dan ba song dgc than theo kieu ay, ngudi thi lam chu mieu, ngudi md 
phu nhay dong, ngudi la hg ly trong nhung nha thuong lam phuc cho den chet. Khong nghe ai noi ve chuyen 
tinh duyen thdi son tre cua ba. Qua thuc, ba khong phai ngudi cd duyen cd sac. Than hinh nhd be, ran rdi, 
guong mat binh thudng nhung cam lem va mieng hoi mom. Chinh me ba ggi yeu la con mom, sau do thanh 
ten. Ba Tu mom khong dep nhung cung chang xau gai. Moi ba do va mat sang nhu nude, long lanh. Oi ke trong 
lang kem ba dam bay diem ma van cd chdng cd con dang hoang. Cdn ba phai chap thuan ca mot ddi hiu 
quanh. Phai chang kiep trudc ba la ke da doan, lam chdng nhieu vg nen kiep nay ba phai tra qua ? Hay vong 
linh cac tien nhan bat ba phai la gai gia de giu ban thd cho ddng tdc, to tien? Khong ai tim dugc Idi giai dap 
cudi cung nhung trong tham tam, hg ne trgng ba. Ve phan dng Quang, dng thuong ba mot each dac biet. Tuy 
khong ndi ra mieng nhung tat thay nhung gi ba Tu cd trong tay, tit do dac, virdn tugc, bd ngua cho den quan 
ao, kim xuyen deu do dng Quang tu tao. Hai ngudi vua la cau chau vTta la ban thdi au nhi, rdi sau dd lai cung 
la ban ddng mdn. Ngudi ta ke rang Ian dau xudng tinh lam an, dng Quang chi mua cho vg chiec nhan mot 
ddng can nhung lai mua cho chau ddi bdng tai hai ddng can rudi. Ba Quang khong dam thd hoi ghen. Biet rd 
trong tim dng, cd chau thieu nhan sac kia mdi chinh la ngudi dugc tin can va xdt xa nhat tren cdi tran, bdi hg 
bi giang trdi trong mot mdi lien ket ngoai le wa la tinh cdt nhuc tham sau vua la su tuong ddng bang huu. 

Budi tdi dau tien dng Quang dan cd Ngan ve lang, trong khi tat thay hg hang lang nude cdn dang tac hgng 
vi khong biet an ndi xung hd ra sao, ba Tu mdm da don da mdi : 

Xin cac dng cac ba dung tra xoi banh. Hdm nay la tiec nggt cho mg Ngan tdi ra mat lang gieng ! ... 
Rdi ba cao gigng ggi cd Ngan : 

Mg Ngan hay dung tay ra chao hang xdm . Cii bd day cho chau. Rdi mgi viec khac xong. 
Rd rang, thai do cua ba la mot su dinh danh chinh thiic, mot thii khang dinh chinh thiic ma khdng ai cd 
quyen bat be. Hg danh tac ludi bao nhau : 

0, tre thi tre nhung theo thii bac hg hang, nd dugc ngdi chieu tren. 
Con me Tu mdm trung thanh vdi cau nd that ! 
Rut cudc chang cdn each nao hon la phai chap nhan ngudi dan ba la hoac, mdi mudi tam tudi ranh kia la 
cd, la di, la mg, la ba tre, tham chi la cu tre theo thii bac hg hang tuy trong bung chiia day am lic. 

Bua com chieu nay, khdng hieu do trdi xui hay dat khien ma ba Tu mdm lai den giiip cd Ngan nau nudng. 
Tren nha chua can am tra, ba da bung len mot mam cd day ngdn ngdn : 

Mdi cac vi vao chieu. Mg chau tdi dd ndi che dd xanh, ngdi an dudi bep cho tien. 
Ay chet, ba xu the chung tdi nudt lam sao ndi ...Thdi nay dan chu, binh dang binh quyen, dan ba dan 
dng phai ngdi cung mam cho \'ui. 

Cam on cac dng, khdng phai khach khi lam vay. Hai mg chau tdi d dudi bep cung du rugu, dii thit, dii 

mdn xao mdn nau nhu cac dng day, khdng thiet mieng nao. 

Ndi xong ba te tai xudng bep, de cac thuc khach dugc tu do. 

Rdi bua an bat dau. Ca sau ngudi deu im lang bdi rugu ngon , dd an cdn ngon hon nua. Qua tinh nhung 

cau chuyen khd ndi khdng the nao hoa nhap vdi mot bua an ngon. Chung phai chd den khi tiec sap tan. Khi 

xuong Ign, xuong ga, xuong ca da day le quanh mam, khi rugu ngon da tham vao huyet quan khien con ngudi 

trd nen hang hai, hoac mau nhiem hon nua, la nhap vao nhung con bdc ddng, ludi cua hg mdi trd nen mem 

deo, ngdn tit, ly le mdi tit cac hang hdc trong sg chui ra. Dudng nhu la hai ngudi em re cua dng Quang da chd 



Au Zenith - Duang Thu Huang - 84 



nrgu ngam de bat dau cupc sinh su, cai viec ho cho la trach nhiem toi cao tnrac vong linh ba chi wa chet 
chua trpn mot nam : 

- Cam on bac da cho chiing em dugc com no nrgu say ... 
Ong thii nhat bat dau : 

Bay gio, vice am thuc da xong, chiing em xin dugc cat nhoi. 
Ong thii hai hang gigng noi tiep. 
Chu nhan cuoi : 
Cac cau cii tu nhien, c6 nhan da day : rugu vao loi ra ! Nguoi xua da noi vay, khong it thi nhieu, 
phai CO ly. 
Chau Quynh dang o nha ba ngoai, tam tu dau buon, boi roi. Khong noi bac cung hieu no ra di vi sao 

Cau nham, toi khong hieu. Nhung thang tre ranh bo nha tron hgc c6 ca tram ly do, lam sao toi c6 thoi 
gian ma Ian mo nhung chuyen trong tiii chiing no. 

Bac la nguoi an com thien ha da mon bat mon dua may chuc nam nay. Con chiing em chi la bgn thon 
dan quan quanh noi goc \'Uon, x6 niii. Khong dam, ma c6 dam cung khong dii tai dau ly voi bac. 
Nhung qua thuc tinh canh chau Quynh hien nay lam tat ca gia tgc phai dien dau. 
Tat ca gia tgc phai dien dau ? Cau noi thuc hay bon ? Ma gia tgc nha cau hay gia tgc ben toi ? Dieu 
do phai ro rang. 

Gia tgc ben ngoai. Truoc tien la ba ngoai. Roi den chiing em day. Nguoi ta van noi :chet cha con chii, 
xay me bii di. 
Toi hieu roi ! 
Ong Quang cat loi roi cat tieng cuoi ha ha. Tieng cuoi ciia ong vang khap nam gian nha, vgng ca xuong 
bep khien ba Tu mom Ian c6 Ngan phai tho c6 ra nghe : 

Vi xay me bii di ma me thang Quy, thang Quynh lai khong c6 em gai nen bay gio cac cau phai dong 
thay vai tro do ...Tot qua, xua nay toi chua timg thay thii tinh cam man nong ay dugc bgc 16 ...Gio 
cac cau da c6 tam, xin cac cau cii viec lo cho chau ...Nhu the la cac cau thuong toi, cat do ganh nang 
tren vai toi. Vay la chau ciia cac cau c6 phiic, ben ngi Ian ben ngoai deu la cho tua. Con nguoi ta ma 
dugc ca hai be, ta phii huu bat thi so se do nhu xoi gac, mang chac tua thanh tri. Cac cau cang lo cho 
chau dugc day dii gia dinh ben ngoai cang niic tieng thom ... Toi nuoi no ngan ay nam, xet ra cung 
khong con phai an han . Gio, mudi sau tuoi, no muon an com huong Igc nha ngoai cving la le thuong 
tinh. Ai song tren doi cung phai c6 ca cha Ian me, chang ben nao trgng, chang ben nao khinh. 
Noi doan ong quay lai ba vi khach lang gieng : 

Tien dip c6 lang gieng chiing kien, toi nhuong toan quyen huynh truong cho hai cau. Ke tu nay, viec 
hgc hanh, com ao, roi viec dung vg ga chong cho chau trong tuong lai, ba ngoai va hai cau se dam 
duong. Nhu the, han thang Quynh se ung thuan. Ma me no duoi suoi vang cung mat rugt mat gan. 
Hai ong em re chua doi dap dugc loi nao, ong da ggi voi xuong bep : 
Chiing toi xong bua roi, duoi nha c6 che c6 chao thi mang len. 
Co ngay day cau. 
Ba Tu mom tra loi. Chua day phiit sau, mam che dugc bung len . Sau nguoi tiep tuc an trang mieng. Ba 
ong khach vua an vua ngong don danh tra ciia hai nguoi em vg voi noi to mo xen Ian con tuyet vgng. Con hai 
ong kia ciii mat hiip che, khong dam ngang len. Han mon che khong con nggt ma dang ngat trong hgng. Roi 
khi mon che chua ket thiic, ong Quang da ggi vg moi goi banh keo dem ve bieu me vg cu, ve tuoi cuoi than 
nhien den miic hai nguoi em vg chi c6 each cam goi qua ma chay cun ciit ra khoi ngo, khong the bat noi mot 
cau chao. 

Con lai ba ong lang gieng voi chii nhan, vTta uong nuoc xia rang vTta chuyen van. chon tham son, buoi 
toi bao gio cung tinh lang hon duoi dong bang . Ong Quang mo chiec dai Suong mao cho cac vi lang gieng 
nghe ca nhac. Chung niia gio sau, cac ba cac c6 da nhgn nhao tien vao san, nguoi vay den pin, nguoi cam 
duoc : 

Ong Quang bat cai dai to len cho chiing toi nghe nha voi ... 

Nao, banh keo thanh pho het hay con ? Chiing toi den kiem mieng cho nggt gigng chuyen gau dem 
nay. 

Ba chu mai dau , thap nggn den len cho thon xom dugc viii. 
Den mang-xong lai dugc treo giua san , sang tung bung khap tren nha Ian duoi bep. Ba Tu mom bung 
noi che do xanh to nhu noi chao la da ngay ram thang bay ra dai khach, theo kieu nhung bep an tap the : Mot 
thiing bat Ian thia sach bong dat ngay tren ban, ai nay tu dong miic an. Khi noi che can, c6 Ngan lai tiep tuc 
mo nhung thiing banh va nhung hop keo moi. Chon thon da, viec an uong van la thii tuc khong the thieu, dau 
nguoi ta thuong dao dac mot each khinh bi : 
« Mieng an qua khau thanh tan ... ». 



Au Zenith - Duang Thu Huang - 85 



Nhung ngay sau do noi tiep troi qua giong nhu nhung lop lang cua mot tan tuong ma ngudi dien Ian 
ngudi xem deu dong vai dung dung mot each vo vinh. Cac dien vien, chac chan la nhung ke thuong ton tam 
can. Chu tich Quy khong cam chiu, nhu moi ngudi du doan. Anh ta duong quyen. Muon hay khong, quyen 
luc cung la thii sue manh nhin thay ro rang tuy khong so mo dugc. Voi danh nghia chu tich, anh ta c6 the huy 
dpng de dang nhung ke duoi truong nhu cong an truong, chi hoi truong chi hoi phu nu, bi thu doan thanh 
nien.. Them nua, c6 mot thii quyen luc v6 danh v6 dien v6 hinh nhumg ai cung cam dugc, ngui dugc, ay la thii 
sue manh cua thoi doi ....Quy tin vao sue manh ay eving ngang ngua nhu anh tin vao con trien cua chinh quyen 
xa, thii buu boi ma anh ta dang giu khu khu trong tay. 

Truoc het, Quy phai hiep dong voi diia em lit, boi eugc chien dau nao cung can luc lugng. Luc lugng 
cang hung hau, thang Igi cang gan tam tay. Trong eugc dau nay, dong minh dang tin cay nhat chinh la anh em 
rugt. « Anh em nhu the chan tay, vg chong nhu ao coi thay qua Ian ... ». Xua nay, Quy va Quynh it quyen 
luyen nhau, phan vi su each biet tuoi tac, phan Quy van ngam cam thay cha me yeu diia em ut hon anh ta va 
anh ta se c6 nguy co khong dugc thua huong phan Ion gia tai neu ga em trai nua ngo dai, nua lang tinh nay 
thanh dat. Theo thoi thuong, diia con ut c6 quyen the truong neu bo me dong long ung thuan, mot khi con 
truong CO nhung khiem khuyet ve nang luc, tu each hoac tit thud Igt long da mang san nhung sa sut ve tri nao. 
Ong chu tich khong cam thay bi de doa vi minh thieu nang, nhung chinh su khon ngoan Igc loi cua ong c6 the 
lai la con dao hai luoi, c6 kha nang quay ngugc lai ma « sat chu ». Bay gid, su xuat hien cua cai « con di ao 
xanh tu noi nao noi nao md den» chinh la co hgi de anh ta thu Idng diia em, thu phue no va bien no trd thanh 
canh tay dac luc cua minh, dieu anh ta da lam vdi hau het nhung ddi thu trong Xdm Tieu Phu ke tit ngay dugc 
bd nhiem lam chu tich xa. 



Ve phan Quynh, mgi su hoan toan trai ngugc. Cau em trai dugc chieu chudng, dang edn d tudi trang gid 
mai an mai choi nen chua nghi den su ddi. Ddi khi, thien ha cd the thgt hdi : 
Mai day, nha cao cua rdng se ve tay ai ? 
Quynh chi cudi dap : 

Hdm qua, hdm nay, va ngay mai deu thudc ve cha tdi het. 
Neu ngudi ta cd gang : 

Chang nhe dng ba Quang chua he cd y dinh lam di chiic hay sao ? 
Cau ta lien dd mat, gan cd dap : 
Bd me tdi cdn vat dd trau, cd gi phai lam di chue ? 
Sau dd, khong ai cd the cay mdm anh chang dugc nua . Cdng bang ma ndi, Quynh tdt bung, chi cd dieu 
ham choi va ngai viec. Tu thud Igt Idng den khi me chet, Quynh chang nghi nggi gi. Mgi su da cd ngudi chd 
che, lo lang. Ngay den cai chet givta dudng cua ba me, trong khi cau ta bd nha di choi ngu lai xa ben, gia nhu 
ngudi khac, at phai tu vd xe tam can, ndi an han am anh den mat an mat ngu. Dang nay, anh chang chang 
may may hoang hdt. Khi bi hg hang qud trach, cau ta rau ri mat vai gid rdi sau dd den bvta an lai danh thang 
da bung, chung da lung. Rdi tdi den, lai chdng cu len ma ngu. Y het diia be len ba . Hg hang ndi mai eving chan 
mieng, phan nan vdi dng Quang, dng chi cudi cudi : 

Cha me sinh con trdi sinh tinh. Tdi biet lam sao ? Nha nay chi cd hai diia sinh ddi la lo an, lo lam lai 
biet tinh trudc tinh sau. Nhung chung nd da dau quan cung mot budi... 
Rdi dng budng tieng thd dai, va mat dng dang len ndi budn ma mgi gia dinh cd con tai ngu deu thau 
hieu. 

« Thdi ly loan, nude mat roi nhu sudi. 
Cd mgc trong vudn, sdng vang chuyen dd sang. » 
Ddi ngudi phu hoa vdi dng : 

Canh nha tdi ciing the, diia khdn bd ra mat tran het ...Cdn lai d nha khdng thang dun ra thi cving dam 

do. 

Cii gi chung ta ! Mgi noi deu the ca. Nude non la nude non chung. Chien tranh da tdi, khdng canh cua 

nha ai khdng bi gid dap. 

Ngudi ta cho dng Quang la ngudi bd vi tha, de tinh. Ngudi ta cung cho rang cau ut Quynh cd Idn ma 
khong CO khon ; tuy chang den ndi dam do nhung chac chan khdng phai la ga trai dang hoang, biet an d mot 
each chin chu, biet phan su cua minh ddi vdi gia dinh cving nhu xa tac. Rieng chi cd viec cap sach den trudng 
cau ta cung da lam khd ba me bao nhieu Ian .... 

Vay ma khdng hieu vi sao cai ga doang vi, vd tam, dam dd ay lai bd nha ra di ngay hdm dau, khi xuat 
hien ngudi me ke tre. Cd le, dd la ndi ban khoan Idn nhat cua xdm gieng, va trudc het, cua dng chu tich xa. 
Anh ta Ian Idi xudng thdn Ha tim hieu can duyen. Khdng can lau la, hai ngay sau ngudi lang da biet rang cau 



Au Zenith - Duang Thu Huang - 86 



lit Quynh phai long ba me ke. Ngay phut dau tien khi c6 Ngan dat chan vao nha, chang trai da chet lang di vi 
ve dep xieu dinh do quan ciia c6 gai ao xanh kia ; va trong tri tuong tugng no nghi rang c6 la ngudi vg ma troi 
dat dan den cho chinh no, boi « gai hon hai trai hon mot », c6 Ngan voi no vua xoan cai cong thiic vang cho 
hon nhan , cai cong thiic da dugc thu thach qua hang ngan nam ...Chac chan con mpng tuong dugc xay cat 
trong chop nhoang roi tiic khac do vo. Tat ca tan bi kich trong long chang trai xay ra ven ven trong vong nua 
ngay troi. Tu buoi sang chiec xe ngua ciia ong Quang dua c6 dau moi ve lang cho toi luc nhap nhoang mat 
ngudi, khi no lang lang bonhaxuong thon Ha ... 

Chuyen con trai me vg ke cua bo xua nay khong hiem, trong nhung truong hgp nhu the ngudi ta van 
thudng ket an ngudi dan ba lang lo di thoa « quan v6 luan v6 loai, chai ca bo Ian con ». Si nhuc ngudi dan ba 
la su de lam nhat, no khien dam dong ha da, dau rang trong dam dong ay phan Ion lai chinh la dan ba. Tuy 
nhien, doi mat vdi tan kich ciia cau lit Quynh, dan lang ngan ngai khong dam chui « con di thi thanh v6 loai 
v6 luan muon ngu mot Ian vdi ca thang con Ian ong bo ! ».Trudc het, bdi c6 Ngan vua ve lang dugc nua ngay, 
du CO di cving chua du thdi gian hanh nghe quyen rii. Dieu thu hai, va dieu nay quan trgng hon : ong Quang 
dung sung sung ben canh c6 Ngan. Co ndi hay khong ngudi ta cung ngam hieu : Lao gia Igc loi ay khong ngan 
ai bao gid. 

Bdi the nen khi ong chu tich tung cau chuyen cau lit Quynh me c6 Ngan khap xdm cung thon, no cving 
chi kich dong dugc nhung nhdm ngudi dang can xin con dau cho mot ban sao ly lich, hoac giay chiing nhan 
khai sinh, ket hon, khai tii. Ma ngay nhung ngudi nay, cung chi dam ninh ngt cho qua chuyen cdn sau do tim 
each lang mat Quy : 

Dung chgc mom vao chuyen nha ngudi ta ! ...Loi thoi da cu dau no ghe vo sg. 

Dan Xdm Tieu Phu bao nhau lay chi khau that chat hai mep lai. Nhung tren ddi, mgi su « tu bao nhau » 
hay la « tu nhu » chi la phuong thiic tron tranh hay thoai thac su thuc ma thoi. Giong nhu nhung dua tre cang 
sg ma thi cang thich nghe ke chuyen ma, ngudi ta cang lam ra ve v6 tu thi trong bung cang soi sue td md Ian 
do ki. Co CO nhin chang nua, cung chi dugc hai muoi bdn gid ...Sau day, ngudi ta lai khao nhau ranh re da may 
Ian ong chu tich den tim cau em, hg ndi vdi nhau nhung gi, sau rot ong anh ca chui cau em ut la : 

« Do cu Ian, do dun ra, com chang mudn an, bong dung bung bat cut ma va ... » . 

Ngudi ta cho rang cau ut von tinh hien lanh, nha nhdt, vua sg cha, vua xau ho vi me me ke nhu dieu do 
nen anh xui khon xui dai gi cung cu mot muc lac dau : 

« Em chiu thdi, lam nhu the trdi bat tgi chet ! ». 

Nhu vay muu ke lien minh ciia Quy that bai tram phan tram. Ke tit nay, cugc chien song mai nay chi cdn 
lai minh anh ta giu mot ben tran tuyen. 

Luc ay, da la nhung ngay cudi cung cua nam cvi, nha nha deu chuan bi don tat nien. Nam nay, at han Tet 
phai to vi nam ngoai trdi qua ret nen hau nhu chang cdn ra ve Tet. Ai cving chd dgi su bu tra cua trdi dat de cd 
dugc mot dip vui ve, hgi he. Bai dat dau thon Thugng da dgn sach, dao san Id cam cgc chuan bi cho cugc thi 
cd. Ben canh do ngudi ta cung san sang cho cac trd chgi ga, tha chim. Nam nay, dudi huyen dang cai cugc thi 
chgi trau nen dan Xdm Niii cung cu ngudi xudng du. Dau dang bam gan tim rugt, chu tich Quy cung phai lo di 
mdi dgi cheo ve dien dem tat nien, bdi mdn an tinh than la mot trong nhung diem quan trgng ngudi ta van 
nhin vao ma danh gia nang luc cac quan chiic xa. Md sang ngay hai muoi tam, chu tich ni cd Vui cung xudng 
huyen, lo viec td chiic dem lien hoan. dudi do, anh ta sai cd bi thu chi doan : 

« Cd di dd cho ra tung tich con Ngan, cdn nhung viec khac, mot tay tdi lo dugc . ». 

The la theo cong thiic : nhat cii ludng tien, cugc xudng niii nay hoa ra de vua lo viec nude viec lang, vua 
giai quyet mdi thu nghich rieng tu, qua la con tinh hoan hao. 

Phan cd bi thu chi doan, VTta chap hanh menh lenh cap tren, lenh cua chu tich Ian phd bi thu chi bg xa, lai 
vua cd dip thoa thich ndi td md ma d dia vi mot cd gai khong chdng, cd phai che day cho that ki, mot thii che 
day cong phu nhu ngudi ta niit cho chat mot hu mam da trd mui. Trong tam trang hao hiic nhu vay, cd khong 
ngai ngan trd het tai thao luge von san cd d mot ngudi ludn ludn ddng vai gia chii. Neu ndi : Manh vi gao bao 
vi tien, thi cd la con ngudi cd quyen manh bao hon han nhieu ngudi dan ba khac. The nen, sau khi chia tay ong 
chu tich, cd chay tudt xudng cong trudng tinh, noi ong Quang la mot trong ba ong xep uy tin nhat ciia dam thg 
ne, thg mdc ; cung lai la noi ong da gap cd Ngan. Vui tin chac rang mgi dau day mdi nhg la d day. 

Co khong lam, chi trong niia ngay cd da than tdm dugc toan bg tinh sii ciia cap vg chdng tudi tac khap 
khieng kia. Qua budi trua, cd diii tien vao tiii mot tay lai xe cdng trudng : 

Ddng chi cho nhd mot chuyen Ha Tay. Tdi can giai quyet viec khan cap ciia gia dinh. 
Lai xe khat khudng dap : 

Tren nguyen tac, chiing tdi khdng cd quyen cho ngudi ngoai cdng trudng leo len xe ... 



Au Zenith - Duang Thu Huang - 87 



Nhimg noi xong, anh ta cung khat khuang thoc hai tay vao tiii, mom chau ra huyt sao. Trong chiec tiii 
ao bao ho lao dpng thung thinh, chac chan anh ta da nan ki chiec phong bi c6 Vui tuon vao, dinh gia no mot 
each chinh xac. Khi cau nhac cham diit, anh ta lien hat ham bao phu xe : 
Ra phia sau di thang nhoc. 

Thang nhoc phu xe vot ra phia thung xe tiic khae, a do no ngoi ket giua nhung chong bao xi-mang va 
nhung be go cop-pha ma noi dai, neu xay ra va lac dot ngpt hay dung xe khae, chac chan no se bi de bep nhu 
con gian duoi nhung chong cop-pha khong 16 kia. 

Khi cau phu lai yen tam ha tam vai bat xuong roi, lai xe quay lai tac luoi bao c6 Vui : 
Thoi dugc, neu dong chi da c6 viec khan cap trong gia dinh ... Len xe di ... 

Co Vui leo len ca-bin, chinh chen ngoi canh anh chang lai xe, mot ga trai den thui den thui nhung com 
nhom nhu con nhai. Voi ve hung dung nhu the, c6 da di toi tan lang Khoai, xa Hung My, tinh Ha Tay, de : 
Tim cho dugc cai to con chuon chuon .... 

Toi hom do, chu tich Quy ve xa nhung c6 Vui con phai ngu trp noi dat khach de hoan thanh cai sii 
mang ma ong chu tich da giao pho. Sam chieu hai muoi chin moi thay c6 tro ve, mat tuoi nhu hoa, vai vac mot 
tiii day hang Tet. Chu tich Quy dung don c6 ngay loi vao thon Trung : 

The nao ? 

Chuyen dau c6 do. Cii binh tinh. 

Hom nay c6 len mat gom nhi. 

Khong len mat, nhung tien tau xe Ian quan tro da het ca ta thoc roi day, ong anh a . 

Toi khae den. 

Ca doi, con Vui nay chua timg nhan tien den cua ai. 
Co bi thu chi doan xa dap voi gipng chac nich cua ngudi liic nao cving nang hau bao. Quy dinh vac giiip 
CO Vui bo hang tet vao nha nhung sue nho ra rang dieu do la 16 bich, kh6ng kheo ai nhin thay nguoi ta lai cuoi 
cho th6i mui, anh ta lien leo deo di theo c6 gai. Chac han dpc ro ve b6n ch6n tren mat Quy, Vui lien cao gipng 
quat : 

Anh ve di. Chuyen de den mai den kia chua th6i. Gio da sap ba muoi tet r6i, em con phai lo thu dpn 

cua nha, chuan bi ban tho ngay mai ciing gi6. Va lai, con phai dun nuoc tam g6i nua chii. Hai ngay 

di duong, an nho 6 dau, ban thiu ngiia ngay nhu dien, bui den kit 16 mui, so len toe nham nhu mun 

cua. 

6 ...th6i thi t6i ve vay. Mai c6 di xem cheo chii ? 

Duong nhien. Ca nam c6 m6t Ian, ai dai ma bo ? 

Quy v6i va di lu6n vi nho ra c6 gai gia nay tho cung ca chuyen tam g6i. Nguoi ta noi rang he Vui dang 
can tam g6i ma ai pha dam la c6 san sang n6i khung len, rupt du6i hp tiic khae. Nuoc tam g6i cua c6 g6m la 
buoi v6 buoi, huong nhu, c6 man trau, cii sa, hoa que. Tat ca dupe tr6n theo m6t ty le nhat dinh va dupe dim 
trong chiec n6i d6ng bay, nuoc bat dau sui tam la huong thom toa mic xom. Them nua, m6i Ian tam g6i, c6 lai 
con thap nhang tram cho mui huong huyen bi kia tam dupm vao toe Ian da , thanh thu viec tam tap cua c6 
gi6ng nhu viec tam g6i cua cac cung phi thuo truoc. Chi c6 dieu, cac cung phi thuo truoc cham chut da thit, 
nhan sac la de gpi tinh due \'ua, con c6, kh6ng hieu ai se la dang quan \'uong ma c6 thuong tr6m nho tham ? 
Th6i thi, danh phai cho thoi gian hoac cac bac quy than phan giai. 



Ra di nhumg dau sao 6ng chu tich cung kh6ng cat n6i con am lic : 

« Hoa ra cai con gai gia nay chang ne nang ai ... » 

Anh ta VTta di vua nia tham, mat nong phung phung du troi dang ret. C6 quen di nhung kh6ng quen n6i, 
cii nghi lai canh bi du6i, cun cut chay ra khoi nha « con gai gia » nhu bat cii ke lang gieng nao thuong den 
cua c6 ta de xin duong, xin mo, vay tien hoac nho chay may n6 ... la mach mau Quy lai giat dung dung hai ben 
thai duong : 

« No xem ca d6i bang dau, xem cut cung nhu ruoi. Con nay mat day that. No quen rang chinh minh la 
nguoi dau tien gpi y cho chi b6 cu no lam chi doan truong. Cai quan an chao dai bat. Kh6ng trach troi chang 
thi cho m6t tam ch6ng ! » 

Anh ta di het m6t vong quanh th6n Trung, gat dau chao lai nhung nguoi khae m6t each may moc ma 
chang phan biet dupe ai voi ai. N6i x6n xang d6t lua dung dung trong da. Vao gio nay, mpi trach nhiem voi 
xa da xong. Chuyen tet nhat, cung bai trong gia dinh xua nay vp con cang dang het. Trong 6c Quy chi quay 
cu6ng m6t hinh dang, m6t cai ten, m6t mau ao xanh, m6t nu cuoi lung lieng ....tat thay nhung gi thu6c ve : 
Con di Ngan ! 



Au Zenith - Duang Thu Huang 



« Con di Ngan, con di Ngan, con di Ngan ...» 

Anh ta tham chiii. Nhung trong liic tham chiii, anh ta van hieu rang anh ta dang chiii ngudi khac mot 
each v6 chiing c6, va dieu cot tuy voi anh ta bay gio la phai chiing minh bang dugc :Con di Ngan thuc chinh la 
con di, mot con di tram phan tram ... 

Nhimg tiec thay muon chiing minh dieu ay lai phai nho tay con Vui, cai con gai gia dong bong va hon 
hao kia, chinh a moi c6 the cung cap chiing cii. Cung la lu dan ba ca, meo doi at phai tim dugc each cao c6 
meo no. Bupe con gai gia nay di boi long tim vet con di vii may kia la thugng sach. Nhung ngua hay thuong 
CO tat, con Vui thao vat noi tieng nhung kieu cang, uong nganh thi cung chang ai bang... Nhung y nghi ay dua 
Quy theo con duong quen tro lai thon Thugng. Anh ta chgt nhan ra rang da sap den nha minh. Gio lanh dgc 
duong chiing cung lam nguoi di con uat lie. Sau rot, ong chii tich danh tu an lii : 

« Nhimg bay gio, c6 lie no c6 no rugt cung chang lam gi dugc no. Chinh no moi la ke biet ro nggn 
nganh mgi chuyen chii chang phai minh. Ma con gai gia nay khong phai diia de nghe ai. Thoi, dat chang chiu 
troi thi troi danh chiu dat. Ta phai xii nhun voi no vay » 

Anh ta buoc qua cong, vua liic hai diia con gai khieng chau quat tu viron vao san trong. Dual bep, noi 
banh chung soi luc buc, mui banh thom dang day khong gian. Lac dac da c6 tieng phao tep ciia tre trong thon. 
Khong khi tet xem chiing dang tran ngap. Quy vao nha, nem chiee xac-cot da bo len ban roi duoi thang chan 
nam dai tren trang ki. Nham mat lai, ong chii tich hinh dung ra canh dem mai : Dem mai, se la dem tat nien 
chinh thiic, nam nay thang chap c6 ba muoi ngay. Dem mai, se la dem cuoi cung ciia cai nam nii ro nay. Dgi 
cheo huyen se ve day dien tich : Thi Mau len chua. Chac chan ong Quang va con di Ngan se a nha chii khong 
di xem. Su vang mat ciia hg se la cai c6 tot nhat de dan lang dam tieu va liic ay, con Vui se ra tay. Chuyen di 
ciia no at phai dem lai thanh cong cho minh. Dem mai, se la dem chien thang. Anh ta vuot bung, tho danh uc 
mot tieng roi quat : 

- Diia nao dim cho tao noi nuoc la mui. Ca tuan roi chua duoc tam ! ... 



Cong truong xay dung ciia tinh luon luon c6 ba dgi quan thuong true hanh nghe, duoi su cai quan ciia 
ba ong cai than, thuong dugc ggi duoi cai danh mi mieu : Can bg quan ly ngoai bien che ciia tinh. Ong Quang 
chinh la nguoi cai quan dgi quan ne, mgc cua tinh so tai. Ong thii hai dan quan len tu tinh Ha Tay. Ong thii ba 
la xep song ciia dgi quan Phii Thg. Tni canh quan ciia ong Quang, hai dgi quan kia kem theo rat nhieu dan ba, 
con gai. Hg chinh la dan cay cuoc bao gan, som tim each kiem mieng com a xa noi chon rau cat ron. 

Tu thud sinh ra thi thanh, da ham chiia mot each biet dinh menh giua cugc song ciia pho phudng voi 
cugc song noi thon da. Su each biet nay chua bao gio dugc lap day : 

« Nha giau xii que khong bang ngoi le thanh pho. » 

Kiem dugc bat com noi dong lang v6 cung kho nhgc, ngoai cay liia ngudi ta chang the tim dugc ngudn 
san sinh Igi tiic nao khac. nhung noi niia can non, niia can rugng nhu Xdm Tieu Phu, cdn cd the nudi bo 
nudi trau, nudi ong, tha ga vit ...Nhimg noi binh nguyen, ciia nha chat hep, ngudi sinh sdi ddng diic, nhitng bd 
cd hep nhu giai ao khdng mgc du cd nudi trau cay, hudng chi tinh chuyen chan nudi ...Mgi su trdng vao cay 
Ilia, ma cay liia vdn cdi cgc khdng the ganh dii thii tien chi tieu : Tien mudi mam, dau den, tien qua banh le tet, 
tien ma chay cudi xin, tien thue ma, tien quan ao tu trang, tien hgc hanh thudc thang cho tre ...Vi le dd ma dgi 
quan ne mdc ciia dng Quang khdng cd mdt a na ddng, nhung d hai ddi quan kia, day nhdc dan ba Ian con gai. 
Ngudi ta van ggi chung hg vdi mdt cai ten chiia ngam su khinh bi : Gai cdng trudng ... 

Cu the hon : 

« Trai quan Nai, gai cdng trudng ». 

Quan Nai la noi nga ba dudng, noi nhitng doan xe ngugc xudi khap chau thd sdng Hdng thudng dung lai 
an udng, tam gdi, hoac tim nhitng thit nhu cau khac trong bdng tdi. Cd cau duong nhien phai cd cung, dii nha 
nude ngan cam bang mgi each. Tan di pha lai thi sau rdt chinh quyen ciing phai ung thuan de dan phd Nai dung 
len mdt day dai nhitng quan com, quan phd, nha trg binh dan, quan che nude hoa qua, banh trai va tram thit ba 
ran khac. Trai quan Nai vdn cd biet tai budn ban . Ciing tit lau do ning rinh tien hg thudng cd thii trang hoa, cd 
bac, ma d noi nao trd dd den da tdn tai thi nhitng ngudi ban ddng hanh vdi nd nhu lita dao, thanh toan an oan 
giang hd deu khdng the thieu mat. Dudi con mat ngudi binh thudng tuan thii sdng mdt each ne nep khudn khd, 
nhitng cudc an choi long trdi Id dat, ciing nhu nhitng cudc chem giet dam mau cua lii trai quan Nai gidng 
mdt thit benh dich hach, mdt con dau miia khiing khiep ma thien ha phai tranh cho xa. 

Xep hang thit hai sau trai Quan Nai, la gai cdng trudng, nhitng thdn dan da thao ciii sd Idng, nhitng ngudi 
dugc menh danh la : « bgn nha que hgc ddi » theo gigng ludi ddng danh cua dam dan dd thi hoac la « bgn 
ddng cdn » theo cai nhin gdm gdm ngd vuc cua chinh dan que. Dudi ca hai cai nhin thii nghich nay thi nhitng 
ngudi hdm qua chan lam tay bun noi rudng sau hay dat bai, hdm nay cdng cd co vai khuan gd vac gach noi 



Au Zenith - Duang Thu Huang - 89 



cong tnrang la lap nguai so sang, tit do qua tron. Cuoc song chung cha giua dan ong dan ba, trong khiing canh 
tap nap nhpn nhip ciia viec xay dung, cung nhu nhung cupc di chuyen khong ngung het noi no den noi kia ; 
truoc con mat nhung thon dan suot doi gan bo voi mot mai nha, mot manh rupng, tu che chan doi doi kiep 
kiep sau mot mai dinh va nhung luy tre nghin tuoi la mot cupc song dang ho nghi ve due hanh : 
« An dp, a tam ...lang thang nhu lu phuong cheo, nhu ganh hat rong ...» 

Thii cupc song la lung, bat yen nhu the khien hp mia them thuong mia kinh hai. Thoi doi, cai gi da khae 
ta, thi cii nho vao no truoc di da ...Neu khong tieu diet dupe, thi cii nem mot hon da len cho chae an. 

Do hieu dupe cai tam ly do, nhung nguoi dan ba wng que khi but ao ra di , mot ben vai mang nang 
nhung ganh np cua gia dinh, vai kia chat chong nhung si nhue ma chinh nhung dan que nem len hp, dam ra 
lieu linh. Hp c6 tinh tao ra mot thai dp thach thiic voi xa hpi, mot ve bat can, mot thii xuong xa trong loi ling 
xu, va coi su phan khang nay la sue manh giiip hp dung \iing. 

Vay, CO vp tre cua ong Quang la mot trong so nhung nguoi dan ba nhu the. Nhung c6 phu ho, nhung c6 
thp quet voi, nhung c6 thp xay ...nhung nguoi dan ba ganh vac thii cong viec nang ne ma thuong chi dan ong 
mai du sue voc dam nhiem. 

Mot buoi sang, ong Quang mai mot di qua khu dat trong, noi cam mot hang rao tam bp bang nhung cay 
epe go cao chua day thuoc ruoi lam ranh gioi thi cong giua dpi quan cua ong va dpi ne mpc tinh Ha Tay, chpt 
nghe tieng cudi re len timg hoi cua dam con gai. Ngac nhien, ong quay lai nhung roi chang thay mot ai quen 
nen lai tiep tuc thang duong ma buoc. Ngay liic do, ba bon c6 gai len tieng nheo nheo gpi, voi cai gipng Ha 
Tay khong trpn Ian dupe vao dau : 

Nay ong gi oi . . .Nay anh gi oi . . . 
Nay, ong anh « khau lao » oi, quay lai day c6 diia gpi.. 

anh gia banh trai, khau lao oi ....Quay lai day c6 a muon noi chuyen nay ...0 anh trai gia ... 
Trong bung hoi kho chiu nhung ong Quang nghi rang neu bo di, hp tuong ong la ke non gan va Ian sau 
hp se tiep tuc treu cpt mot each sam so hon ...Ong quay lai, buoc toi truoc dam con gai Ian na dong, ca thay 
hon mot chuc nguoi dang ngoi chen chiic ngay tren dong cop-pha. 
Toi day. 
Ong noi, nhin khap lupt nhung guong mat bit kin duoi cac loai khan chi con 16 ra doi mat dang tit di vi 
cuoi : 

Toi day. Nao, ai muon noi chuyen thi dung len. Toi khong quen ngoi xom ... 
Dam dan ba tiim tit quay lai mot c6 ao xanh, khan bit mat cung mau xanh, va doi mat khong con cuoi 
ma dang chop mot each boi roi : 

-A ta day. Chinh thi diia muon gpi ong quay lai. 
ConangNgan, len tieng di kia ... 

Chinh CO ta dat ten cho ong la « Anh gia khau lao » Bay gio lai im thin thit nhu thit nau dong ... 
Toi do ong Quang eving bat cuoi, dua mat nhin c6 gai bit khan xanh va nhan ra doi mat c6 ta dep me 
hon, doi mat ong chua timg thay tit khi biet chii y toi ke khae phai, noi mot each van ve thi do la « mat dao 
hat ». 

Khong ai noi gi them nita va ong thay dam dan ba sap roi vao canh boi roi nen quay di. 

Hai thang sau, tan bita rupu voi dam thp, ong Quang quay lai noi nha trp trong thanh pho. Lite do da 
sap nita dem, cong truong tat gan het cac ngpn dien chi con de lai nhitng ngpn den tren kho vat lieu hoac 
nhung noi xung yeu ma ke trpm c6 co dot nhap. Ong Quang vay den pin buoc qua nhitng loi mon do chan 
thp vach ra tren nen dat da cong truong. Chpt ong nghe tieng dan ba keu thet phia sau mot khu nha vita hoan 
thien phan cot gach, chua trat voi \iia. Tieng keu ay la tieng keu cua mot nguoi dan ba tinh Ha Tay : 
Buong toi ra !....Gidi dat oi ! ... 
Gioi dat oi !....Citu toi !... 
Ong chay ve phia tieng keu citu. Anh den pin rpi vao hai bong den dang quan thao quyet liet. Nguoi dan 
ba toe xoa ta toi, quan Ian ao rach tung titng manh. Ga dan ong to liin nhu con gau ngua, ban bp do xam. Nem 
cay den sang mot ben ong nhao vao tang hai cii dam lien tuc nhu biia ta vao chinh giita mat ga : 
Bat nat con dan ba nay ! . . . 
Quan ham hiep dan ba nay ! ... 
Mot cii dam nita moc vao ham. Roi ong tiim lay toe con moi khi ga dang con chua dinh than dupe ke 
tan cong ga la ai. Dung site luc toan than ong dap dau ga vao tuong tin chae do la cii don quyet dinh. 

Cii dap dau ay dung la cii don quyet dinh nhu ong du tinh. Ga dan ong quy xuong, bat tieng keu cua loai 
thu dit triing thuong. De chae an, ong boi cho ga hai cii da nita. Khi da thay ga khong con hy vpng gupng day 
dupe, ong moi nhat cay den pin, rpi vao mat cai thit « quan ham hiep dan ba ... ». Mot noi kinh hoang titc 
khae chay qua nhu con chop : Do chinh la ga pho quan tri van phong xay dung cua tinh. Ga khong true tiep 
giao viec, dinh gia tien cong, luong thao cho may ngan con nguoi tren cong truong nay nhung ga la tay chan 



Au Zenith - Duang Thu Huang - 90 



than tin cua con nguai quyen luc do. Chinh vi the, vua tit tnrong trung cap xay dung ra moi dugc hai nam, ga 
da dugc ong ta bo nhiem lam pho phong de tien vice sai bao . 

Trong tinh the ay, hoac troi xui dat khien, hoac vi than ho mang mach nuoc, nen ong da hanh dpng mot 
each khon ngoan. Rut cay tu va van deo noi c6 nhu mot thii bua, ong thoi am i khien ca khu cong truong dang 
im ang bong nhien vang dpng nhu xom lang thoi chay giac. Tieng tu va Ian den khu Ian trai thg Ian khu can bg 
quan ly cong truong. Bao nam nay chua timg c6 su la lung nhu vay nen mgi ngudi tay den tay duoc lu lugt 
chay toi. Khi nghe tieng chan ngudi ram rap sap toi noi, ong moi quay sang ngudi dan ba bi hai : 

Co dung yen, khong dugc bo tron nghe chua. Giu nguyen ao quan rach ruoi , giu nguyen canh giang 
xe giua thang dan ong kia voi c6. Tinh canh da the nay, khong viec gi phai xau ho. Co ma bo tron bay 
gid la giet toi. Hieu chua ? Con neu ngudi ta hoi sao cii dung su thuc ma trinh bay. 
Em ro roi a. 
Ngudi dan ba dap va ong chgt nhan ra mot ve quen thugc mo ho trong gigng noi cua c6 ta. Nhung phai 
chd den khi den cong trudng bat sang choang, khi dam dong da vay kin hg, ong mdi biet c6 ta chinh la c6 gai 
ao xanh, ke da dat ten ong la « Anh gia khau lao » ...Chinh c6 ta ...Va nhu the, dudng nhu dinh menh da lien 
kethg ... 

Phan sau do, khong c6 gi nhieu nhan. Mot khi dudi anh den sang choang, phoi bay canh mot c6 gai bam 
dap , ao quan bi xe ta toi , mot ga dan ong bi danh guc tren san, mat cdn dam dia mau tuoi , hon the nua khuy 
quan dang cdn cdi san, ngay lap tiic ngudi ta hinh dung ra mgi su. Khong can qua nhieu Idi binh pham. Tuy 
nhien, bao nhieu nam Ian Ign kiem an, ong Quang da qua thugc bai hgc : 
« Bao ve uy tin dang va nha nude » . 

Ong hieu rang ngudi ta cd the lat lai nude cd nhu trd ban tay va luc do chinh ong se trd thanh ke phai thi 
mang trong trd choi dudng dot nay. Vi vay, ong nhat thiet yeu cau ban quan ly cong trudng mdi cong an tdi 
lam bien ban. Rdi tiic khac, ong van dgng dam cong nhan ddi ba luc lugng phai chinh thiic lam chiing nhan : 
chinh quyen, ban dai dien cong trudng, cong doan tinh. Du dem khuya, dai dien cua ca ba to chiic tren danh 
phai Ian lugt keo den de ki xac nhan. Von la ngudi cd tai an noi, ong Quang lien mugn dip tuyen bd trudc dam 
ddng : 

Chung tdi dan vg con thien ha rdi bd que quan di kiem mieng an noi ddng dat xii ngudi nen khong the 
de hg bi ha hiep. Neu chung tdi lam khong du phan su, hg nhd vao mat chiing toi. Nay la dan ba Ha 
Tay, mai chua biet chung, la ngudi Phu Thg hay dan sd tai. Ddi vdi ai, chung tdi cung yeu cau nha 
nude phai bao ve ngudi vd tdi va trung tri ke cdn do. Neu ke cdn do ay ma chui vao hang ngu can bg 
nha nude thi cang phai nghiem minh. 
Chung tdi ddng Idng vdi y kien ong Quang ! 
Hai ong xep cua cac doan ne mgc tinh ban hudng ling tiic khac, hg nhin thay quyen Igi ciia chinh hg 
dugc bao ve trong co hgi nay. Bdi su viec xay ra vdi ong Quang « ke quen an sdng ndi gid, tim ran nhu gang, 
gan Cling hon thep » chii neu xay ra vdi hg, at chi cd each do tdi cho cd gai kia la : « Con di ngua quyen ru 
can bg dang » va tim each day cd di khdi cong trudng cang nhanh cang tot. The nen, mip sau lung ong, hg cao 
gigng nhac di nhac lai cai diep khiic : 

Chiing tdi hoan toan nhat tri vdi ong Quang. Cong trudng cd nhiem vti bao ve nhan cong. 
De giu gin nghiem minh uy tin ciia dang va nha nude, chiing tdi yeu cau xii ke cd tdi. 
Cdn ve phia nhung ngudi dan que dang khoac quan ao bao hg lao ddng, con uat han ao tdi nhu thuy 
trieu. Ngudi bi hai diing trong ddi ngu ciia hg, trong nac thang tan cung ciia cai xa hgi thu nhd nay. Cai tai hoa 
ma ngudi dan ba kia ganh chiu cd the se chd hg tren dudng ddi, vao mot ngay nao dd chang ai cd the doan 
trudc. Su si nhuc ma hdm nay cd ay phai nem rat cd the se la mdn qua cay dang ciia sd phan danh cho hg vao 
mot khoanh khac den diii trong tuong lai. hoan canh ciia nhung con ngudi chan lam tay bun, mac cam va su 
tiii nhuc ludn ludn la nhung Id than khong bao gid tat, li giu nggn liia cam thu va phan khang . Vao nhung dip 
nhu the, tinh bang huu sdng day cung mot lugt vdi y thiic thuong xdt ban than. Dan ong cung nhu dan ba, nhin 
thay trong cd gai bi giang xe ta toi kia ban dien xien ngang ciia chinh hg, nhu tam guong soi ciia sd phan, phan 
chieu nhung kiep ngudi ham hiu trong cugc sinh ton. Bdi vay, sau nhung Idi le ran danh ciia ong Quang, con 
gian du bung no, tua ho ngudi ta nit chdt khoa mot dap nude cho ddng nude hung du xdi xa tudn ra. Dam 
ddng vay quanh ga phd phdng xay dung, gid da ngdc dau day nhin mgi ngudi vdi ddi mat dan dd. Hg la het, 
chui nia. Hg nhd nude bgt, hg dap vao lung y. Dam can bg quan tri Ian tay trudng ban bao ve cong trudng deu 
phai ki vao bien ban trudc con phan no ciia dam thg. Sau dd, khong cd each nao hon, trudng van phdng ra 
lenh ki luat ga dan em, chuyen sang phu trach cong trudng dap da d Yen Bai. Su viec dien ra theo each thiic 
ma ngudi ta thudng ggi la hieu ling day chuyen. Trudng phdng xay dung cd ve hoang mang trong vai ba ngay 
dau. Dudng nhu ong ta khong mudn hieu su viec. Nhimg rdi thdi quen ludi suy nghi giiip ong ta bat lai nhip 
dieu ciia cugc sdng binh thudng rat nhanh. Va chang, ong ta cung chang can ay nay nhieu, vi ke ninh ngt thdi 
nao cung san ca ddng, mot thang roi mudi thang khac sap hang nhay vao the chd. Chua day hai tuan sau, ong 
ta da cd mot tay phd van phdng khac. Ga de tii mdi nhd be hon, banh trai hon, va dac luc hon. 



Au Zenith - Duang Thu Huang - 9 1 



Sau su kien nay, ong Quang noi tieng khap cong tnrong Ian thanh pho nhu mot vi anh hung, mot Tu Hai 
tai sinh. Va nhu the, tat ca moi nguai deu dugc hai long. 



Khi moi su da yen lang lai, chinh la liic tinh su cua ho bat dau. 

Khoi su, nang ao xanh tim each gap ong, mot tay xaeh tiii qua, tay kia eam hai ehai rucm thuoe : 
Em xin den eam ta ong. Khong eo ong, ehae em khong thoat noi thang eha ay. 
Khong CO gi !T6i la ngudi dan ong, giua duong thay su bat bang chang tha. Nhung ngudi khae gap 
ehuyen phi dao ly nhu the at han eung hanh su nhu toi. 
Su doi khong eo vay. Ong noi khiem ton thoi. 
Co gat phat di mot eaeh qua quyet khien ong ehang biet noi gi hon. Roi bat ehgt ong nhin thay hai ehai 
rugu thuoe eo dat len ban : 

Co mang rugu den eho toi a ? ... 
Vang, dung nhu vay ! Co gi ma ong phai ngae nhien ? 
Ong mim eudi : 
Rugu ai ngam day ? 
Em ngam lay. 

Co eung la dan nghien rugu hay sao ? 
Khong ! Khong nghien nhung biet uong. 
Vay sao ? 

Thoat dau, khong ai nghi la dan ba nen uong rugu. Nhung bgn em lam thg quet voi, hai tay treo len 
suot ngay, dem ve ngu dau ra roi tit ba vai xuong tan ngang hong. Co em eat eho thang thuoe bao 
dem ngam voi thii rugu nep eai tot, dem ve uong mot ehen truoe khi ngu se het dau. Em lam theo y 
nhu vay, qua nhien khong eon dau nua, ma ngu ngon giae lam. 
Ong im lang ngan ngo. Suot euge doi ong, day la Ian dau tien eo ngudi eho ong rugu, ma lai la mot eo 
gai. Hon bon muoi nam rong song voi vg eon, ehua bao gio ba nghi eaeh mua eho ong mot mon qua, eon eai 
ong eung vay. Trong gia dinh ay, duong nhu ong phai nghi den tat ea mgi ngudi, lo toan eho euge song eua tat 
thay mgi ngudi, nhung khong bao gid eo su quan tam nguge trd lai. Dieu do duge eoi la hien nhien. : 
« Bao bo anh, ong ay se giai quyet. » 
« Muon gi eii ban vdi bo. Dau roi eo do. » 

Ban than ong eung eoi ehuyen do nhu la duong nhien, bdi vi ong la ngudi lam eha, lam ehong, la tru egt 
gia dinh va ong eo traeh nhiem hoan tat traeh nhiem ay. Cuge song vdi nhung phien toai eua no ehat ehong len 
vai ong bao nhieu ganh nang . De dam duong nhung ganh nang ay, ong ehang edn thdi gian nghi den ban than 
minh. Gid, sau muoi mot tuoi, ong ehgt nhan ra Idng minh xao dgng, rang trong ong edn ed mot ngudi dan ong 
khae, ke do ed nhu eau duge eham ehiit, thuong yeu. 

Trong luc ong dang ban than vi nghi nggi, ed da nhin quanh quan roi nhat trong bg do tra eua quan trg 
mot ehiee ehen su, rdt day : 

Ong nhap thu ma xem. 
Ong dua ehen rugu len nhap thu, thay rugu rat ngon eho du mui thuoe da lam eho huong nep phai di 
nhieu. Co eham ehu nhin ong va hdi : 
Ong thay the nao ? 

Toi thay rugu ngon. Nhimg gia khong ed thuoe thi hon. 

Sao ong dai the ? Thang thuoe ay ed em ban dat gap mudi Ian tien mua mot lit rugu dau ndi. 
U, tdi vdn la ke dai khd ma ! . . . 

Ong dap, eham ehu nhin lai ed va bdng eam thay ngudi eon gai nay da la mot phan ddi eua dng tit lau 
lam, tit nhitng ngay ea ed Ian dng ehua xuat hien tren the gian. Cd the, dng mudng tugng mot eaeh hd nghi, tit 
nhitng kiep sdng xa xdi thud trude. Nhitng kiep sdng ma dng khdng hinh dung ndi, gidng nhu ngudi ta khdng 
the nhin thay nita ben kia eua vang trang nhung eai nita bi ehe khuat ay van tdn tai. Ciing nhu vay nhitng kiep 
sdng xa xdi Ian khuat trong eae tang may eao tham eua ki ite van tdn tai dii eon ngudi khdng hinh dung ra 
chiing ...: 

" Thue hay hu, hu hay thue ? Sao bdng dung ta thay euge sdng that la lung ? " 

Ong tu hdi, tiep tue eham ehu nhin ngudi dan ba dang ditng eaeh dng ehua day hai thude. Hdm nay, ed 
eiing mae ao xanh, ehinh mau xanh la dita ma dng da thay khi ed ngdi ehen ehiie giita dam dan ba phu ne, danh 
vTta. Ddi mat ed dep long lay, bay gid dng ed the nhin rd titng sgi Idng mi. Ddi may dai nhu hai net mue tau, 
keo tit ehinh son ean sang hai thai duong, gan nhu eham den ehan tde : 

" Cd nang xinh dep that ! Dung la ngudi trong tranh ! " 



Au Zenith - Duang Thu Huang - 92 



Ong tham nghi va bong dung cam thay dau dan khi nghi rang chi choc lat nua thoi, c6 se ra di, sau khi 
de lai cho ong hai chai nrgu thuoc Ian goi qua nhu mot su den on dap nghia. Ong se khong bao gio gap lai c6 
nua. Roi c6 se song cupc doi cua c6 va cupc doi ay chang he lien quan toi ong. Con ong, chac chan se ket thiic 
tuoi gia trong can nha trp nay, hoac trong can nha quen thupc noi Xom Tieu Phu, hoac tren chiec xe ngua 
hanh trinh giua hai noi do, voi nhung phan su ngon ngang va mon moi cua gia dinh. Voi nhung toan tinh, lo 
au, dan xep giua mot mo nguoi than, nhung ke tuong chung v6 cung gan gui voi ong nhung thuc chat lai xa 
lo xa lac, nhung ke chi quen chong chat len vai ong ganh nang ma khong he nghi den nhung nong noi ong 
tung trai nem, nhung nong lanh ong timg chiu dung, nhung mat dang at cay ong timg phai nuot vao trong. Va 
roi day, ong se chang the song mot each an binh dupe nua. Bai sau cupc gap go nay, cupc song phia truoc 
cua ong se tro nen v6 cung am dam. Va ong ?... 

Dong suy nghi ay khien ong bo vo, lac long. Co mot noi yeu duoi la lung, mot noi yeu duoi chua bao 
gio biet den tran ngap tam hon ong lam song mui ong cay xe. Hoang hot vi sp minh se khoc truoc mat mot 
nguoi la, ong vpi va lay bat dieu thuoc lao rit lia lia hai moi ro to roi ngua mat len tha khoi. Nhung gipt nuac 
mat Ian trao qua mi Ian xuong hai ben thai duong . Ong dan ra mot con ho roi lau nhau chui : 
Thuoc lao quan nay la thii Tien Lang deu. 
Con CO, CO van dung tan ngan nhin chen ruou tren tay ong, khong ngat thac mac vi sao ong lai che mon 
rupu thuoc nay, chpn thii rupu trang re hon muoi Ian, ong - nguoi anh hung da ciiu c6 khoi con tuyet vpng ? 

Vao chinh liic ay, chu quan buoc vao nhac ong rang bua com cua ong da chuan bi xong, rang ong c6 can 
lay them mon an moi khach hay khong ? Ong chpt nhan ra su that tho cua minh : Co di tit cong truong len day 
phai mat hai tieng ruoi dong ho, va liic nay da chinh ngp. Ong vpi va bao : 
Lo cho toi bua com khach. 
Doan quay lai c6, ong hoi : 

Co CO che dung bua voi toi khong ? 
- Vi sao lai phai che ? 
Co hoi lai mot each that tha. Va ong mim cudi : 
Vi CO cho toi la ke dai kho. 
0, day la em noi the. 
Vay that su c6 cho toi la nguoi the nao ? 
Em cho rang. . .rang ong . . .rat khau lao . . . 
Tra loi xong, chinh c6 lai pha len cudi. Co le vi c6 tu thay cau noi cua minh la ki cue. Nu cudi cua c6 cat 
di khoi da de nang len nguc ong. Ong cam thay trong tieng cuoi ay, trong anh mat tuoi cudi kia, mot Idi hiia 
hen ...Ong khong cdn thay sa mac cupc ddi trai ra phia trudc. Ong khong cdn thay bi de doa bdi cupc ra di cua 
CO. Trong tham tam ong tham hudng trudc mon qua tot lanh cua dinh menh. Budc khoi phdng trp, ong gpi chu 
quan ro to : 

Lo cho toi mot mam thinh soan nhe ! Hom nay cd khach dac biet !... 



Dung nhu Quy du doan : Vao dem tat nien, ca Xdm Tieu Phu den xem " Thi Mau len chua, tru vp chdng 
ong Quang. Hp khong di vi nhieu le. Trudc het hp dang d thdi ki ndng bdng ai an. Cd Ngan cdn d tuoi thanh 
xuan, at han. Nhung ong Quang cung da nhin dan ba gan hai nam, ke tit ngay vp bi benh Ma ddi. Cupc hon 
nhan nay, vdi ca ddi la nang han gap mua rao. Le thit hai, hp lam viec dudi tinh quanh nam, va d dudi do, 
tudng cheo, ca nhac mdi, chieu bdng, cac hdi thi hat dan gian dien ra gan nhu timg tuan, titng thang, hp khong 
phai nhin them nhin nhat nhu dan Xdm Tieu Phu. Le duong nhien la the. Ke ra, viec ay chang ddng cham den 
ai . Nhung thdi ddi, su chenh lech nao ciing gpi nen nhitng ganh ghen, dii mudn hay khong, dii ndi toac mdng 
heo hay vd vinh che day. Ngay tit liic man chua md, dan lang da dua mat tim kiem cap vp chdng oai oam nay, 
sot sang nhu su hien dien cua hp se lam cho vd cheo thanh cdng hay that bai : 

Khong thay ca anh Ian a ! ...Chac hp d nha ! 

Chac vdi lep gi nita. Hp khong them xem thit cheo ve xdm. Dudi tinh thieu gi ? Ma dudi dd, rap hat 

rdng bang may cai dinh lang, man trudng thuan bang nhimg dd, oach lam. 

Sao cau Quy khong mdi doan cheo hang mot ve cho dan xem? ...Dat thi dat nhung ca nam mot Ian, ai 

ciing bam bung mua dupe ve. 

Co mdi hp ciing chang ve, dudng xa xa xdi gap ghenh, ma nhitng thit man trudng bang nhung bang 

gam nhu the mudn di chuyen phai dung xe ca loai dac biet. Rach mot vet phai den ca ddng tien. 

Thdi, phan diia mdc thi cit yen be diia mdc, dimg cd ritng md ddi man nhung man gam lam gi ?... 



Au Zenith - Duang Thu Huang - 93 



Ong noi ngang nhu con cac ! Ai cung da cung thit, ai cung muon dugc dugc an com vai ca. Co do 
dien moi tit choi ciia ngon vat la. 

Chinh ong moi la thang noi ngang nhu con cac! Muon nhimg lai deo c6 tien. Them cua ngon nhumg tui 
lai rong ! Da the thi im di, noi ra lam gi cho them ho then ? 

Thoi, toi xin cac ong, dem nay la dem tat nien, cho c6 sinh su. Cupc vui sap bat dau lai cai nhau thi 
con nghia ly gi nua ? 
Ngudi ta can nhau. Cac ba dam dui cau veo cac ong chong de ho nguoi di con boc hoa. Roi tieng trong 
noi len ron rang moi gpi. Hai tam man lua , tuy da 16 cho thung vi gian nham nhung van con giu dugc mau do 
hoa mau don, tit tit mo ra va c6 dao vay ao xenh xang nhu Ian gio ngii sac luot tren san khau : 
" Toi len chua thay tieu muoi ba, thay su mudi bon vai gia mudi lam ..." 

Dan nhac sau canh ga rgn len tieng de. Mot cay sao lanh lot vut len tren tieng nhi, tieng sao va tieng 
trong dem nhip. Khuon mat tuoi cudi cua cugc song khien cho nguoi ta tam quen di nhung don nen va nhung 
con xung dgng. 

Sau hon hai gio, muon hay khong tich cheo cung ket thuc. 

Dan lang ditng ngan ngo hoi lau truoc san khau, tiec nuoi. Cugc vui that nhanh tan. Va sau cugc vui bao 
gio cung la noi buon thuong true. Khi dam dien vien da thay trang phuc, do san khau, gap lai mo phong man 
de chuyen len chiec xe tai nam cho san phia sau, dong ho moi chi tam gio. Con nhung bon tieng nua moi den 
giao thita. Con nhung bon tieng nua moi dugc no phao, ha c6. Con nhung bon tieng nua phai chiu dung thit im 
lang truong nien noi son khue heo hut, sau khi dugc tam dam trong khong gian day ap anh sang, mau sac, 
hinh anh va am thanh cua vo cheo, qua la rat nang ne, qua la rat doi kho khan. Nguoi ta ditng xem canh thu 
don cuoi cung cua dgi van cong, nhin chiec may no hai muoi lam ngua chay am am toa anh dien len man troi 
den kit. Bong nhien, noi luyen tiec dang day tam hon. Bong nhien, su cam nhan mo ho ve mot noi thieu hut, 
mat mat khien con tim khac khoai. Nguoi ta biet chac chan chang c6 gi moi cho dgi hg a cuoi duong, noi bong 
toi dem dong hoa cung mau den cua ritng cay bong nui, noi lat nua, hg se tim ve duoi anh lita bap bung cua 
cay duoc dau hoa hay anh lap loe cua nggn den pin. Noi ay, la cugc song cii mon nhu tam vai da tro loi sgi ... 

Trong luc dam dong con tan ngan, Quy da lo xong cac khoan thu lao cho dgi van cong huyen. Anh ta 
bao Vui : 

Bay gio, toi phai lo dan dgi cheo di an chao ga truoc khi hg quay ve huyen. Dan lang con ditng day 

bai chua muon di. Co tien thi c6 moi ba con den choi truoc giao thita. Nam c6 mot Ian, ciing phai 

tao cho mgi nguoi mot dem am cung. 

Co ngay thoi, chang kho voi em. Nhung lat nua anh den chit ? 

Co the ... 
Quy dap nuoc doi : 

Toi se den neu mgi viec xong xuoi. 

Thoi dugc, anh cit lo phan su cua anh. 
Co Vui tra loi. Doan c6 di toi truoc dam dong, len tieng : 

Ba con chua thich ve xin moi den nha toi uong nuoc che, an mitt Tet ...Dgi giao thita, quay ve tu 

xong nha cho chac an ! 

Hoan ho, dugc the thi c6 la nguoi sang nhat hang ! 

Mitt nha c6 tu lam hay mua duoi pho ? 

Mitt xin duoi pho. Hat dua, hat bi ciing la hang cap mot, xin dam bao chat lugng . Con che man thom, 

chinh hieu Hong Dao. 

Ai den nha c6 Vui voi toi nao ? 

Chang phai rao ! Nguoi nao c6 chan, nguoi ay tu biet di !... 
Khong ai noi ra, nhung nguoi ta ngam hieu rang cugc tu tap o nha c6 Vui chinh la man hai cua dem tat 
nien, sau tich cheo "Thi Mau len chua", at la tinh sit cua cap vg chong chenh lech. Boi hg giau nhat lang, boi 
hg song mot cugc song khac biet voi dam dong, nen chac chan hg phai bien thanh con moi cho nhung cugc 
dam tieu. Dam tieu, xua nay von la thit mon an tinh than gan nhu duy nhat noi lang xom, va la thit dgc dugc 
kinh nien ngam vao xuong tuy chung sinh. 



Dem ay, nha c6 bi thu chi doan thap den mang-xong. 

Co sam cay den nay tit khi c6 y thitc rang c6 da tro nen c6 vai c6 ve, nghia la tit khi c6 noi len trong 
xa nhu mot bac Manh thuong Quan, du doi voi ong Quang c6 ciing chi tuong tu nhu vo si long ga long vit so 
voi hang gau, hang voi ...Tuy nhien, do van la niem tu hao ma khong may nguoi dan ba dugc quyen nem trai 
...Them nua; c6 tham nghi rang mgi thanh cong cua c6 deu do cha c6 phu trg nen c6 muon cho ong a duoi suoi 
vang dugc hanh dien. Nhu vay khap Xom Tieu Phu, sau ong Quang gia c6 la nguoi thit hai c6 may no bon 



Au Zenith - Duang Thu Huang - 94 



ngua, CO den mang-xong, nhung do vat dugc coi la bieu tugng ciia cuoc song thinh \'ucmg. Voi ngudi dan 
wng nay, sau nha cao san Ion at den xe ngua, wa la thii tai san wa la phuong tien kiem tien. Sau xe ngua ; 
CO may no gia dinh de tuoi vuon rupng, va cay den mang-xong de thap sang tung bung trong nhung dip le 
tet la niem uoc mo tot dinh. Tet nam nay, c6 Vui lai mua them dugc ba bg am chen sii Hai Duong loai mot voi 
chiec binh pha tra co dai quai dong. Co dem ra pha tra thet khach. Chiec binh dai chiia hai lit nuoc, moi Ian 
pha het mia goi Hong Dao. Dan lang chi nhin thoi cung da khiep. thon que, ngudi ta von c6 thoi ha tien. Mot 
goi tra Hong Dao, voi nhung nha binh thuong, uong de sen it nhat cving muoi hom. 

Nhu the la, duoi anh sang trang rue ciia nggn den mang-xong, chen tach sii moi long lanh, tra thom 
ngao ngat boc hoi, dia Ion dia nho dung miit sen, hat bi, hat dua, va cac loai banh keo. Tat ca dugc bay kin 
mat hai chiec ban Ion ke sat nhau, tren phu khan hoa nhu ban dam cuoi. Mot khong khi nong am, hgi he bao 
phu khap hai gian nha, noi ngudi lang ngoi tiim tum nhau theo xom hoac theo day mo re ma hg hang. Khong 
khi ay khien con ngudi tu nhien hao hung va cdi md. Ngudi ta chuyen trd nhu phao ran, tit chuyen c6 con 
dau nha ba Coi d xdm Thugng de sinh ba den chuyen con nghe nha lao Tu say d thdn Ha bi cd y danh que de 
nga ra thit. Tu chuyen cd dien vien ddng vai Thi Mau cd cap w lep den ndi mdi khi cd ta cu ddng thi nhung 
mieng mut dem trong su-chieng trdi len trut xudng trdng den la budn cudi, den chuyen con gai dng Huan d xa 
ben chua ngoai da con dem xudng benh vien tinh, tdn mot ta tien ciing khdng ciiu dugc thai ...v ...v ... 
Rdi mot dng bdng Idn tieng ggi : 
Ba chu oi, tdi vdn cd thdi xau la bung cao da ddc ...Chang hay cd the kiem dugc mieng banh hay khiic 
gid d day khdng ? 
Cd chu dung len : 

Co ngay ... 
Nhimg vg dng ta len tieng tran ap : 

Nha dng nay rd vd duyen, khdng nhin dugc den giao thua hay sao ? 
Ong chdng vac lai : 

Viec gi phai nhin ? Ddi ngay gid cha no ba ngay tet. Chd lang gieng, cd ay lai cd bung mdi. 
Ba vg phan bua : 

Mieng an chang to, nhimg ngudi ta lai phai dung vao dao vao thdt, lai phai dgn dep, rita tay. Trdi ret 
the nay ! ... 
Den dd, lang xdm un un hun vao : 
Ke dng ay. Ddi thi lam sao ma ngdi udng nude che an banh keo nhu may ba cho dugc ? 

Dung day ! Tdi tan thanh. Cd Vui oi, cho tdi chen rugu. Lu dan dng cii phai cd chen rugu mdi xdm 
trd dugc. Cac cu day : Phi tuu bat thanh le. Tdi xin phep ndi trai di : Phi titu bat thanh dem tat nien. Ai 
tan thanh y kien cua tdi ? 
- Toi. 

Tdi cung vay. 
Tdi niia ! 

Ca tdi niia, cd chu a ... 

Dugc thdi, khdng cd gi khd khan. Nhung trong dam cac ba, ai san Idng dung len giiip tdi mot tay nhi ? 
- Vang, cd tdi day ! Tdi da trdt lay mot cue ng thanh ra phai deo bdng. 

Day la gigng ba vg cd dng chdng hau an ddi cd man trudc tien. Duong nhien, sau lugt ba ay la ba ba 
khac, phu nhan cua cac due lang quan chu truong :phi titu bat thanh dan dng. Mot thii lo-gic ngam an chi dinh 
hg phai dung len , ganh bdt nhung phien nhieu cho gia chu.Va, nhu the, mot phan dem tiec tra da bien thanh cd 
man vdi day du gid, rugu, banh chung, mang nau sudn, thit kho va hanh mudi. Tuy la mot thii cd tuy hung, 
chi dugc chuan bi trong vdng mudi lam phut, nhung cung du mdn cho cac dng nang dua len ha dua xudng mot 
each sung sudng. 

Khi hai mam cd day, mdi mam kem theo hai chai rugu Idn dugc bung len va dat tren hai chiec phan Idn 
ke ddi dien nhau thi canh dan dng hao hue sa xudng . Mdi cd sau ngudi, vi chi mudi hai ngudi. Cd chu ke mot 
chiec ghe chinh d Idi di giua hai tam phan de cung mot luc cd the tiep rugu ca hai ben : 
Cac ba tu pha tra, thinh mut nhe. Tdi danh phai hau chuyen dam cac dng vay. 
Cd chu tuyen bd. 
Cac ba nhao nhao dap : 

Cii tiep hg, chang phai lo cho chung tdi. 
Noi the thdi nhimg cac ba cving bung banh keo, tra nude tdi chau ria sau lung dam dan dng de hdng 
chuyen. Ngudi ta khdng quen rang, day mdi chinh la phan cdt Idi nhat cua budi tdi hdm nay, sau tich hat cheo. 



Au Zenith - Duang Thu Huang - 95 



Lang Khoai la lang ngheo nhat xa Hung My. 

Tinh Ha Tay kha rpng, nhung su phan bo rupng dat cung nhu nghe nghiep giua cac vung v6 cung chenh 
lech. Nguai giau nhat lang Son nam cung chi ngang vai ke cung dinh a lang Nam loc, tuy hai lang each nhau 
chua day muai lam cay so. Cii nhu the ma so sanh, lang Khoai at han la lang ngheo nhat trong dam cac lang 
ngheo. Cai ten lang Khoai chi ra rang tit xita tit xua, dan a day lam quen voi khoai hon la voi gao va cac thit 
thuc pham khac. Duong nhien da day ho phai thich itng de quanh nam xai cac loai khoai luoc, khoai nuong, 
khoai nau don com, ca thu khoai Vang Anh bo tung nhu do xanh do Ian khoai mat nghe trong suot nhu thach, 
ca thu khoai ngpt nhu mia lui dupe gpi la khoai Hoang hau, den thu khoai tang san dupe dam vao cuoi mua, 
v6 trang nipt eving trang nhat nhu nuoc 6c, thuong gpi la khoai Trung-Hoa ; ca khoai lang Ian khoai sp, khoai 
mon. 

The nhimg doi nao cung vay, lang Khoai deu c6 my nhan. Day la niem tu hao duy nhat cua dan so tai. 
Day cung la niem an ui duy nhat de bu lai su khac nghiet cua so phan ma hp phai chiu dung tit the he nay qua 
the he khac. Con gai lang Khoai du chang la my nhan cving c6 nuoc da trang muot . Du hp dai dau ngoai rupng 
bai cung chi hai ban tay bi mat troi lam den di chut dinh nhung so voi dan ba con gai tat thay mpi lang, da hp 
trang va dep mot each la ki. Ngudi ta cho rang lang Khoai mia can song, nua gan mii, khi troi thanh thoang 
khien cho da de dan ba con gai tuoi nhuan quanh nam. Thu nua, mat hp tita tua nhu mat dan ba Cham, menh 
mong tham tham, voi nhung cap mi dai ngiit ngat, cong veo. Ngudi ta nhac rang thoi truoc, c6 mot toan tu 
binh Cham bi day ve tan day de khai dat khan hoang cho mot tuong cong dupe trieu dinh phong tuoc. Toan tu 
binh nay an chimg a Ion voi dam dan so tai, roi vi hp c6 tay nghe thp mpc thp ne gioi, mang lai nhieu Ipi titc 
cho vi tuong ma hp dupe phep dung vp ga chong voi cac gia nhan. Hau due cua nhung cap vp chong nay vi 
the CO nhvtng cap mat Ion, trong veo trong veo ma lai buon nhu canh tan thu vay. Tom lai, nhan sac con gai 
lang Khoai da tro thanh truyen thuyet tit bao nhieu doi, lam mic long dam con trai cac wng Ian can va gay nen 
moi hiem khich voi cac c6 gai khac lang, khac xa. Ngudi lang Khoai c6 the ke vanh vach thoi Tran trieu ba 
nao dupe tuyen vao lam chanh hau, doi Hau Le ai dupe ket duyen voi quan te tuong, doi Minh Mang ai dupe 
tuyen vao lam ai thiep, doi Tu Due ai dupe lam thu phi ....Cho toi thoi each mang nay, cung c6 ba Lan lay 
dupe ong bi thu tinh uy Ninh Binh, con c6 Nga dupe tuyen vao doan van cong tong cue chinh tri, nay di Lien- 
x6, mai di Tiep-khac nhu com bua ... 

Co Ngan sinh ra trong mot lang ngheo voi bao nhieu niem tu hao ve dung nhan cua cac ai nvt. Me c6 da 
titng la CO gai xinh dep nhat huyen nhimg chua kip dupe mot vi quan tinh hay vi nha lai dau huyen dom ngo 
da phai long bo c6, anh giao lang. Anh giao quen lai Ion len trong mot gia dinh ngheo rot mung toi giua mot 
lang ngheo, nhung vi la dua con duy nhat nen ca cha lan me deu that lung bupc bung cho anh hpc du chu de 
tro thanh giao vien cap mot. Nhu the, anh giao quen v6 cung biet on vp vi c6 da lay anh, chit khong vao doan 
van cong quan khu hay cho dpi mot vi hon phu sang giau nao khac. Tit thud nhd cho den khi trd thanh thieu nu, 
CO den ca ngan lan Ngan dupe nghe bo ke : 

" Me con da dupe tuyen vao doan van cong quan khu ta ngan roi day. Co kem canh ai dau. Chang qua 
bo tot so nen lay dupe me thoi !" 

Khi CO Idn len, nhan sac cdn dam da hon me. Bo c6 vita day hpc, vita danh dam hoac dan coi vao buoi toi 
de CO du tien theo hpc cho den het cap hai. Ong nuoi mot niem udc mo khong che day : 

" Con xinh dep hon ca me con ngay trudc. Con lai dupe hpc hanh. Sau nay nhat dinh con cdn sung sudng 
hon CO Nga xdm Mdi, nay cudi may bay mai len tau thuy vupt bien khoi ..." 

Nhu vay, tuong lai c6 gan nhu da dupe dinh san, gidng nhu mot bite hoa da dupe phac thao ki ludng, chi 
chd ngay hoa si du cam hitng de phet len do nhung nhat son dau : Co se dupe tuyen vao doan van cong trung 
uong hoac doan van cong tong cue chinh tri, se di Lien x6, Trung qudc va hang tram nude khac nhu com bua, 
lam vinh hien cho toan gia ! 

Nhimg trong liic ca ong bo lan ba me dang cdn ban lo toan nuoi hai dita con trai va dinh ninh trong da 
rang Ngan se thuc hien dimg chuong trinh cua hp thi cd da Idn. Tuy mdi mudi sau tudi, nhung nhan sac long 
lay cua cd quyen ru khdng biet bao nhieu ban ddng mdn, va khdng it cac anh giao tre trong trudng cap hai cua 
huyen. Tua ngpn den bat sau ban dem giiia canh ddng, mdi gpi hi budm dem bay tdi, mua lupn, say sua ma 
chet thieu chet rui ; ve tuoi cudi nhi nhanh cua Ngan khien cho bao nhieu ban hpc bi ki luat, bdi nha trudng 
cam hpc sinh dupe tu do yeu duong khi chua tdi tudi thanh nien. Tudi thanh nien, theo quy dinh luat phap, la 
mudi tam. Nhung sau khi da thieu chet hang ha sa sd budm dem, ngpn lita den at phai tat. Vi mot le nao day, 
vi lii budm tdi nghiep kia chat chdng khien nd thieu d-xy, vi can dau, vi gid thdi ? Cling nhu vay, sau khi da 
chitng kien bao nhieu chang trai nga ngua vi minh, den lupt chinh Ngan bi danh guc, khdng phai vdi nhung ga 
trai khd khao ddng lita, nhung bdi dng giao day van, ngudi muc thudc, mot vp ba con. Ong giao Tudng. 

Khdng ai biet dau cudi tinh sit cua hp. Bdi dng giao Tudng sdng vdi vp con ngay trong khu gia dinh giao 
vien trudng huyen. Mot day nha Ipp ngdi chay dai vdi hang hien hep, chia thanh titng Id nhd, gidng nhau ca 
ve hinh dang lan chat lieu, dupe xay cat mot each tiing tiem va au ta, trdng het nhu mot day hop cac- 



Au Zenith - Duang Thu Huang - 96 



tong.Tnrac khu nha do la khoang dat trong vai dam cay bang, dugc dung lam san chai bong chuyen, bong ro 
cua giao vien Ian hoc sinh. Sau khu nha ay la vuon tang gia cua cac giao vien giiip cho ho cai thien doi song vi 
dong luong khong bao gio du, nhat la voi nhung ai da c6 gia dinh. Ngudi ta van thay ong giao Tuong cam 6- 
doa tuoi su hao bap cai vao cac buoi chieu, van thay vg ong quan ong thap ong cao te tai lua ga vao chuong luc 
nho mat ngudi hoac van thay chi ta cam den pin di nhat tning luc gan mia dem. Day la mot ngudi dan ba nho 
be, gay nhang, ve buon rau khong luc nao thieu vang tren guong mat nhpn nhu mat chim. Ho da song trong 
khu tap the ay tit khi moi cuoi nhau, anh Tudng dugc bo nhiem ve trudng huyen sau khi tot nghiep su pham 
trung cap tinh, con chi vg ban thuoc trong cua hang dugc pham. Tu bay den nay hg da c6 ba diia con trai, diia 
Ion nhat mudi ba tuoi, diia thii hai mudi mot, diia lit, chac la vd ke hoach nen mdi len ba. Trong tinh canh 
nhu vay, khong ai tudng tugng noi cd mot mdi tinh lang man, say dam nay nd giua mot cd thieu nu mudi sau, 
dep long long nhu trang ram, vdi mot ong giao sap sua tii tuan, rau mot ngay quen cao thi mat tdi nhu hu mit, 
ao quan cu nat, rang Ian ngdn tay am thudc la vang khe. 

Khi mgi chuyen vd Id, nghia la khi Ngan cd thai, thien ha gan nhu cudng len vi sung sot. Dam hgc sinh 
da danh. Nhumg nhung ngudi Idn, giao vien, can bd huyen, cdng nhan cac nha may trung uong ddng trong 
VTing, va ca dan thudng ....tat ca deu mudn biet can nguyen mot mdi tinh phi ly hoan toan, theo y hg. Chuyen 
thay trd yeu duong Ian khap noi cung chdn, ao ao nhu lua bdng, nude sdi : 

Quy am, dich thi la quy am ! 

Lam chd gi cd quy, chuyen di doan. Tdi cho rang thang cha nay deo mom tan. Ngudi ta bao: dan ong 

yeu bang mat ; dan ba yeu bang tai. 

Mat vdi tai thi cung phai cd ly. Ddi thud nha ai con be lai tu nguyen yeu mot lao bang tuoi bd nd bao 

gid ? Hoa la dien ! Neu khong dien, at han thang cha nay bd bua yeu cho nd. Trudc day, em hg tdi di 

dan cdng tren Tay bac, bi mot diia con gai Thai den bd bua yeu. Cii mdi Ian tim each quay ve ddng 

bang la len con dien, mat trgn trung, mom lam nham ndi toan tieng Thai. Gia dinh danh phai dua len 

song vdi diia con gai kia. 

Cho den tan bay gid ? 

Chinh the. Con vg nd chd den nam nam rdi cung phai xin xa lam thii tuc ly di de di lay chdng. Hai 

diia con gui cho chii thim tdi nudi. 

Tdi khong tin chuyen bd bua yeu. 
- Toi tin. 

Tdi cho rang lao giao nay cd thuat chai dan ba con gai ma chiing ta khong biet dugc. 

Thuat gi ? 

Thdi mien chang han. Thang cha nay trong hom hem the nhung khi nd nhin ai, ngudi ta cit nhu bi ddng 

dinh cau nit, khong ddng cua ndi. Tdi cho la con be bi cap mat nd hut hdn. 

Cd the ! Nhung neu the sao tit trudc tdi nay nd khong chai nhitng dita khac ? Khoa hgc nao chang cd 

vai CO xinh ? 

Dung vay. Tit trudc den nay ong ta cd chuyen trang gid nao dau ? Neu la ke chuyen mdi chai ong 

budm han mgi su da phai xay ra tit lau. Mudi lam nam qua, thieu gi hgc trd dep, tai sao phai chd den 

lugt con Ngan ? 

Vi so mang dinh the. Den ngay den thang, cai thai mdi chui ra khdi bung me. Ciing nhu vay, den ngay 

den thang, tai hoa mdi hien hinh. 

Ong cho the la tai hoa a ? Tdi lai cho la phiic co day. Duong nhien, dugc ngii vdi mot dita con gai cdn 

trinh tiet, lai xinh dep nhu tien. Chang khac chi dugc budc vao thien dudng. 

Nhung sau thien dudng la dia nguc. Mgi ngudi chua biet chuyen bd con Ngan long Idn kien nha 

trudng, vac dao ddi giet lao giao Tudng. LaoTudng phai trdn len tinh. Bay gid, nghe dau da nhan ki 

luat chuyen di noi khac. 

Chuyen di dau ? 

Tdi khong nhd rd nhung chac chan la mot tinh bien gidi. Tren dd, ong ta bi phan cdng tdi mot noi khi 

ho CO gay, day dam tan binh trong trudng dao tao ha si quan. Cac trudng dao tao si quan cao cap 

thudng d gan thanh phd Idn, nhung cac trudng dao tao ha si quan bao gid ciing bi tdng vao nhitng 

mien chd an da, ga an sdi. nhitng noi ay, nggn rau mudng ciing hiem. Thitc an dau bang quanh nam 

la ca khd vdi mam tdm. 

Dang kiep thang de gia. Luat nhan qua chang bao gid sai. Da hudng Idc trinh tiet, da nem da thit con 

gai trang nhu tritng ga bdc thi sau dd man kiep miit ca mam khd ciing la phai. 

Dia vi tdi la bd con be Ngan, tdi ciing vac dao cho thang cha nay mot nhat. Het mot ddi con gai. Udng 

mot kiep giai nhan ! 

Ong cho nd mot nhat thi dng ciing phai ngdi bdc lich trong tu. Ma da dan diu nhau at han phai tu ca 

ddi ben, ca anh Ian a ...can cd chi dam chem ngudi ta ? 

Ong ngu that. Theo luat, mudi tam tudi mdi thanh nien. Con cai Ngan mdi mudi sau ...Ngii vdi nd titc 

la thang cha kia pham luat. Tdi ay ggi dich danh la : Quyen rii tre vi thanh nien. Dang le nd phai bi truy 



Au Zenith - Duang Thu Huang - 97 



to va til ngoi it nhat bon nam. Nhung bac mot no la chanh an toa an tinh.Vi le ay moi thoat dugc cita 

tu. 

Ra the, toi khong biet. 

Ong khong doc luat a ? 

Thoi gio dau ma doc luat. Ngay lam hai ca, c6 khi ba ca thong tam. Tuan lam sau buoi, c6 khi chii 

nhat con phai lao dpng cong ich xa hoi chii nghia. Ve den nha chi muon Ian ra ngii. Treo len bung vg 

con luoi huong chi ngoi doc luat ? 

The con gai ong len may roi ? 

Mudi hai. 

Vay thi hay lo doc luat tit bay gio. Co ngu chi nen nham mot mat, mat kia phai mo ma ngo nghieng, 

ma liec ngang liec doc. Neu khong lai c6 thang cha nao bang tuoi ong no ngap nghe gpi ong la bo vg 

bay gio. 

Do deu ! Tai sao ong dgc mom doc mieng the ? Ong cau cho toi khon nan nhu lao giao lang Khoai hay 

sao ? 

Toi khong cau cho ong khon kho nhu vay. Nhung biet lo xa thi tranh dugc cai hoa gan. 

Qua tinh, tat ca nhung gia dinh c6 con gai tuoi day thi deu nhao nhac sau cau chuyen tinh oai oam tren. 
Ngudi ta hieu dugc noi dau don cua ong giao lang Khoai. Vi sao mot con ngudi hien lanh nhu thuan nhu the lai 
vac dao len huyen giua thanh thien bach nhat. Ong giao Tuong chi kem bo c6 Ngan hai tuoi, nhung vi mat sau, 
rau ram nen trong ma con c6 ve gia hon. Gia nhu ong ta la dai gia dai phu, hoac la quan Ion dau tinh hoac bac 
luong dong trieu dinh, ngudi ta con c6 the cham chuoc. Nhung dang nay, ong giao day van truong huyen lai la 
ke "tren rang duoi dai", ma da the lai la dai gia ....nen thien ha bat khoan dung. 

Luc ay, cai thai trong bung c6 Ngan da sang thang thit tu ; ke thi cung kha mugn nhung nha truong van 
cho giay gioi thieu vao benh vien huyen xin " nao thai cho nu sinh vi ly do tai nan dao ditc ". Me Ngan dua con 
gai nhap vien buoi toi, ca hai deu lay khan bit mat chi de ho hai con mat, non dgi sup xuong ngang may. Bo 
Ngan tuyen bo tit con gai. Ong giao lang bao vg : 

" Gia no cam dao dam thang vao tim toi con hon la no day toi vao tinh canh nay. Ke tit nay, duoi mai 
nha nay c6 no thi chang c6 toi, va ngugc lai. Tuy minh chgn ..." 

Vg ong khong dam chgn, boi ben chong ben con deu la mau thit ca. Dua Ngan vao vien nao thai xong, 
ba giao dan con ve giti me. do, Ngan song voi cau mg va ba ngoai. Hon mot nam sau, cau Ngan von la thg 
ne tay nghe cao xin cho c6 chan thg quet voi duoi cong truong. Con ong giao Tuong, khong nghe thay tin titc 
gi nua. Co tai mot nam rong, ngudi ta thay vg ong, ngudi dan ba teo top nhu cay rau cai phoi nang van ban 
thuoc trong cita hang pho huyen. Guong mat von di nhgn nhu mat chim nay cang quat lai, tro ca xuong hai go 
ma Ian xuong song miii. Qua tet, khong cdn thay chi ta trong cita hang dugc pham huyen. Bon me con nghe 
dau dat diu nhau ve tinh Thanh, que ngoai. Gian nha cua ong giao Tudng khoa cita mot vai thang roi dugc 
phan cho giao vien the due mdi ve. 



Khi ong Quang va c6 Ngan quyet tam gan bo keo son, hg tinh chuyen hgp ly hoa cugc song doi lita. 
Trong tinh canh gia dinh nhu vay, c6 Ngan khong muon cudi xin linh dinh theo each cua mgi ngudi. Trudc 
het, CO khong muon khuay lai ddng nude da lang. Vet thuong cii cua ong giao lang chac chan chua lanh, neu 
con cd chi cham tdi, at mau lai rdng rdng chay. Ngudi lang van nhac lai canh bo Ngan bd len Idp, bd rugng 
cay ca thang, bam nat md do nghe danh dam, chiim ca song. Dem dem, ong giao di nhu cudng cang tren 
dudng lang, choc choc lai ngita cd len tru nhu chd sdi ggi dan khien chii tich xa la cau rugt, phai bd tien mdi 
bac SI tinh ve tiem. Ai ciing ngd ong ta se khan gdi vao nha thuong dien, khong chdng thi chay. May phuc ditc 
to tien, va ciing nhd tay nghe bac si tinh ma ong ta da hoan hon, tuy thi thoang van cd nhitng cit chi hoac 
nhitng cau ndi khong that sang sudt. Cd con gai chinh la toan bd giac mo vinh quang cua ngudi cha. Giac mo 
ay tan tanh nhu chiec guong bi dap wn. Ong giao lang khong muon chap nhan su thuc dau Idng ay. Ong tim 
each tay xoa mgi dau vet cua thdi mo mdng cii. Tat thay nhitng gi lien quan den Ngan deu bi ong dem dot hoac 
trdi song. Nhitng tam anh xinh dep treo day tudng. Hdm quan ao. Rd do khau khi cd hgc nit cong gia chanh. 
Nhitng con biip-be vai cd tu khau. Nhitng quyen vd chi chit diem son tit khi cd cdn hgc cap mot. Tat thay 
nhitng ki niem cua mot niem tu hao qua Idn chung song vdi mot giac mo ban ngay keo qua dai. 

Ong Quang da titng lam cha. Ong hieu Idng tu ai ton thuong se xd day con ngudi vao thit dia nguc nao. 
Nhitng nam thang Ian Idn tren dii mien dat, rong ruoi tren mgi neo dudng day cho ong biet cam thong va nhan 



Au Zenith - Duang Thu Huang - 98 



nhin. Hanh phuc cua ong at se doi thii thach. Chinh ong la nguai ganh vac chii khong phai Ngan. Sau khi 
tinh di tinh lai, ho quyet dinh nha nguai cau Ngan mai me c6 xuong cong tnrang chai. do, dem thii nhat ba 
me dugc nghe c6 con gai ke lai tinh su cua c6 voi mot nguai dan ong hon c6 bon muoi ba tuoi, bac Tu Hai tai 
sinh da dang tay che cho ciiu c6 thoat khoi ke hung do. Ngay thii hai, c6 dua me di choi pho, sam sanh cho 
gia dinh tat thay nhung gi lam cho con mat mpi nguai c6 the sang rue len nhu den dien. Ngay thii ba, mai la 
bua com chinh thiic giua ba me vg va chang re tuong lai hon ba hai muoi bon tuoi. Co mot su trung hop khien 
cho ca hai ben deu khong tranh dugc ngugng ngung : bo cua Ngan sinh cung thang cung nam voi Quy, con trai 
dau ong Quang, hg chi khac biet nhau ve ngay sinh. 

Tuy nhien, me Ngan la nguai thuc tien. Ba hieu rang con gai minh da 15 tran khong the nao tim lai dugc 
CO hgi cu. Nhu con thuyen bi lu cuon xuoi chang the quay ngugc dong. Neu c6 cam thay sung suang voi nhung 
nguai dan ong han c6 nhieu tuoi chac chan vi so mang cua c6 da dinh san mot loi ket duyen trai khoay, ngugc 
doi nhu vay. Khong ai chong lai dugc luat trai. Tu ong giao Tuong den ong Quang, duang doi cua c6 da vach 
san theo nhung duong chi ke tren long ban tay. Ba tho dai, nhimg ba chap thuan tat thay nhung gi khong the 
thay doi dugc. Them nua, doi voi nguai lang Khoai, vat chat c6 gia tri manh me. Nguai chong tuong lai cua 
Ngan se dem lai cho c6 mot dai song vat chat toi da. Va do la su bu tra cua dinh menh. 

Ngay thii tu, ba me khe ne xach hai chiec hom quay ve lang . Ba khong noi gi voi ong giao ve cugc gap 
go CO con, chi lang lang thu dgn do dac va dao dac : 

It bua nua the nao cau chau cai Ngan ciing gui thg ve lam nha. Dual do, no danh dum dugc 6i tien. 

Toi da bao minh la dung bao gia nhac lai ten no truac mat toi. 

A, toi quen. Vay tit gia toi chi nhac tai cau no. Thang tai cau ay se giiip chiing ta sua nha. 

Lam gi tuy y. Nha nay quyen a minh tit xua den nay. 
Ong giao dap chiing chang roi chap tay sau dit di ra ngo. 

Hai tuan sau, em ba giao dan mot top thg tam nguai ve lang Khoai. Kem theo hg la ba xe tai cho go, 
gach, xi-mang Ian cac phu heu khac. Dan lang xiim lai xem nhu dem ram thang tam tre con xem den keo 
quan. 

Lang Khoai chua titng c6 mot mai ngoi. Ca lang thuan mot kieu nha Igp ram hoac la eg, tuong xay bang 
du loai chum vai sanh, tieu sanh hu hong, mua a lang ben. Lang lang gieng la Quach Tho, mot lang be the voi 
tren bon ngan dan, giau c6 tit nhieu dai do lai . Hg giau vi hg khong lam rugng ma chi chuyen lam do sanh. 
Dat vung Quach Tho la thii dat set tuyet hao de che tac cac loai vat dung bang sanh , truac het la tieu. Tieu lai 
la mat hang dai dai kiep kiep can thiet cho chiing sinh. Du giau hay ngheo, bat luan muon hay khong muon, 
nha nao cung c6 nguai chet, qua ba bon nam phai nia xuong cot cho vao tieu sanh chon lai Ian thii hai. Lan 
nay mai thuc la lan hoan tat thii tuc ma chay, va nhu the chiec tieu sanh dugc coi nhu noi tni ngu cuoi cung ciia 
vong linh, ngoi nha vinh ciiu neu vong linh do khong c6 ca may di dau thai lai. Bai the, tieu sanh la thii mat 
hang bat bugc phai tieu dung doi va tat thay dan cu. Nghe lam tieu sanh dugc coi nhu thii nghe danh gia nhat 
trong vung. Nguai ta khong cho phep ke ngoai nhan dugc hgc nghe ay. Con gai con trai lang Quach Tho bugc 
phai ket hon ngi trong ba dong hg thong linh nghe nay. Neu ke nao dam mao muoi vugt qua le luat, bugc phai 
di biet xii, hoac vao Nam ki, hoac ngugc len bien giai phuong Bac. Neu quanh quan trong wng chau tho 
song Hong, the nao cung bi phat hien va rugt duoi. Con truang hgp han hvtu, nhvtng ke bao phoi to gan dam 
ma 16 nung tieu sanh hay chum vai theo nghe cii ; at phai lieu than ; cuoi mgi nga duang deu c6 ke rinh danh 
cho tan tat. Vi ly do ay, ca wng nhin dan lang nay nhu nhin nhung ke thu bat dung thii, wa la hi giau sang 
ngao ngugc vTta la nhung ke dgc ac, tay dinh mau nguai. De mua lai doi chiit tinh cam va vinh ciia dan cac 
VTing phu can, tiic khach hang vinh ciiu ciia minh, dan lang Quach Tho ban lai nhvtng chum vai no, va, meo 
mo hoac non liia hoac gia liia va nhvtng chiec tieu khong dii tieu chuan voi gia re nhu beo . Khach hang dau 
bang ciia hg chinh la dan lang Khoai, lang ban cung nhat trong dam lang ban cung. Xay ca mot ngoi nha nam 
gian bang nhvtng thii chum meo, vai thiing hay tieu sanh va day nay chi ton bang tien mua mot chiec tieu diing 
chat lugng. The la ngoi nha danh cho ca chuc nguai song cung chi tri gia nhu nam mg con con danh cho nguai 
dual tuyen dai. Dan lang Khoai quen voi hinh dang kinh di ciia nhung ngoi nha xay bang do phe thai. 
Nhung neu khach giang ho lac duang ghe qua day, at han phai giat minh kinh sg vi nhvtng biic tuong cong 
queo, loi lom, khi phinh ra nhu nhvtng chiec bung ong, khi diim lai nhu v6 qua bong xi hoi. Chiing dem lai noi 
ngan ngai hai hung, vi voi hinh dang ki di nhu the, chiing gan voi hang hoc, noi tni ngu ciia gau ngua hay 
hum beo chii khong phai nhung ngoi nha danh cho con nguai. Vi le do, hinh anh nhvtng ngoi nha ngay ngan, 
dep de, vai mai ngoi do au la giac mo tot vai ciia nguai dan a day. Va la mot giac mo bat kha trong hien tai. 
Nhu the, dii hieu vi sao nguai ta xiim den xiim do xem nhvtng chiec xe cho vat lieu va toan thg tinh ve lang 
nhu du khach xem bao tang. 

Cong viec xay dung tien hanh mot each hoi ha. Cau em ba giao a lai true tiep chi huy. Ngoi nha hai 
tang hien len nhu trong chuyen c6 tich. No vugt qua tri tuong tugng ciia mgi nguai. Nha minh xay xong, ba 



Au Zenith - Duang Thu Huang - 99 



giao CO nha y tang cho ong cau chong duong kim chu tich xa niia xe gach va xi-mang con thua, dong vien ong 
cau : « Dan len, chau ghe vai ganh do mot nua ». Ong chu tich dan len that, vi co hoi ngan nam c6 mot ma bo 
qua thi hoa la dien ... Ba giao ho trg ong de c6 the thay du bon biic tuong gach voi len mot mai ngoi. Con cau 
em ba tu nguyen cho den nam sau. 

Hom khanh thanh nha moi, ba giao lam hai muoi mam c6 moi ho hang. Mot tuan sau, ong chu tich 
quyet dinh cho cua hang kinh doanh xa doi ve tang chet nha ba boi khong the tim dau ra mot noi ly tuong den 
the cho dan lang tu hop, nhan cac phan tem phieu va mua moi loai nhu yeu pham, tu mam muoi, len vai sgi, 
den sach but cho tre em, thuoc thang cho ngudi 6m, tit quan dui, may-6, so-mi det cho cac ong cho den guong 
luge, kim chi, sap chong ne moi va nuoc hoa re tien cho cac c6 cac ba. Bon gian phong thenh thang kha di wa 
lam cua hang, vua lam kho chiia, vua la noi khach ngoi chuyen gau. Nhu the, duong nhien ba giao dugc bo 
nhiem lam cua hang truong, thay cho c6 cua hang truong cvi VTta bi ki luat vi tham 6. Ong giao Ian hai cau con 
trai nit len tang tren. Tang nay, cung c6 ba gian rgng rai, ngoai noi lam viec, an uong cua ba bo con, ong van 
con noi tho cung to tien, hoac ngoi ngam canh. Cugc doi doi xay ra gan nhu trong chop mat, giong nhu chiec 
dua than cua ba tien cham vao mo ao quan rach ruoi cua nang Lg Lem va bien chiing thanh xiem y long lay, 
cham vao qua bau de bien no thanh c6 xe ngua xa hoa cho nang den voi Hoang tu trong Vuong quoc cua 
nhung chiec giay thuy tinh. 

Dan lang Khoai du da dugc moi an c6 nhung van dien len vi bong dung chuyen c6 tich hien ve. Ma neu 
chuyen c6 tich da hien ve thi nhung nen vang thoi bac phai chia deu cho chiing sinh, c6 sao bao nhieu an siing 
don ca cho lao giao lang ngo ngan ? The la ngudi ta c6 cong moi cho ra bi an ciia su viec. 

Cugc do tim khong may kho khan boi tam ga thg kia trong liic lam nha da dii thoi gian de liec cac c6 gai 
lang va chet me chet met vi nhan sac ciia hg. Trong dam thg ay ngoai nhung ga da hai ba mun con voi mot nai 
xe giu chuong ga chuong Ign noi que nha cung con dugc hai chang chua vg. Hai ga thg xay tre nem com thien 
ha da mon moi , nhan ngay ra ve dep cua cac c6 gai trong cai lang ngheo xa lac xa lo, noi cung song cuoi mii 
nay. Ca hai quyet tam cua bang do cac c6, quyet tam « di theo got ong gia khau lao chiu choi ten la Quang ». 
Vai bua com rugu trong nha ngudi dep dii cho hai chang trai phun ra tat thay mgi bi mat ve tinh sit "c6 Ngan, 
ong Quang", kem theo nhung binh pham ciia mgi loai dan tren cong truong. Sau rot, ngudi ta dugc thoa man 
vi da tim thay chiec dua than ciia ba tien, chiec dua bien nhung con coc thanh cap giay thuy tinh tuyet my. 

Lan nay, mgi du luan khong cdn cham tdi ong giao lang dugc nua, bdi ong c6 thii tren can gac, suot ngay 
ngoi dgc sach. Cau em vg khuan hai thung sach cu thu vien cong trudng thai ra dem ve lang, lam qua tang cho 
ong anh re, kem theo nggn den dien chay ac-quy. Ngudi ta thudng xuyen nhin thay ong qua khuon cua so 
thenh thang ciia can gac, nghieng dau tren chong sach , thay vi hi hui danh dam ban dem hoac chong mong 
len md cua giua trua he mot thud chua xa. Ba giao tuoi cudi nhu hoa, cang ngay cang beo phay phay, ma do 
hong nhu ma con gai. Ba mac vai phin non hoa, tai deo nu chan di dep Trung Quoc tim trong suot, ke nhu the 
da la giac mo tot dinh ciia dam dan ba cay cuoc duong thdi. 

Tuy nhien, ba khong bao gid dam nhac den ten con gai. Vai tuan sau ngay khanh thanh nha mdi; nghe 
dau ong Quang c6 Ngan ve lang dang ki ket hon. Neu qua thuc nhu vay, chac chan chu tich xa se dich danh lam 
thii tuc. Cdn nhan chiing han khong the la ai khac ngoai ba me vg va cau em trai ciia ba. Tat thay dien am 
tham va v6 cung mau le, ngudi ngoai cugc chang the biet. Bdi chinh chii tich xa khong he moi noi niia Idi. 
Ngudi ta don thoi hoac suy doan nhu vay vi bat gap cap vg chong mdi quay trd lai chiec xe 6-t6 chd hg ben kia 
song de trd ve thanh pho. Dua chan hg la ba me va ong cau. Chii tich xa tuoi cudi vay tay chao . Co Ngan nhd 
nude mat trudc khi treo len xe. Co nhin vai lugt lang cvi, con song, canh dong ...noi chon rau cat ron, noi 
ddn dau than thiet, noi c6 se khong cdn c6 co quay trd lai. 



Tiec rugu tat nien trong nha co Vui keo qua giao thua. Phao no tii be nhung dam ngudi say chuyen van 
cdn ngoi hi ha nang chen len, ha chen xuong : 

Da giao thua roi sao ? Vui chuyen quen ca dudng ve . 
Ggi la Tet thi cung phai dugc thoai mai. Quanh nam dau tat mat tdi cdn gi ? 
Nhung le ra tdi phai ve dot phao. 

Dot phao la viec ciia tre ranh, sao ong lai tranh vdi chiing no ? 
Nhung con tdi con be qua. 

Be qua thi vg ong lam, be nao thi cung da qua gid. Ong co di bay gid cung bang v6 tich su. 
- 6. ..a... 

Vui that, nghe phao no sudng ca tai. Du sao Tet cung van la Tet ! 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 100 



Tet nam nay xom ra tro. Ma cung la lung. Tu thua cha sinh me de, chang bao gia toi qua giao thua a 

nha hang xom. 

Toi cung vay. Nhumg song mai cung phai tim cai gi moi la . Ma dau ngoi duoi mai nha minh hay nha 

lang gieng thi cung van ruooi, van thit, van banh chumg xanh voi do nham. Co thiet mieng nao dau ? 

Chang thiet mieng nao da danh ma con dugc nem rugu thugng dang nua. Phai cong nhan rang tay 

nghe cua c6 Vui dang kinh ne. Co ay hoc dugc phep bi truyen cua ba cu than sinh ong Do. Cung mot 

thii men, cung mot thii nep nhung rugu nha nay say em hon rugu nha toi. 

Khong chi c6 rugu ngon ma con tra ngon va chuyen hay nua chii ! Nay c6 Vui, toi tuong c6 chi gioi 

lam nhung khong ngo c6 con gioi noi nua. Le ra c6 nen lam nghe giao hgc. 

Khong dam, ong qua khen ! Toi nghe dugc ra sao thi ke lai nguyen si nhu vay, khong them khong bot. 

Ke nguyen si cung phai biet nit luoi ra moi do dugc nhoi. Thieu gi ke hieu ranh re mgi su ma khong 

noi dugc cho ra nhe . 

Oi dao, cac ong khen pho ma tot ao. Co ay lam bi thu chi doan duong nhien phai biet noi nang . 

Bi thu chi doan thi cung chi biet pho bien nghi quyet, bieu duong thanh tich hay cong bo ki luat chii 

lam sao biet ta canh ta tinh len bong xuong tram nhu the ? 

Dung day. Ro ranh ranh la c6 Vui c6 nang khieu ke chuyen. Nhung phai cong nhan rang tinh su cua 

cap vg chong nay cung hay. 

Ong CO ly. Chuyen tinh cua ong Quang xom ra tro. Nam nay \'ui dao de ! Boi nam nao cung chi c6 

mot vo cheo. Nam nay, nhung hai tich cheo Ian. Nay c6 chii, cho them rugu voi ... 

Cho toi mot chut. 

Chung toi khong noi cho dugc long chii nha dau, nhung qua thuc c6 c6 tai an noi. Tiec rang c6 xuat 

dau 16 dien hoi mugn. Co ma la giao vien day van cap hai thi khoi ke xin chet day. 

Khong dam dau. 

Co dung tuong tren doi nay chi don thuan la " Gai tham tai, giai tham sac". Nhieu khi canh dan ong 

cung tham tai nua day. Toi la dan ong toi hieu bung da dan ong. 

Thoi, toi xin cac ong ! Khong dam !... 

Toi noi thuc tinh chii khong ninh rugu cua c6 dau. Doi ngay gio cha no ba ngay tet, nha chiing toi cung 

day rugu thit, banh trai. Nhumg an ma khong c6 ngudi cung ngam nga, khong c6 chuyen ma tan tinh 

thi v6 duyen qua. Toi noi c6 phai khong cac ong ? 

Dung nhu vay ; chuyen c6 ke that tuyet voi. Dieu do dang gia hon ngan Ian hai mam c6 cua c6. 

Co chu mang tiep ra hai chai rugu nua. Khong ro nhung loi khen cua khach la that hay don nhung hai 
ma CO do ling len, mat c6 long lanh va ro rang trong c6 xinh gap bgi ngay thuong. Canh dan ong tiep tuc rot 
rugu, nhumg nhung ngudi dan ba da nhao nhac dung len : 

Thoi di chii, Tet nhat ma an uong nhu thuong luong ba ba, qua bang ke doi nam At Dau. 

hay, cii de cac ong ay dugc tu nhien. Tet c6 dong khach den nha an uong ra gieng chac chan se lam 

an thinh vugng. 

Song nao cung c6 bo c6 ben, vuon dau hep dau rgng cung c6 rao c6 dau. Tiec nao roi cung phai tan. 

Ve di cho CO chu nghi ngoi. 

Ve di ! Toi sot rugt lam roi. 
Nhung ngudi dan ong tuy c6 oai phong lam liet nhung sau rot cung phai hieu rang khi cac ba len tieng 
CO nghia rang gid da diem. Mot ong doc tugt chen rugu cuoi cung vao hgng roi hang gigng : 

Nao cac ong, can chen di roi dung len. Ngudi xua bao :"Lenh ong khong bang cong ba". Ngudi thdi 

nay them vao : " Nhat vg, nhi trdi ".Thoi, chiing ta cung phai nhin ngudi ddi ma hanh xu. 

Ong diing la do rau quap. 

Toi dich thuc rau quap, xin nhudng cho ong venh rau. day ai mac benh rau quap nhu toi ? 
- Toi. 

Toi nua. 

Toi cung vay ... 
Cac ba vua v6 tay tan thudng, vTta cudi sac sua khi nhin cac due lang quan nghieng nga dung len. Sau rot, 
chi cdn lai hai ong rau venh. Hai ong nay ngo xuoi ngo ngugc thay xung quanh da dung len het cung danh dan 
chen xuong mam : 

Nao thi ve ! Ro that chan md ddi cai bgn dan ba. Chuyen dang ro la \'ui. 
Mot ba danh da ngiia mom doi dap : 

Chuyen vui den may cving den liic cham het. Hat c6 dau hay den may cving den liic phai ha trong chau. 

Khong ke nao ca gan tom chat suot ngay dai den dem than. Chang qua vg cac ong qua hien nen mdi 

chiu bi bat nat. 

Viec ay chang day dua den nha ba. Toi c6 lay ba lam vg dau ? 

0, may that la may, phiic nha toi to bang cai dinh nen toi khong phai chui vao cua nha ong. Tren ddi 

nay ai ghet toi the nao toi ghet hang dan ong venh rau nhu the. 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 101 



Toi cung ghet ... 
Ba vg ong rau venh diing nep sau dam chi em, im lang tit dau gia mai len tieng : 

Long va cung nhu long sung cac ba a. Khon noi cac cu da day : « Ghet cua nao troi trao cua ay » 

Chiu nhin mai roi ciing thanh quen ... 

A ....a ....Con me nay hom nay to gan nhi ? 
Ong rau venh quay lai nhin vg voi doi mat trgn tritng, nita nhu kinh ngac nita de doa. Ba vg dugc kich 
thich boi khi the cua lang gieng, ciing simg c6 len: 

Ai ciing da ciing thit. Chi em ngudi ta dam nhu the, toi ciing phai viing len chit ? 
Den day thi c6 chii ra tay can thiep vi khong khi bat dau cang thang. Buoc hai buoc, c6 xen giita cap vg 
chong, cudi nu cudi tuoi chua bao gio thay : 

Ba ay noi dung day, tat ca loai ngudi deu hat khiic hat viing len ! 
Roi CO tiim tim nhin quanh. Khi thay mgi ngudi dang ngan to te truoc each dien dat qua van chuong cua 
minh, c6 lien cao gigng : 

Trong so cac vi a day toi diem thay tam dang vien ca thay. Chang le cac vi da quen bai hat tuyen the 

duoi dang ki hay sao ? 
Tam ong dang vien nhin nhau, ngudi nay cau citu tri nhd cua ngudi kia nhung rot cugc tat ca deu am it, 
ngac ngit trong hgng. Luc do c6 Vui mdi dong dac dgc timg Idi timg chit : 
-" Viing len hdi cac no le cua the gian ; 
Viing len nhitng ai cue kho ban han ; 
Che do xua ta mau pha sach tan tanh ..." 
The nao, cac ong da nhd ra chua ? 

Quen tiet. 

Chiu CO that. Ngay ket nap thi phai c6 hgc vai cau ma u hit cho qua chuyen. Xong thi thoi chit cd phai 

com ao gao tien dau ma nhd ? 

The ma toi cugc rang cac ong nhd khdng sdt may may chuyen nha ong Quang. Dieu dd dung hay sai ? 

Cha phai ban. Ciing cha can chdi. Chuyen trong lang trong thdn thi chang can vat dc ciing nhd nhu 

nhd cai gdi dau giudng. Cdn nhitng bai hat tan dau tan dau, tit nhitng ben Tau ben Tay dua ve hoi site 

dau ma ban tam cho nhgc ? 

Chinh phai. 
Luc ay, mot trong hai ong venh rau len tieng : 

Toi do cac vi chuyen da cham het chua ? 
Van la chi chang danh da tra Idi trudc : 

Chang cham het thi cdn gi nita. Ket thiic, anh lay a, a chui vao giudng anh ...Ong cdn mudn gi hon ? 

Ro that la do dan ba, dc khdng to hon qua budi, mat nhin khdng qua hai sai tay. 

Phai chiing toi ngu, nhudng cho ong khdn het ...Rd ra do si dien, Idng tu ai to bang cai bd. 

Nghe cho rd day nay : Chuyen bay gid mdi bat dau. Mgi ngudi khdng thay the sao ? 

Chung toi chang thay gi het. Ngudi ta da thuong nhau, da di cudi niii ciing song, da lam thii tuc ket 

hon hgp phap, cdn ai dam xen vao ? 

Da lam thii tuc chua cd Vui ? 

Toi khdng rd. Nghe ngudi ta doan gia doan non the thdi. 

Ma khdng cd thii tuc thi trai chet vg, gai chua chdng, lam gi dugc hg ? May ngan nam trudc to tien 

minh van lay nhau van sinh con de chau, cd ai can den tam giay ket hon vdi con dau dd ciia chinh 

quyen dau ? 

Tam giay ket hon khdng to nhung cii tdi lai to. Van de la d day. 

Cai gi la cii tdi ? Ong dinh ndi den cai cap nggc hanh lung lang trong diing quan chiing ta phai khdng ? 

Sao ma tdi da den the ? Biu dai la biu dai cdn cii tdi la cii tdi ; thit nao di thit nay. Ban dem ong cd sd 

nham con hen cua ba ay thanh cai am pha che dat tren ban hay khdng ? 

Ong vi von rac roi bd me. 

Rac roi mdi la su ddi. Bay gid ai dam danh cugc vdi tdi la chuyen nha nay cham het ? Con toi, toi cho 

rang man vita khep sau hdi mot. Ma hdi hai mdi thuc xdm trd ...Nao, ai dam choi ? 

Cac vi nhat nhu cay ddng. Khdng ai dam len tieng hay sao ? 
Thdi, tdi chang dai. 

Cugc vdi ong lam gi ? Nhd den tai ngudi ta, mieng chang dugc lai nghe cau chiti. Xua nay nha ong 
ay cd hai ai bao gid dau ? 

Thdi, ditng c6 be xe ra to ! Chuyen gi den khac den. Xin thay mat ba con cam on cd chii. Giao thita 
nam nay vui that la vui ! 
Dam ngudi luc tuc chuan bi dot dude, rgi den, khoac ao am roi keo nhau ra ve. Khi nhitng anh lita bap 
bung tren cac nga dudng thdn Trung, ga da cat tieng gay chao canh mot. Chd sua ran len theo budc chan 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 102 



nguai. Trai den nhu muc va khong gian ang lang. Co Vui tat cay den mang-xong, bat tay vao don dep nha 
cua duoi anh sang cua mot day nen sap ong tu che. 

Trong tham tam, c6 phap phong cho dgi : 
" Chuyen gi den khac den !" 

Co biet nhung ngudi khac cung dang cho dgi nhu minh. Do tinh than trpng luu truyen, ngudi dan que 
khong bao gio dam tham gia vao mot vu ca cugc nhung ho tham kin theo roi mpi cau chuyen va cung tham kin 
mong dgi no xay ra theo su phan xet cua minh. Luon luon ap u giac mo tro thanh ke phan xet, ke c6 quyen 
hanh noi nhung con ngudi song chat vat va don dieu. Co Vui cam thay giac mo tham kin ay dang cua quay 
trong tam hon minh, tua ho cai bao thai dang quay dap trong bung mot ngudi me. Co linh cam thay " ...cai gi 
do se den, khong chong thi chay ...". Co nho doi mat van len cua chu tich Quy khi c6 mo ta ngoi nha hai tang, 
bay buong cua vg chong ong giao lang Khoai. Bdi nha cua chinh ong Quang van chi la kieu nha c6 truyen mot 
tang tuy rgng menh mong va xuong khung ket thuan go tii thiet. Con nha cua Quy kem nuoc hon nhieu. Vay 
ma gid day bo con di Ngan lai thugng tren tang gac suot ngay ngoi dgc sach, canh tugng ay lam sao chiu noi ? 
Linh cam mach cho c6 Vui hieu rang cugc tinh nay at dan den bao to. Nhung bao to theo kieu nao, gio thoi tit 
mii cao hay tit bien xa tdi, c6 khong the du doan. 



Bong nhien, con meo gia trong bep x6 ra, khoeo vao chan Vui : 
Cut ngay, con dien nay ... 
Co quat, tien chan thugng cho no mot dap. 
Ngoeo ....ngoeo ...eo ... 
Con vat nhay phoc sang mot ben, cat tieng keu ai oan, doi mat no hudng ve phia c6, tron xoe noi kinh 
hai va ngac nhien. Co chu tac luoi: 

- Minh quen, no chua dugc an. Suot toi ban khach khiia, quen ca meo. 
Bo mo bat dia dang dgn do, c6 vao tran, lay ra con ca kho, dat vao chiec dia me danh rieng cho meo an : 

Nao, gid mdi den lugt may ... 
Con vat vTta tien den dia ca vita tiep tuc keu, mat khong rdi c6 chu. Dudng nhu no chua hieu va chua 
the bd qua hanh vi Id mang cua Vui. Co bong nhien bat cudi : 
Thdi, ngoeo ngoeo ginvta, an di cho rdi ... 
Rdi cd ngdi xudng, ddi dien vdi con vat de cho nd yen tam rang con thinh nd cua cd da qua . Khi con 
meo gia ciii dau xudng dia ca, cd bdng nhien cd y tudng la lung rang cd cving gidng nhu mdt con meo. Mdt con 
meo dang ngdi rinh mdi trong bdng tdi. Nhung khdng phai la mdt con meo gia ma la mdt con meo cai, dang 
cdn rat tre va tran tre sinh luc. Y nghi ngd nghinh ay khien cho cd tiim tim cudi mai mdt minh. 

Con meo an xong, liem mep vdi ve hai Idng rdi tdt len nha tren, khoanh minh tren cai d khau bang vai 
vun. Cd Vui tiep tuc dgn nha, rita bat. Nhung nggn nen dai chay bung bung tit tren nha xudng bep, anh sang 
thita thai hoang tang. Ong nha nudi, sap lam nen quanh nam du da. Hon nua, bd cd da day : 
" Sdng dau den, chet ken trdng " 

Cd khdng viec gi phai tung tiem nhu nhvtng ngudi dan ba nheo nhdc mdt nach nam bay dua con. Bua tiec 
tat nien nay khien cd man nguyen.Vita rita bat, cd vita lam nham bai :" Vung len, hoi cac nd le d the gian." Tu 
than phuc minh vi tri nhd sieu viet va vi kha nang van chuong bdng nhien dat dao tudn chay. Khi cd rita xong 
bat dia, dgn nha lang bdng nhu guong thi vTta rang sang. Trdi lanh, nhung md hdi nhom nhdp chay dgc sdng 
lung. Cd tac ludi : 

Tam cai da !The la nam nay, trudc Ian sau giao thita, ta tam ca thay hai Ian ! 
Dd la mdt su bat thudng. Vi ngudi ta thudng kieng tam sau giao thita. Nhung nhung ke sdng ddc than 
thich thd vi than sach se. Vi than nay mang cho hg niem kieu hanh ma nhung ai biu diu con con, chau chau, 
chdng chdng vg vg khdng cd quyen hudng thu. 

Vui tam xong, ddng hd chi bay gid kem mudi lam. Suong hay cdn triim phu mii non nhung nhung rang 
cay quanh vudn da Id md hien len vdi nhung vdm la udt sving. Cd chu ditng nhin vudn cay trong chdc lat, 
mo mang. Rdi cd khoa cita, len giudng ngu : 
" Cai gi se den, ngay mai ? " 
Cd tu hdi, khi khoan khoai dudi tam than dd sd dudi tam chan bdng. 



Cai gi phai den, at se den 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 103 



Nhimg nguai ta chang can sung sinh van chuang chu nghia, ma cung chang can nhpc cong cha dgi. 
Ngay chieu mong mot Tet, su da sinh. 

Vao liic ciia nha c6 Vui con dong kin mit. Tieng ngay ren nhu sam, len bong xuong tram nhu gipng ho 
keo go cua c6 con vang khap nam gian nha. Cai su sinh, sinh su. Cai canh man hai trong tan tuong cua gia 
dinh ong Quang ma c6 tham cho dgi da den. Tiec thay c6 khong dugc chiing kien tan tuong ay, dau c6 la 
ngudi duy nhat trong Xom Cui da treo deo Ipi suoi di den tan lang Khoai xa xoi kia. 

Theo le thuong, sang mong mot Tet moi ngudi khan ao chinh te thay huong tren ban tho, cung gia tien. 
Cling xong, troi at da non trua, ho dugc quyen nga c6 ra danh chen mot bua tuy luy de ca nam c6 co doi dao 
che rugu. Co xong, la thoi khac don khach trong gia tgc. Thoi khac ay, gia chu don con trai kem theo con dau, 
con gai kem chang re va dan dan lu lu chau ngi chau ngoai. Phai c6 mam ngu qua e he de tre con dugc quyen 
an thoa sue. Phai c6 hop phong bao do chot de phan phat mot each dong deu tien mung tuoi cho dam hau due, 
khong ke gai hay trai, ngoai hay ngi. Phai c6 banh keo, cac loai miit khac nhau de mgi ngudi nham nhap voi 
nuoc tra. 

Nam nay, nha ong Quang chi c6 hai vg chong son. Cau Quynh van song duoi thon Ha voi ba ngoai. Sau 
buoi thuong thuyet that bai cua hai cau, chinh Quynh phai len xin bo ao quan va mgi thii vat dung kem theo 
mot khoan tien du tra hgc phi Ian sinh hoat phi. Chi mot tuan le song duoi mai nha ngoai, chang trai da hieu 
rang nhung Idi noi tot dep khong ve van dugc tiii tien. Ba ngoai cung nhu hai cau chi c6 the cung cap nhung Idi 
khuyen giai xuong hoac nhung kich dong khong hieu luc. Hg khong the lam gi hon. Va Quynh danh chap nhan 
song a do nhu khach trg, gop tien an hang thang. Chang trai khong muon quay lai mai nha cu, phan vi si dien 
cua ke da tu y khan goi ra di, phan vi nhan sac cua ba me ke khien cau dien dao. Chac chan hieu long da con, 
ong bo khong nai ep : 

Dugc, anh muon the nao dugc the nay. Con nam gian nha danh cho anh, anh tinh sao ? 

Bo hay gianh cho me ke va cac em. Con khong c6 y dinh quay trd lai. 

Hay nghi cho ki. 

Con chi xin tien bo hgc het dai hgc. Hgc xong, con tu lieu than. 

Neu dugc vay, toi lay lam mung. Chi e anh khong vao noi cua truang trung cap. 

Con biet. Tu gid con se ra cong hgc. 

Dugc, toi se lo cho anh du tien. 

Con xin bo. 

Cugc doi thoai cham diit va cau con lit xach chiec hom vec-ni vang ong ra di. At la mot cugc chia ly tot 
dep vi sau day, Quynh bong nhien trd thanh chin chan , hgc den dau nhd den day. Thanh tich virgt buc cua cau 
ta khien ca trudng kinh ngac. 

Ong bo d lai vdi tinh yeu mdi cua minh. Ca mot dinh co rgng menh mong, nam gian nha chinh, mudi gian 
nha ngang ca ben ta Ian ben huu chi cd anh vdi a. 

Nhu the Tet nam nay, at han la ong Quang se la ngudi dugc quyen mung tudi cho cd Ngan. Qua mung 
tudi cua cd khdng phai la chiec phong bi dd dung may ddng bac mdi ma la mot hop nhung mau canh hdng. Khi 
cd md hop, mat cd sang len nhu dien va cd nhay bd den ba cd dng chdng : 

Anh chang khau lao ! That tuyet vdi. 

Qua nay lieu cd xiing vdi cd gai lang Khoai ? Hay la cd van cdng quan khu ta ngan ? ... 

Van cdng ta ngan hay huu ngan cving chang bang ve lam chu trai nha dng Quang noi xdm Thugng. 

Minh cd chac khdng day ? 

Chac nhu cot lim. 

He lao giao Tudng quay ve day ni re bd td ma di thi td se treo cd len cay mit dau \'udn. 

Phi thui cai mdm ndi lao. Ma anh ndi treo cd ai ? 

Treo cd cd a trudc, rdi den lugt td sau. Cung mot gid khdng hon khdng kem. De sau nay con cai tien 

lam ma. 

Ndi gdm chet. 

Sao non gan the ? Tdi dua mot chut thdi ... 

Dung dua dai nhu the. Minh da cay dang bao nhieu rdi. Minh se sdng cung nhau den liic budc xudng 

md. 

Cd dm chat lay dng, nude mat rung rung tudng nhu su chia each dang rinh rap ben ngoai khudn cua. Ong 
dm chat lay cd, de xac dinh su chd che vd dieu kien cua minh. Vao khoanh khac ay, dng lai cd mot cam giac 
het sue chinh xac, het sue manh liet nhu cam giac trong Ian gap dau tien, khi cd bdi rdi dat hai chai rugu 
xudng ban, trong can phdng trg noi thanh phd : Cd chinh la mot phan xuong thit cua dng, mot phan ddi cua 
chinh dng, phan ddi ma dng da quen lang, da danh roi tu bao nhieu kiep trudc d mot vung xa lo xa lac phia ben 
kia chan trdi. Hg dung nhu the hdi lau, trong khdng gian yen a cua dau xuan, vua dinh ninh vua ngac nhien vi 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 104 



sao bong dimg ho lai gan bo voi nhau den the, vi sao bong dung ho lai yeu nhau tha thiet the, sgi day than bi 
nao cua dinh menh da rang troi ho, hai con ngudi vua con la nhung ke khong quen biet trong mot quang thoi 
gian chuaxa ? ... 

Roi tieng cho sua va tieng chan bpn trai tre di choi xuan som ngoai duong thon khien ho bung tinh giac 
me tinh ai. Co Ngan voi va mac doi nu mat da ru-bi do len tai : 

Thoi chet, da den gio lam com ciing to tien. 

Khong viec gi phai voi ? To tien chiing dam rang chiing ta cung c6 long thanh. Nua trua bung c6 len 

la dugc. 
Ong dap. 

Tuy chi c6 hai ngudi nhung c6 ciing van phai du le bp. Dau xuat than tit lang ngheo, nhung da nem nhieu 
thii com thien ha lai von di thong minh nen c6 Ngan du tay nghe lo lieu. Khong can chong ho trg c6 van lam 
dugc mam c6 muai mon trong vong hai tieng dong ho : Ga luge la chanh, ga ran uop mat ong, thit bo xao 
mang, ca qua xao can, thit Ign xao bong cai, mgc ga, mgc Ign mgc nhi, chan gio nau dong, tom nau bong, 
xuong sudn om mang. Con cac loai gio Ian banh nep banh chung khong tinh. Dung ngg, c6 bung len bay la liet 
mat ban tho. Mudi tam dia Ian bat cho mon chinh Ian mon phu. Ong Quang dung ve rau tram tro khen vg. 
Huong tram boc khoi thom ngat khap may gian nha. Co mot thii nong am cua nggn lua v6 hinh Ian toa trong 
khong gian, c6 mot guong mat tuoi cudi v6 hinh cua vi than hanh phiic ngu tri duoi nhung mai nha ma 
ngudi ta yeu thuong nhau .... 

Vao dung luc ong Quang ao xong chinh te, dung ngay ngan trudc ban thd to tien chuan bi khan, Quy 
dan vg va hai diia con gai budc vao. Anh ta mang den hai trai budi dao vudn nha vdi may chong banh gai la 
thii banh ba Quang thich an nhat khi cdn song. Dat le vat tren ban thd xong, Quy noi : 

Con xin dugc khan me con trudc, xong viec con cdn phai di chiic tet cac doan the va dan xa. 
Ong Quang quay lai, nhin con trai : 

Lui ra kia ! Tren ban thd nay cd to tien tdi nam bay ddi ve trudc. Sau day den cu ki, ong ba ben ngi ben 

ngoai cua tdi. Rdi den cha me, chii cd, cau di cua tdi. Thii nua, den ngudi anh trai tdi chet tre. Me 

anh, tiic la vg tdi cdn phai chd sau lugt dng ay. Thii tu dd la niem luat, khdng cd quyen dao ngugc. 

Nhung con ... 

Lui ra kia. 
Ong bd quat. Khdng ndi ra nhung dng biet rang ca nha Quy khdng ai chao cd Ngan, va cd da lui ngay 
xudng bep khi thay ve sinh su tren nhung guong mat cua hg. 

Day la nha tdi. Khdng phai tru sd uy ban xa. Quyen cua anh dung d chd khac, khdng phai dudi mai 

nha nay. 
Ve qua quyet cua dng khien Quy chun budc. Vg anh ta, ludn ludn nep vao mot xd nao day, thd tay keo 
ao chdng. Quy danh ham hue dung yen, chd dng Quang khan vai. 

Bai khan cua dng Quang kha dai vi dng phai trieu hdi theo thii tu tit cao xudng thap vong linh tat ca 
nhitng ngudi than thudc, tit nam bay ddi trudc cho tdi ba vg wa chet miia xuan nam vita rdi. Quang thdi gian 
ay qua la khd chiu dung ndi vdi mot dita con thich sinh su ma lai dang cd quyen luc trong tay. Chii tich Quy het 
dam chan ng lai den chan kia. Dudng nhu cd mot d kien lita ddt dudi ban chan khien anh ta khdng ditng yen 
ndi. Khi dng Quang vita ditt Idi, anh ta lien nhao den trudc ban thd, vai hai vai ciii gap lung kieu nhu phudng 
tudng rdi cat tieng gao that to : 

Me oi, me d dudi tuyen dai cd khdn thieng xin quay trd lai, md mat ma nhin mgi su nhieu nhuong 

dudi mai nha nay. Me oi, nhuc nha cho cac con lam. Tai sao me vdi ra di de cho cdc nhai nhay len 

ban, de ga tha rac vao nha, qua ve dau tren nggn budi nggn cam lam td ? 

Qime oi lame ... 

Oi ba oi la ba, ba di dau ? Ba bd lai con chau nhu vay ba oi ? 
Vg con Quy, han da dugc chuan bi san ; len tieng keu khdc nhu dan ddng ca nhac kich hoa theo gigng 
doc tau. Tieng keu gao cua hg vang len trong khdng gian yen tinh cua xdm thdn. Vao gid nay, mgi ngudi dang 
cdn chuan bi quan ao trudc khi ra dudng. Theo cd tuc, trit lii trai thich choi xuan sdm, khdng ai ra khdi ngo 
trudc gid Miii. Do dd, mgi Idi qua tieng lai ciing nhu tieng keu khdc cua gia dinh dng chii tich xa Igt tudt tudt 
vao nhitng cai tai luc nao ciing san sang gidng len cua lang gieng bdn phia . 

Ong Quang sitng sd chet lang. Ong khdng chuan bi de ddn nhan su viec nay. Ndi cho dung, chang mot ai 
dii site tudng tugng mot su viec nhu the. Ngudi ta lam lam ca nam, chd dgi nam mdi vdi tat ca nhitng hy vgng 
mdi. Ngay mdng mot tet, la ngay thit nhat cua thdi gian tuong lai, cua doan ddi sap tdi, cd tinh chat dac trung 
thieng lieng cua su khdi dau. Bdi the, khdng ai cai nhau vdi ai ngay nay, lang gieng dii cd thii ghet nhau den 
may ciing phai ngam bd hdn lam nggt ma chao hdi, chiic tung vi neu ndi Idi khdng hay, y khdng dep thi su riii 
ro se den cho ca hai phia. Ngudi ta kieng mac quan ao cii, kieng di giay dep cii, kieng chiti tuc, kieng quat thao 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 105 



Ian nhau, kieng luam nguyt nhau, kieng khoc, kieng lam bat dia va, kieng lam do nuac tuong, nuac mam, 
kieng nem v6 chuoi hay v6 cam ra san, tat thay nhung gi c6 the ggi y den mot rui ro hay thieu may man. Ngay 
ca den nhung ke thu dich con khong dam sinh su ngay tet, huong chi ngudi than thich, nipt ra ? Vay nen ong 
diing bang hoang khi nhin diia con trai dau va gia dinh no gao khoc tnroc ban tho tien to, bien ngay Tet thieng 
lieng thanh mot dam ma. Nhung qua mot khoanh khac kinh ngac, hoang mang, ong hieu rang ong can phai 
hanh dpng. Rut phat cay truong dung trong goc nha, vat bat ly than gan hai muoi nam khi di rung, ong tro vao 
mat Quy va quat : 

Cut ngay ! Cut ngay lap tiic ! Day la ban tho tien to cua toi chii khong phai ban tho rieng cho me anh. 

Neu anh c6 long hieu de, toi cho phep anh mang anh ba ay ve nha anh ma tho. Lu vg con anh nua, cut 

ngay khoi nha nay, toi can con can chau, nhimg khong can bon luu manh pha roi. Toi khong cho phep 

lu bat nhan bien mai nha nay thanh cai cho. 

Troi dat oi, ong duoi con duoi chau ra khoi nha, ong oi ... 
Vg Quy tiep tuc gao, trong khi anh chong giuong doi mat do van nhin bo. Hoi tho anh ta sac sua rugu ; 
chac han diia con trai da phai mugn hoi men trg sue truoc khi toi gay su voi ong bo gia : 
- Me toi da song a day, ong khong c6 quyen duoi toi ra khoi cua nha nay. 

Ong Quang dung ngay ngudi trong giay lat, duong nhu khong tin vao doi tai minh ...Trong gia toe cua 
ong, con khong dugc quyen xung toi voi bo, bat luan tinh canh nao. Tat ca dam con ong, cving nhu con cai cua 
nhung ngudi em trai ong va chi ong, deu biet ro luat le nay va coi do nhu mot thu dao luat cua gia dinh, phan 
biet hg voi nhung dong hg khac, it nghiem minh hon trong nen nep gia phong va su giao due. Chua bao gid 
trong ddng hg nha ong xay ra su 6 nhuc nay. Quy biet ro dieu ay. Bay gid, chinh anh ta la ke dau tien khac 
nho len le thoi cua gia tien. 

Ong Quang dung lang nhu the hoi lau. Nhung con nhoi lien tuc chay qua tim nhu c6 ke lien tuc dam 
nhung nhat guom xuyen qua no. Lan dau tien trong ddi, ong hieu rang trai tim mot ngudi bo cung v6 cung 
mong manh va de bi ton thuong. Lan dau tien trong ddi, ong biet noi ddn dau chua chat khien hai mat ong nhu 
md di, va nhung con rung dgng ludt qua toan than ong nhu nhung con run cua ngudi sot ret. Ong biet rang su 
thay doi each xung ho la dau hieu cua gidi han cuoi cung. Rang sau day, hg se khong bao gid cdn la cha con 
nhu thud trudc. Khong bao gid cdn nhu xua. Con dau ddn van nhdi len khong ngung nhung cung liic ay tam 
than ong dot nhien ciing lai nhu da, mot cam giac giong het cam giac cua lan dau , khi ong mudi bay tuoi, lan 
dau dat len vai cay cot nha trudc nhung con mat thach thiic cua dam trai xdm Thugng. 

Ngudi cha nhin bg mat diia con trai, bien dang bdi han thu va men rugu. Mot khoanh khac yen lang nua 
troi qua. Roi dot nggt, ong bo cat tieng cudi : 
- Ong chii tich say roi ... 

Ong tiep tuc cudi gan va gigng ndi cua ong bong trd nen la lung khien diia con trai ong lan gia dinh no 
dua mat nhin nhau kinh ngac : Chua bao gid hg nghe ong ndi vdi mgi ngudi bang cai gigng nggt ngao, trinh 
trgng nhu the : 

Ba chu tich dua ong ve nha neu khong toi se dem chuyen nay len thua kien huyen. Chii tich say rugu 

den quay roi nha dan. 

Ong noi gi ? 
Chii tich Quy hoi lai, mat trung trung nhin bo. Co le anh ta say, hoac dung hon la anh ta thieu thong 
minh de hieu rang ngudi cha da chuyen gigng, do cung chinh la dau hieu cua gidi han cudi cung : Ong da phai 
ddi dap vdi diia con nit rugt de ra bang thu ngdn ngu nggt ngao, thd Ig. Thu ngdn ngu cua ke chuyen di kiem 
com dat khach. Budng timg tieng thong tha, ong Quang dap : 

Ong chu tich say rugu den quay roi nha dan. Nhu the, la lam ton hai danh du cua dang va chinh 

quyen. 

Ong noi gi ? 

Bay gid, ong khong cdn la con toi nua . Ong la chu tich xa, dai dien chinh quyen. Ong say rugu, dan 

ddng bgn den pha roi nha dan. 

Toi khong say, toi nhuc vi ong lay mot con diem ve lam vg. 

Xua nay, cac cu van day "Ngudi ta lay di ve lam vg, khong ai lay vg ve lam di ". Neu cd Ngan la di, 

toi cving chua lam sai Idi day cua ngudi xua. Nhung neu vg toi khong phai la diem, ong chu tich se 

chiu tgi vu khong va nhuc ma cdng dan. Ong cd hieu dieu do khong ? 

Vg ong khong la diem thi cung la con di chua hoang. Ong tudng rang khong ai biet chuyen thay ngu 

vdi trd, con Ngan enh bung vdi lao giao Tudng hay sao ? Ong nghi rang cii quap mot con di d hang 

cung ngo hem, hay cudi mii cung song ve day la cd the bit bung mgi su, che mat dugc the gian hay 



sao 



7 



Xua nay, toi von hanh xu giua thanh thien bach nhat, khong cd dieu gi can che mat the gian ...Ong 
chu tich chui tit mai nha nay ra ma mau quen den the thi tri khdn ngan ngiii that. Dung, cd Ngan chua 
hoang. Cd ay chua vdi ngudi cd ay yeu la ong giao Tudng. Cung nhu hang van ngudi dan ba khac 
chua vdi ngudi dan ong hg chgn. Cd ta chua hoang vi cd ta man nhu ga ri. Cdn nhieu ngudi dan ba 
khac khong chua hoang vi hg may man khong thugc loai mau bd cau ma mau vit. Vi nhu me anh 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 106 



chang han. Ba ay khong chua hoang vi khong thupc noi man de chii chang phai vi cam that chat chu 
trinh. Tnrac khi cuai me anh toi da dua ba ay len mii Tnic vang chai ca nam roi Anh c6 muon toi chi 
cho anh cho nao toi nga ba ay ra khong ? 
Den day, chinh diia con trai ha hoc mom ra vi kinh ngac. Giong nhu ke bi set danh ngang tai. Roi khi da 
hieu ro nhung loi le ong bo vua noi, anh ta tru len nhu con Ion bi choc tiet : 
Khong dung, ong do dieu cho me toi ! Toi khong tin ! 

Toi voi me anh dang tuoi xuan thi, di cui di rung voi nhau quanh nam, ai cam noi chung toi ? Viec gi 
chiing toi phai nhin them nhin nhat, viec gi chung toi phai cho dgi cho dung ngay dung thang, be nao 
an hoi roi, hai gia dinh ket giao roi, som mupn chung toi ciing len giuong voi nhau. 



Anh dang hong khong tra loi dugc vi anh quen gia doi. Ban than anh chi nua, anh chi chang da no xoi 

chan che voi nhau ca nam troi truoc khi toi lo du tien cuoi hay sao ? Cai ban anh chi len liit dua nhau 

di nao thai duoi huyen, anh tuong mat toi thong manh chac ? Tien me anh diii cho anh la tien moc tit 

tiii quan toi, sao toi khong biet ? May ma con de dugc. Nhieu truong hgp nao thai diia dau long gay 

vinh vien v6 sinh. 

Vg Quy dang ha hoc mom ra nhin bo chong toi do bat khoc vi ho then. Hai diia con gai den tuoi cap ke 

Ian cau con trai cui mat xuong. Tat ca deu hanh dgng duoi cay gay chi huy cua ong bo. Va luc nay, van bai lat 

ngugc, ong bo Ian ba me bi boc me khien cho ca lu con khong dam ngung dau len. Ong Quang ha gigng : 

Thoi nhe, da sinh su thi su sinh. De ra anh nhung tit khi anh mudi ba tuoi, toi da hieu anh la hang 
nguai nao. Toi da c6 tim mgi each xoay chuyen nhung khong lai. Chang ai chong dugc menh troi. Tit 
nay anh dimg bao gio dat chan den cita nha toi nita. Chung ta khong con la bo ciing chang con la con. 
Day la tu ong muon the. 

Anh nham tuong, ngudi ta khong the muon hay khong muon. Nhimg mot khi da x6 day nhau den 
nong noi nay, mgi su at phai doi thay. 

Bay gio, toi hoi dieu cuoi : Anh c6 muon dugc dgc quyen ciing gio me anh hay khong ? 

Anh khong dam mo mom vi anh tiec ciia. Lam ngudi kho lam anh Quy a. Mo mom thi de con mo ban 

tay kho hon nhieu. Long hieu de noi bgt mep ai ciing c6 ca. Neu anh khong muon, toi se tiep tuc lam 

gio cho me anh, nhu thuong le. Ba ay da titng la vg toi va bay gio van la vg da chet ciia toi. Ba ay 

khong CO loi voi toi. Nhung anh lai khac. Tit ngay nay tro di, toi khong c6 anh. 

Dam ngudi ditng do dan. Co the vi su viec dien bien qua nhanh va hg chua kip hieu hoi ket thiic. Co the 

vi con ngudi thudng c6 thoi quen nhan biet mgi su theo nhitng udc dinh da ton tai trong 6c nao hg. Nhitng udc 

dinh CO noi rang tinh huyet mach la sgi day khong bao gid ditt, rang : 

" Anh em c6 chem nhau ciing chem nhau dang sgng, khong ai chem nhau dang ludi !" Va vdi nhitng udc 

dinh ay, hg tin rang dii hg lam gi chang nita, ong Quang ciing khong the day hg ra ngoai ngudng cita ngoi nha 

nay, ngoi nha ma hg tin chac dita con trai duy nhat ciia hg mai day se la chii nhan. Nhung ong Quang da nem 

cay trugng trd lai gdc nha, nhin hg va ha gigng : 

-Didi ! Dikhdiday ! 

Ong noi nhd, gan nhu thi tham, nhung trong gigng thi tham ay, su da thanh, nude da chay, thuyen da 



troi. 



Khong CO gi quay ngugc lai. 



Vg chong con cai nha Quy keo nhau ra ve . 

Khi bau doan ay rieu qua dudng thdn, nhitng cap mat lang gieng nep sau cac khuon cita, cac bd cay, 
bui true nhin theo. Ddi song son dan von tinh lang nhu mat nude ho dudi liing sau, bi cam tii giita bdn be vach 
niii. Neu mot hdn da nem xuong dd, at nhitng vdng sdng Ian toa khong ngitng. Ciing nhu vay, mot su kien dii 
Idn dii nhd, nhimg dgng cham tdi nhitng sgi day tham kin nhat trong tam hdn con ngudi, at trd thanh mot bai 
chien trudng, noi giao tranh ciia nhitng udc dinh cd xua vdi nhitng bien dgng ciia cugc ddi hien tai. Xdm Tieu 
Phu miia xuan nam ay gidng nhu mot hoa diem son ma chat dung nham phun len khong ngitng chinh la cau 
chuyen xay ra trong gia dinh ong Quang. Hoac ndi mot each van ve hon, Xdm Tieu Phu miia xuan nam dd 
gidng nhu Id lita ritng rue chay ma ngudi nem than vao dd la mot cd nang xinh dep den tit mien dat la, vdi 
cap mat da tinh va mau ao lua xanh. 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 107 



Gia Mui da diem, nguai lang do ra duong, di chiic Tet nguai than. Theo c6 le, mong mot danh cho 
nhung ai cung huyet thong. Mong hai moi toi ho hang xa, lang gieng, ban huu. Mong ba la ngay cac chiic sac 
trong xa tham hoi nhau, chii tich den nha bi thu, bi thu den tham tnrong cong an xa, cong an xa den chiic tet 
bi thu chi doan thanh nien hay bi thu lien hiep phu nu ....ca mot he thong ruong cot cua cong dong. Nam nay, 
mpi su duong nhu dao ngugc. Ngay buoi toi mong Mot, ngudi ta da ao ao keo den go cua nha c6 Vui : 

Nam moi , chiic c6 lam an thinh vuong gap nam gap mudi nam ngoai. 

Nam moi, chiic c6 c6 that nhieu cai moi, moi tit dau xuong chan ... 

Nam moi, chiic c6 Vui \'ui ca nam, luc nao cung hon ho tuoi cudi, ngay nao cung la mong mot tet, 

thang nao cung la thang gieng, mua nao cung la mua xuan ... 
Chua bao gio, ke tit ngay cat tieng khoc chao doi, c6 Vui dugc huong nhung loi chiic dep nhu hoa nhu 
gam vay. Ciing chua bao gio c6 dugc huong mot su trgng thi den the noi dan lang. Muon hay khong, do than 
phan cua minh, c6 luon cam thay nhung con mat xung quanh luc Igi than the c6, phan doan, tgc mach ...duong 
nhu cai su khong chong cua c6 la nguon con cho mgi su dam tieu va la mot su that thoat khong the nao citu 
chua, giong nhu mot thit que cut ve tinh than. Chua Tet nam nao, khach den go cita nha c6, cho dii no rgng 
thenh thang, cho dii no sang choang va day dii nhung thit qua banh hiem ...Nam nay, c6 le troi da de mat 
nhin c6, hoac la, do ngudi cha tan tuy cua c6 noi chin suoi ngay dem phu trg, so phan c6 duong nhu bat dau 
thay doi. Mo rgng hai canh cita, Vui tuoi cudi moi khach : 

Nam moi, chiic cac vi c6 tat ca nhung gi mong dgi ... 
Ngudi ta iia vao nha, khong ai chd den Idi mdi thit hai. Ai ai ciing ngam hieu rang man hai ciia tan tuong 
" Ngan Quang " se lai dugc tudng thuat d day, nhung Ian nay ngudi ddng vai chii dao khong con la c6 chii. 

Phan CO Vui, sau khi ngii mot giac day da hon chin tieng, site khoe tran tre, tam hon phai phdi, c6 thap 
nhang mdi tren ban thd cha, thay nude cho binh hoa dao roi ngoi xoi het hai khiic gid vdi chiec banh chung 
dai. Khi dan lang keo den nha, cd d trong trang thai tuyet vdi nhat cua su thoa man va vui ve, dieu kien toi uu 
nuoi dudng Idng hieu khach. Vi the, khong can ai cheo keo, cd lai thap den mang-xdng, thit den dan que chi 
dam dung vao nhung ngay cudi xin hay ma chay, hoac vao dem hdi lang. Anh sang lai tung bitng rgi sang 
khap nam gian nha khien cho khong gian long lanh, ndng am. Ba chii dun nude pha tra, trung ra tat ca cac loai 
banh mitt keo mua dudi phd. Trong liic dd, khach do den mdi liic mdi ddng. Khong chi cd nhung ngudi ditng 
tuoi ma ca dam trai gai trong chi doan xa, lu choai choai di du hdi thi phao tep, chgi ga va cd ban. Thanh ra 
hai gian nha day ap ngudi, gia cd hgp binh cong, chia thdc ciing chi ddng dugc den the. Cd Vui cd ngay mot 
lii linh de ma sai mdi nude, tiep banh keo cho mgi ngudi. Cdn cd, cd ngdi chinh chen d ban chinh, vdi cac bac 
may rau, nhung vi gia trudng cua nhung gia dinh cd mau mat nhat trong xa : 

Toi nghe lao nhao chuyen xay ra rdi. Vay la vi venh rau thang cudc. Toi xin md chai Liia Mdi chiic 

mitng. 
Cd Vui len tieng de md dau dem tu hgp. Ndi xong, cd lay chai rugu Liia Mdi tren ban thd xudng, ciing 
vdi gdi lac rang hung liu nita man nita nggt mua dudi phd : 

Cd ai can banh chung, gid nham rugu khong, xin cho biet ? 

Khong. 
Chinh dng venh rau tra Idi : 

Hdm nay mong mot, chang ai cdn da day de chita gid vdi banh chung nha ba chii. Nhung lac rang 

hung liu vdi rugu Liia Mdi thi tuyet. Khong ai dam che. 

Dan dudi phd sanh dieu that, ciing cii lac, hg rang len an cit nggt cudn ca ludi, dua bao nhieu rugu 

ciing vita. Lac rang trong bep nha minh, an dugc mot diim da thay tac hgng. 

Hg cd bi quyet. Da may Ian toi mua thit hung liu d chg huyen, dem ve iron Ian dudng va nude mudi 

rdi ngam lac trong sau tieng ddng ho, xong phoi khd mdi dem rang, nghia la toi lam dung each mgi 

ngudi bay cho nhimg nit cudc ciing chang ra hon, an cii lac khet let. 

Oi chao, cit nghe ma lam ndi thi cdn ai song dugc bang nghe dau bep hay cita hang an nita. Hg phai 

giit bi quyet chit. Ngudi ta bao rang d Ha ndi, cd nhung nha lam giau chi bang nghe rang lac, hoac ban 

mia hap mia nudng udp hoa budi, hoac che dau xanh nau vdi vd quyt, ggi theo tieng Tau la Luc tao 

xa. Mot ndi Luc tao xa nudi bay tam mieng an, lai cdn xay ba tang nha gac. 

Noi dat chat ngudi ddng ngudi ta phai canh tranh rao riet mdi song ndi, the nen hg khdn hon canh 

dan que chung minh. 

Ndi nhu dng, chang hoa cai viec dng Quang ndi tudt mdng heo mgi su giita vg chdng dng ay vdi gia 

dinh nha Quy trua hdm nay la khdn lam hay sao ? Bdi mudn hay khong, dng ay ciing la ngudi " nha 

tinh " nhat trong dam dan xa nay . 

Toi biet ngay ma ... 
Ong venh rau cat tieng cudi sang sac : 

Chua kip ngdi ndng chd da quay cau chuyen sang nha dng Quang ? Cac vi sot tiet qua. Khong chd 

chung toi udng can tuan rugu dau dugc hay sao ? 
Gigng dng ta day ve khieu khich va ngao man. Chi chang danh da chiu khong ndi len tieng dap : 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 108 



Moi nguai da nhan la thua ong roi ma ong van chua thay du hay sao ? Long si dien cua ong khong chi 

bang cai bo ma to bang qua mii co day. 

thoi thoi ! Hai ngudi nay ki nhau nhu nuoc voi liia. May ma khong ket doi ket liia. 

Thoi thoi, ha hoa xuong c6 minh oi. 

Dugc roi, toi im mom ngay day. 
Chi chang danh da len gipng roi, va ong chong dang ngoi cung ban voi ong venh rau tit ton cudi : 
- Nha toi von tinh tre con day thoi, c6 ay la ngudi tot bung. 
Ca hai gian nha chgt im ang trong tich tac, roi khi nghe thung cau noi ngudi ta nhat loat cuoi ran len 
nhu phao no, bpn trai tre thi ho het v6 tay dom dop : 

Hoan ho, that la mot ong chong tuyet voi! 

Hoan ho, chiing toi xin bau ong la ong chong dien hinh, dugc thuong phieu "chong ngoan "nhat xa. 

Nay lu con gai, chiing may mo to mat ra ma nhin nhe. Cii lay ong ay lam kieu mau de kiem lay mot 

tam chong. 
Tieng cudi, tieng treu choc vang len bon phia. Xua nay, it ai dam ngang nhien khen vg , nhat la khen vg 
trudc mot dam dam dong. Qua tinh, do la mot su hiem hoi den la lung. Nhung mac ke su on ao VTta nggi khen 
wa che nhao, ong chong van ngoi than nhien nhap rugu. Khi da tu nhan la rau cup, han mgi Idi che cudi vdi 
ong chi nhu nude do dau vit. Hoac cd mot su nghi nggi nao do khien ong lang tam ? Ngudi ta do nhu vay nen 
nhung trang cudi lang di kha nhanh va hg nhat loat quay ve phia ngudi dan ong von binh thudng dugc coi la 
ke it mom mep nhat lang, xua nay chua timg tham gia vao cac vu tranh cai xay ra noi cong chiing : 

Hom nay cdc md mieng, the nao trdi cung cd bao to day ! Nao, ong anh cd dieu gi mudn day bao 

lang xdm, dau xuan xin len tieng. 
Ngudi dan ong dat chen rugu xudng ban, nhung mat van khong rdi nhung ggn sdng li ti phan chieu anh 
den ciia thii rugu manh : 

Ndi ba con bd qua, su viec nha ong Quang khong phai la chuyen nha tinh hay nha que. Ay la su giua 

cha vdi con, cai su cd the xay ra vdi bat cii gia dinh nao du d noi tham son cung cdc hay noi do hoi. 

Cai su ay khien ta phai ngam ngay den than phan minh. 

Mgi ngudi im lang. Ngudi ta dd dan hoi lau bdi khong ai nghi ra chuyen ay. Gid cd ngudi day mat dat 
ten hg mdi nga ngua ngudi ra vi mot su that sd sd trudc mat ma chang ai nhan thay, gidng nhu ke di dudng 
mat phuong hudng cii dam sam vao hdn da tang hay budc thang xudng vuc sau. Cd cai su mu loa ay bdi 
ngudi ta von coi nhung gi dien ra trong gia dinh ong Quang nhu mot tich cheo, mot man tudng, mot vd cai 
luong ma hg thi thoang dugc xem vdi tat thay su hao hiic td md va dinh ninh rang ay la chuyen cua ngudi 
khac. Rang chuyen ay chi dinh liu den nhung ngudi mdi son, ma phan, ao dinh kim sa, dgi mu canh chudn, di 
nhiing ddi hia cd, sudt ddi hd hat miia may tren san khau. 

Vay ma gid day lai cd ngudi vach ra rang nhung tan tudng ay cd the dien ra trong chinh ngoi nha ciia hg. 
Ldi canh bao ay nao khac chi set danh ngang tai. Dam ddng lang di nhu bi cam khau. Ngudi ta phai chd cho 
qua giay phiit choang vang. Rdi sau mot hoi tu tran tinh, dau dc mdi bat dau sang lang trd lai. Khi ay, hg dd 
dam tim xem trong cau chuyen kia cd nguy co nao phuong hai tdi cugc sdng ciia chinh minh. 

Cung cd the la ong cd ly Nhung ong cd phai ong Quang dau , tdi ciing vay. 

Ong chang phai ong Quang vi ba nha cdn chua bac tdc. Tdi cung vay, vi nhat dinh tdi se ra di trudc vg 

toi. 

Ai cho ong ra di trudc tdi ? 
Chi vg len tieng ngay tiic khac : 

Ong phai chd lam dam ma cho tdi rdi mdi dugc len dudng. 

Oi dao, rd cai thdi dugc chong yeu chieu, quen xd chan Id miii. Chiing ta khong ai dinh dugc, vi sinh 

cd han, tit bat ki. 

Dung day !... 

Cd the la trong gia dinh chiing ta, khong cd canh mot dita con trai phai Idng me ke, ciing khong cd 

canh mot dita khac dan vg con ve gay nhieu loan trudc ban thd gia tien vao chinh ngay mdng mot tet. 

Nhung cd ai dam bao rang tat ca nhitng dita con chiing ta sinh ra deu mot Idng hieu thao va cu xit tit te 

ddi vdi cha me chiing ? Tdi chang ndi thi cac vi ciing da nhin thay tit lau. 

Dung that ! Chang thieu gi chuyen. Nhung xua nay, ngudi ta quen che giau day diem , nhan nhin ma 

nudt nude mat trong xd bep. Cac cu day tit xua rdi : " Nha nao ciing cd Ig mam thdi, phai biet lay niii 

ma day cho chat, keo lang gieng ngiti thay miii hoi „. 

Nhung cai su "day cho chat „ ay nhieu khi cdn thdi hon ca quay hd citt len ma ngiti. Mgi ngudi cd 

nhd chuyen ba cu Citu chet ddi hay khong ? 

Nhd !... Chuyen ay lam sao ma quen dugc ?... 

Vay d day cd ba nao mudn chet ddi nhu ba cu Citu hay khong ? 

0, tram Ian khong. Chiing tdi tuy dan ba dc bang qua budi, nhin khong qua hai gang tay nhung chiing 

tdi ciing la ngudi chit cd phai loai ga vit dau ma ngu nhu vay ? 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 109 



Ba cu Ciiu cung chang phai nguai ngu. Chong chet tit nam hai muai chin tuoi, nha tranh vach nat. Mot 

minh ba ay len nuong xuong rupng, mot minh dot than, di ciii nuoi ong ma xay dung co do. Nguai 

dam dang nhu the sao c6 the la nguai ngu ? Chang qua ba cu qua thuong con, qua tin con, ma dita con 

lai khong thuong noi me ; moi su deu nghe vg, do vg dieu khien, cho nen de me phai chet doi. 

Sao ba cu khong lam toang len cho mgi ngudi biet chuyen tit dau ? 

Co su la o day ! Vi qua yeu con, vi da trot noi voi mgi ngudi rang con toi tot nhat coi doi, con toi 

thong minh, hieu thao...; nay su tinh toi tan doi bai xau ho khong dam mo mieng, danh nghien rang can 

luai ma chet thoi. Chang le cac vi khong nhan ra rang ba cu da lam dung cai cau : " Day chat hu mam 

thoi lai hay sao ? „ 

o ...the ma bay gio toi moi nghi ra. 

Con toi thi toi chang dai. 

Chi vg ong rau quap cao gigng : 
Nghi hay chang nghi thi cung nen biet rang nuoc mat chay xuoi chit khong chay ngugc. Me cho con 
tien thi con cudi tuoi nhu hoa no. Con cho me tien thi mat u may chau, rugt dau nhu cita. The nen toi 
van bao ong nha toi rang lam ngudi phai biet lo cho con cai nhung trudc het phai lo cho ban than minh. 
Toi khong dam ha mieng chd sung, buong ca hai tay chd Idng con hieu thao. Tien cua toi toi bugc 
that chat vao hau bao. Khi nao vg chong toi dau 6m, thong tha md hau bao ra ma nit. 
Nha ong nay tot so that, c6 con vg biet lo xa. 

Con nuoi cha chang bang ba nuoi ong. Da la vg la chong thi xuong bien md cua, len non hai la cung 
phai keo son gan bo. 

Dung day, chang ai mudn nghi ngd, nhung con trai lai c6 con dau, con gai lai cdn con re. Nhung ke 
ngoai lai dot nhap vao nha, tot khd kiem ma xau xa thi de thay. 

Bay gid toi xin trd lai chuyen nha ong Quang : Cac vi cho rang viec ong Quang noi toac mdng heo 
mgi bi mat vg chong ra la dai hay khon ? 

Dai, tram phan tram la dai dot. Viec gi khong khao ma xung. Va lai, ba ay cung chet roi. Ai lai no noi 
ra cai bi mat cua ngudi da khuat ? 

Chang dai chang khon, ay la su bugc phai lam. Bdi chinh dita con trai gay su trudc. 
Phai, khi roi vao the cung at xay ra nhung viec cudng tam. Ong ay ciing chang sung sudng gi khi 
bugc phai noi ra mgi su . 

Toi khong than vdi nha ay, nhung toi la thong gia vdi em trai ut cua ong Quang. Ong nay bao toi rang 
tit khi Quy cdn nhd, ong Quang da noi vung vdi may ong em rang sau nay ong ay se khong nhd cay 
dugc dita con dau. Nhung ong ay se lam day du nghia vu ngudi cha de tuong lai dita con dugc tot dep. 
Mgi ngudi deu thay rang ong Quang da lam dung nhung dieu da noi . Chinh Quy bd trudng trung 
cap lam nghiep ve lang lam rugng chit ong ay da tim mgi each cho no dugc hgc len. 
Khong chi trudng trung cap lam nghiep dau. Trudc day, ong ta da lo cho no vao trudng co khi luyen 
kim nhung thang Quy hgc khong noi. Oc da dac cd danh gay sat ma len chit vao dau ciing chang 
xong. 

The nhung no hach ra phet. Lai lam muu tham nita. 

Muu tham la mot nhe, hgc thong minh lai la mot nhe ; nhu cay ca gai vdi cay rau cai, lam sao Ian 
dugc vdi nhau ? 

0, ong bd sang ngdi ngdi ma sao cau con trai xau ma lam vay ? Anh ta giong het me nhung lai 
khong dugc tuoi dep nhu ba ta. That la lung, cimg mot dudng net nhimg cau Quynh dep trai long long 
cdn ong anh ca thi tham xau. Ngudi da loat choat, mat lai sau hoam hoam. Nhin vao mat anh ta cit nhu 
nhin xuong vuc tham, chang biet dau ma dd. 

Ngudi ta bao mat nhu the la Idng da nham hiem lam. Nhung cd nham hiem thi ciing nen dam da 
thien ha chit sao lai quay vao danh bd de ra minh ? 

0, toi Cling tu hdi nhu the. Bdi ngudi mil trong xa nay ciing biet dugc la tit khi de Quy, ong Quang 
chinh la ngudi lo toan cho anh ta het thay, tit viec hgc hanh cho den viec dung vg ga chong, xay nha , 
sam sanh ao quan vat dung. Ma khong chi lo cho con, ong ay cdn lo cho ca hi chau gai Ian trai. 
Ong ay hai ra tien. 

Hai ra tien ma tinh ki bo, bdn xen thi cung ditng hdng nit dugc tien ra khdi tui. 

Giup dugc ngudi dung thi cdn tiec gi con ? Nhung toi cho rang anh Quy y the con trai trudng, ma theo 
tuc truyen, con trai trudng la ngudi dugc quyen thita tu vi phai lo ma chay cho bd me. Mot khi bd me 
khuat nui phai lo cudi xin, dung vg ga chong cho cac em ."Quyen huynh the phu ,„cau ay von cd tu 
bao nhieu ddi. 

The phu chi la khi phu chet ...Nhung ong Quang dang cdn song nhan nhan, limg lung nhu cay cot, 
ditng vdi con trai trong cdn banh ma hon mudi Ian ... Vay tinh chuyen "the phu,, cdn qua sdm. 
Dung, van de chinh la d day ! 

Ong rau quap thong tha buong titng Idi, nhu ong giao lang dgc doan ket mot bai van : 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 1 10 



Anh con trai tinh chuyen bo se chet, se phai nho cay den minh, nao ai doi mu man khan x6, nao ai 
chong gay Ian duong, nao ai nroc ken nroc trong, nao ai lo c6 khao vong. Sau tang ma den gio bon 
muoi chin ngay, sau bon muoi chin lai den ngay thii nam muoi ba nroc vong len chua tung kinh. Roi 
den gio thii nhat, gio nhi, gio tam. Lai den le rfta xuong cot, dua vao tieu sanh. Sau day moi xay mo 
vinh cuu. Tat ca nhung thii tuc cho mot ngudi chet qua nhieu khe. Ai cung lo khi chet di con cai khong 
nhin ngo toi nen du ngam dang nuot cay cung phai chieu long chung. Va do noi so hai bi bo be lam 
ma doi, ngudi ta danh muoi mat lam ngo truoc nhieu su doi bai, tan te trong nha. Su cu xu giua cha me 
vai con cai thuong chi de pho bay cho hang xom lang gieng nhin thay. Con thuc te ra sao hiem c6 
ngudi dam bpc bach mot each chan tinh.Vi the moi c6 cau ca: 
" Song thi con chang cho an. 
Den khi me chet lam van te moi. " 

Cau ca ay c6 tit bao doi khong ai biet. Nhu vay, cung da tit bao nhieu doi, nhieu bac cha me phai nghien 
rang chiu dung nhvtng cimg each cu xu bpi bac, bat nhan de hong chet di dugc chon cat cho han hoi. Con cai, 
trit nhung dua hieu thao, cving thudng Igi dung tam ly nay de sach nhieu va ap biic bo me. Nhin vao canh nha 
ong Quang hom nay du thay ro. Nhung van de chinh cua gia dinh nha nay la dua con trai nghi toi cai chet hoi 
som. Ngudi gia dung trudc cai chet thudng run so, thudng mat het Idng tu tin cving nhu quyen uy vdi con cai. 
Hon nvta, Quy lai dang giu ghe chu tich xa, VTta c6 vai ve vdi lang xdm, vua cd quyen huynh trudng trong gia 
tpc. Nhung dng Quang chua thupc loai gia du ong ta da sau muoi mot tudi. Ong ay dang cdn luc ludng ; mat 
sang nhu sao, dc tinh nhanh hon dien, tay hai ra tien. Ong ay chua nghi den cai chet, dng ay dang cdn thich 
song, dang tinh chuyen chan gdi vdi ngudi vp mdi. The nen anh con trai khdng ep dupe dng ta. Ong ta dudi 
thang cd ca bau doan the tit cua Quy ra dudng. Vay la dua con di nham mot nude cd. Nude cd nham khdng 
ciiu van dupe. Tdi nghi nhu vay, cac vi cho la dung hay sai ? 
- Tram phan tram chinh xac. 

Dung, tdi tan thanh. Ngudi ta bao khi cdc md mieng, khdng phai chuyen tam phao, cung chang phai 
trd giai tri. 

Ddi ngudi vdn di nhu vay. Khi nhin nghieng, tudng la chuyen vui dua choi ddn ; den luc nhin thang lai 
hoa viec tang thuong, chanh xat da mudi xat tim. 
The mdi biet, sdng khd that. 

Ngoanh di ngoanh lai, tudi gia da xdng xdc keo tdi. Khdng phai sau lung ma lu lu ngay trudc mat 
minh. 
Mpi ngudi im lang. Ca hai gian nha dot nhien im phang phac nhu chua ngay dung. Bdi Ian dau tien, 
ngudi ta mdi dam nhin thang vao ndi sp hai cua minh. Ndi sp hai ay van chung sdng vdi hp ddi ddi kiep kiep, 
nhu bdng vdi hinh, nhung khdng ai dam gpi ten, khdng ai dam duy danh dinh nghia. Ngudi ta lang tranh nd, 
ngudi ta day diem nd dudi du mpi duyen cd, nao danh du gia dinh, nao tinh huyet mach thieng lieng, nao bdn 
phan ngudi lam cha lam me, nhumg thuc chat, nd an nap trong nhung xd xinh tdi tam nhat cua tam hdn. Cdn 
nhvtng dua con hdn hao, tro tren khdng ngan ngai ma Idi thang cd nd ra, beu rieu givta thanh thien bach nhat. 
Chang ai bao ai, nhung ngudi ta van nhd titng Idi timg chvt wa chua ngoa wa cay nghiet cua cd con dau ba cu 
Cuu : 

"Ba tudng cd me gia nhe np lam hay sao ? Chung tdi dupe hudng nha cua rudng vudn cua ba that, nhung 
ba dm, ngudi ta phai mua thudc cho ba, ba chet, phai lam ma, cd len cd xudng, rdi cdn phai rita xuong cdt, 
thay hdm gd sang tieu sanh, mpi thii deu ddi tien ca day, chang phai cii vd tay xudng ma xong dau.,. 

Da danh la chang phai nha nao cving cd cd con dau ddc ac, tham tan nhu con dau ba cu Cuu nhung cudc 
sdng vdn nghiet nga, mudn hay khdng cung phai nhin rd su that ay. Nhung trai tim con ngudi thudng tit chdi 
chap nhan su nghiet nga. Chang ai mudn tin vao cai su da xay ra tit ddi np den ddi kia, tit chau thd den niii 
cao, tit son thdn sang wng chai ludi. Dau sao chang nvta, trai tim con ngudi cung can mot chut nude cam Id. 
Nhung dita con la tit Idng rudt chung ta ma ra, Idn len bang mau va sua cua cha me, nao ai mudn tin cd ngay 
chung dua chiec bat me cho minh an com ? 

Sau hdi yen lang, mot dng cat tieng : 
Con cai cving la cua trdi cho, cha me sinh con trdi sinh tinh. Xua nay ai ciing cay con trai. Vay ma ndi 
trong huyen nay, tdi khdng dam ndi xa hon, da cd dng bd nao nam xudng dupe lam ma khang trang 
hon la cu Dd Vang ? 

Cd Vui la trudng hpp dac biet, ke lam gi ? 

Mot cha mot con, ma chet dupe xenh sang ao gam. Cd ngudi de tdi bay dita con, sudt ddi lam quan 
quat nhu trau, khanh kiet gia tai de nudi lu con khdn Idn. Vay ma luc nam xudng cdn phai nghe chung 
nd cai nhau xem mdi dita gdp bao nhieu ddng de lo thue xe tang. ddi nay, ngudi ta hon thua nhau la 
d phiic due. Khdng ai tinh dupe tit sang den tdi. Chang ai dinh lieu ndi phut xudng cita md. Thdi, rot 
rupu di cac dng oi. Ngay xuan con en dua thoi. Chung ta cung can chen de mitng nam mdi, nao cd 
chu, can chen vdi chung toi. 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 1 1 1 



Co Vui lang lang can chen vai cac ong. Khong ai noi gi nua. Dan lang ham ha den nha c6 de dam tieu 
chuyen bo con ong Quang nhung sau rot, cau chuyen ay lai dong cham toi nhung uan khiic trong cupc doi rieng 
tu ciia timg nguoi. Va nhung uan khiic cua long ngudi thuong ggi den mua dong cua cupc doi hon la mua 
xuan. Co bi thu chi doan doc thay dieu ay. Sau chau rugu c6 yeu cau bpn thanh nien ho hat de khoa lap di 
khong khi tram tu. Tuy nhien, khach khiia van keo nhau top nam top ba ra ve. Co chac hp se tiep tuc cau 
chuyen duoi mai nha cua hp, giua nhung cap vp chong trung nien cung nhu nhung ong ba toe da nga muoi tieu 
boi cau chuyen nay chinh la ruong cot cua kiep nguoi, noi hanh phiic Ian kho dau bo ket lai nhu hai sp chi xe 
xoan thanh spi day dinh menh. Co le cupc x6 xat giua cha con ong Quang la hoi coi bao dong, khien cho mpi 
gia dinh phai luong den nhung phong ba rinh rap truoc moi mai nha, giong nhu tieng keu thet cua loai chim 
bien khien cho nhung con tau phai de truoc nhung vinh da ngam hoac nhung con bao bat than trong dai 
duong toi den phia truoc. 

Lu trai tre cung ra ve ngay sau do. Co Vui ngoi truoc ban tho ngam biic anh ong Do, thi tham : 

" Cha oi song khon chet thieng xin tro ve chi duong dan loi cho con „. 

Ong Do nhin thang vao mat con gai voi cai nhin ran de xua nay c6 chua timg thay : 

" Minh da di sai nuoc co. Hoan toan sai. Gio phai tinh each go „ 

Co tham nghi, nham tinh lai nhung hanh dong cua minh. Co da Ian Ipi ve tan lang Khoai de dieu tra gia 
canh nha c6 Ngan va tinh su cua cap vp chong chenh lech nay. Co la nguoi duy nhat biet dau cuoi mpi su va 
cung duong nhien la nguoi tuong thuat lai cho Quy cung nhu dan xa. Roi nguoi ta se hoi, vi dong co nao ma 
CO ham ho den nhu vay? Khong the vi ngoan ngoan nghe lenh cua ong chu tich, boi xua nay co von chang la 
nguoi ngoan ngoan voi bat cii ai. Co chi lam mpi viec theo chu y cua rieng co. Nhu vay thi cai lap luan : 

" Bi thu thanh nien hanh dong theo chi thi cua chu tich xa „ 

at chang Ipt tai mpi nguoi. Roi giong nhu nhung nguoi thp dao gieng khoan sau xuong nhung via dat ben 
dual de tim mach nuoc, dan lang se moi den tan cung ly le de tim ra cai duyen co da khien co bo cong bo cua 
thue xe ve tan lang Khoai. Roi hp se tim thay, chang kho khan gi. Va luc ay, mui dui se quay lai phia co : 

" Moi tit toi hom qua den toi hom nay, tinh the lat nhao. Nao ai tinh truoc, mot khi nuoc co thay doi ?„ 

Co buong tieng tho dai. Dem qua, giao thita, ca lang nghe co ke chuyen, vui cuoi hi ha nang chen rupu 
len dat chen rupu xuong, va tang boc co len tan may xanh. Boi co thoa man con to mo cua hp. Boi hp coi cau 
chuyen nha ong Quang nhu tan tuong mua vui cho ngay xuan. Toi nay, man hai vo tuong dien ra mau le, 
nhung no khong con la chuyen rieng cua nha ong Quang ma no gpi den cai su "tinh cha con ,„ la spi day leo 
quan chang chit vao nhung than go Ion, chinh xac theo cai nghia ma cac tien nhan thuong ran day : 

" Rut day dong rimg „ 

Co lai bat giac tho dai Ian nua voi y nghi rang minh co khon ma chang co ngoan, nit day ma khong tinh 
toi viec dong rimg. Gio, mpi su da qua, khong each chi vot vat lai. Sau mot lat ban than, co chpt nho toi cau 
cha CO van day : 

"Gio tay ma himg nuoc troi, himg sao cho dii nhung loi the gian „. 

Cau phuong ngon sang suot ay khien co lay lai dupe binh tinh. Co tu an iii minh :" Ke su doi. Hoi dau ma 
lo himg nuoc troi mua ? „ 



Dau vay, Vui van luon luon la con gai cua cha co, ong Do Vang, nguoi co 6c thue te. Co biet rang co co 
the mac ke nhung loi dam tieu cua dan lang vi von di xua nay, loi dam tieu van quan quanh nhu khoi bep tren 
mai nha bat cit ke nao co mau mat hoac co nhung di biet voi lang xom. Nhung cai su co khong the bo qua, 
chinh la ong Quang. Tit lau co biet do la mot nguoi hao hon, rat tot bung va hao phong voi lang gieng nhimg 
ciing khong ngan nit guom ra truoc ke nao co ac tam. Cho dau da tha tri tuong tupng bay bong xung quanh 
nguoi dan ong rau ram ay, co van khong hinh dung dupe rang ong ta co the than nhien noi toang len cho con 
cai Ian bon ben lang gieng nghe cai chuyen : "Truoc khi cuoi me may ca nam tao da dan ba ay len niii Tnic 
vang ...„ Da dam an noi bo ba the, ngan gi ma ong ay khong chiti thang vao mat co mot each so sang cay doc 
khi biet chuyen co Ian mo ve tan lang Khoai ?.... Chi tuong tupng den nong noi ay, toan than co da nong bitng , 
mat chin nhit nhu phai bong. Mo hoi toat ra duoi dam toe dinh dau Ian hai ben thai duong, co nhin ong Do va 
bat thanh loi : 

Cha oi, cha khon thieng xin chi duong mach loi cho con. 

Ong Do khong noi nang gi, van chieu vao mat co cai nhin nghiem nghi. Co Vui chpt nho ra rang trong 
dam dong luc nay co ai do cat tieng binh pham : 

- Ong bo sang ngoi ngoi ma sao cau con xau ma lam vay ? 

Dung that, tit xua co chua bao gio nghi den dieu ay. Ro rang la Quy ditng canh ong Quang giong nhu hai 
loai cay khac giong mpc ke nhau. Ong bo ro ra dang trupng phu. Anh con hoan toan ngupc lai. Khong nhitng 
coi cpc, mat toi nhu hii nut, cai nhin lai len liit nham hiem. Vui chua titng thay Quy nhin thang vao mat ai. 
Doi mat anh ta chim sau duoi ho mat, luc nao ciing nhu co bong may vuong ben tren, va cai nhin, neu khong 
xien sang mot ben thi thuong la ha thap xuong, duong nhu luc nao anh ta ciing luc tim mot thit gi do duoi mat 
dat. 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 1 12 



" Vay ma anh ta da lam chu tich xa may khoa lien. Va Ian nao cung dich than bi thu Ian chu tich huyen 
ve lam viec vai chi bo xa.„ 

Mot y nghi bong wt qua 6c c6. Va c6 bat tieng keu : 
Thoi chet roi ! The ma khong ai biet ! 



*** 



Sang mong hai tet, c6 Vui cuoi xe dap len thang pho huyen. do, c6 quanh quan hoi lau moi tim dugc 
mot cua hang ban che chen va banh keo, chac vi qua tiing ban, da phai ra via he de kiem may dong bac le cua 
dam ngudi choi xuan. Binh thuong, mot chen nuoc che gia nam chuc, hom nay, ba chu tinh dat gap nam Ian, 
tiic hai tram ruoi, va khong c6 quyen mac ca vi dang con la "ba ngay tet". Pho xa vang ngo vang ngat, chi c6 
lu tre choi dap phao hai ben via he. De lay long chu quan, c6 Vui uong lien ba chen nuoc che, lai an them hai 
qua chuoi tieu chin nau , thu chuoi nha chu da de tit tuan truoc giao thua. Roi c6 dua cho ba chu ba ngan, 
mieng noi : 

Vua tra tien ba, wa mung tuoi nam som ... 
Cam on c6 ... 
Ba chu ngoac mom cuoi den tan mang tai truoc c6 khach nong thon ma xpp hon mudi Ian dan pho 
huyen : 

Co xoi loi the nay, troi cho c6 tha ho Ipc an Ipc de.. 
Camonba... 
Co dap lai voi ve on hoa. Sau do, c6 ggi y nho ba dua duong den nha chu tich Ian bi thu huyen : 
Xa chiing toi xa xoi lam, nhieu van de khan cap chua giai quyet dugc trong nam nen phai len huyen 
ngay dau xuan de lo lieu ... 

Viec khan may cung phai cho mong sau c6 a. Toi ban hang o day hon chuc nam roi, khach uong nuoc 
che nha toi da phan den tit cac xa vung xa nhu c6, de lo lieu viec cong cving nhu tu. Chang ai dam 
buoc vao dinh chu tich truoc ngay mong sau. 

Toi khong c6 y dinh lam phien cac cap lanh dao o noi cong so, nhung xa chiing toi c6 chut tho san, 
muon tang cac can bg cap huyen de to long biet on truoc su quan tam cua dang va chinh quyen. 
A ...a ...Toihieuroi. 
Ba chu quan cuoi to hon nua, roi dua mat quan sat c6 khach, Ian chiec xe dap c6 dung ben via he. Co Vui 
nhanh tri dap : 

Toi chi CO nhiem vti di xac minh dia diem thoi. Mai hay mot dich than chu tich xa se mang tang pham 
len. 

A rathe.... 
Khong cho ba chu quan luc van them, c6 nit ra to giay bac nam ngan dong, dat vao chiec dia dung thuoc 
la : 

Gui tien ba , de den bu lai thoi gian ba ton phi vi toi. 
Cam on co.Toi se dua c6 di ngay. 
Ba chii tra loi tap lu, doan quay vao ngo, gao : 
Con Hue dau, ra coi hang cho me. Mau len ! 
Chua CO tieng tra loi, ba lai gao len tiep : 

Hue ! Ra coi hang. Hue ! 
Ba ggi don dap, titc toe vi ro rang, c6 ngoi ban che chen tit gio toi nua dem ba cving khong the kiem dugc 
mot mon tien Ion nhu vay. Gan nhu titc khac, mot dua be gai chitng bay tam tuoi tit trong ngo nhech nhac chay 
ra, chan loet quet doi dep cu : 
Con day. Me di dau ? 
Di CO viec, khong phai hoi. 
Diia be ngoi vao ghe phia sau chong hang, dua mat to mo nhin c6 khach to Ion nhu hg phap dang dat 
chiec xe dap xuong ditong va me no leo len ngoi phia sau, 6m chat lung c6 ta het m6t con nhai ben 6m lay qua 
dua hau. 

Nhu the, c6 Vui da den tan nha bi thu Ian chii tich huyen. Sau cu6c di, m6 h6i c6 d6 uot het s6ng lung. 
Gio, hai nam ro muoi dieu c6 nghi ngo la chinh xac. Quy ng6i len dugc ghe chii tich xa chinh la nho ban tay 
leo lai ciia 6ng b6 chit chang phai vi phep thanh ; cang kh6ng phai nang luc cua chinh anh ta. C6 bi thu chi 
doan giuong mat tran tran nhin hai ng6i nha cua hai vi lanh dao cap huyen, nha nao cving hai tang, b6n gian 
tang duoi ba gian tang tren, chua m6t khoang san troi c6 ba chuc met vu6ng vay quanh boi hang Ian can bang 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 1 13 



thep han de chu nhan c6 the ngoi uong tra ngam trang nhung dem cao hung. Nha nao cung c6 cau thang ben 
trong Ian cau thang 16 thien dan len san thucmg. Nha nao cung c6 hang hien rpng ben dual vai duang diem 
chan tuong dap soi trang. Nha nao cung c6 hinh doi phugng chau bang xi-mang do cot thep gan tren mai ngoi. 
Kieu trang tri kien tnic thoi thucmg. Kieu nha ong giao lang Khoai. 

Khi CO ve lang troi da nga chieu. Tieng trong danh rpn rang tit bai vat vpng den. So ngudi lang bat gap 
minh trong tam trang roi ren nay c6 di vong phia sau day mii tnic. Duong vong kha xa vi c6 den hon mot chuc 
trai mii nho moc thuan cac loai tnic ket thanh chuoi nhu chuoi hat trai. Loi mon ghap ghenh khien chiec xe ciia 
CO nhay chom chom nhu ngua via. Nhimg qua tim c6 con nhay chom chom hon ca con ngua sat khi c6 dap xe 
ngang qua chan mii Tnic Vang , trai mii cao nhat trong day, moc day dac thii tnic vang ong. Mau vang ay la 
mau vang ciia day to hong tren cac dau ciic tan vuon que. Mau vang ay do trong nang chieu nhu muon ngan 
sgi vang dat hoac nhu thii to tam thupng hang. Mau vang ay ong anh thii ong anh ciia lau vua phii chiia. Co 
dua mat nhin rung tnic dugm vang ngay xuan, nghi toi mot ngudi dan ba da timg dupe tram Ian an ai voi 
ngudi yeu trong do, gio da nam yen duoi mp. Lieu ba ta c6 quay ve day de tim lai mua xuan cu hay chang ? 
Roi CO lai nghi toi phan minh, vi sao chang mot ai dua c6 toi khu rung do ? .Giac mo tham len ciia c6 da tan 
thanh may khoi, va khong biet tit day cho toi liic xuong mo, c6 ngudi dan ong nao chia ban tay cho c6 ma 
noi : 

« Anh yeu em ...» Hoac la : 
" Vui oi, tit nay chiing ta se song cimg nhau !„ 

Co dat chan vao ngo liic trdi xam toi. Chac chan khong ai nhin thay vi c6 phong xe vao tan giita san. Co 
gai that chat then cong. Sau day, c6 md khoa cita, lao vao nha. Khong kip thay bp quan ao phii day bui dudng, 
CO vat minh xuong dong chan bong ma khdc. Co khoc hoi ha, nitc nd, gian giua. Co khdc thanh nhip, hoc len 
titng hoi nhu loai Ipn ritng bi tning thuong. Co khdc no ne, ngap ngua, khong kim nen. Co khdc dien cudng. Cd 
khdc sau tham hon ca ngay dug Dd chet. Cd khdc, vdi tat ca ndi bi thuong dam me khdng hay biet, gidng nhu 
dita be ddi an ngau nghien mieng banh ma ngudi ta dua cho. Cd the la, vdi ngan ay nude mat dupe tnit ra, tam 
hdn cd se voi nhe. 



Sang hdm sau, mdng ba tet, cd an van chinh chen, dang hoang, vac mdt canh mai Idn den nha dug 
Quang. Cd tinh khdng sai, bdi vudn nha dug Quang chi cd dao tham chit khdng cd dao phai hay mai trang. Mai 
trang la gidng cay khd gay lai phai day cdng cham sdc. Ong Quang di vang quanh nam, khdng the trdng ndi 
thit mai nay. Trong lang, di ngudi trdng mai nhung da phan la gidng mai vang, cdi cay, hoa nhd. Chi rieng 
vitdn nha cd la cd mai trang, thit mai Idn, canh toa deu, hoa day chi chit. Ay la thit mai Hoang de, dng Dd da 
ve tan lang trdng hoa Nhat Tan xin gidng. Hdi cdn sdng, dng giit cay mai nhu giit vang. Ong chet rdi, cd Vui 
van tiep tuc cham sdc nd nhu cii, dii cd chang phai la ngudi say hoa hoac biet thii thudng hoa. Nhung dng Dd 
la vi than duy nhat ddi vdi cd, nhitng gi cha cd da mudn da lam, cd phai tiep tuc bang mpi gia...Cd chang ngd 
vao liic nguy nan nay, cay mai trang da trd thanh phao citu hd cho minh : 

"Nha lao ay chang thieu thit gi, ngoai mdt canh mai trang. „ 

Sudt dem cd trii di tinh lai. Trdi vTta sang, cd vac cua ra vudn, thien canh mai Idn nhat, sai ca nu Ian hoa 
dem lam vat te. 

Khi cd den ngd nha dng Quang, khach khita chua cd ai. Cd Ngan va ba Tu mdm dang ngdi vat Idng ga 
giita trudc cita bep. Thay cd, ca hai ngudi ciing ditng len chao. Cd Ngan mim mieng cudi : 
Chao chi, nam mdi xin mitng tudi chi. 

Ba Tu rdn ra hon : 
Nam mdi, rdng den nha tdm, nam nay the nao ciing cd su tdt lanh ... 

Cd Vui cd gang nhin vao ddi mat den nhu ngpc huyen ciia ba chii mudi tam tudi. Cd ciing tuoi cudi cat 
tieng chiic tung dii tim danh thi thdm trong Idng nguc. Rdi ba Tu mdm cao gipng gpi : 
Cau oi, cd khach den nha ! 
Ndi xong, ba giuc : 

Mdi cd len nha trudc, mp chau tdi dang gid tay. 
Xin phep cac vi. 

Cd dap, doan budc len bac tam cap. Ong Quang ditng chd cd ngay khudn cita trong bp dd lua nau cd 
truyen. 

" Lao gia choi trdi ; an dien kieu khac ddi ... „ 

Cd ciii dau xudng chao chii nhan theo kieu cac can bd dudi phd, tham danh gia each phuc site ciia 
ngudi anh hung. Le ra, lay vp tre, ngudi ta phai dien so-mi trang hoac mau tritng sao, te nhat ciing phai ao bu- 
ddng, quan tay thang dng, cho ra dang thi thanh va tre trung. Dang nay, dng Quang lai trung bd dd lua to tam 
ciia cac bac lao trupng, rdng thiing thinh. Them nita, dng ta khdng cat tdc ngan ma de tdc dai dudi vai rdi budc 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 1 14 



lai sau gay bang mot sgi day chun theo dung kieu toe cua cac hiep khach giang ho thoi tnroc. Them nua, ong 
ta de rau quai non, mo rau bao quanh ham den nhanh, ram nhu c6 vuc va xoan nhu rau nguoi phuong tay. Dieu 
la lung la trong thii y phuc ay c6 ve nhu loi thoi ay, tat thay nhung co bap cuon cupn tren nguc, tren vai ong 
ta noi len ro mom mot. Va trong thii y phuc ay, trong ong ta dep ngoi ngoi, mot sac dep cua bac trugng phu, 
khong chi rieng Xom Tieu Phu ma khap huyen nay kho c6 the tim dugc ... 

Vui bat giac go minh, lui lai mot buoc vi hoi tho cua ong Quang tit phia doi dien dang pha vao mat c6, 
nhu Ian gio nong cua mot mua he oi nong, mot mua he tich tu biet bao may giong va sam set. 
Chao CO, nam som. 
Nam som chuc ong mpi su tot lanh. 
Co dap loi roi dat canh mai do so tua vao chiec tu che ke sat ban tho. Ong Quang dua mat nhin c6 : 
Moi CO ngoi. Nha toi c6 tra vuon uop nhai va uop bach cue. Nha toi cving c6 tra Tuyet Son Ian tra 
Hong Dao, c6 thich loai nao ? 

Da la tra nha ong, chac thii nao cung tot. Xin ong cii tu tien. 
Co tra loi, nhan ra giong noi cua minh run ray. Chua kip hieu vi sao , c6 da thay mot con nghen ngao 
dang len hong. Mot thii nghen ngao la lung va bat kha kiem che nhu dong lu, cuon cupn tran len canh dong 
tam hon c6, canh dong menh mong hoang vang. Vui so hai tham nghi: 
" Hong that, sao bong dung minh lai do don ra the nay ? „ 

Co tu tran ap mot each du dpi nhung khong may may hieu luc. Vui vpi va ciii go lung xuong sua chiec 
quai hau cua cap xang-dan, c6 tinh dan mat vao nhung ngon chan dupe ki cp sach bong noi bat tren mau nhua 
xanh diep luc: 

" Hay nhin xem ! Hay nhin xem ! Ta khong c6 nhung ban chan den dui nhu chan bpn dan ba, con gai 
Xom Tieu Phu „. 

Co tham lap di lap lai cau noi do nhieu Ian va niem kieu hanh khien c6 dan tro lai binh tinh. Chang rieng 
gi dan ba, con gai Xom Tieu Phu ma ngay dan ba, con gai khap huyen, hoac khap tinh nay cung khong the c6 
dupe cap chan trang non nhu chan c6. Cho du la nguoi hay lam hay lam, Vui bao ve nuoc da Ian doi ban chan 
nhu thien ha giu con nguoi trong mat. Bat ke mua hay nang, he cung nhu dong, c6 deu di giay vai de cao-su 
va mang tat spi day, hoan toan giong nhu nguoi ngoai quoc. Ay la c6 Ian, mot phai doan chuyen gia Lien x6 ve 
tham huyen. Vui nhin thay nuoc da trang non lai mong nhu giay do cua hp. Co cho rang so di hp giu dupe 
nuoc da nhu the mot phan la do quanh nam hp mang tat, mang giay. Ngay ay Vui moi muoi ba tuoi, nhung y 
thiic ve nhan sac da som am anh c6. Ke tit do, c6 doi ong Do sam giay sam tat cho minh. Ciing tit do, mang 
giay mang tat voi c6 tro thanh thoi quen nhu com an nuoc uong. Giita mot xit so ma tat thay dan cay deu di 
chan dat hoac dep mong, su viec mot nguoi con gai quanh nam mang tat mang giay la su du nhap mot phong 
tuc nuoc ngoai ma thien ha cho la quai go. Boi mua he nhiet doi keo rat dai, trong mua nong nuc ay, mang 
giay cao c6 Ian tat spi la mot cue hinh. Mo hoi se ngam rat nhanh vao cac loai spi vai lam boc len miii kho 
ngiti. Mat khac, viec do ciing giong nhu su thach thitc du luan ma nguoi khac kho vupt qua. Nhumg Vui bat 
can. Va chang, tat thay nhitng di nghi, nhitng de biu Ian nhitng su ruom loi cua cong chiing ciing giong nhu 
lii ve, chi song trong mua he. Tiet thu sang, muon hay khong chiing ciing phai chui vao ken. 

Vui nhin doi ban chan trang nhu tritng ga boc cua minh, biet do la su citu roi. Mot chiec phao citu hp 
dung vao luc c6 sap chet chim. Gai lai chiec khoa nhom mot each ti man, nhin lai Ian nita Ian da mong dinh, 
trang hon ca da con gai thi thanh, c6 tim lai diem tua giong nhu mot do vat tim lai dupe the dimg thuan Ipi 
tren v6 dai. Ngang dau len, Vui da c6 the cat loi mot each trinh trpng, giong nhu nhitng dip c6 khai mac cupc 
hpp chi doan toan xa : 

Nam som, c6 canh mai trang lam qua, tang vat nha ngheo, mong ong khong che. 
Co ma ngheo sao ? 
Ong Quang cuoi pha len va cat tieng hoi : 

Co tuong toi di kiem com xit khac nen chang hay biet gi mpi su trong lang trong xom ? 
Khong ! Toi khong nghi nhu vay ... 
Co dap, lung tiing ciii mat xuong vi ham rang ong chii trang nhu ngpc, lai deu chan chan, chiing loa nhu 
anh chop khi ong ta cuoi : 

" Phai chang lao ta khong hut thuoc lao, thuoc la ? Co nguoi dan ong nao kieng dupe thuoc ? Vay lam 
each nao ma lao giit dupe ham rang dep nhu rang bpn trai muoi tam doi muoi ? „. 
Ong Quang tiep loi : 
Nguoi lang bao c6 sam may no thupng hang, roi c6 sam den mang-xong ciing la thit moi ra 16, tot 
hon han den nha toi. Nay mai, c6 se tro thanh nguoi giau nhat huyen day. 
Khong dam ... 

Nhung CO da c6 long cho canh mai, toi xin nhan. Doi voi toi, day chinh la Ipc dau xuan. Nha toi c6 
chiec dpc binh quai dong , lat nita toi se cam canh mai vao do. 
Ong rot nuoc tra. Co nhin Ian khoi boc len , bang khuang tu hoi vi sao c6 lai khong the la nguoi cam 
canh mai kia vao chiec dpc binh c6 quai dong kia? Vi sao ? Co le troi dat hoac quy than hai vai da quen lang 
mot phan su can thiet ma dang le hp nen lam tit rat lau moi phai ! 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 1 15 



Nhimg can ma mpng vut di rat nhanh, Vui nha lai nhiem vu khan cap ma c6 phai thuc hien : Ga c6 ra 
khoi tam ngam ban cua nguai dan ong ngoi tnrac mat. 

Dau xuan, den chuc tet ong, mung nguai mai, hanh phiic mai. Nhung cung lai c6 chuyen muon noi. 

Khong ro ong c6 vui long chap thuan hay khong ? 

0, toi CO phai bi thu huyen doan hay tinh doan dau ma c6 phai dua don vong vo nhu vay. Cho xom 

gieng, trong lang ngoai thon, chuyen gi ma chang the noi dugc vai nhau ? 

Vay xin hen ong sau nam ngay tet, liic nao ranh mai ong ghe qua nha chai. 

Dugc roi, toi cung c6 nhiem w den chiic tet lai chii. Co di c6 lai mai toai long nhau ... 
Chua kip can chen nuac che, khach da am am keo den day san. Co Vui nit lui, nhung truac khi ve 
khong quen ghe vao tan bep chao c6 Ngan vai ba Tu bai hai nguai dan ba da nit lui vao vuong quoc ciia ho. 
Trong bep, ngon ngang nhung noi cung chao. Mui xoi dua Ian mui ga tam mat ong ran cung boc len, hoa Ian 
nhau, cho mot mui thom ngao ngat. 

Trua hom do, vao bua com chi c6 ba nguai, c6 Ngan bao chong : 

Nay anh chang khau lao, cai nha c6 to dung den dau buoi phai long ong day. Co biet hay khong ma 

cii gia bo am u ? 

Sao ma toi biet dugc ? 

Diing, viec gi cau phai biet co chii ? Dong, tay, nam, bac.bon phuong tam huang, thien ha thieu gi 

nguai ? 
Ba Tu chem vao, ro ra ve hanh dien. Ong Quang to mo nhin vg : 

Nhung vi sao minh lai cho la c6 ta me to ? 

Ui chao ! 
Co vg tre biu dai moi : 

Kieu mat nhin da dan nhu say thuoc lao the ay chang phai ke mgng du thi chi la mat me trai thoi. 

That the sao ? 
Ong Quang hoi lai va cat tieng cuai ron ra: 

Nay CO minh, neu chang c6 duyen c6 phan gap c6 minh to cung c6 khoi nguai xin vao cua. Chua den 

noi phai di ganh mot c6 hg phap ve de sam toi dau v6 hay tranh giai do vat gia dinh. 

Dung roi ! 
Ba Tu mom de vao tiic khac : 

Gan mot nam nay , khong biet bao nhieu ke gui trau cau vai banh dau, banh gai Hai Duong bieu chau. 

Nha Igc cau, chua kip lam ba moi da no xoi chan che. 
Co Ngan nhin het nhin chong lai nhin ba Tu , dang dong dua doi khuyen tai mat nggc , ngoac cai mieng 
mom cuai vai ve ha he : 

Thoi, toi chiu thua ca hai cau chau roi ! Ro that la mot dong mot cot. 



Phan CO Vui, suot dgc duang ve, c6 ban khoan tu hoi xem ong Quang da biet chuyen c6 di den lang 
Khoai hay chua ? Bai gigng cuai ciia ong, wa c6 ve khoang dat, lai wa c6 ve rieu cgt ma c6 khong the cat 
nghia. Cai nhin ciia ong cung vay, khi long lanh no toat len su \'ui ve va do lugng, khi ma toi no lai phan chieu 
noi chua chat mo ho ma c6 khong biet can duyen. Them nua, c6 tin chac rang sau toi mong mot, dan lang da 
lai do den nha ong Quang, noi chon ly tuang cho truyen thong hieu khach. Tinh hao phong ciing nhu cot each 
sang ca ciia chii nhan la nhung pham chat bat kha canh tranh. Co hinh dung manh san menh mong ay, nhung 
gian nha thenh thang bai tri toan do go thugng hang ma ong da chugc lai va mua sam them sau ngay sua sai cai 
each rugng dat. Nhung bg do am chen bay trong chiec tii che. Nhung chiec dia men nggc c6 va nhung chiec Ig 
sii bit dong ma khap huyen khong gia dinh thu hai nao c6 dugc. Va c6 hinh dung lai dang voc vua vam vo 
\Tia thanh tao trong bg do lua, tieng cuai sang sang nhu nggc do vang roi. Co bong cam thay c6 nhu mot con 
roi khong 16 ket bang giay boi, bi sup do, bi bep diim dual cai nhin sac nhu guom, bi tan ra bi nit mat linh hon 
truac dien mao ciia nguai dan ong do. 

" Co le lao ta da biet het chuyen. Khong phai c6 le, ma chac chan lao ta da biet het mgi chuyen. Tu hom 
qua den hom nay, khach khiia nuam nugp nhu the, chac chan da c6 nguai ke lai mgi su xay ra dual mai nha 
minh. Trong dam khach, c6 nha thong gia vai em lit ciia ong ta. Va chang, khi dan lang da nhin mgi su theo 
chieu huang khac, nguai ta se chang ngai ngan ma tra mat, lat tay. Thoi dai xua nay dau c6 la ?..." 

Co nha lai duang nhan han sau xuong mot ben mep khi ong ta cuai va gigng noi c6 phan chat nha : 
Toi CO phai bi thu huyen doan hay tinh doan dau ? 

Cai chi tiet sau cung khien c6 dinh ninh rang ong Quang da biet het mgi chuyen. Gia day, c6 chi c6 the 
trong vao su do lugng ciia doi thii ma thoi. 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 1 16 



Ve den nha, Vui met ra rai. Noi met nhoc la lung c6 chua he biet tit thua khon Ian. Buong minh xuong 
ghe, bat giac c6 ciii xuong nhin doi ban chan . Hai ban chan trang non trong mau nhua xanh. Quanh nam di tat 
di giay chi de ba ngay tet khoe dugc Ian da trang. Nhung hom nay trai ret, ai cung thay rang cai viec mang doi 
xang-dan nhua ciia c6 la su lam dang c6 tinh. Nguoi loi doi nhu ong Quang khong noi ra nhung han phai thita 
biet. Oi, doi ban chan trang non cua c6. Ton phi biet bao cong site nhung cung chi gin giu dugc Ian da con 
chang CO each chi thay doi dugc hinh dang : 

" Ta la con dan ba mang c5 giay bon muoi ba. Doi chan nay suot doi chgn giay dep thita, doi chan nay 
bi ket tgi vinh vien mang hinh dang cua bgn dan ong. Doi chan nay khong the deo got, khong the sita sang. 
Cung chang c6 each chi che giau. " 

Nuoc mat bong trao len mi, va Ian dau tien trong doi, c6 huong ve phia ong Do, noi loi oan han : 

Cha oi, sinh con ra de lam gi ? Cha sinh con ra lam gi de con phai chiu bao nhieu don dau, khon kho 

7 

Nuoc mat che mo khien c6 khong con nhin ro anh cha c6 nua. Nhung liic ay, tren ban tho, ong Do cung 
rung rung le. 



*** 



Tit khoang mong muoi tet cho den cuoi thang gieng, troi bong mua rao lien tuc. Neu theo thai tiet thong 
thuang nhung can mua nay chi c6 the do xuong vao khoang dau thang tu am lich, nghia la cuoi thang nam 
theo lich phuong tay. Nhung con mua ao at, rai nhu bao tap trong vong nita gia roi ngitng lai. Nang himg len, 
trai bong oi nong mot each kho chiu. Roi sau do, gan nhu mot tran tan cong bat nga cua lu cuap, mua lai sam 
sap tuon roi. Sau nhung can mua, trai c6 mot mau hong xam nhgt nhat, vai nhung van may ban nhu bui chi. 
Nguoi ta ngita mat nhin trai, than: 

La lung, sao mai thang gieng da c6 mua rita den nhu vay ? 

Mua rita den tai sam, chao cam cung chang c6 ma an. 

Lay trai, ditng bat dan khon kho them nita. Vita mai dich chau chau roi lai sau ray . 

Ong khong tin vao site nguoi ma chi lay trai thoi u ? 

Site nguoi c6 han, uy trai v6 ba. May ngan nam to tien chung ta lay trai, nay toi ciing lay trai. 

Thoi, lay trai xong ciing phai tim each ma dam lay it khoai ...Mua sam the nay, Igi dung lam them vai 

luong khoai trai w. Neu khong may mat lua thi con c6 thit ma bo vao da day. 
Nguoi ta ni nhau di dam khoai trai vu. Roi tiep do, nguoi ta ni nhau len ritng hai nam. Mua nay, nam 
mgc nhu sung, moi buoi di gap may c6 the hot day bao dam, bay can tay hoac han nita. Nam tuoi xao ma Ign 
xuong ciing nggt. Nha nao xom cho them vai lang thit bo uap toi va la ngo gai thai mien thi tuyet vai, chang 
can nem gia vi hay bgt nggt van an ditt nam xao trong khach san thii do . Doi vai nhung nha dang con nuoi con 
nho, cac ba c6 the vam nam tuoi vai thit than va hanh hoa roi dem vien theo kieu vien bun mgc, sau do nau 
chao hoac nau canh rau ngot ritng hay hoa ly. Tuy nhien, nguoi ta khong chi hai nam de an ma con hai nam 
de phai kho, say kho dem ban. Quanh nam cac cita hang an thanh pho, tit thii do cho tai cac thi xa mien xuoi 
Ian mien ngugc deu can tai nam kho. Bun mgc, bun thang, bong nau tom, mang nau suan....tat thay nhitng thit 
ay deu phai c6 dam canh nam mai day miii. Ay la chua ke tai cac mon xao, cac mon ham, hoac mon chumg 
each thuy noi cao lau, titu quan ...Nam doi vai dan wng nay khong nhe can han lua, khoai mi va nhitng nguon 
thu khac. Nhu the, mua nam ciing giong mua gat lua dual chau tho song Hong, vita la mua lam an vita la mot 
dip chinh dang de tu hgp vui ve nen mgi nguoi kho bo qua. 

Mua nam nam nay la miia nam dau tien c6 Ngan len ritng vai dam dan ba Xom Tieu Phu. Ciing chinh la 
CO hgi dau tien de mot c6 dau xit la tham gia vao sinh boat cua cong dong. Thoat tien, c6 di vai ba Tu Mom, vi 
than bao trg va nguoi than thiet nhat vai c6 sau ditc lang quan. Roi khi moi bang giao xom gieng da kha man 
nong, hoac la lam ra ve man nong, c6 di vai may ba, may c6 lien dau. Moi top nhu vay khoang tit nam den 
muoi nguoi. Hg ciing nhau mang theo do an va thuoc phong ran dgc. Moi nam chi c6 mot mua hai nam chinh 
thitc nen dan ba con gai Xom Tieu Phu do het len ritng.Vg con Quy duong nhien ciing di nhung hg nhap vao 
top khac, va ca hai ben deu tim each tranh mat nhau. Tuy nhien, dii muon hay khong, ciing van c6 nhitng cugc 
cham tran. Bai duong len ritng bugc phai qua nhitng trang c6 hep noi long thung hay nhitng con doc dgc dao. 
Nguoi ta khong c6 each chi tranh dugc nhitng loi di bat bugc ay. Cai su cham tran giita nhitng ke citu thii 
duong nhien phai xay ra truac mat lang gieng. Sau moi Ian, thien ha lai tran thuat mot each rgng rai khap xom 
ciing thon, giong nhu cugc tran thuat nhitng tran bong da tranh giai quoc gia hay quoc te xay ra tai cac cau lac 
bg thanh pho. Theo each danh gia chung cua nguoi lang, vg con Quy y vao hai the : Tritoc het, hg la dan so tai , 
ma cai thoi :" Ma cii bat nat ma mai " von la thoi quen da hien hanh hang nghin nam. Thit hai, hg lai la so 
dong, bai hg c6 nhitng ba me con, trong khi doi phuong dan thuang dgc ma. The nhung, dieu oai oam la ca hai 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 1 17 



the manh kia deu khong cham tai dugc long chan c6 nang ao xanh ciia ong Quang. Nguai ta ke mot each ehi 
tiet rang, ngay Ian eham tran dau tien, vg Quy ehieu vao mat eo Ngan mot eai nhin day ve khieu khieh va phi 
bang , ngay tiie khae eo Ngan eung quay dau, giuong mat trung trung nhin lai dieh thu, khong lui mot phan. Ke 
ve sue lue eung nhu tinh than thi eo ta uy hiep han ngudi eon dau eua ong ehong, nho be quat queo nang 
khong qua bon muoi ean, eo diim lai nhu eo ba lao. Neu hai diia eon gai nha Quy nho nuoe bpt mot Ian, tiie 
khae eo Ngan nho hai Ian tra mieng. Nhung eupe eham tran thu dieh nhu vay thuong dien ra trong su im lang 
eua dan lang. Moi ngudi deu eui mat lam ngo, ehang ai dam len tieng ean ngan hay hoa giai. Mot Ian nao day, 
diia eon gai nho eua Quy, ehanh ehua thaeh thiie : 

Gioi thi ehoi ? 
Co Ngan eudi khay, venh mat len : 

Cho eay thu luat :" Hai ehoi mot, ehang ehot eung que". Tao day, tao ehap ea ba ehoi mot. Dam hay 

khong ? 
Lue nay, ehinh ba me eon nha Quy lai phai nuot han lam thinh vi nhin tinh the, ro ra eo thg quet voi kia 
eo the ta xung huu dot voi eay trugng eua ong ehong giang eho hg nhung don ehi tii. Va ehae ehan khong mot 
ngudi lang gieng nao dam dung vao be vdi hg de danh lai eai "eon di ao xanh kia ". San nha " Con di ao xanh 
" gid day da trd thanh eau lae bg eua ngudi lang, edn ed phan ddng vui gap bgi thdi ba Quang edn song. Ngudi 
ta da an da udng, da vui ve ehuyen tren trdi dudi bien trong ngoi nha ay, ngudi ta, dau trong Idng ed muon, 
eung khong the quay dau lai danh gia ehu. 



Thdi gian nay, ehang thay ehu tieh Quy dau. Mgi thii giay ma eua dan xa, da ed ong phd ehu tieh lo lieu. 
Nghe dau ed dgt tap huan mudi hai ngay dudi huyen danh eho eae ehu tieh xa, sau dd tiep den euge tap huan 
mudi ngay danh eho eae bi thu xa. Quy vTta la ehu tieh wa kiem nhiem phd bi thu. Tap huan xong ben ehinh 
quyen, anh ta d lai ludn du dgt tap huan dang thay eho ong bi thu d nha nudi vg de . 
Trude khi di, anh ta re qua nha ed Vui : 

Ong bd tdi biet ehuyen ed ve lang Khoai rdi ha ? 

Chii anh tudng giau duge ong ay hay sao ? 

Ong ay ed tra hdi gi khong? 

Anh khong hieu bd anh. Ong ay ehang them ddng dang tdi ehuyen dd. Ngay mot nua ehu. 

Bd tdi khong vTta dau. 

Anh ehang phai day. 

The hai ngudi ndi ehuyen gi ? 

Chuyen trong mai, trong dao phai hay bieh dao...Chuyen nudi ong, thay gidng, hdt phan hoa hay eai 

tien kieh thude do. Thieu gi viee ong ay quan tam. 

Gid tdi hdi ed su nay : Co ed ehae hai ngudi ay dang ki duge d lang Khoai hay khong ? Bdi lao giao 

lang Khoai lai la ehau rugt ehu tieh xa ? 

Ngudi ta doan vay thdi, ehang ai ehae. Mot mat, ehu tieh xa khong the phi bang ehau rugt minh. Bdi 

neu ong ay edng khai lam dang ki ket hdn eho ed Ngan khae nao dang eho eau ehau mot eai tat. Nhung 

mat khae ... 

Mat khae lam sao ? 

Tdi khong biet duge. 
Co bi thu budng eau ndi nua ehung vi trong de ed hien len nhung ngdi nha ma ong Quang da ra tay xay 
dung. Chii tieh lang Khoai khong duge hudng mot eo ngoi do so nhu the, nhung it nhat ong ta eung da duge 
thay mai ngdi, thay bdn biie tudng Idi 1dm eong queo thanh nhung biie tudng gaeh phang phiu, trat xi-mang 
tit nggn tdi gde, lai quet vdi vang sang ehoe ...Them nua, ehan tudng eung ehay diem sdi trang nhu kieu nha 
edng sd, ddi vdi dan lang Khoai, day han da la eaeh ehoi sang. Chua het, manh san eving duge lat gaeh la 
nem va ed tudng hoa bao quanh. Nhu the, nha ong ta tuy van ehi mot tang nhung trong khang trang, long lay 
nhu eon edng dung giua dam ga vit ddi long eanh xo xae xung quanh. Rd rang la eua eai tit tiii ba giao lang 
Khoai ehay ra de dap ddi eho ngdi nha nay khong phai it. 

Quy sot rugt trude ve dm d eua Vui. Anh ta eau ed dan gigng : 
Co bao sao ? Lam gi ma nita kin nita hd nhu vay ? 
Tdi khong biet duge. 

Co khong biet thi edn ai biet ? Co la ngudi duy nhat d Xdm Tieu Phu di den tan lang Khoai. 
Vi the nen tdi se phai hitng ddn eua ong bd anh. Ma anh eiing khong the gio lung ehiu thay tdi duge. 
Co Vui ndi khiing quat tra lai, giuong mat nhin Quy, hai ke a tdng nhanh ehdng bien thanh thu nghieh 
sau eai nhin hdn oan. Rdi sau mot tieh tae bat ddng, ed gai gia bat ehgt viing ditng len xd ghe va vung tay nhu 
dudi ga : 

Tdi da bao khong biet tite la tdi khong biet. Mudn rd dau dudi, anh ve lang Khoai ma dieu tra. 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 1 18 



Quy khong noi them niia lai, mat den sam nhu dam may tnrac can mua bao. Anh ta ra cua, c6 Vui quay 
lung vao buong trong, chang ai chao ai. 



dual huyen, nhung gan nipt Quy con cao nhu an phai thuoc phien song. Giong manh vai bi cuon vao 
guong banh xe, long thu han khien anh ta quay dao, khac khoai khong nguoi ...Anh ta khong con nhin thay vat 
gi ngoai "con di ao xanh " . Con di ao xanh, ke bat chgt tit tren troi roi xuong hoac tu mot mien dat la gio 
cuon toi day ... 

" Con di ao xanh ! Ke thu sinh tit ciia ta ! » 

« Con di ao xanh ! » 
Nhumg vi dau ma c6 long cam thu ay ? Quy khong the tu hoi vi anh ta khong dii sang suot Ian can dam 
de lam dieu ay. Boi chinh anh ta ciing khong hieu vi sao minh cam thu nguoi dan ba khac xit kia den nhu vay. 
Duong nhu long cam thu nay la mot loai meo hoang hay cho lac bong dung tit dau do chay thang vao san nha 
cat tieng gao da man cat tieng sua dien loan. Hoac nhu thit hat mam cay doc con gio lang thang bong dung 
mang toi, cay vao trai tim con nguoi, a trong do, no nay mam, dom la, nhitng chum re sinh truong mau hon 
loai thuy titc, Ian toa, len loi, an sau vao titng te bao va con nguoi khon kho khong con la gi hon mot thit xac 
chet van hanh duoi nhitng sgi day dieu khien cua long thu oan. Nhitng dong chit thuong xuyen hien len trong 
6c nao, nhitng tieng noi thuong xuyen vang len ben tai Quy la : 

« Con di ao xanh, ke se chiem mai nha ma ta c6 quyen thita tu, ke khien cho gia dinh ta tan vo, cha 
con chia lia va me ta phai ngam hon noi chin suoi. » 

Tuy nhien, anh ta chua bao gio dam thu nhan voi chinh minh rang cai « con di ao xanh kia » con khien 
anh ta mat hoan toan thang bang moi khi gap mat. Rang ngay Ian dau cham tran c6 ta, toan than Quy da hau 
nhu te liet, giong nhu mot con cua trong tam tay v6 cua con ech, co rum ca tam cang lai cho phut khai tit, hoac 
giong nhu mot con chupt hoan toan bi dong citng tit chi mat het kha nang tu ve truoc cap mat thoi mien cua 
loai ran. Khoanh khac ay, toan than anh ta lanh ngat nhu tit thi roi sau do lai bitng bitng nhu dam chay, va 
nhitng cam giac tot dp trai chieu nhu the cit Ian lupt doi thay nhau. Ngay Ian ay, anh ta da cam thay sinh menh 
cua minh tit nay thupc ve mot ke khac, va cai than xac anh ta dang cu tni chang qua ciing chi con la v6 cua mot 
con tau ma banh lai Ian nhitng ngpn buom da bi dieu khien boi ban tay mot ac than v6 hinh day quyen nang. Ke 
tit ngay ay, cit moi Ian nhin thay doi mat nhong nhanh den huyen cua c6 ta la mau trong huyet quan Quy lap 
titc soi len. Cai thit mau soi sue trong than xac do thoi len tren mat anh ta mot dam chay, khien da mat anh ta 
bong rat trong khi dau 6c quay cuong, va mpi vat bong tro nen bong benh mo mit nhu bi nhin qua dam kh6i dot 
ra giita canh dong. Anh ta ciing khong kip nhan ra rang khi thay c6 ta, c6 hpng anh bong dung bi nghen, kieu 
nhu nguoi an khoai bi nghen vi nuot nham thit khoai qua bo lai khong c6 nuoc chieu. Va hoi tho cua anh ta 
ciing bong nhien thieu hut nhu ke leo niii cao ma khong con dii site. Sang mong mot, de giit dupe ve binh tinh 
khi doi dap voi nguoi cha, Quy da phai tu cau vao long tay minh cho den noi mau tu den bam sau d6. Roi toi 
liic bi ong bo duoi, bau doan keo nhau qua san anh ta van cam thay nita ben mat huong ve phia gian bep bi te 
liet vi cho mong "cai con di tit thu kia" xuat hien Ian nita. Mot noi uoc mong tham kin bat kha nhan dien va 
bat kha kiem che khien anh ta buoc di mot each v6 hon nhu su van hanh cua mot zombie. Manh san quen 
thupc noi nha bo me de bong tro thanh mot sa mac bat trac. Va khuon cita nha bep bong tro thanh cita mot 
hang da bi an noi c6 nguy co xuat hien mot loai thu huyen dieu c6 kha nang dan toi ciing mot Ian dia nguc Ian 
thien duong. Anh ta da di qua manh san ay voi con bao 16c cu6ng no trong tam h6n ...Nhung c6 Ngan da c6 
thu ben trong. Cupc tan c6ng cua anh ta that bai hoan toan ma kh6ng c6 may may an iii hay citu r6i ... 

Gio thi nhitng cupc cham tran thu nghich giita "con di xinh dep" kia voi vp con anh ta da dien ra m6i ngay 
m6i cang thang. L6ng cam thu cua anh ta ciing cang ngay cang ngiin nghut b6c cao : 

« Con Vui da tro mat, n6 kh6ng c6n mu6n giiip ta nita. Con voi cai thieu due nay chac da nga 16ng 
truoc 6ng b6 cua ta. Lao gia an het mpi phan 16c cua thien ha. » 

Quy ngam nghi voi n6i dau don rang se chang bao gio anh ta voi dupe den vai 6ng b6 , kh6ng chi vi tam 
v6c ben ngoai ma c6n vi biet bao dieu khac. Va cai y nghi nay day v6 anh ta ca ban ngay Ian ban dem, ca liic 
an Ian khi ngii. Sau nhitng ngay dem lien tuc bi nghien nat duoi cam thitc ve su thua thiet va tiii h6, d6i khi 
anh ta ng6i lam phep tinh c6ng trit tu6i tac giita 6ng b6 de voi minh. Chi khi d6, Quy moi tim dupe ngu6n an 
iii. Mu6n hay kh6ng, anh ta ciing c6n tre, va tu6i tre la site manh v6 dich. Troi cho anh ta thai gian. Trai cho 
anh ta co h6i. C6 m6t khac biet kh6ng the ch6i cai, m6t vuc sau kh6ng the san lap giita mot 6ng gia sau muoi 
m6t voi m6t nguoi dan 6ng tu6i b6n muoi : 

« Ta kh6ng the chap nhan de minh bi gat ra ngoai le va thanh ke trang tay. Cu6c dau kh6ng the ket thiic 
de dang nhu vay. Ta c6n co hanh d6ng. Chang can cai con gai gia kia, ta van c6 the lam mpi su m6t minh. » 

Y nghi cu6i ciing nung nau Quy trong su6t ba tuan le tap trung nghe huan thi cua cap huyen va cap tinh. 
Khi dpi huan thi ket thiic, anh ta b6 bita com lien hoan be mac d6ng thang xu6ng thanh ph6, noi c6ng truong 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 1 19 



tinh uy. Nguai lang bao cho anh ta biet rang ong Quang dang con a lai Xom Tieu Phu de giiip c6 vg tre phai 
say nam. Thuc la ca may. Tai cong tnrong, Quy tranh khu vuc cua dam thg npi tinh vi da phan deu la nguai 
trong huyen do ong Quang tuyen lua. Anh ta phai Ian la a day quan ban com ben ngoai kha lau nham do cho ra 
khu nha ma dam thg Ha Tay, lu "gai cong truong" tni ngu. Tim ra "hang 6 " cua con di ao xanh roi, Quy con 
phai ngoi cho ngoai quan com cho den khi troi sam toi , anh ta mai dam mo vao cong truong sau khi mua hai 
bao thuoc lam qua cho ga gac dem : 

Toi CO cau em hg lam viec trong dgi ne cua ong Quang. No dang tim hieu mot c6 thg quet v6i Ha Tay. 

Chii thim toi nho toi kiem tra xem tinh hinh sinh boat cua c6 ta c6 dugc lanh manh hay khong de con 

quyet dinh to chiic dam cuoi. Ly do chinh dang nhu vay, hy vgng rang dong chi c6 the giup do toi. 

Dong chi c6 giay to chii ? 

Co ngay day. 
Quy chia chiing minh thu kem theo theo giay trieu tap chinh huan cua huyen. Ngudi gac cong chui mui 
xuong dgc. Sau do, anh ta ngang len nhin Quy voi ve ninh bg : 

Moi dong chi vao. Can than nhung khiic duong tron vi gio nay chiing toi tat mia so den, khu vuc thi 

cong con nhieu doan lay Igi. Chuc dong chi thanh cong. 

Cam on. 
Chii tich Quy dap mot each hai long. Ve khiim niim cua nguai gac cong khien anh ta thay tu tin hon, 
phan chan hon . 

Tit cong cong truong toi khu VTtc an a cua thg khong gan. Di rao buoc cung phai mat hon nita tieng. 
Vita di, Quy VTta suy tinh each tiep can voi dam thg quet voi, nhung ke khong may may quen biet. Mot Ian 
nita, cai bong sitng sitng ciia nguai cha lai do xuong, triim lap. Quy biet rang anh ta khong c6 kha nang chinh 
phuc, anh ta thieu duyen giao tiep. Nhung dieu ma ong Quang c6 the noi ra mot each de dang trong giay phut 
anh ta phai suy ngam dan do, tim lai sap y mot each kho khan. Theo roi ong bo tit tuoi thieu nien, Quy ngac 
nhien vi hau nhu ong ta khong can suy tinh gi truac, khi su viec den, titc khac each phan itng, nhitng lai le doi 
dap nhu dong suoi bat than chay tai, hoac nhu mach nuac ngam tit trong niii da tuon ra. Quy chitng kien kha 
nang itng bien tai tinh cua nguai cha, vao chinh nhitng dip ong dan anh ta xuong xin hgc dual tinh. Thoat tien 
la truong trung cap hang hai vi thua nho Quy thich gap thuyen, tam suoi va giac mo tuoi muai ba cua anh ta la 
tra thanh thuy thii. Nhung ngay Ian thit nhat tham quan tau thuy, Quy da say song den noi ca tuan sau ditng len 
van xay xam mat may, anh ta nang nac xin bo cho chuyen sang truong trung cap ca khi. Voi nghe ca khi, Quy 
theo hgc dugc hon mot nam, nhung cho dii het site c6 gang va cho dii ong Quang khong tiec cong tiec cua nha 
cac thay giao trong truong Ian cac quan doc cong xuong kem cap, Quy ciing khong dii kheo leo va kien nhan 
de CO the tra thanh thg tien mite trung binh. Sau that bai nay, mai den truong trung cap lam nghiep, cay cau 
cuoi cung de sau do anh ta phai nit van va khong bao gio dam mo tuang quay lai bat cit mai truong nao nita. 
Su thay doi lien tuc cac truong trong he thong hanh chinh nhieu khe, phien toai nhu the, ai nghe ciing le luai 
lac dau, vay ma Quy thay ong Quang phay tay nhe nhu bac. Duong nhu con nguai do sinh ra de thanh cong, 
ong ta CO tat thay nhitng pham chat cua ke thanh dat. 

Nhimg mot khi ong ta da huong het mgi qua tang cua so menh, con cai se phai chiu ham hiu ...: 

« Troi cho nguai nay, troi nit trong tiii nguai kia ! » 

Quy dinh ninh nhu vay. Khong hieu tit dau, ma anh ta c6 cai ket luan la lung do. Co nhitng y nghi quai 
dan mgc re trong 6c con nguai ma khong ai nho bat len dugc. Phai chang vi c6 nhitng thit tam hon u am 
chi thuan Igi de nuoi duong su han hgc, ghen tuong giong nhu nhitng dam lay chi c6 the lam nay sinh loai 
rong duoi chon, c6 muc ? 



Khu nha danh cho cac nit cong nhan on a nhat la sau bita com chieu. Day la gio cac ba cac c6 an com 
xong, ngoi tiim tum choi tu-lo-kho hoac chuyen gau. Mui ngo rang bay thom litng. Cac ba na dong wa danh 
bai vita an keo lac va ngo rang. Con nhitng c6 tre nhat dang ke mat duoi nggn dien ma tia long may, thit cham 
soc dung nhan it ton kem nhat. Quy phai ditng lai ngoai cita vi nghe tieng quat bai den det, tieng cuoi sang sac, 
tieng noi quang quae cua hg. Mot thit thuc tien ma anh ta chua cham tran bao gio. Dan ba Xom Tieu Phu 
khong dam cuoi sang sac nhu the, ciing khong dam la het va quat thao het nhu lii dan ong quanh chieu bai. Noi 
cho that dung, dan ba Xom Tieu Phu khong dugc phep choi bai. Hg c6 nhieu viec trong nha va trong bep : 

« Ro la may con di cong truong, thien ha chiti khong ngoa. Dung la lii ngua cai dugc x6 chuong thao 
ciii. » 

Anh ta tham nghi, cam thay ha he khi con di ao xanh chinh nay noi tit day, giita bgn dan ba mat net nay. 
Ong bo chang c6 ly do gi de qua tu hao vi mot c6 vg nhu the ... Trong khi Quy tan ngan nghi nggi, mot c6 gai 
tre vita sita sang xong cap long may bong dimg buoc ra ngoai. Thay bong dan ong nep trong bong toi, c6 ta 
keu thet len: 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 1 20 



Oi giai ai !Ai ? Ai the ? 
Toi ...toi ... 
Quy lap bap tra lai : 

Toi la nguai nha c6 Ngan . . . .Ha Tay . . . .Toi den tim c6 ay . . . . 
Tieng keu thet ciia c6 gai keo ca lu cac ba cac c6 do ra ciia. Ho vay lay Quy, ngudi dang con nhai do 
ngo rang, ke dang cam c6 bai, ca bpn nhin chong choc khien anh ta thay doi chan bong dung mem nhun ra nhu 
muon chay tron khoi co the : 

Ngan nao nhi, Ngan thoi tai hay Ngan Quang ? 
Ngan ...Ha Tay ...Ngan lang Khoai. 

A ...The la Ngan Quang. No di lay chong roi, ho hang sao chang biet ? 
Toi cung di thoat ly duoi Ninh Binh tit may nam nay ... 
Quy dap. Cac ba cac c6 nhin anh ta tit dau den chan mot each toe mach, va ngo wc : 
Anh ho hang the nao v6i no ? 
Toi voi CO ay la ...con CO con cau ... 

Con CO con cau hay anh em ...thong nipt ? Cit khai that ra roi chiing toi khac mach duong mach neo 
cho ma tim. 
Quy im lang, mat bong dung nong ran rat va mach mau nhay nhu danh trong hai ben thai duong. Anh ta 
khong biet doi dap ra sao voi lii dan ba dan di nay. Trong khi do cac ba cac c6 nhat loat pha len cudi nga cudi 
nghieng, giong nhu ho dupe xem mot man he cheo tuyet dinh . Nhitng anh mat tinh quai ciia hp chieu vao mat 
Quy giong nhitng mui kim cham khien anh ta e am da thit. Lat sau, anh ta hang gipng, c6 gang noi mot each 
tit ton va binh than : 

Cac chi hay diia qua. Toi den day tham hoi that tinh. 
Ba na dong c6 tieng cudi nam nhi nhat, sau khi lau nuoc mat bang ong tay ao, thu c6 bai dang do lai va 
bao Quy : 

Thoi dupe, neu anh da muon noi that tinh, chiing toi se bao anh tinh that. Diia mot chut cho vui thoi. 
Ma cho dii anh la hp hang con c6 con cau hay nhan tinh nhan banh thi cai su ay ciing chang day gi den 
chi em chiing toi. Neu dung anh muon hoi c6 Ngan lang Khoai thi c6 ay bo cong truong theo chong ve 
lam trang trai. Chong c6 ay la ong Quang, xep dieu hanh toan thp tinh so tai chit khong phai nhitng ke 
di lam muon xit ngudi nhu chiing toi day. Anh muon ro them, sang khu nha A 7, A 8 ma hoi. Thp a 
day toan mot tay ong Quang tuyen ve. Hp biet ro hon chiing toi. 
Cam on chi , vay c6 Ngan cuoi vao thoi gian nao ? 
Chiu ! Khong ai biet. 

Toi tudng cong nhan xay dung gia dinh, ban to chitc cong truong c6 nhiem w giiip do ? ... 
Cong nhan ciing dam bay loai cong nhan. Chiing toi day chi la dan que chan dat dupe tuyen tam chit 
CO ditng trong bien che nha nuoc dau ma dupe quyen doi hoi. Va chang tinh canh gia dinh c6 Ngan 
ciing rac roi lam. Hp khong the cuoi xin binh thuang nhu nhling ngudi khac. 
Mot CO tre tuoi ditng canh chem vao : 

Nghe no noi la c6 cudi xin dang hoang ma ? 
Co khac ngat Idi ngay titc thi : 

Cudi cai con khi ... 
Doan quay lai c6 kia, cam cau : 
- Cudi xin gi ma no im im nhu ngam hot thi the ? 

No da chang mdi bpn minh bun cha vdi banh keo nhoe bita chia tay roi cdn gi ? ... 
Lien hoan chia tay la mot viec, cudi xin danh chinh ngon thuan lai la viec khac. May to dau ma sao 
ngu the ? 
Ba na ddng cd tieng cudi nam nhi mang cd gai. Doan ba ciii xudng nhin cd bai trong tay. Quy biet rang 
da den liic phai chudn, anh ta ciii chao mpi ngudi : 
Xin cam on cac chi, cac cd. 
Khong dam . 

Anh ta vita quay lung di da nghe cac dam danh bai hd nhau vao chieu . Nhitng trang cudi rdn ra lai no 
nhu bap trong ndi rang. Trong khung cita sang, bdng con gai di qua di lai, cd ao trang, cd ao tim, cd ao hdng : 

« May con di ngua xdng chudng. » 

Quy lam bam trong hpng, nhung mat van dan vao khung cita hinh chit nhat sang loa dien. Cd cai gi noi 
dd hilt anh ta nhu nam cham hut sat ? Anh ta khdng biet. Nhung ditng hdi lau trong bdng tdi, tham len nhin 
nhitng ngudi con gai kia, anh ta bdng cam thay nhu vita danh mat cai gi dd, mot su mat mat ma anh ta khdng 
hinh dung ndi va ciing chang hieu vat bi mat la cai gi. Cd cat nghia nhitng dieu xay ra trong Idng minh ma 
khdng the dupe, Quy tu hdi : 

« Cai gi nhi ? Ta danh mat vat gi ? Ta mudn dieu chi ? » 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 121 



Khong CO lai giai dap. Roi bat chgt mot con tiic gian xoc len hong man chat khien anh ta phai bat thanh 
loi : 

« Dung la lu ngua cai dpng due, thang nao ruoc phai thii cua no nhu chiing may chang chet som cung 
chet mupn. Ro ra thii gai cong truong. Con di kia truoc day vai thang cung ra ra vao vao ong eo nhu the. » 

Trong dem, tieng anh ta vang rat to, doi qua nhung khu nha tho rong vong lai khien anh ta dam hoang. 
So dam nguoi trong nha nghe thay Quy voi quay dau chay. Duong cong truong len lach giua nhung dong cat 
soi, nhung dong gach ngon ngang cao thap , nhung dong xa giam, nhung coi vua dung dang do duge u lai 
bang nhieu lugt bao tai uot. Trong bong toi, than hon nat than tinh, Quy dap len mot vien da cue, nga bo nhao 
vao dam vua dang con nhao. Vua lap day mat Ian mot ben vai va canh tay anh ta. Khi dung len dugc, Quy 
moi nhan ra tinh canh cua minh : 

« The nay mat mui nao ma di ra pho ?... Ma truoc khi ra pho lai con phai qua mat thang gac cong ?» 
Anh ta bo chiec cap da bo xuong, luc tim cac ngan xem lieu c6 to bao nao c6 the v6 nhau de lau do 
khuon mat nhem nhuoc cua minh. Luc ay,nu6c voi da kip ngam vao mot ben mat khien anh ta buot rat. Con 
buot rat moi luc moi tang theo cap so nhan , mot su gia tang kinh hoang. Con dau nhuc the ay nit len toi tan 
dinh dau hoa voi mot noi dau khac, con khung khiep hon, y thiic ve su bat kha va nhuc nha. Nuoc mat anh ta 
tuon ra, hoa Ian chat voi khien cho ca khu quang mat va go ma bong rat nhu bi cha lua. Roi noi dau don day 
bat len nhung tieng mic no. Nguoi dan ong da ngoai tii tuan hot hoang vi khong the kim nen khoc. Nhung con 
mic no buot khoi su gim nen cua anh ta, giong soi day dieu tupt khoi tay diia be choi dieu, nhu dong lu pha sap 
bo de de tuon tran nhu thac do. Truoc mat Quy chi con lai mot khong gian menh mong, trong do nhung con 
thac den khong ngung tuon xoi xa. Duong nhu toan bp mau trong huyet mach anh ta gio day da tro thanh den, 
den tuyen, den kit. Nhung dong mau den Ian toa khap co the. Toan than Quy run len trong mot noi them khat 
dien cuong : Can phai cat c6 ai do, can phai dap vo sp ai do, can phai cha nat ai do duoi chan cho ha con dau 
don ma gio day anh ta dang phai chiu. Vua chui bp mat lem luoc voi vTta, Quy wa nham chat mat lai de nuoc 
mat CO the nia troi di phan nao chat voi bam quanh bo mi. Va luc do, trong 6c nao, anh ta thuc hien mpi cupc 
tra thu : Anh ta dot chay khu nha long lay cua tinh uy. Anh ta cam sung lia vao dam dong hpi nghi nhu diia be 
lay roi quat nat mot to kien, anh ta cuoi len dau bi thu tinh uy, cai lao bung phe da mot Ian mang anh ta nhu 
mang tre len ba trong hpi nghi dang bp tinh, anh ta cam con cu tia vpt nuoc dai vao cai mat phuong phi nhon 
nhung mo cua lao, anh ta khac len mai toe hoa ram mi mieu luc nao cving re duong ngoi thang tap ciia lao, anh 
ta treo len xe Volga chem che ngoi va bat lao chay bp ngui dam bui mu mit o duoi xe .... 

....Hinh anh sau cung luu lai trong doi mat bong loet cua Quy la hinh anh chinh anh ta dang cuoi len nguc 
mot con dan ba tran truong, trang non. Anh ta bop nan, cau chi, roi can rach doi w cua a. Vet rang anh ta han 
ro nhu vet rang loai soi tren bo nhung vet thuong, noi mau ri ri chay ra. Doi mim vii nho cua c6 ta sap diit chi 
con lung lang bam vao bau vii nho mot mau da nho, giong nhu hai hat sen. Anh ta cui xuong diit diit chiing 
bang nhung ngon tay den diii ciia minh, voi niem khoai tra nhu diia be vat chan con chau chau. Roi anh ta hiep 
a. Hiep, voi tat ca dam me va cam uat tich tu tu bao nhieu kiep song. Hiep, nhu each duy nhat de c6 the ton 
tai tren mat dat nay. Anh ta hiep a no ne tu liic mat trang moi len cho den tan trua hom sau, gio ngp, khi mat 
troi in bong cac vom cay tron xoe tren mat dat . Anh ta hiep a tir khi da thit a mon mon nhu mo dong, hong 
tuoi nhu v6 tning ga cho den liic da thit a tro nen mem oat, phoi phai, lot lat va sau rot trong suot nhu dam 
tning ech. Anh ta hiep a tu liic a xinh dep nhu bong hong mua xuan cho den khi a suy nhuoc, met la , den dp 
chi con thoi thop tho va khi anh ta diing len, cai khuy quan, a hoan toan tan ra nhu dat miin. Chi con lai tren 
mat dat mot mo gie luom tuom, rach nat. 

Mot mo gie mau xanh. 



Mua hai nam qua di nhu mot thii hpi he. Nguoi ta thuong noi thang gieng la thang an choi, nhung voi dan 
Xom Tieu Phu, thang gieng lai la thang lam cat luc. Tru nhung ngay mong bay, mong tam va ngay muoi bon, 
muoi lam, dan chiing di le chua, khong nghi toi dong tien bat gao. Thoi gian con lai, ngay nao ciing dugc 
hoach dinh ra tien : 

Hom nay nha chi dugc bao nhieu ? 

Nam can bay. 

The cung tam tam. 

Tam lam sao ? Thua xa nha con Minh thon Ha. Nha ay cung mot me mot con nhu nha toi ma moi 

ngay trung binh kiem dugc bay can ruoi. 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 1 22 



Bi sao dugc vai ho ? Ca hai me con deu khoe nhu hum. Chung no leo mii chang khac gi dan San Diu, 

San Chi. 

Nha ba cung kiem tot day chii, ngay nao cung ngot nghet mot yen. 

Ca ba me con lam khong kip tho, tuot mo hoi lung, dem ve hai bap chan dau e am ...Nhung nha trai, 

the cung bo. Mua nam nam nay bang ba vu san. 

Dung that, trong san chang an thua. 

Chung ta ngang len chang bang ai, nhung nhin xuong cung 6i ke them dugc nhu minh. Troi thuong ra 

tay cho loc, ngoai rupng nuong con c6 rung, c6 ong, c6 nam Tran xi moi hat thoc hay cu san chi c6 

nuoc an com don quanh nam voi ca muoi hay mam tom chung. 

Phai. Chang trach chi dan nhung vung doc canh da day quanh nam lep, quan mot manh ao mot manh. 

Co Ngan tuy chang phai dan so tai nhung cung khong chiu kem canh ai, tuy mot minh nhung ngay nao 
cung tren duoi bon can nam. Ba Tu mom khoe khap ho hang : 

Mg Ngan ve lam dan Xom Tieu Phu chua kip am cho ma tay lam tay lam con hon chan van nguoi 
khac. 
« Chan van ke khac » a day bao gom ba me con nha Quy voi dam dan ba ngiia luoi chua biet nep te xuoi 
ngugc ra sao da dai mom che : 

Cai ngu ao do, ao xanh ay lam sao leo noi mii ? Co hoa chang leo len dugc len bung chong. 
Cai su « leo len bung chong » thi chi ong Quang moi biet, nhung viec leo mii hai nam thi ca lang ca xa 
phai ro ranh ranh, boi ngay nao nguoi ta cung can do, dong dem, ngay nao nguoi ta cung cgng cac con so. Nha 
nao cung c6 mot cuon so de ghi chep tit dau vu den cuoi vu, mot thoi quen ganh dua giua cac gia dinh, mot 
each true tiep khich le lao dgng, nhung nhieu khi cung lai la duyen c6 lam nay sinh nhung ghen tuong. Nhu 
the, cuoi vu nam, nhung ai som biu moi biu mo che c6 gai « ao do ao xanh nhu con cao cao » deu phai sugng 
sung cui dau lam thinh. Co thg quet voi tit thanh pho len da an ditt dam dan ba so tai. Ong chong a nha wa 
lo com nuoc vita xoay so say nam met va mo hoi nhung hon ho nhu tre dugc qua. Chang noi ra nhung mua 
nam nam nay chinh la tran thit thach thit nhat doi voi c6 vg tre ciia ong. Hg lay nhau khi chua kip qua gio dau 
ciia ba Quang, hon nua c6 Ngan lai qua tre qua dep va ong thita biet tat thay nhung thit « qua » ay deu ggi long 
ghen tuong Ian ham hue ciia nguoi doi. Nhieu ban, ong bat gap lu tre rong choi ngoai duong thon ngheu ngao 
hat: 

« Ao do ao xanh 
La a cao cao 
Nai nao nai nao 
Ma may bay den .... » 

Ong hieu nhung cau dong dao cii ki ay dugc moi len de am chi ai. Cho du vg ong khong bao gio mac ao 
do , mau duy nhat c6 ay thich la mau xanh, nhung cai thanh ngit kep " ao do ao xanh" doi voi dan que nham 
am chi nhung nguoi dan ba dom dang thai qua, nhumg ciing con am chi nhung c6 gai a xom choi, nhung a hat 
CO dau . Mua nam qua di cung voi tieng tho phao ciia ong, boi cho du la nguoi qua quyet, ong ciing biet rang 
du luan cong chiing la site manh khong de \'ugt qua. 

Gio day, du muon hay khong, cai quan niem "con di thi thanh ao xanh ao do" khong con co ton tai. Bang 
nang luc lao dgng ciia chinh c6 ay, vg ong c6 quyen danh bai bat cit ke vu khong nao. Noi nhu ba Tu mom: 
" Tit gio tro di, dita nao dai mo noi lao, mg Ngan cit viec lay gay ma gang hgng no ra ..." 
Duong nhien, ba Tu khong chi noi mot Ian ma lap di lap lai nhieu Ian o mgi noi chon mot each day 
dung y. Nhung loi le cong con ay dugc coi nhu mot thit canh bao chinh thitc nhat, c6 truyen nhat ma nhung 
nguoi dan ba Xom Tieu Phu van quen dung de tu ve. 

Khi mua hai nam cham ditt, chi con lai nhung gia dinh roi viec hoac dong con la tiep tuc mot nam o 
nhitng x6 ritng heo lanh, con da so dan xa o nha de hoan tat khau lao dgng cuoi ciing : say nam va dong bao 
nam kho. Khap xom ciing thon, miii nam thom Ian toa khien khong gian nggt ngao, ngay ngat. Khoi tit nhitng 
16 say nam bay len, thanh manh nhe nhang, toa viit cao giong nhitng bo sgi trang limg lo giita khung troi, vay 
quanh chiing la nhitng dam may niii trang van vii va nhitng Ian hoi menh mang trang tit cac khe VTtc boc len 
tao thanh mot bite tranh diem le, noi nhitng mau trang hoa sac tren nen lo xanh bat tan ciia thinh khong. Vao 
buoi chieu, chim riu ran ve to, chim vg ggi chim chong, chim me ni chim con, titng dan bay lugn tren cac khu 
vuon. Ay la nhitng thoi khac ma tam hon con nguoi bong tro nen tot lanh, em diu. Nguoi ta de quen di nhitng 
cay dang nhgc nhan ciing nhu nhitng xot xa, hon oan. Mua hai nam con dgng lai biet bao ki niem vui ve ciia 
mot thoi gian lao dgng chung va long biet on nong nan nhitng an sung ciia dat troi. 



Trong nha ong Quang, dong xong bao nam cuoi ciing ciing la liic lo lam gio dau cho ba vg. Tit hai hom 
truoc, dam anh em trong hg da dung rap che kin san, ke titng day dai ban ghe. Uoc tinh phai tren mot tram 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 123 



mam, bai khach an tit tnra den toi gom ba dgt, moi dgt ba muai lam mam. Chua ke, c6 cho nguai nha va xom 
gieng tai giiip viec nau an cung nhu rfta chen bat. Gio dau bao gia cung la gio quan trpng nhat doi vai ca nguai 
song Ian nguai chet. Vai nguai chet, do la thai khac vinh vien de vong linh dugc an tam noi chin suoi, khong 
con muon quay lai quay roi nhung nguai than sau khi da nhan du phan huang hoa cung nhu ng nan an ai. Doi 
vai nguai song, ro la dip bay to trach nhiem va tinh cam cua ho vai ke ra di. Ay la bang chiing hien nhien ve 
cung each ling xit cung nhu tinh than dao due. Vai tinh canh rieng trong gia dinh ong Quang, nhung tieu chi 
nay dugc nhom ngo mot each ki luang bgi phan. Han chu nhan biet ro dieu do nen viec chuan bi dugc thue 
hien mot each hoan hao. Chu chi, duong nhien la ong Quang, nhimg chu tri, lai la ba Tu mom. Co Ngan, chi 
dong vai tro phu ta cho ba Tu, c6 nghia la lam bat cii viec gi dugc phan cong, giong nhu bat cii nguai nao 
trong doi quan lang gieng tuong trg. Xua nay c6 thuang ban ao xanh, tit xanh com non hay non chuoi den xanh 
la dita hay xanh reu da. Hom gio ba Quang, c6 ban ao den. Ro ra mot su de tang kin dao nguai da khuat. Them 
nua, CO thao doi hoa tai mat da ru-bi do Ian cap nhan dong true cat vao hom. Them nua, lai an tieng noi cua c6 
cung kin dao nhe nhang chit khong hon nhien tho tre nhu von di ban tinh cua c6, cung khong chanh chua danh 
da nhu khi c6 phai chong tra nhung ke kinh dich. Thanh ra, ngay ca nhung nguai xam xoi, moc moi nhat 
trong dan xa cung khong no ma mieng che bai. 

Ve phan vat chat, ong Quang lai cang chu trgng hon. Luat doi da day : 
" Co thue moi vuc dugc dao." 

Ke titng trai khong dugc phep quen nguyen tac can ban ay. Co trong dam gio dau cua ba Quang phai 
sang hon c6 nhung dam cuai linh dinh nhat tit truac tai nay. Co ca mot dgi quan xom gieng phu trg nhimg ong 
Quang van thue ba nguai dau bep dual tinh len. Kem theo ho la mot xe day nhung thit gia vi Ian cac loai phu 
lieu va dung cu lam bep ma nguai ta khong kiem dugc noi son da. Cac ba cac c6 Xom Tieu Phu dugc dip iron 
xoe mat ma xem each thite nau an dac biet kieu thi thanh. May gian bep vi vay luc nao eving day nghit dam dan 
ba hieu ki, dimg vong trong vong ngoai dom ngo. Vita de hgc 16m may ngon nghe, vita de thoa con to mo c6 
hitu. Dam gio vi the lai c6 ve sam uat cua mot thit chg phien hay phong trien lam ma nguai ta chua titng thay a 
cac gia dinh khac. Va nhu the, chang ai con c6 the tinh toan : Co nam tang hay bay tang ? Bai c6 cua gia 
chu lam theo kieu thi thanh, toan bat Ian dia to, khong bay tren mam ma dat len ban, do do khong the do dugc 
theo tieu chuan cii. Chi mot dieu ai ciing phai xac nhan, chua timg c6 nha ai lam c6 sang trgng va ngon dugc 
nhu the, ke tit ngay c6 Xom Tieu Phu den nay. Mot ngay gio chinh, hai ngay chuan bi truac va mot ngay sau 
do de thu dgn ban ghe, chen bat, phat qua phat Igc cho nhung nguai giup viec, dii trong ho hay ngoai lang, ca 
thay ba Tu mom tinh vita iron mot tram tam muai mam, mam a day c6 nghia phan an cho sau nguai. Ba bao : 

Ay la con thieu nguai. Neu du at han phai iron hai tram mam. 
"Thieu nguai" a day, am chi su vang mat cua gia dinh Quy. Anh ta lam c6 rieng. Su duong nhien, sau 
khi bi ong bo tit bo. Ditng ve luc, anh ta thua ditt ong bo de. Moi quan he hg hang, xom gieng Ian duyen giao 
tiep ciing kem xa. Site manh duy nhat cua Quy la con trien anh ta dang giu trong tay, ma bat cit thai nao nguai 
ta ciing ngam hieu rang cai con trien ay chang phai cu khoai hay hon dat set. The nen tat thay nhung ai dang 
ngap nghe truac cita xa can mot con dau ap len to giay deu phai den nha ong chu tich xa "an gio dau " ba 
Quang. Mot tay xach gio qua, tay kia so nan trong tui cai phong bi da dugc chuan bi ki luang. Ngoai nhung gia 
dinh dang can chay chgt cita cong, con canh thong gia cua ong Quang, tite la cha me, chu bac, anh em rugt cua 
vg Quy ciing khong dam dat chan tai nha ong bo. Them nita, canh can bg ruang cot trong xa, nhung nguai 
ngay thuang dang cung ngoi mot ban vai chu tich gom bi thu dang uy, cong an truang, chi hgi truang phu nit, 
tram xa truang, cita hang truang cua xa. Ca bg sau ay ciing phai keo nhau tai cita nha anh con. Co Vui chai 
trgi, khong den nha ai ca. Con lai, da phan nguai lang, hg di ca hai ben bai nguai ta cho rang phan su cua 
minh la phai lam ngo truac mgi hiem khich va phai c6 mat a bat cit noi dau c6 su hien dien cua vong linh 
nguai da khuat. An gio nha ong bo buoi trua roi quay ve nam nghi cho xuoi com hoac tu hgp dau do chuyen 
gau cho qua chieu de cha den nha ong con buoi toi. Thanh ra gio dau ba Quang khien biet bao nguai phai thue 
hien mot cuge chay viet da ma hg khong trii tinh truac : 

Tit thua cha sinh me de tai nay toi moi an mot gio hai lugt nhu vay. 

Toi ciing vay. 

Xua nay lieu c6 nha ai roi vao canh oai oam nhu the nay khong ? 

Lam gi c6 ? 

Co, nhung lau lam roi, doi cu c6 nha toi c6 hai anh em bat hoa, khong nhin mat nhau. Ngay gio bo, 

gio me, anh lam rieng, em ciing lam rieng ; nguai trong hg ngoai lang deu phai di hai lugt. 

The la dung, mau thuan gi chang nita hg ciing van la nguai ciing mau thit. Phan su ke ditng ben ngoai 

la phai lay chit "di hoa vi quy " lam dau. 

Xua nay chang ai dai dot lam mat long xom gieng. Va chang, ton cong chay di chay lai nhung an c6 

hai nha cang dugc dip nhan moi, khoai khau. 

Khoai khau chi c6 c6 nha ong Quang ...Co nha Quy thi qua thuang. Rat nhitng dia Ian bat nhung moi 

dia leo teo vai mieng thit. 

0, chuyen do chang phai noi. Vg chong nha Quy xua nay noi tieng ran sanh ra ma. 

Toi CO cau nay hay hon : An tep ia ra toe. 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 1 24 



Nha ay xua nay van i the bo ve mat kinh te. Gia cha con tit mat, chang hieu roi se ra sao ? 

Tu lam lay ma an. 

Xem chung cung gay go. Ca vg ca chong deu 6m nhach. Con Mo nang chua noi bon muoi can. Con 

Man phop phap hon thi lai mac benh xuyen. 

Da the con gay han voi bo de lam gi ? 

Nghi nhu ong da cha nen chuyen. 

Dung that. Neu nhu ngay xua, ngudi ta se bao cau Quy la ke bi" ma lam". 

" Ma lam" hay " Quy op" thi moi su cung tu do minh ma ra. Cac ong khong nhin thay con mat cau ta 

hay sao ? Hai con mat toi nhu hu mit, ma doi khi cau ta cuoi noi voi minh nhung con mat lai nhin vao 

ai day. Nom cii rem rem ... 



Cai su " rem rem" ma nhung ngudi dan Xom Tieu Phu vua ho nghi vTta so hai nhumg khong the cat nghia 
ay se dugc phanh phui khong lau. Ven ven hai tuan le sau ngay gio dau cua ba Quang. Noi mot each chinh xac 
hem la sau muoi hai ngay. Truoc do vai hom, troi mua tam mua ta. Ngudi ta chang the len rung, cung khong 
the ra nuemg. Moi ngudi danh ngoi nha bay ra chuyen rang com, nau che hoac danh bai an xu le. Het ba ngay 
mua, buoi sdm ngay thii tu, ngudi ta nghe tieng con ngua nha ong Quang hi mung rd timg hoi dai tit liic tinh 
suemg. Han may ngay mua bi giam trong chuong tu cang nen con vat bon chon muon chay. Neu ngudi nao day 
sdm at thay bep nha ong do lita tit liic trdi cdn toi nhu muc : Co Ngan thoi com roi do xoi em cho ong Quang 
mang theo doc dudng. Ho an com cung nhau ngay trong gian bep. Sau do, c6 nang ao xanh 6m lung 6ng ch6ng 
ra tan bd dau, r6i lai ditng d do ma nhin theo xe cho tdi liic no khuat han sau cac rang cay. Cai 16i 6m eo, 
khoac lumg, ba vai ba c6 giita dan 6ng vdi dan ba noi thanh thien bach nhat ay, ngudi ta chi nhin thay tren 
phim anh Lien-x6. No thu6c ve the gidi va phong tuc ciia cac 6ng tay, ba dam. No kh6ng quen vdi mat ngudi 
dan Xom Tieu Phu. Vi the, no kich thich m6t each dao de tam tri lang gieng. Ldng td md ciia con ngudi, dau la 
gia hay tre ciing lu6n lu6n la thit phong w bieu bao hieu su quan tam tdi ddi s6ng, dii no the hien d khia canh 
xau xa. C6 Ngan kh6ng hay biet, nhung 6ng Quang thi tin chac rang an nap phia sau cac canh cita, khuat sau 
cac gdc tudng, giau giem sau cac bui cay...c6 rat nhieu cap mat dang tham len theo roi ho. Dau biet ro tam dia 
ciia moi ngudi, 6ng van hanh xit theo each ngudi xua day: 

" Ngii thap, tri thien menh 
Luc thap, hanh nhu nguyen ..." 

"Nam muoi tu6i, biet dugc s6 phan ma trdi da udc dinh cho minh ; 

Sau muoi tu6i, ta hanh d6ng theo sd thich." 

Ditng lai trudc c6ng, 6ng ciii xu6ng h6n c6 nang ao xanh, trudc khi leo len xe va ra roi cho ngua chay. 
Tieng vd ngua dap ddn, hung han khua d6ng kh6ng gian em a ciia sem th6n. Trong nhip kieu ciia con ngua bi 
giam ham bdi mua gio, ngudi ta cam thay site manh bat kha kiem soat Ian su bdn ch6n nguy hiem ciia m6t 
thit tu do bi kim nen, day doa. 



R6i khi tan suong, mat trdi vgt len rat nhanh, sang chdi m6t each bat thudng khien cho khdng gian oi 
nong, tran day miii dat am, miii la muc, miii nhitng dong phan xanh chua oai. Titng luong hoi ngim ngut run 
ray boc len khap cac khu vudn udt siing, tit nhitng liep ra miin trai dgc cac bd dau de trong nam rom, tit 
nhitng dong vd trau dan que tich trit de quanh nam moi lita, nhdm bep. Tren cac manh san cii, nhitng hat thdc 
sot hoac nhitng hat cd roi trong cac ke gach da long voi \iia nhat loat dam chdi sau may ngay mua. Chi qua 
vai dem, hang ngan sgi la xanh non dung len nhu nhitng ludi guom ti hon dudi anh mat trdi. Muon van sgi cd 
trong sudt nhu thuy tinh, ong anh nhu nam vang, nhitng la cd non dudng nhu khdng cdn la cd ma la vat gi do 
khdng the ggi ten, la lung, ki ao, chi hien len trong khoanh khac lam bien ddi cai nhin budn chan ciia con ngudi, 
va dem lai mot thoang ngac nhien than thanh cho cdi ddi budn te. 

Cd the vi ly do nao do it tinh tho mgng hon, hay chinh vi bang hoang trudc khung canh hoan toan thay 
ddi ciia thien nhien ma da phan dan Xom Tieu Phu d lai nha vao budi sang hom ay. Nhieu ngudi da i di ggi 
nhau len nuong lam cd san, nhung sau rot ngudi ta lai dimg dang d nha, de giat md quan ao sau may ngay mua, 
de thu dgn lai nhitng dam rom vitong ra vai, de lau dgn lai gdc budng, xd bep, nhitng noi it dugc ddm ngd vi 
mua xudng nang len, at nhieu thit phai do mdc. Va chang, sau miia hai nam, ngudi ta ciing cam thay chiin 
chan khi nghi tdi viec phai leo len nhitng nuong san, chui vao nhitng luong cay nggt ngat hoi ndng ma nhat 
cd, mot cdng viec chang may hita hen den bii. 

Khoang non trua, chinh vao liic cac ba cac cd chuan bi nau com, bong cd tieng chan ngudi chay ram rap 
ngoai dudng thdn. Thoat tien, chi la dam nhi dong bdn nam tuoi, sau do la dam thieu nien hieu ki. Sau rot, tudt 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 125 



tupt dan lang, dan ong cung nhu dan ba bo mpi viec da dang trong nha cung nhu trong bep de di xem " Co 
Ngan bi bat ". Nguoi ta chang ngai ngan, cung khong ngugng ngung khi goi nhau oang oang, tit san nha nay 
vong sang san nha kia, tit bo dau nha nay v6i qua bo dau nha khac : 

Nay, biet chuyen gi chua ? Co vg tre ciia ong Quang bi cong an bat roi. Hay den xem su tinh ra sao. 

Nay, ditng tay cai da. Da nghe thiing chuyen chua : c6 nang ao xanh nha ong Quang bi torn c6. 

Lam sao ma den noi nhu vay ? 

Co trat tren tinh dpi ve noi c6 ta la gai lam tien, chuyen di lita dao nhitng gia dinh giau c6. 

Lita ong Quang ? Dung la chuyen tam phao. Ong ay chang lita ai thi thoi, lam gi c6 su trai khoay nhu 

vay ? 

Ai chang biet ong ay la ke khon ngoan, loi doi, an mon bat cam thien ha. Nhung cai su quan trpng la 

ong ay dang bi bite. Gan mot nam vp 6m lai gan mot nam vp chet c6 ra mo dupe ai dau ? 

Khong tin dupe. Lao ay di bat ngat menh mong nhu the, thieu gi dan ba ? 

Ong tuang de lam a ? Ong cit thit xem ? 

Viec gi toi phai thit, com nha do vp, muon luc nao toi nga ra luc ay. Chi sp khong du site ma choi . 

Bai vay ong mai de phet lac. Gia noi dai, ba ay ma thang thien, toi do ong dam mo vao con hen nha 

lang gieng. Co ma dao rua hp chem ditt phang c6. 

Thieu gi lii chua chong vai goa chong ? ... 

Chua chong, nhu con Vui day, xin mai ong thit site ! Goa chong, nhu con me Huang ro vai con Lan 

toet thon Ha, ong c6 choi toi xin dai them ba bita rupu tam vai ga song thien hap xoi. Nao, dam choi 

khong ? 

U, ngit ay thi xin chiu. 

The la su dai. Cao chang toi thap khong xong. Cho ong thich, khong dupe. Cho giuang ke, chieu trai 

san sang, con cii lai khong giuang len noi. Cho nen mai thanh ra bi bite. Khi bi bite c6 dita xinh dep 

nhu tien no tien den, no nga san ban den, c6 ma khon ngoan nhu thanh nhu than ciing do huong chi 

ong Quang ? 

Nhung toi nom mat miii c6 ta chang giong quan lita dao. 

Biet sao dupe cai to con chuon chuon. ? Nhung con dan ba lam dien dao quoc gia hoac lam khuynh gia 

bai san ke khac xua ciing nhu nay deu phai xinh dep. Xoang xoang nhu vp ong hay lac le cue mich nhu 

vp toi CO ma an cam. Muon di lita ciing chang xong. 

Ong chi quen nghi chuyen bay ba. 

Toi an com muoi, so dau goi noi that. Toi khong quen hoa hoe hoa soi , noi vong veo. 

Nhung toi van khong the tin rang ong Quang bi lita. Chuyen do giong nhu su ga bon cua, ngua bon 

hong mao. 

Ong Quang khon ngoan that, nhung xet tren goc re ong ay ciing chi la thang nong dan chan dat nhu 

canh ta thoi ...Chang qua ong ay gioi bang giao, lai suot dai kiem com noi dat khach thanh ra Ipc loi 

...Nhung Ipc loi den dau ciing c6 luc phai me mu dau 6c vi khuat phuc cai b6 sau lung lang trong dung 

quan ... Ong c6 biet cai cau nguoi ta van dung de che rieu ke si hay kh6ng ? 

Ke SI la gi ? 

La dam ao dai xiing xinh, tay trang chan trang, ngupc vai chiing ta dan cay cu6c hay tieu phu, canh ao 

ngan chan den. Thai xua n6i : « Nhat si nhi n6ng ». Ke si bao g6m dam van nhan, quan tit, bao g6m 

ca cac bac quan lan quan nh6, ca dam nha lai lo viec trieu chinh tit kinh d6 cho toi lang th6n ...Vay 

ma c6 cau rang : 
« Van chuong chit nghia be be 
Than 1 ... am anh cung me man h6n. " 

The a ! T6i kh6ng biet ... 

Kh6ng biet thi phai lang nghe r6i hay n6i. Co sao 6ng cit khang dinh rang 6ng Quang chang the bi lita 

? Su dai dau c6 dan gian nhu 6ng tuang ? 

0, c6the... 

C6 the hay kh6ng the. ..dinh ninh chac chan hay nita tin nita nga, sau r6t nguoi ta ciing van nghi rang c6 
su chi hpp ly, c6 m6t duyen ca nao d6 chinh dang dan toi su bat c6 Ngan. Dan lang d6 ra ditng dpc duang de 
nhin c6 vp tre cua 6ng Quang bi tr6i giat canh khuyu, dan d6 bai nh6m du kich xa, di dau la c6ng an truang. 
Uoc tinh tat ca la muoi hai nguoi dan 6ng, sung 6ng tren vai, ve mat citng nhu da via. Cu6c dieu vo duang oai 
kh6ng dupe hoanh trang cho lam bai ke thii ven ven c6 dung m6t nguoi dan ba tre, chang tac sat trong tay, 
han nita nuac mat lai ran rua tren guong mat tai nhpt vi h6t hoang nhimg van c6n mu6n phan xinh dep. Di sau 
hp, c6 den tren ba chuc thanh thieu nien hieu ki lam thanh m6t dam khan gia tu nguyen va het site chii tam. 
Thi thoang, m6t cau du kich mu6n chitng t6 uy luc cua chinh quyen quay lai quat nhang xi : 

Giai tan ! Lii ranh nay, giai tan ! 

Ve nha di hpc, day kh6ng phai phan su cua chiing may. 

Ve !Tao da bao ve nha ! 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 126 



Nhimg mpi su doa nat deu nhu nuac do la khoai. Dam tre con hieu ki chay nhong nhong theo ho cho toi 
tan uy ban xa, giong mot dam nroc thieu ken thieu trong. Tai tru so uy ban, chiing chay dat sang hai ben neu bi 
xua duoi, nhimg khi dam du kich sao nhang, chiing lai lap tiic chui liii, len loi bang mpi each de chiing kien 
"c6 Ngan nha ong Quang" bi troi, cai canh ma tu nam cai each toi gio khong con dien lai noi Xom Tieu Phu. 
Roi khi CO tiep tuc bi ap tai den noi tam giam theo lenh chinh quyen, chiing lai reu reu chay theo cho den tan 
kho chiia do ciia xa, each tru so uy ban chi mot doan duong, di bo chua day nam phiit. Ay la mot gian nha gach 
nho, kin mit nhu cai hop, chi ven ven mot ciia ra vao canh go lim, lai khoa bang chiec khoa dai to hon ban 
tay diia tre len bon. Con lai bon be tuong gach doi, chang mot 16 thong hoi, khong mot khuon cua so. Ngoi 
nha do xua kia von la kho chiia che ciia ong chanh tong. Sau, den thoi cai each, chinh quyen each mang 
trung dung de nhot dam dia chii cuong hao. Co giai doan hon mot chuc con nguoi bi giam cam trong cai 
khong gian kin bimg bit, rpng muoi tam thuoc, mot goc do tro de dai tieu tien, va goc doi dien la mot cai 
chum vo dung nuoc uong cho cac tu nhan. Sau ngay siia sai, lenh ciia huyen la phai dap vo gian nha ay di, 
nhung chii tich xa tiec re giu lai ....vi con huu ich. Tat nhien, ong ta da cho nguoi den quet dpn, siia sang, quet 
voi moi trang lop de mau voi boi xoa di nhung ki niem cay dang va tay ue xii khi con luu lai. Tit day, gian nha 
nay dupe dung lam nha kho cua xa, noi xep cac thit ban ghe, xoong noi, mam chau, bat dia, tach chen ...nhung 
vat dung can thiet cho nhung dip lien hoan hoac tiep dai khach cua chinh quyen. Ban van the xa, boat dpng theo 
mua cung xep vao day nhung tam bang-ron, khau hieu, nhung bp ken trong mua vpi va trong nhung con 
boc dong cua dam can bp lanh dao. Lung cung mot goc nao nhung chiec trong da long tang hoac da bi thung, 
hai cay ken ri nhoet, mot cay ghi-ta va hai cay mang-do-lin tro trpi khong day, mot mo co gian nham ma chua 
no nem di. 

Khi tay truong cong an xa dich thi mo khoa, ca mot lu chupt nhay phoc ra, chui qua chan anh ta bo ra 
ben ngoai roi nhanh chong bien mat trong cac bo dau ben kia duong. Cung luc do khong khi tu ham boc len 
nhu luong hoi pha vao mat mpi nguoi mui nuoc dai chupt Ian mui am moc. 
Nha chi vao day. 

Cau du kich dan c6 Ngan toi cita roi bat dau coi troi. Luc ay mpi nguoi moi nhin thay tam ao cua c6 bi 
rach mot vet dai dual nach. Han la khi bi bat, c6 da chong tra va xay ra su giang co x6 xat giua tpi nhan voi 
nhung nguoi thi hanh cong vu. Cung han la co da khoc qua nhieu nen luc dupe coi troi, co co ve ue oai do dan 
den noi chang buon nhuc nhac canh tay. Chinh cau du kich ap tai co phai Ian mo timg vong day cho den nut 
that cuoi cung : 

Nha chi vao trong kia ! Diec hay sao ma dimg dan ra the ha ? 

Co Ngan than tho dimg im, duong nhu khong nghe thay tieng quat cua ke ap giai minh. Doi mat dam dia 
le nhu mo di vi sp hai va kiet site. 

Da nghe lenh tam giam roi sao khong thuc hien ? 

Truong cong an xa quat. Sau do, thay ke tpi do chang nghe ciing chang co phan itng gi, anh ta gio tay 
day vao limg nguoi dan ba : 
Vao trong kia ! 

Gio tay chi gian nha lung ciing nhimg thit do tam tam va boc mui hoi moc, anh ta dan gipng : 
Di vao ! Cho cua nha chi bay gio la trong day. 

Co Ngan bi day di nhu mot bao tai dung trau, roi co ciing nga kenh nhu bao tai trau len nhitng spt dung 
xoong noi, bat dia cua uy ban. Truong cong an xa keo hai canh cita, khoa lai roi noi trong khong : 
Tit gio den toi se co nguoi dem com cho nha chi. 

Sau do, quay lai dam du kich tuy tung, anh ta ciing lai buong mot cai lenh trong khong : 
Lieu ma phan cong nguoi sap com cho y thi. Ngay mai, chinh quyen se phan xit. 

Sau do, truong cong an xa tien len vai buoc ve phia dam tre con Ian dan chiing hieu ki, dua mat oai ve 
nhin khap lupt. Dam nguoi lang im nhu thoc, giuong mat nhin vi dai dien cua quyen luc. Mot noi sp hai da tit 
lau yen ngii bong nhien bitng thitc day khien hp nhiit nhat va boi roi . Cho cho khoanh khac im lang troi qua, 
truong cong an xa hang gipng nhu dien vien chuan bi ra san khau, trong luc tham chuan bi mot dien van ma 
bat bupc anh ta phai cong bo cho tuong xitng voi chitc trach ca nhan ciing nhu tam quan trpng cua tinh huong 
wa xay ra : 

- Ba con hay lang nghe cho ro. Nhiem vu cua mpi nguoi dan la lao dpng. Va lao dpng la vinh quang. Vi 
vay toi yeu cau ba con quay ve voi cong viec. Chung ta khong nen lang phi thoi gian san xuat. Con nhitng te 
nan xa hpi, chiing toi, dai dien ciia chinh quyen, co nhiem vu giai quyet. Truoc het, ca nhan toi, truong cong 
an xa, xin hita truoc toan the ba con la su viec se dupe giai quyet mot each triet de. Chung ta se tieu trit tan goc 
re mpi nguy co dpc hai de bao ve doi song chung ciia cong dong ciing nhu hanh phiic duoi moi mai nha. Nao, 
ba con co y kien gi nita khong ? 

Nha hung bien dimg loi dua mat nhin mpi nguoi. 
Hoan ho ! 

Mot nguoi len tieng, chac chan do la ke dang can xin nha chitc trach ap con trien vao ban ly lich cho con 
em dupe "thoat li". Nhung dam dong im lang. Co le vi bai dien van hay ho kia chua kip tham vao can nao hp. 
Cling CO le vi canh mot nguoi dan ba bi troi giai canh khuyu khien hp nho lai thoi cai each rupng dat, va 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 1 27 



nhung noi hai hung quay lai khien con nguai hoang mang. Dieu cuoi cung la trong dam dong hieu ki ay, khong 
it ke da chiu an hoac la thuc khach thuang xuyen nha ong Quang. Dau sao chang nua ...cung da timg c6 liic 
chen chu chen anh, chen toi chen bac. Da la giong nguai at phai hieu cau : chang na hoac, no long nao ... 

Nguoi cat tieng hoan ho khong thay ai huong ling thi be bang Ian ra phia sau. Con truong cong an xa 
thay bai dien van hung hon cua minh roi vao im lang thi be bang tiic toi, lien doi giong quat : 
Khong ai c6 y kien thi nua thi giai tan. 

Noi xong, anh ta bo di tiic khac. Dpi du kich luc tuc theo . Con dam dong hieu ki dung lai nhin 6 khoa 
to tuong mot each ban than, chang ai noi voi ai mot loi. Rieng lu tre to mo chay toi, dan mat vao khe cua hong 
nhin dugc "tu nhan" nhung sau mot hoi loay hoay danh that vpng bo di vi hai canh cua lim cua "ong chanh 
tong thoi xua " kin nhu bung khong mot 16 thung bang dau dinh, cung khong mot ke ho manh nhu cong tam 
du da qua bao nhieu nam thang. 



Luc ay, mat troi vua dung bong. Nhung ke hieu ki nhat cung phai quay ve vi kien bo bung. Nguoi ta nau 
com vpi vang, ho het con cai cung vpi vang, an com cung vpi vang de sau do di den nha ong Quang xem su 
tinh ra sao. day, hai canh cong mo toang hoang, nhumg cho ai hong chom chia vat gi vi ba Tu mom da ngoi 
chom chom ngay tren bac cua chinh. Tu bac cua ay, ba c6 the nhan dien ra timg nguoi khi hp buoc vao cong. 
Va ba cat tieng don da nhu khong c6 chuyen gi xay ra tren doi : 

Moi cac ong ba vao uong nuoc. Hom nay dupe dip nghi ngoi cho do nang. Troi nay chui vao nuong 

san cung nhu chui vao hoa 16. 

The ma c6 nguoi van len nuong day. 

Thieu gi ke ngu tren doi. Ma trong hi ngu ay c6 t6i day. Neu kh6ng sang nay t6i da 6 nha de chung 

kien cho t6 tuong mpi su. 

Vay ba wa moi den ? 

Cling dupe ng6t nghet m6t gio. T6i dang lam c6 san thi thang chau chay len bao. Hai c6 chau chay 

th6c chay thao ve dupe den noi thi mp Ngan da bi mang di r6i. Chi c6n vp con thang Quy dang dung 

ngoai san. Chung n6 dupe phai den de givt nha cho 6ng n6i. T6i du6i tu6t tu6t ca hi ve. 

Sao ba dam lam the ? 

Sao t6i lai kh6ng dam nhi ? Thang Quy la chu tich xa nhung cving c6n la em t6i. Me n6 de n6 ra het 

sai lai den, m6t tay t6i cham bam. Cai dan bay tu6i, n6 mac benh ghe su6t mua xuan qua den mua he, 

t6i ciii xu6ng lay cai ghe cho n6 dau sun ca lung, mo ca mat. R6i cung lai t6i dun nuoc la tam, xiic 

thu6c cho n6 lanh. Me n6 vung th6i vung nat c6 lam dupe gi dau ? Tu khi len ghe chu tich den nay, 

xem ra chieu venh rau venh mat . Bpn du kich va truong c6ng an xa dam ra tay nhu the nay at han 

phai c6 lenh cua n6. Con ma da bi mat b6 de den miic ay thi chang c6n la nguoi. 

Nhung nghe dau d6 la lenh cua tinh. 

Neu la lenh cua tinh thi phai c6 c6ng an tinh, kh6ng phai may cai mat phen phet 6 xa nay. Trong s6 

muoi thang du kich vao nha nay tr6i mp Ngan c6 sau thang chui tit hang me n6 ra la tay t6i cat r6n, 

tay t6i tam rita. R6i t6i se den nha timg thang dap vay vao mat chung n6. De xem chung n6 dam lam gi 

toi? 

Chang qua chung n6 cung chi la lu t6t den. Tren bao gi thi phai ciii dau lam nay. 

Thoi cai each chang thieu gi ke tren bao t6 b6 t6 me la san sang nh6 vao mat b6 me hoac gpi b6 me la 

quan phan d6ng, la d6 Viet gian. Nhung hang nguoi ay r6i c6 ra gi dau ? 

Dung la hi ay r6i cving chang ra h6n nguoi, nhung khi bi sai bao chung lam sao dam ch6ng lai ? 

Lua thu vang. Nguoi tit te quan bat luong khac nhau 6 liic gian nan. Binh thuong iron 16ng d6 da ai 

chang ha mieng cuoi. Luc \'ui ve, ai chang gio tay v6. 
Ba Tu m6m ket thiic d6t ng6t cu6c d6i thoai nhu vay va chuyen Ian nhanh nhu chop : 

Nha nay c6 duong phen thupng hang , 6ng ba nao thich u6ng tra uop cue voi duong phen t6i moi ? 

Cue van thp ay a ? 

Ba chi chang hieu gi het. Cue van thp kh6ng uop dupe tra. Ma c6 uop cving phai d6 tra di vi n6 rat hac. 

Nguoi ta chi uop bach cue hoac tieu hoang cue titc la loai cue vang nh6 nhu khuy ao th6i . 

Nao ai sanh che uop nhu nha ba ma biet dupe ? 

Troi moi nang len u6ng tra cue cho thanh gipng. Nao, xin moi cac 6ng cac ba. 
Cai each cat chuyen va chuyen khiic cua ba Tu m6m xem ra c6n gi6i hon cac nha dan canh san khau. Dan 
lang tuy m6t chuyen nhung cling kh6ng dam h6i them. Khi mui tra cue thom ngao ngat toa huong , khi binh 
duong phen lap lanh nhu nhung cue thuy tinh nh6 dupe bay len mat ban thi nguoi ta quay sang xi xup u6ng tra 
ngpt. Vi ngpt thanh tao cua duong phen khien cho huong cue c6 m6t ve lang lang trong su6t nhu khi con nguoi 
dung giua m6t n6i bu6n da tr6i xa va m6t niem vui dang c6n cho dpi. Cau chuyen xoay sang nhung each thuc 
uop tra, each sao tra va d6ng g6i tra tit thoi 6ng chanh t6ng. Nguoi X6m Tieu Phu hap hay nhin len dinh Lan 
Vu de mo tuong ngay nao d6, m6t vi cao nhan mac ao thung then chi vang 16ng lay se buoc toi g6c mii heo 
lanh nay bay cho hp each tr6ng va sao cat loai tra thupng hao hang nhu tra : Tram ma ....Boi nghe dau , gia ban 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 1 28 



mot can tra Tram ma dii xay mot toa lau dai bon tang, voi mudi sau can buong thenh thang, cua kinh cua chop 
sang loang nhu buong cua nhung khach san sang trpng a thu do Ha npi. 



Tuan tra ket thiic ,mat troi da nga qua phia tay. Bong nang do xuong mot phan ba manh san gach. Dong 
ho treo tuong nha ong Quang thong tha go ba tieng. Khach chao chu ra ve. Ngudi ta khong the ngoi them vi da 
qua may tuan tra, da day chang con cho chiia ma nhung dieu to mo lai khong dugc phep hoi . Vao gio nay, 
chang ai con long da nao len nuong xuong rupng. Ai nay quay ve nha, thu dpn do dac, ngudi lat gio tam chan 
manh chieu cho kho ron, ke ra sau vuon nha tia canh, ray c6, toan nhung cong viec nhung nhang cho het buoi 
chieu de cho sau bua com se c6 co tu hpp. 

Bai mong mai, mat troi cung roi xuong de bua com toi dupe dpn len tren nhung manh san ma ben duoi, 
gach con am nong, nhung ben tren gio mii da ua xuong pha Ian hoi mat rupi nhu nhung nu hon am uot cua 
suong mu. Ngudi ta an vpi an vang, dan ong khong uong rupu, dan ba khong nghe nga can thoc rang hay nham 
nhi bong ngao mat sau bua com de mau mau len dudng. Tat ca deu phai chuan bi den, duoc bdi noi day, troi toi 
mot each mau le. Muoi phut truoc con nhin ro ban tay, muoi phut sau canh vat da den nhu muc. Tu thon 
Thupng, thon Trung toi thon Ha, mpi nga dudng deu lap loe anh lua. Mot dia chi khong ai bao ai nhung mpi 
ngudi deu hudng tdi : nha c6 Vui. The la khong hen ma nen, dan xa don tdi trudc cua nha c6 bi thu doan. Ca 
mot dam dong, ngudi cam den pin, ngudi xach den bao, ke mang duoc dau hoa chay dung dung. Nhung cua 
ngo nha c6 Vui da khoa lai bang mot 6 khoa Tau to tudng. Nhin vao trong, san Ian nha deu toi om : 

Quai la , nha c6 nay di dau nhi ? 

Sang nay cd ngudi cdn thay c6 ta ra cua hang mua vai ma. 

Hay CO ta d nha tay Quy ? Luc bat c6 Ngan chi cd xa trudng cdng an vdi dpi du kich , chang thay tay 

Quy dau. 

Tay Quy ki lenh cho trudng cdng an thuc hien. Anh ta tranh mat, duong nhien la nhu the. Ai ddi con 

trai trudng dan quan di tom cd me ke bao gid ? Hoa cd la do te . 

The cd Vui can cd gi ma cung phai tranh mat ? 

Ong quen rang chinh cd ta nhan lenh cua Quy ve tan lang Khoai dieu tra ly lich cd Ngan Ian chuyen 

ong Quang xay nha tang cho bd vp hay sao ? Ca xa nay cd ay la ngudi duy nhat truy den tan cai to con 

chudn chudn. 

Nhu the, khong la canh tay phai thi cung la canh tay trai cua ong chu tich. 

The nao, tdi thay hp tham thut vdi nhau, ra ve dac biet than tinh. 

Oi chao, bac thang ma hdi ong trdi. Tinh ddi am lanh la chuyen thudng. Hp tit mat nhau roi . 

Sao ong biet ? 

Bua tdi keo may bao than ve ngang qua nha cd Vui, thay tay Quy ham ham budc ra mat tham nhu 

l...trau vay. May hdm sau gap cd Vui, tdi gia tang hdi tham Quy thay mat cd ta cving sung len nhu cai 

lenh vd, dap chung chang : Tdi khong biet, tdi chang lien quan gi tdi ong Quy. 

A, ong nay chet nha ...Sao dam vi mat chu tich tham nhu am hp con trau ? Tdi ma mach thi ong chet 

toi. 

Tdi thach ong mach day..." Tham nhu l...trau" la cau vi tu xua xua. Tdi cii theo the ma ndi . 

Dua ti thdi, nhung tdi khong ngd hp lai bd nhau nhanh nhu vay. 

Oi chao, ngudi vdi ngudi giang neo nhau cving nhu cai mit lat: cdi ra roi lai budc vao, budc vao roi lai 

cdi ra nhu bdn. Tren ddi nay cd cai gi ben dau ? 

Nhung cau Quy la chu tich. Chang nhe bi thu doan lai dam qua mat cap tren ? 

Cai dd thi chi cd trdi mdi biet. Thdi, ve ngu, sang mai cdn lam cd san. Mai khong lam de dam hdm 

nua nd an xuong gdc cd ma ha het cu. Bao nhieu cdng trdng trpt, cham bam mat toi. 

Ong ndi chi phai. Danh la san chang ra may tien nhung cung du cho ta thu nudi Ipn va hat bpt danh 

nhung ngay co nhd. Chang nen bd phi cua trdi. Ve !... 

The la ngudi ta luc tuc keo nhau ve, bdi mat ca ngay de theo roi mot tan tudng nhu vay ke cung da la du. 
Roi mai day, su gi den se phai den. Cdn hp, nhung nuong san dang dpi chd. 

Anh lua lai lap loe tan ra tren nhung nga dudng ngoan ngoeo lupn qua cac miet vudn va cac giai mii. 
Tieng trd chuyen tan loang trong khung canh bao la huyen tich cua trdi dem. 

Tren dinh Lan Vu, chpt mot vet lua phdng qua nhu phao thang thien. Ai dd cat tieng : 
- , sao chdi. Sao lai cd sao chdi vao tiet xuan ? 

Khong phai sao chdi dau, day la sao rung. Khi sao rung la cd ngudi vua ta the . 

Chim cu keu hoac chim Ipn keu la cd ngudi khuat mii. Chu sao rung la diem bao rang cd mot ong 

thanh het han luu day dudi tran gian bay trd ve coi Thien dinh. 

That vay sao ? Trdi dat that la lung ... 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 1 29 



Ngay hom sau, mua lai rai sam sap. 

The la y do len nuang lam c6 san bi bai bo. Ngudi ta tho dai vi cang mua, c6 se mpc cang day, re dam 
xuong nhanh nhu thoi, chang may noi chung se choc ngang than cac cii san non. San da bi c6 dam, khong ha 
thoi thi cung nhat thech hoac ngai ngai dang, chi dung nuoi Ion chii khong the lam thiic an cho ngudi. Tuy 
chang dang bao tien, nhung cong cham bam cung khong it. Vi the, ai nay deu sot nipt, chang ai con long da nao 
choi bai hay rang ngo. Ho danh dpi ao mua ra nho c6 vuon, khong lam viec np phai lam viec kia, c6 phai dan 
an trang mac tron dau ma dam choi mai ? 

Qua ngp, mua tanh han. Cung vua xong bua com trua. Ngudi ta dang ngoi uong nuoc, xia rang thi nghe 
coi 6 to toe toe ngoai duong thon. Cai thii tieng dpng hiem hoi nay binh thuong ra chi nghe thay moi nam doi 
Ian. Vao tat nien ay han la tieng xe cua dpi cheo len dien. Con nam thi mudi hoa, ay la tieng xe cua phai doan y 
te ve kiem tra cac loai benh nghiem trpng nhu sot ret rung, viem gan, bach hau, hoac benh phu khoa cho dam 
dan ba, con gai. Voi ngudi dan Xom Tieu phu, tieng cdi 6 to dong nghia vdi mot bien c6 vui mung, vi cung 
vdi no la su xuat hien cua cac nang tien moi son ma phan, vay ao long lanh rue rd dudi anh den, hoac sac ao 
bd-lu trang cua cac bac si. Theo thong le, cii nghe tieng cdi, la mpi ngudi oi di gpi nhau : 
Phai doan kham phu khoa da ve . . . 
Hoac la : 
Hom nay la phai doan tiem phdng bach hau, cac ba da chuan bi cho tre con chua ? 
Hom nay dpi ke hoach sinh san se lam viec. Nha chi da lam don trinh bay va xin con dau xa de thao 
vdng hay chua ? 
V...va ...V...V... 



Vi da tit nhieu nam nay, mpi su dien ra theo mot cong thiic khong ngoai le nen buoi trua hom ay, khi 
nghe tieng cdi, ngudi ta ngo ngac hoi nhau: 
Quai la, doan nao nhi ? 

Sao chang thay ai phd bien ? Ca chii tich Ian phd chii tich, ca bi thu phu nu Ian bi thu thanh nien ? 
Chang le lai la chuong trinh bd xung dat vdng, triet san ? 
Chuong trinh triet san tam dung rdi. Nghe ndi trung uong dang ban lai... 

Tuy nhien, du cd biet hay khong biet dich xac tieng cdi xe ay la cua ai, ngudi ta van do ra xem, nhu xem 
mot man cheo, nhu xem mot ganh xiec rong, gidng het nhling ke hieu ki chdn thi thanh thudng xiim ddng xiim 
dd xem mot con dien xdng benh vien tran trudng khoe vti Ian khoe mdng tren he phd. Tren con dudng cat chay 
xuyen qua ba thdn, mot chiec xe jep son mau cd lia, mui xe cving la vai bat mau cd lia, dang bd tiic tac nhu con 
canh cam. Dudng da hep, lai khap khenh, go ghe. Xe lach chay chat givta hai rang true, ddi liic nhay tang tang 
tren mot khiic vdng, ddi liic chiii dau vao khe ket givta hai \'udn cay um rum. Sau dd, nd bupc phai lui lai, hue 
dit vao bd dudng ddi dien rdi mdi be lai di tiep. Mac dau cudc hanh trinh vat va, tray trat, chiec Jep van lui lui 
tien thang den thdn Thuong, keo theo sau nd mot dam tre chung hai chuc diia, diia nao diia nay toe toet cudi, 
vTta chay wa nhay cang len hd het, mac ke Idp bui mu mit pha vao dau vao mat. Den giua thdn Thuong, ngudi 
lai thd cd ra hdi dan dung hai ben dudng: 

Xin ba con cho biet nha chii tich Quy ? 
Liic ay, ngudi ta mdi nhan ra chiec xe nay chd toan cong an, va ngudi lai xe cung la cong an nghiem 
chinh trong ddng phuc. Mot Ian chdp nhay ben Ian truyen rat nhanh dpc theo dam dan thdn: 

Xe cong an den nha chii tich Quy ! . . . 
- Tu hdi cai each den nay mdi lai thay xe cong an ve. 

Chac chan xe den bat cd Ngan len tinh . 

Dung, tinh mdi cd quyen xet xu. Cd phai thdi cai each dau ma cap xa cd quyen lap toa an ? Thang nao 

hom qua tuyen bd chinh quyen xa se xet xu cd Ngan la ndi lao . 

Xa trudng cong an chii thang nao. 

Xa trudng ma ndi the ciing la ndi lao. Cap xa ma cd quyen xet xu thi lai dau roi mau chay, rdi lai sua 

sai dam bay Ian. 

The sao hom qua dng khong len tieng ? Tdi cung thay mat dng trudc cai nha kho giam cd Ngan ? 

An cd Idi mdi, cat nhdi cd ngudi thinh... Duong nhien ndi trdng khong giua trdi hoa cd lu dien. 

Thdi, lang im ma xem. Hp tdi noi rdi kia ... 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 130 



Dan lang do tai diing nghet loi re vao nha Quy. Ho cho dgi ong chu tich quay ra cung voi bon anh cong 
an tinh de di toi nha kho giam c6 Ngan. Mot so ngudi khong the lach vao gan da tranh thu di tnroc den nha kho 
de cho liic tpi nhan bi dan len xe, boi do chinh la canh kich dpng tri to mo cung nhu long thuong cam. 

Chung hai muoi phut sau moi thay top cong an quay ra cung chu tich Quy. Nhung ong chu tich khong 
CO chut me nao cua ke cam quyen. Nhung ngudi dung xa thi thay anh ta ciii dau di cung cue, mat khong con 
chut mau. Den cua xe, anh ta leo len, chui tot vao trong, ngoi nep tan goc xe de khoi nhin thay ai va cung 
khong bi ai dom ngo. Nhung ngudi dung gan nhin ro mo hoi toat dam dia tit tran Ian hai thai duong Quy chay 
doc theo guong mat dai va nhpn, loang xuong tan cam. Ho con nhin ro hai ban tay anh ta run nhu gie, cap moi 
trang bgt nhu moi ke sot ret kinh nien cung run den noi khong the mim lai dupe, va cap mat sau toi nhu \m nut 
cua anh ta bong nhien bac het mau. Tat thay ve la lung ay khien dam dong nin thd. Linh cam mach bao cho hp 
dieu gi do nghiem trpng sap xay ra. Khi chiec xe quay banh de tien ve phia nha kho, dan dung dat sang hai ben 
dudng, khong ai noi voi ai mot Idi. Roi khi xe rdi banh, hp lang le bam theo xe ma di, giong mot dam dua tang 
hon la dam dong hieu ki tim each thoa man con to mo benh hoan. 

Chiec jep dung lai truoc kho, top cong an nhay xuong truoc roi moi den Quy. Anh ta buoc len de md 6 
khoa, nhung loay hoay mai khong lam noi khien cho mot ngudi trong so bon cong an phai giang chum khoa va 
tu tay md ra. Hai cong an khac tien vao trong gian nha tam giam de mot phut sau do quay trd ra cung vdi c6 vp 
tre cua ong Quang, mat day nhung mun do vi muoi dot. Ngudi cuoi cung, at han la si quan lanh dao nhdm, 
quay lai hoi Quy : 

- Anh cdn muon noi gi nua khong ? 
Khong thay Quy tra Idi . 

Ngudi cong an da md khoa gian nha kho gid nit tit trong tiii quan ra mot chiec cdng so tam, md cdng va 
chia ra trudc mat Quy, khong noi them mot Idi. Quy ciing khong noi mot Idi, im lang nhu xac chet, anh ta dua 
hai ban tay vao 6 cdng, trudc ve kinh ngac sung sd cua tat thay dan chiing, ke ca c6 Ngan. 
Ngudi SI quan liic do dua mat nhin nan nhan vita dupe giai phdng : 
Chi CO can chiing toi dua ve tan nha hay khong? 
- Da... 
Co Ngan dap mot each may mdc, dudng nhu chua kip hieu ngudi ta hoi gi. Anh cong an nhac lai, gipng 
nhe nhang hon : 

Chi CO the tu trd ve vdi gia dinh hay muon chiing toi dua chi ve ? 
A... Khong... Em cd the di ve dupe. .Cam on cac anh. 
Vay thi chao chi, va chiic chi mau trd lai cupc song binh thudng. 
Anh ta noi, vdi gipng tram tinh nhung khong che giau noi moi thien cam tu nhien ma bat cit ngudi dan 
ong nao ciing nay sinh khi ditng trudc mot ngudi dan ba dep. 
Vang, em xin chao cac anh, va cam on cac anh. 
Co Ngan dap. Ve linh hoat da bat dau trd lai. 

Top cong an ap giai Quy len xe. Roi chiec xe Ian banh. Dan Xdm Tieu phu dimg nhu dam phdng nhin 
theo . Hp cit ditng nhu vay cho den khi dam bui da hoan toan lang va tieng dpng co khong cdn nghe thay nita. 
Rdi mot ba nao do chpt len tieng: 

Kho than cd, muoi dot chi chit nhu cam the nay. Ay la mdi chi mot dem. Cai dan cai each rupng dat, 

chi toi cdn bi giam den may thang. 

Ke lam gi thdi cai each, ngudi bien thanh quy, quy dpi lot ngudi hien hinh. 



Ngay dem hdm ay, ong Quang ve lang . 

Nhitng ngudi lang gieng gan nhat nghe cd vp tre gao len nhu dita tre bi don khi ra md cong: 
Trdi dat oi, anh di dau de cho con anh hanh ha toi nhu the ? 

Toi cd tpi tinh gi ma phai chiu doa day, si nhuc nhu con diem ? Chi vi yeu thuong anh, lam vp anh mdi 

nen ndng noi nay day... 

Khong ai nghe thay tieng ong chdng, ke ca nhitng ke thinh tai nhat. Hp ciing khong thay bep do lita nen 

doan rang ong Quang da lieu than an quang an quay dpc dudng vi chac mam cd vp gian ddi khong them nau 

com. Nghe ngdng mai chang thay gi lang gieng ciing danh di ngii, Idng da day ap nhitng ndn nao sau hai ngay 

day su bien. 

Qua nita dem, trdi se lanh va tran ngap suong mii. Tit dinh Lan Vu, suong trdi xuong cac tang niii thap. 
Rdi tit cac giai niii ay, suong lan toa khap cac mien ddi, suong trdi xuong cac khu vudn; la da cupc rong choi 
trang ngat tren nhitng nuong che, nuong san, va sau rot, nhitng dong liia. Trong man suong trang mit miing. 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 13 1 



giac ngu tra nen sau tham. Tieng ga gay bao canh nghe chung cung rut re, dap dinh nhu ngai ngu. Va bong dem 
wng can son thuong nhu den nhung giac ma la lung. Khoang ba gia sang, thang cu Hoa a thon Trung tung 
chan wng day chay khap nha, vua chay vua keu nhu Ign bi choc tiet. Bo me no phai giu chat tay chan diia con 
trai, do nuoc gung nong cho no tinh. Mo mat dugc roi, cu Hoa khoc meu doi thap den sang trung tit trong nha 
ra ngoai san, roi ngu ngoi tren ghe. Cu tat den, no lai bung mat day keu thet len. Nguoi nha danh phai de den 
sang nhu the suot dem, khi hung mat troi moi dam tat. Thang be ngu cho den tan trua moi day, bay gio mat troi 
dung ngp choi chang, cu Hoa ke lai giac mo hai hung cua no. Trong mo, no nhin thay mot con tran khong 16 
nhung CO vay nhu ca, c6 mong nhu rong, c6 duoi che nhu duoi ret, c6 luoi dai nhu luoi cho ngao, c6 mao thit 
giong nhu mao chim vet. Con vat khong 16 tit duoi VTtc truon len, nam dai tren day niii Tnic. Khi no ha m6m 
ra ngap, con trau due c6 the roi thom vao ben trong. M6t cai mieng do rue mau mau, trong khi toan than con 
vat lai den, van ven nhitng spc dai mau xanh luc chen mau vang 6c. Nhitng chiec vay cua no citng nhu tac bang 
than via, c6 hinh dang tita tua nhu vay ki da. Con vat kh6ng 16 truon tit day niii Tnic sang cac giai niii Cuom 
xanh, Cuom vang. Khi bo, du6i no quat sang hai ben khien cay ritng d6 rap nhu phai bao. Qua may giai niii, 
con vat phong len dinh Lan Vu. Nhung nita chitng, no bat than ditng lai, r6ng len dau don. Cai bung kh6ng 16 
cua no tr6i sut, phap ph6ng nhu song bien, c6 the nhin ro nhitng chuyen d6ng cua m6t con thii dang quay dap, 
nhao 16n ben trong. Con vat me quan quai, vat va, mat 16i len nhu sap bat ra khoi mi, miii pha ra titng lu6ng 
hai nong rue, m6m khac ra titng trang tieng keu am am nhu tieng sam. R6i qua m6t h6i 16ng 16n vi dau dan, 
bung no tit tit nitt toac, m6t ke nitt dai, sau hoam, kh6ng vet mau ma chi chay ra m6t chat nhua den, dac nhu 
mil cay. Tit trong ke nitt ay, 16 ra m6t cai dau y het nhu dau con me, ciing hinh dang, ciing mau sac, ciing ca ve 
hung du cua d6i mat 16i, ciing ca mau do nhu son cua chiec mao thit kh6ng 16 gi6ng nhu mao vet. Cai dau thit 
hai lan len viin vTit, tua h6 m6t trai bong dugc th6i, chi trong phut ch6c no da lan ngang dau con vat me va 
\Txan ra khiic than bong nhay, vai nhitng van dai mau vang dat va mau xanh. Khi da vuan dii chieu dai de sanh 
ngang tam vai con vat me, chiec dau quai vat thit hai nay gam m6t tieng hung ton, tap vao dau con me m6t cii 
dit d6i khien cho con vat me bi thuong. Tit vet thuong ay, mau phun len dac nhu mil cay, tim nhu nuoc man. 
Con vat me vuan c6 len gam thet, va cu6c giao tranh bat dau. Cu Hoa ditng ngay duoi chan niii Lan Vu, dung 
khoanh d6i ngay thuong no van choi da cau vai lii ban. Hai con vat can xe nhau ngay tren dau no khien no sg 
nhitng chiec \'u6t kh6ng 16 kia cha nat khoanh d6i ma no chi nhinh hon con cao a ben trong. No thao chay 
nhung kh6ng chay n6i. Xung quanh khu d6i b6ng nhien mgc dung len nhitng bite tuang ket bang cac loai gai 
nhon va day leo. Thoat tien la nhitng biii cay liip xiip cao kh6ng qua dau g6i. Nhung chi trong khoanh khac, 
nhitng biii gai nay no nhu loai tao, vuan len ngang dau nguoi lan, canh ng dan xen, ket n6i vai canh kia. Va 
ciing liic, cac loai day leo bat than tit cac x6 dat vuan len ngan ngan chiec voi xanh day 16ng, cu6n chang chit 
quanh nhitng biii gai khien cho nhitng bite tuang xanh tra nen kin dac, con meo ciing kh6ng chui Igt. Cu Hoa 
nhin ki lai, va no chgt nhan ra khap b6n be, nhan nhan cac loai gai d6c lan la han. Nhitng thit gai nhgn chi can 
chich vao da la da len mii, con la han la thit la he cham vao la nguoi se phong r6p len nhu bi benh dau miia. 
Tuyet vgng, no la thet keu cha ggi me. Kh6ng m6t ai nghe thay tieng keu citu cua no. Nhumg dieu kinh khiing 
hon la chinh liic ay bung no bat dau chuyen d6ng. No ciii nhin xu6ng, that kinh vi thay bung no ciing tr6i len 
trut xu6ng, dap dan nhu song cu6n, hoan toan gi6ng bung con quai vat ma no wa chimg kien. No muang 
tugng rang bung minh se nitt lam d6i, tit trong do se nh6 ra m6t cai dau gi6ng het nhu dau ciia no; ciing cai cam 
che, ciing d6i mat xech, ciing cai miii hech, va ciing ggi ten la cu Hoa ...R6i cai thang Hoa thit hai kia se quay 
lai can c6 no gi6ng nhu con quai vat tren niii, va cu6c giao tranh at phai xay ra ...N6i sg hai khien no h6n xieu, 
phach lac, chay cu6ng chay cu6ng, tim 16i thoat. Chinh trong con sg hai ay, no bien thanh ke m6ng du ... 

Thang cu Hoa tit bita do kh6ng dam ngii voi cac em cho dii no la con truang va da muai m6t tu6i. B6 me 
no danh cho no ngu chimg, nam giita. Them nita, su6t dem, hg phai de nggn den hoa-ki trong goc phong. Lang 
gieng to mo hoi chuyen chan g6i ra sao thi ca hai nguoi deu phai thii nhan rang nhitng dem nong may hg phai 
cha cho no ngu that say, kheu to den cho bu6ng that sang, r6i moi khe khang 6m chan chieu xu6ng nha ngang" 
boat d6ng each mang,,... 



Nguoi dan que v6n coi nhitng giac mo la diem bao truac cua trai dat hoac lai de doa cua quy than. Co 
giac mo bao diem lanh, c6 giac mo bao diem dit. Sau cac giac mo dit thuong xay ra thien tai hay dia hoa. R6i 
chiing sinh se phai kh6n d6n long dong trong m6t thai gian dai. Kh6ng hieu ngau nhien hay cac dang than linh 
c6 y ran day loai nguoi ma giac mo mau tit giao tranh lai xay ra ngay sau cau chuyen nha 6ng Quang. The la 
khap ba th6n, dan Xom Tieu phu nhao nhac ca ngay lan dem. Co le chi truac khi buac vao giac ngu la con 
nguoi CO the nam binh tinh vat tay len tran de tu minh suy ngam ve chuyen dai, con tit liic mat trai len cho den 
liic t6i mit, dan xa chuyen tro, dau khau, tham chi cai nhau kich liet xung quanh su c6 nay. Truac het la cac 
bu6i lam c6 san. Titng nhom mang theo am nuoc che dai de u6ng chung. Con dan 6ng , phai c6 6ng dieu voi 
bich thu6c lao; dan ba con gai c6 keo lac, keo wng; cac ba gia c6 tiii trau tem san. T6i den, nguoi ta lai tiim 
nam tum ba, nhung bay gia, kh6ng phai a san nha 6ng Quang ciing kh6ng a san nha c6 Vui, nhitng nguoi dugc 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 132 



coi la cac nhan vat chinh trong "tan tuong the su„. Bai vao dem ong Quang tra ve, c6 Vui cung tra ve. Hai hom 
sau, dang uy xa hop dual su chi dao ciia bi thu huyen uy. Chu tich Quy dang ngoi trong nha giam tinh, cho xet 
xu vi toi : 

" Lam dung quyen chiic, bat giam ngudi v6 tpi...„ . 

Nhin ro tram phan tram la Quy se mat tupt ca chiic tuoc chinh quyen Ian ben dang. Hon nua, anh ta se bi 
khai tru khong bao luu. Nhu the, dang bp Xom Tieu phu phai hpp cap toe de bau chu tich va pho bi thu moi. 
Mot khi dang bp da quyet, dan chiing cii viec theo do ma bo phieu hoac gio tay. Trong cupc hpp nay, bi thu 
huyen uy da tuyen bo thang thung rang bi thu chi doan Nguyen thi Vui da dong vai tro xuat sac trong viec bao 
ve uy tin dang. Nho tinh than nghiem khac cua dong chi Vui truoc nhung hanh dpng lam dung quyen luc , tran 
ap cong dan v6 tpi cua chinh quyen xa, ma huyen uy da kip thoi can thiep, voi thoi gian nhanh nhat, ngan chan 
nhung ton that dang tiec c6 the xay ra. Do do, huyen uy danh gia rat cao tinh than trach nhiem va nang luc dieu 
hanh cua bi thu chi doan, coi nhu ngudi dang vien uu tii nhat, ngudi can bp c6 trien vpng nhat cua xa... 

Voi ngan ay loi bieu duong cua con ngudi quyen luc nhat huyen, duong nhien c6 Vui tiic khac trd thanh 
chu tich xa kiem pho bi thu, trudc su v6 tay nhiet liet va su hoan hi nhiet liet cua cac dang vien roi tiep theo do 
la toan the dan cu. Sau le nham chiic, c6 mot cupc lien hoan linh dinh. Hpp tac cho phep nga thit ba con bd vua 
lanh vua que, vi le tit xua tit xua, dan Xdm Tieu phu khong coi trpng nhvtng mam c6 chi cd hai con vat. Co 
dang ke chac chan ngoai ga, Ipn phai cd thit bd. Vao nhung dip trpng dai nhu the nay, chinh sach tiet kiem cua 
nha nude danh phai ciii mat gia diec, gia cam trudc truyen thong sau xa, dai rdng cua dam dan thich" khoai 
khau,, . Ba mdn dupe tan thudng nhat la bd ludc cham tuong gimg, gid bd cudn tieu va bd quan md chai 
nudng. Khi hang tram mam cd da bay la liet trong hpi trudng cung nhu ngoai san, mui rupu bdc hai hoa cung 
mui Ipn quay, bd nudng thi bau khong khi hung khdi, say sua khien mpi ngudi quen han xuat xii cupc lien 
hoan. Hp cung khong de y rang dng Quang , cd Ngan va ba Tu mdm vang mat trong sudt hai ngay hpi hpp Ian 
nhau nhet...Vao luc chen chu chen anh, chen tdi chen bac, chang ai dai gi dung cham tdi nhvtng chuyen de lam 
mech Idng ngudi khac va ban than hp phai dau dau. Nhung tiec vui may cung cd luc tan, hudng chi day lai la 
tiec mung cd Vui nham chiic chii khong phai tiec mung thp cha me, hoac tiec mung con chau thi do dai hpc. 
Ngudi dan Xdm Tieu phu day dii ly do de ngoanh mat lai nhin "cd Vui chii tich,, vdi con mat ha khac sau khi 
cd da nhan dii cac thii thii tuc ban giao quyen luc, va nghiem nhien ngdi vao chiec ghe xua nay cau Quy van 
ngdi. Va chang vao liic ay, cac mdn Ipn quay, bd nudng la sa md chai cving da tieu thanh phan bdn. The la, chi 
dam bay ngay sau, khap cac nuong san, ddi che; dan chiing dem cau chuyen " Con gai gia Lpn Rdng „ ra chi 
trich. 



Theo lupc thuat, Quy da lay trdm dupe mot td lenh bat gai mai dam d nha dng anh hp, con cd con cau ve 
dang ngoai. Anh nay dang la phd phdng dieu tra xet hdi thudc sd cdng an tinh. Day la td lenh cvi, xep trong 
ddng tai lieu chd bd vao kho bao luu. Nhung md tai lieu bao luu nay, neu khdng can dung cho mot vti khieu 
kien d cap cao hon, hoac mot cupc dieu tra chinh ngach, se bi huy bd hai muoi lam nam sau. Ngudi anh hp kia 
hoan toan khdng nghi ngd gi cau em chii tich xa nen da de Quy ngdi chd trong phdng ma di mua bia va do 
nham ve thet khach. An cap dupe td lenh nay, Quy da dung hoa chat tay xoa ten bi can cung ngay thang cu, 
dien ten cd Ngan va nien han mdi cho phu hpp. Nhu the, trudng cdng an xa khdng hd nghi gi khi dpc td lenh 
tren, vdi con dau sd cdng an tinh va chu ki ciia can bd phdng dieu tra xet hdi. Them nvta, vdn la canh hau cung 
nhau lam viec tu nhieu nam nay, anh ta san sang thuc hien mot each hang hai tat thay nhung gi Quy yeu cau. 
Do dd ma cd ca mot tieu dpi du kich ap den nha dng Quang, bat ke " chuyen lua dao dan dng, pha hoai thuan 
phong my tuc„ ten gpi thi Ngan. Vao chinh budi trua xay ra su viec nay, cd Vui tiic khac cudi xe dap xudng 
tinh bao tin cho dng Quang. Phan tiep sau day, la nhung gi da xay ra mdn mot trudc mat tat thay mpi 
ngudi... Khdng can them Idi chii giai. 

Dan que vdn ghet nhung ke muu cao ke hiem, cho du chinh hp cung ludn ludn dung meo vat de kiem 
chac nhung mdi Ipi cho minh. Ddi vdi hp, ke cao muu ludn ludn la mot siic manh den tdi cd the tan pha khdng 
chi mot ca nhan ma la ca mot gia dinh, ddi khi ca mot lang, mot xa...Ke muu cao ke hiem cung gidng nhu phu 
thuy thdi trudc, hang quai nhan dung bua phep khien ngudi ta phai me mu di ma yeu, ma ghet, ma thu, ma lam 
tat thay nhvtng hanh vi ngu ngdc hoac dien rd phi nhan tinh. Neu ke cao muu lai la mot ngudi dan ba thi su kinh 
so va Idng thu ghet se tang len theo cap sd nhan. Bdi ngudi dan ba sinh ra vdi hai \Ti, hai mdng. Hai vii la de 
nudi con, hai mdng la de lam sung sudng diic dng chdng. Dan ba khdng nen lam dieu gi trai vdi nhvtng thien 
chiic ma dat trdi da giao phd cho hp. Mot ngudi dan ba nhay len cai ghe ciia cac dng chanh tdng, ly trudng cu 
da la su nghich mat. Nhung cai con trien nay lai nam dupe sau khi dinh dap vao mot w muu phan, mot cupc 
danh trao co hdi la thii quyen luc chiu nhieu su phi bang nhat, ndi theo ngdn ngu cd : 

" La thii danh ma chan van ngudi nhd bpt len tren,,. 
Nhu the, neu cd Vui dii thdng minh, han cd cving cd the doan dupe ngudi ta binh pham ra sao sau lung 
minh. Nhung may thay, mpi tri thdng minh deu bi gidi han, va cd con gai dng Dd dang ngay ngat vi hanh phiic 
ciia ke cam quyen, cdn chii tam lo xay td, ket be ket canh, ciing cd chiec ghe chii tich xa... Cdng viec ay khien 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 133 



CO khong con dii thoi gian cung nhu su ban tam de tim hieu nhung pham binh cua dan chung, dam ngudi dang 
ra siic dao boi nhung bi an trong con tim c6 nhu nhung nha lap phap dao boi mot thay ma de lam ro mot cai 
chet mo am. Cupc dieu tra c6 tinh each "phap ly nhan dan „ cung giong nhu tat thay nhung su kien c6 tinh 
"toan dan,, khac, pho cap mot each triet de. Gia tre. Ion be, gai trai deu tham du, mac dau nhung ngudi chinh 
thiic nhay vao cuoc doi thoai chi thuan ke may rau : 

Cac ong CO thay chung minh gia doi ma ngu dai hay khong ?...Ca lu ca dan xom tren xom duoi den 

keo nha no nghe chuyen vg chong ong Quang nhu dam tre di xem den keo quan ma khong biet vi sao 

no lai nhiet tinh chao don den nhu vay. 

Thi ai biet...Tudng no moi noi len giau nen thich lam sang, thich sanh vai Manh Thuong Quan, ganh 

dua voi ong Quang. 

Xi...xi...Con ay lam sao ma rpng long, hoi da dugc. Bua truoc con chau ngi cua toi bi sot, tua luoi. 

Nha het mat chay sang xin, no cho dugc dung hai thia. 

Ongnoi dieu...Aimadamgio tay cho xom gieng hai thia mat ? 

Cai chen hat mit dung mat hay con a tren tu nha toi, choc nua ong sang ma xem . 

Co the that. Co ay bong dung tro nen hao phong cung vi muon lay long chom xom, nhimg cung con vi 

muon mugn du luan triet ha ke dich tinh. Chang phai tu nhien cong coc bo cua bo tien ra, thue xe ve 

tan lang Khoai dieu tra tinh canh mot con dan ba khac. Neu la ke dung khong ai dien ro lam nhu the. 

Vay ma hoi do cii nghi don gian la c6 ta nghe lenh cau Quy . 

Lenh chu tich chang to dugc den the neu khong c6 su thiic hoi tu tam can. 

Dung that, gio nho lai moi thay minh c6 mat nhu mu. Chinh toi dung sat c6 ta ngay dam tang ba 

Quang. Chinh toi thay c6 ta len thap huong ba lugt, vai nhung ba Ian. 

Vai ba Ian de vong hon ba ay ung thuan cho buoc len giuong hgp hon voi ong chong goa bua. Con 

xom gieng Ian ngudi trong hg, ai cung chi mot lugt vai la phai phep. 

Ro ranh ranh ma chang ai de y, c6 ta kin vo that. 

Cung chang kin vo, nhimg vi chung ta bi ma che mat nen chang nhin ra. Toi doan chung la ong Do phu 

trg de c6 gai yeu lay dugc tam chong, hoa may kiem dugc ti chau. Ngoai tam tuan roi con dau thdi 

gian ma ngong dgi ? 

Toi khong tin chuyen ma che mat, nhung toi cho rang chung ta la nhung ke vo tam. Con c6 gai gia nay 

moi chinh la con ngudi muu luge. Ngam di nghi lai mdi thay c6 ta chgn ong Quang ma tan cong la 

hoan toan chinh xac. Trong xa nay, ong ay la ngudi thao ddi nhat, an com thien ha bao nhieu nam 

trudng, da giau lai to gan. Phi ong ay ra, ai dam mo den c6 ta ? 

Dich thi nhu vay. Nhung kheo tinh cung chang lai voi trdi. Trdi khong cho thi tram muu nghin ke 

Cling bang khong. The gian c6 cau " may hon khon,, la vi the. 

Mieng an ngd den mieng lai bi roi nen mdi theo thang Quy tra thu. Co ta tudng chac chan se budc 

chan len cai giudng go lim cua ba Quang. Chang gi cung cd co ngoi toa ngang toa dgc, anh tam lang, a 

nua can, nao kem canh nhau? Khong ngd cd con dan ba d tit tap mu khoi nd bay veo den nhu con chim 

yen, dau dung canh soan cua ngudi trong mgng. The la tan cugc. 

Doan nay chinh cd ta vung tinh. Thang dan ong dang mat quan tii khong them ngd den cua na nha vg. 

Chi bgn dao md mdi nghi den tiii tien. " Trai anh hung, gai thuyen quyen,, bac chinh nhan chudng 

dung nhan, ngdn hanh . 

Chi phai, dng Quang thieu gi tien ma phai tim mot con dan ba giau cd? Ong ta be mot dua xinh dep 

nhu tien, tuoi tre ndn na, da thit thom phung phiic. Tudi sau muoi dugc nhu the chet cung khong cdn 

chi hoi tiec. 

Ket luan lai la cd gai gia wng tinh. 

Dung vdi ket luan. Dau VTing tinh nhung nd gidi xoay . Cai dau nd lam muu hon toan the nhung cai 

dau chiia rat ba dau cua lu chung ta cong lai. Toi do cac dng xoay chuyen tinh the gidi nhu nd. Dang 

tit phe cau Quy, nd nhay mot phat thanh ddng minh cua dng Quang. Ngudi ta bao "due nude beo cd„ 

chinh la the nay day. 

Phai cdng nhan la con dan ba nay khiep dam. Ong Quang kin vd nhu bung vay ma nd biet dugc the 

dng ay manh nhu che tre, trum tit huyen den tinh. At han nd phai cd tay trong, hg hang than thiet ngdi 

d dam cam quyen. Mot con dan ba dang tit Han chay sang Hd, bd Tan sang Sd nhanh nhu lat ban tay 

the cving dang gdm mat. 

Khdng tdm dugc cu khoai cua dng Quang thi lai nam dugc con trien uy ban xa, gid nd la con dan ba 

quyen hanh nhat hang, dung tren dau hon hai ngan dan Xdm Tieu phu nay. The chang phai la nd thang 

mot van to hay sao ? 

Thang van to that. Chuyen nay khdng ai dam chdi cai. Nhung tdi xin hdi cac dng, cai dau nd lam muu 

the thi con ba ba cua nd cd sdi ben trong khdng nhi ? 

Cd...Chac chan la cd. Hdm nao nd di qua cac dng cii thit lang tai nghe xem, hai hang sdi ddng hai ben 

cai hem cua nd eg vao nhau leng keng, luc cue. 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 134 



Ong chet nha. Toi nay toi ve bao ba ay la ong chuyen nghieng dau giong tai nghe con ba ba ciia cai Vui 

giong chuong. Ba ay veo dut tai ong la cam chac. 

Oi dao, mach vg toi chuyen ay cung bang thua. No biet rang chi nhin thay con gai gia nay la bo sau 

cua toi da heo ru lai, kim dong ho chi so sau ngay lap tiic. 

Cung toi nghiep cho c6 em, quyen cao chiic trong, nha to san Ion that nhung con ba ba de moc thech, 

kheo bay gio go keu cong coc nhu mo chtia. 

Lao, sao ong dam vi von the ha ? Bay ba , cac cu va cho sung mom len bay gio. 

Oi xin cac ngai dai xa, chung con\iiimieng lomom... 

Lang im. Toi c6 mot cau do danh cho cac ong, ke ca cac ba cac c6 nua, neu muon tham du. Do rang tit 

gio tro di vuon nha c6 chu tich Vui se trong loai cay nao ? 

Sao ong hoi oai oam nhu the ?...Ai ngoi trong 6c no ma biet dugc ? 

The ma toi biet day, cac ong danh cugc cai gi toi noi cho ma nghe. 

Dong y, mot bua ruooi voi ca ro ran. 

Bun xin the, khong them. 

Them bua rugu thii hai voi ga mai to hap, cham muoi la chanh. 

Chua du. 

Bua thii ba voi bun long mam tom, mui tau, hung que. 

Toi chap nhan. Gio, cac ong giong tai len ma nghe : Tu nay ve sau c6 chu tich xa cua chiing ta se nho 

sach cac loai cay hien c6 trong vuon ma chi trong toan chuoi ngoc. Loai chuoi ngoc nay phai lay giong 

tan duoi tinh Hung-yen, con c6 ten goi la chuoi tang san, hoac chuoi trien lam, moi qua nang tit nita 

can toi bay lang tay, to hon cai chay gia cua cua cac ba noi trg... 
Cac ba cac c6 lap titc ni len nhu bi ret can, hoac bi doi nuoc soi : 

Phai gio cai nha ong nay. . . 

Do dan ong deu cang....D6 chet giam... 

Do quy, do troi danh thanh vat ... 
Roi ho cudi Ian cudi Ion, cudi nga cudi nghieng, cudi ni len titng hoi nhu dien, cuoi den bat con ho sang 
sac nhu mac chitng ho ga, cudi den chay nuoc mat nuoc miii ...Nhu the, doan ket cua tat thay nhitng cupc binh 
pham bao gio ciing van la nhitng cau chuyen tuong tugng la lung va tuc tiu, noi tri tuong tugng cua nguoi 
nong dan dugc xai het cong xuat de don tnit nhitng an itc trong tam hon hg va de ban loat dan hanh hinh vao ke 
nao do bi bugc vao cay cgc truoc mot phap dinh xua c6 va mien vien . 



Nhumg nhitng cau chuyen vita nghiem chinh vita cgt nha ve nguoi dan ba quyen luc cung chinh la mot loi 
tra thii. Loi tra thii v6 thitc, xua cii nhu trai dat. Khi mot con chan dgng tinh than tap the xay ra, nguoi ta phai 
tim phuong thitc giai citu de c6 the tim lai su can bang, de ciing c6 niem tin vao ban the, va sau rot, de bien 
minh cho cugc song tuong lai. Cach tien Igi nhat la tim vat hien dang mot vi than v6 hinh v6 anh, mot dang 
linh thieng toi cao day quyen nang dii biia phep hoa giai mgi tai uong. Nguoi xua timg bat nhitng c6 gai dep 
nhat wng nem xuong vung bien de lam vita long Hai long vuong voi nhitng ten ggi Thanh long \'uong. Bach 
long vuong hay Hac long \'uong tuy theo viing bien cac vi than tran ai. Nguoi Xom Tieu phu gio day khong the 
bat con chau hg nem xuong vuc sau de te son than nen hg phai tim each mang len dan hoa thieu cua du luan 
mot ke kha nghi nhat ve tu each. Trong truong hgp nay, khong c6 vat thi mang nao thich dang hon c6 chii tich 
vita nham chitc Nguyen thi Vui. Giac mo cua dita be thon Trung thoi mot con bao khap viing, nhung truoc het 
la dan trong xa. Mot con quai vat khong 16 giao tranh ciing dita con vita chui ra tit long n6. Phai chang d6 la 
hinh anh bieu trung cho n6i bat hanh ma nguoi ta sg hai nhat tren doi: su v6 phiic, su v6 ditc, su bat nhan. 

Bat cit m6t gia dinh nao, dau sang hay hen, giau hay ngheo ciing deu xem m6i quan he giita cac the he la 
nen tang vitng chac nhat cua m6t d6ng t6c. Kh6ng c6 tien thi kh6ng s6ng dugc. Canh ban han la m6t thit dia 
nguc duoi anh mat troi, kh6ng nga quy ciing chang c6 16 thieu nhumg nung nau con nguoi trong dau kh6. Tuy 
nhien, neu ruong hom day tien bac, ma vg ch6ng danh 16n, anh em vac dao chem nhau de tranh gianh phan 
hon phan kem thi su giau sang ay ciing dugc coi la m6t thit dia nguc thit hai. M6t dia nguc kh6ng kem phan 
kinh hai. Tinh mau tit ciing nhu tinh phu tit xua nay v6n dugc coi nhu thit tinh cam thieng lieng nhat trong coi 
nguoi. Tit thuo dita be Igt 16ng, nguoi ta da hat ru: 

" C6ng cha nhu niii Thai son, 

Nghia me nhu nuoc trong ngu6n chay ra." 

Cau hat ben n6i ay se c6n lap di lap lai nhu m6t diep khiic bat tan qua su6t tu6i tho sang den tu6i truong 
thanh. R6i khi dita be ay da tro thanh m6t chang trai hay m6t c6 gai, trong h6n le, ngay hanh phiic nhat cua 
cu6c doi, hg phai quy lay nhitng nguoi da sinh thanh va nu6i duong hg ngay truoc ban tho gia tien. Nghi thitc 
ay bieu 16 su t6n kinh va 16ng biet on. Nghi thitc ay ciing la loi cam ket cua tinh hieu de. Thoi cu6c d6i thay, 
cac dam cuoi duoi chinh quyen each mang kh6ng trau cau, ciing chang c6n phao h6ng, khan lua. Trai gai wa 
liec mat dua tinh t6i h6m truoc, sang h6m sau da bao cao doan the, dang, doan, hay ban phu nit xa. Cha me 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 135 



chua kip cat nhai, ho da keo nhau ra uy ban cop con dau vao to khai gia thii. Muc wa rao, tiic khac cac doan 
the diing len tuyen bo, dien ngon, khuyen nhii cac cap tan hon phai doan ket, cham chi lao dpng, hoan thanh 
mpi nhiem w cua nha nuoc va gia dinh. Sau do, la keo lac nuoc che xanh thay cho c6 Ion, c6 nho; nhung trang 
v6 tay thay cho phao hong, khan lua. Ngudi ta phai cui dau khuat phuc quyen luc the tuc. Nhimg nhung cuoc 
phuc thu rinh nep trong bong toi cua lang cam. Va vao thoi diem cho phep, chung at xay ra. 

Nhu the, giac mo cua diia be thon Trung dpi vao tam hon nhung ngudi dan can bao cua so hai va phan 
no. Ngoai tru nhung ke mat tri, chang ai muon c6 mot diia con quay c6 lai dam dao gam vao lung minh. Ngudi 
lam cha lam me thudng hy sinh khong tiec than cho cac con dupe an, dupe hpc, dupe trd thanh mot "ong np ba 
kia" hon han chinh hp. Ngudi ta van dupe day do tit bao ddi: chi Ipn me mdi tap Ipn con, chi cho me mdi tranh 
an vdi cho con, loai ngudi khong the hanh xu nhu vay. Khi da hy sinh nhu the, at han hp tu cho phep minh 
quyen dupe ddi hoi noi nhung diia con Idng hieu de. L6-gic thudng hang cua dao ly lai luon luon bi dap VTii bdi 
mot hien thuc phu phang. Giac mo tinh nghia von di menh mong nhu bien khoi, nhung hien thuc cua Idng nhan 
ai, cua su quen minh chi la nhung ddng song manh mai, nhung con kenh hep. Tu muon ddi, cupc song troi di 
nhu ddng nude, giua hai bd cua hy vpng va that vpng, cua Idng tin vdi su mat Idng tin, yeu thuong va oan 
han...Gidng nhu trai dat quay giua mat trdi va mat trang, mot su luan chuyen khong ngung nghi, mot ddi ddi 
bat tan, mot xoay van mien vien cho den ngay vvi tru trd thanh dam tro cua hon mang, trong cupc trd ve cudi 
cung. Bdi quy luat cua su luan chuyen khong met mdi nay, ngudi ta phai ciiu vdt niem tin cua chinh minh vao 
nhung thdi khac hiem nguy nhat. Khong cdn niem tin thi chang cdn cupc song, cho du la mot niem tin rd dai. 
Ngudi dan que can phai bao ve mai nha cua minh, hp can tin rang con cai se biet on su hy sinh cua hp, rang 
chung se trd thanh nhung diia con hieu de de xiing dang vdi tat thay nhung lao khd, nhpc nhan ,nhung hy sinh, 
tan tuy trong ngan ay thang nam. Hp can dupe bao dam rang mot mai day, khi hp nam trong quan tai, nhung 
diia con di sau linh cuu se nhd nhung gipt le chan thanh vi tiec thuong chii khong phai vi chung can dien man 
kich de che mat xdm gieng, hay de tra thu lao cho nha cua, rudng virdn, tien bac ma hp da de lai cho chung. Hp 
can dupe bu dap lai mot each cdng bang, bdi tinh yeu can dupe dap ddi bang tinh yeu. Tan tudng the su dien ra 
trong gia dinh dng Quang, thoat ki thuy tudng nhu mot man cheo tieu khien, dan da dung cham den nhung bi 
kich vung len, kich ddng nhung con khac khoai, nhung ndi lo au kinh nien nung nau sau canh cua nhieu gia 
dinh. Den khi giac mo " mau tu giao tranh" cua thang cu Hoa thdn Trung xuat hien thi nhung con day diit 
tham kin trong tam hon con ngudi bung khdi nhu gidng to cha xat khap VTing, va ngudi ta ddi ten giac mo " 
mau tii giao tranh" thanh " phu tu huyet chien" de cho gan vdi hien thuc. 

"Phu tii huyet chien" bdi cd nhung bi an khong the ly giai trong cau chuyen la lung nay. Chinh trudng 
cong an xa , sau khi bi huyen hoi cung vi da "thi hanh menh lenh mot each cau tha, may mdc, khong tinh tao 
giam sat ki ludng " da ke lai rang khi tdi nha dng Quang dpc lenh, yeu cau cd Ngan chung minh rang quan he 
cua cd vdi dng Quang la hpp phap, ngudi vp tre cua dng da la len: 

Chung tdi cd cudi xin hpp phap. Tdi se dua td khai gia thu cho cac dng xem ... 
Gipng cd qua quyet. Rdi cd tat ta vao budng, tiic khac md khoa chiec tu lim ba gian do so de luc tim giay 
td. Ve mat Ian hanh vi cua cd khien cho trudng cdng an xa chpt da, bdi anh ta hieu rang neu qua thuc cupc hon 
nhan cua hp la hpp phap thi td lenh truy na ke mai dam la gia mao, va trong trudng hpp ay, anh ta se bi ket tdi a 
tdng gia mao giay td, dan ap cdng dan cung chu tich Quy. Tim anh ta da bat dau nhay loan nhip. Nhung may 
man sao, cang luc soat, cd Ngan cang tuyet vpng, va sau rot ngudi dan ba hoang hot gao len: 

Ai da an cap td khai gia thu cua tdi? Tdi the vdi cac anh rang chung tdi da dang ki dang hoang d lang 

Khoai, chinh cau tdi, chu tich xa dung len lam thu tuc. 

Nhumg vao luc ay, mpi tieng keu gao, khdc Idc cua cd deu vd nghia vi trudng cdng an xa cung nhu dpi 
du kich deu tin chac menh lenh hp thi hanh la chuan xac, va neu da la mot menh lenh chuan xac, hp se thang 
tay trung tri mot " con dan ba vd dao due, pha hoai thuan phong mi tuc cua xa hpi." 

Dieu ki la la sau khi huyen thong bao len cdng an tinh, cdng an tinh phai ngudi ve giai quyet tiic khac, 
luc cd Ngan dupe giai phdng khdi can phdng tam giam hoi rich mui nude dai chupt va day din, mudi ; cving 
chinh la luc dng Quang mang td giay khai gia thu tra lai cho cd vp tre. Rd rang la chinh dng da lay nd chii 
chang phai mot ten trpm vd danh nao day. Dieu bi an nay chac chan khong mot ai dam hdi, nhimg nd la chu de 
cho tat thay nhung cupc tranh cai cua dan trong wng. Ngudi thi cho rang dng Quang doan trudc su viec nen da 
lua cau con trai vao bay. Ngudi lai cho rang dng Quang mang td khai gia thu theo vi e rang nd se bi danh cap 
va thu tieu bdi chinh cau con trai. Chiec tii lim ba budng do so von la vat gia bao da qua nhieu ddi. La con trai 
trudng nen Quy dupe quyen giu mot chiec chia khoa. Su can trpng cua ngudi cha da vd tinh trung kbit vdi viec 
cau con trai cay cu muon ha nhuc ngudi me ke chi dang tudi con gai minh. Cd ngudi lai cho rang mpi su xay ra 
dudi ban tay cua quy hoac than, rang khong mot diia con tinh tao nao cd the hanh xu nhu Quy, cung chang cd 
mot ngudi cha binh thudng nao nd Idng am hai con minh. Rang su viec nay dich thi ngudi xua van gpi la : Ma 
am ! ... Rang gia dinh nay cd nhung day to mdi nhp vdi the gidi cua ma quy nen luon luon xay ra nhung su viec 
bat thudng. Ngudi me bi ma ddi nhap hon, gid diia con trai lai bi quy mu am que. Nhung con ngudi nay deu 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 136 



hanh dong nhu ro nhu dai duai su dieu khien cua mot ga phu thuy hiem ac, hoac mot con quy v6 hinh. Ho chi 
con la nhung cai xac biet di dpng, hoac nhung con roi go duoi nhung sgi day dieu khien the gioi ma.... 

Thoi thi dii loai gia thuyet, du mpi chieu phan tich. Cupc khau chien keo dai lien mien ngay no qua thang 
kia. Nhung mot dieu tat ca mpi ngudi deu cam nhan, ay la noi so hai truoc mot hien thuc qua tan bao, mot hien 
thuc khien cho mpi ke lam cha lam me deu chan dpng den tan noi sau xa nhat trong coi long. Hp c6 do tim su 
that. 

Mot ngay, ngudi em trai ong Quang bao gan hoi anh: 
Thang Quy bi tu bao lau theo xet xu ? 
Bon nam sau thang. 

The la bay gio con Vui ngoi chom chom tren ghe cua no. 
Day la chuyen cua ke cam quyen, chang phai viec cua chiing ta. 
Nhung du sao no cung la con anh, va la chau nipt cua em. 
Ai chang biet chuyen do. 

Sao anh khong tim each nao day lam giam nhe su tinh ? 
Chu muon noi gi ? 

Em muon noi chang le tam tay dai nhu anh lai khong giu dupe no tren ghe chu tich xa ? 
Chu tiec ha ? Nhumg toi la cha de cua no, no con ha hiep toi den the, huong chi ngudi dung? 
Ong em khong dam noi gi them. 

Sau do nhieu ngay, ong ta mdi den nha Quy, trach mang diia chau dau: 

- Thang chong may ngu hon cho, sudng chang biet dudng suong. Tu khi chiing may dung vp ga chong, 
nha dpc nha ngang deu do ong bo lo lieu. Chung may sinh con de cai, tit do an thitc uong den quan ao giay dep 
hi tre, ciing ong ay sam sanh. Cho den cai ghe chu tich, chang c6 ong ay, do thang chong may ghe dit ngoi vao 
dupe. Co ong ay, khong nhung ca dan ca lii chiing may ma hp hang ciing dupe nuong nhd cay cao bong ca. 
Me chong may chet roi, ong ay muon lay ai la quyen ong ay, phan su gi chimg may pha thoi ? Dung la lii dau 
Ipn. Bay gid thang chong ngoi tu, con vp d nha chi lo hai bita com an da dii het hoi, c6 dai nhu c6 ngong. 
Chiing may da thay sudng hay chua ? 

Day la su thitc tinh cua ly tri ciing nhu dao ditc. Phai chang do chinh la bai giang luan ly c6 truyen ? 
Nhung trong cupc thi dien kinh, dao ditc bao gid ciing la ke cham chan. Dao ditc luon luon la van dpng vien 
cuoi ciing ve dich. 



Chii tich Quy bi ket an tu ngoi bon nam sau thang. 

Mpi ngudi deu biet ro su tinh. Nhung sau mot nam, ngudi ta da thay anh ta trd ve. Nhitng ai khong len 
nuong, xuong rupng ma d lai lam viec nha vao buoi sang hom ay, se nghe tieng go mdng rdn ra ciia con ngua 
nha ong Quang tren dudng thon. Do la nhip chan cua mot con ngua ndi, long nau hong ong mupt nhu nhung, 
bdm dai dep nhu bdm ngua trong tranh Tau c6. Tieng go mdng cua no hoa nhip vdi tieng luc lac noi cd, la khiic 
nhac quen thupc ddi vdi dan Xdm Tieu phu, bdi no gpi len hoi hudng cua cupc song nao nhiet noi do thanh. 
Cit nghe tieng luc lac reo la ngudi ta ngdng ra cdng, hoac qua hang rao de ngam con ngua, va cat tieng chao 
chu nhan. Sdm hdm ay, hp deu thay ong Quang ngoi phia trade, ve mat tu lu, tay lo dang ra roi. Phia sau la vp 
chong Quy. Ca hai quat queo nhu hai tiim gie, im lang nhu hai md dat, quay mat vao nhau. Ve im lang la lung 
ay khien mpi ngudi khong dam cat tieng chao nhu thudng le. Hp gia tang nhu khong nhin thay ai, chang nghe 
thay gi. Nhung vao budi toi hdm ay, ngudi np thi tham vdi ngudi kia, xdm nay loan tin sang xdm khac. Chang 
ai cdn ve hao hitc ho hdi cua nhitng ke roi viec, id md thdc mach chuyen ngoai dudng. Ciing chang ai cdn ve 
nhdn nho cua ke di xem hat cheo, hay ditng dung nhu ditng ngoai le mpi chuyen. Dan Xdm Tieu phu nhin vao 
mat nhau, vdi ve dan do la lung cua nhitng ngudi tuy gia dau nhung chua dii khdn Idn, tdc da mudi tieu mdi 
tray tim hinh anh dich thuc cua ban than minh : 

Ong bd da ra tay keo cau con trai khdi canh cita nguc tu. Thoi, nhu the ciing cdn may. 

Co su nay chac chan cau ay se phai md to mat ma nhin ra ngoai de hieu su ddi, nhin vao trong tam de 

hieu ban than. Tit nay ve sau at biet dudng hdi cai. 

Nghe dau cau ta da phai quy lay ong Quang ngay cita nha giam tinh, vao chinh luc cdng an dpc lenh 

tha trade han tu. 
Ngudi nay ndi, ngudi kia lang im, hoac nhin len trdi , hoac nhin ra nhitng bd dau, hang cay, vdi con mat 
nita cham chu nita ngo ngac. Roi sau nhitng im lang day nghi van, ngudi ta thd dai nhu tnit dupe ganh nang : 

Su ddi ngan nam khong thay ddi : mau chay rapt mem, ho ciing chang no an thit con ... 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 137 



Co le, day cung chinh la lai tit an lii, mot thii thanh tri tam linh che chan, phong ngua tnroc nhung con 
bao CO nguy co do bo tit mot dai duong xa la va bat tuong vao dat lien, nghien nat nhitng con tim yeu mem ciia 
ho. 



Su tro ve ciia Quy dien ra trong im lang. Anh ta a nha mot tuan, chang buoc chan khoi ngo. Sang tuan 
sau, vao mot som, Quy ciing hai c6 con gai vac sot len nuong do san. Dang tit con ngudi quyen luc nhat xa, di 
toi dau ciing nghe ngudi ta cat loi chao truoc khi kip mo mom ; gio tro thanh ke thuong dan da la mot thit thach 
cam go, huong chi lai la mot thang tii dugc ban tay ciia chinh cha minh giai citu. Xom gieng chac mam mpi su 
phai dien ra nhu vay. Do do, boi mot thit trac an xua cu da ton tai hang ngan nam trong cac cpng dong, dan 
Xom Tieu phu nhat loat gia tang nhu khong biet chuyen gi da xay ra, nhu Quy vita moi di xa tro ve. Nhitng 
cupc tro chuyen dien ra mot each an lanh nhu cay c6 : 
A !... hom nay bo con nha cau ciing di do san ? 

- Phai. 

Nuong san ben ay tot gap hai Ian nuong san nha toi. 
Ciing tam tam, on troi. 

Co Dao CO Man cham lam c6 , san nam nay han tot bpt. Den tet tha ho trang mien. 
Vang. Bpn ire nha toi thich an mien. Me chiing no tuy vung dai dii duong nhung ciing biet vai manh 
trong nghe nay. 

Nam nay cau c6 tinh gay lai dan ong hay khong ? 
Toi chua tinh. Con cho xem sao. 

Nha toi ciing vay. Nam ngoai mat miia phan hoa, dan ong voi qua nita. 
Lam nong nghiep nhu danh bac, phai chap nhan thien tai. 
Co cau ca nay : 
" Mat miia thi tai thien tai 
Dupe miia boi tai thien tai dang ta " 

Neu cau con la chii tich cay rang toi ciing chang dam noi. Nhung bay gio cau ciing la pho thuong dan nhu 
chiing toi. Mpi su chang con phai giit gin. 

- The a? 

Bay gio thi mpi ngudi deu bao mom, bao mieng noi dii chuyen ddi voi cau. 

- The a ? 

- Phai. 

Vay ma toi gid toi mdi biet. Cau ay ca ay hay that. Lao nao nghi ra dung la bac ki tai. 

Cau noi that hay choi day ? 

Sao anh hoi the ? 

0, tai vi bao nhieu nam nay ngoi tren ghe chii tich, cau chi nghe huan thi dang vdi chinh quyen. 

Nhitng cau hat bay ba chang Ipt tai cac vi cam can nay muc. 

Co the that. Nhung vao nha tii toi mdi biet that su cupc ddi. Trong ay 6i thang thong minh sang lang 

gap van Ian lii cap huyen tren dau toi. 

That the a ? 

Sao khong that ? 

Ay la toi mdm nhdi nhu vay. 



The la tit hom ay "chuyen di tii" ciia Quy bong dung nhdn nhu chuyen diia. Chang ai cdn mac cam, chang 
ai cdn nuong de vi so dung cham den noi dau ciia ngudi khac. Quy ke khoi khoi chuyen nhitng "ban tii" vdi ve 
nhdn nho, hanh dien nhu gap go hp la mot dac an va chinh hp la nhitng ngudi thay dau tien day cho anh ta bai 
hpc VI dai ve cupc song. Dan lang deu thay rang Quy da hoan toan trd thanh con ngudi khac. Dieu ay, anh ta 
khong che giau. Chang phai mot Ian ma nhieu Ian Quy noi oang oang cho hp nghe : 

0, trudc day cit tudng ong phong la to, gid toi mdi biet hdn da rita chan d cau ao cdn to van Ian hon 

ong phong. 

Cau noi bong noi gid nhu the, hoa chang cd dan day bung chit mdi hieu noi; canh dan cay chiing toi 

mit dac. 

Vay toi giang cho cac ong nghe : Trudc day ca lang ca xom tranh nhau thi dua, phan dau. Ngudi Idn 

thi dua lao dpng, tang san lupng, \'upt chi tieu; ire con thi dua nhat phan trau, lupm liia roi liia vai; d 

trudng thi thi dua hpc hanh, dupe ditng len bang danh du, dupe nhan phan thudng va gai bong hoa vai 

do len nguc la tot bac hanh phiic. Bao nhieu nam song nhu the, gid toi mdi nhan ra do la nhitng chuyen 

hao huyen. Ddi song that su ciia chiing ta chi quy tu vao ba cai Id, mot cai Id mieng ben tren, con hai 

cai Id khac d trong diing quan. Chi quan tam den ba cai Id ay la day dii mot kiep song. 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 138 



Nhung con ... 

Cha con gi het. Hoac neu con, cung chi la su phinh pho. Rat nhung chuyen phinh pho. Toi cat nghia 
cho cac ong nghe : Tat thay chiing ta deu bi triet san. Dan ong thi that tiii tinh triing, hoac dung bao 
phong tranh thai. Dan ba phai dat vong, het vong con giun den vong tron nhu cai nap. Da de xanh nhu 
dit nhai, mat may tai met nhu tning gio doc cung cii phai tiep tuc deo vong cho hoan thanh ke hoach 
sinh san de dugc nhan co thi dua cap huyen, cap tinh. Trong khi do nhung ke ra lenh cho chiing ta triet 
san CO chiu thi hanh chinh menh lenh cua ho dau. Vao trong tu toi moi biet dugc su that ay. Vao tu toi 
moi biet trong khi dan do thi an san an khoai, khau phan thit moi thang tit mot lang den hai lang ruai 
thi cac quan Ion c6 so Ton Dan tha ho tpng vao mom nhung gi ho thich. Thit bay, chii nhat, toan dan di 
lao dpng xa hoi chii nghia thi vg con cac quan Ion nhay dam hoac vay diem due vao buong phuc vu. 
Tet nao nha nuoc ciing yeu cau dan chiing tiet kiem trong khi cac quan thita thai sam nhung, que phu, 
bep nha hg day son hao,hai vi, het chao yen lai den ba vi dai bo ham voi sam cam. Nhu the, khong la 
su phinh pho thi cac ong ggi la gi ? 
.... qua tinh chiing toi khong biet. 

Vi the, toi moi hieu rang bgn ngudi ditng tren dau tren c6 chiing ta chi cot lam suong ba cai 16 ciia hg. 
Vay dai gi chiing ta khong lam tron ba cai 16 ciia chung ta ? 
Den day thi xom gieng deu im bat, phan boi ngugng nghiu, phan boi nhung dieu Quy VTta noi qua moi la 
hg chua biet phan itng ra sao. Co nguoi cho rang anh ta noi ca tron nhu vay c6t gay su chu y den "nhung bai 
hgc trong tu" ma quen di nhung su viec t6i te anh ta da lam. Co nguoi lai cho rang Quy c6 tinh th6i ph6ng su 
thuc de to ra anh ta bat can doi, anh ta kh6ng chut may may mac cam, rang chuyen di tu voi anh ta cung gi6ng 
nhu cu6c dao choi... 

Nhimg hoa ra thien ha be cai nham. Vai tuan sau do, vg Quy khoc meu chay den uy ban xin c6 Vui ki lenh 
thao vong, voi ly do 6ng ch6ng mu6n c6 con dan con d6ng, vi tit ngan xua toi nay nguoi ta van cho rang nha 
nao d6ng con nhieu chau la " phuc 16c de da"; rang neu chi ta cuong lai y thich ciia Quy anh ta se du6i chi ta ra 
khoi c6ng ngay titc khac va dua m6t dita con gai thi thanh, tre dep gap ngan Ian " con di Ngan" ve nha,...C6 
chii tich moi hieu rang c6 ta dang ditng truoc m6t ga Chi Pheo that su, rang 'Sua ciing thua thang khung" nen 
chang dai gi gio dau ra d6i chgi voi "ke vita thoat khoi canh c6ng nha tu". Kh6ng hoi han them m6t loi, c6 Vui 
gia but ki danh xoet. The la tuan sau, vg Quy xu6ng benh vien huyen thao vong. Bu6i chieu h6m ay, Quy ng6i 
u6ng rugu giita san, ngat nguong nhu m6t lao gia bay muoi tu6i. Nita chitng bita rugu anh ta cat tieng chiti 
d6ng: 

Con gai gia biet than biet phan cam mat xu6ng ma ki lenh. Neu kh6ng, tao se cho no biet the nao la vo 
cua cac "dai ca trong nha giam". 
R6i Quy hach vg mang them rugu, nita tinh nita say, anh ta bao hai dita con gai voi cau con trai rang: 
Tao bay gio chang dang b6 ciing chang uy ban, mgi day troi da dugc thao coi. Tao voi me may cit de 
tha h6, bao gio het tritng thi th6i. Den lugt chiing may ciing vay ,chau n6i chau ngoai d6i voi tao deu la 
16c het. Tit thugng c6, cac cu da day r6i:" c6 nguoi la c6 ciia". Nha minh ma d6ng, nhat loat danh m6t 
cai ram ciing lam sap mai nha chiing no. 

"Chiing no" day am chi vg ch6ng 6ng Quang voi dita con trai vTta chao doi, dugc dat ten la Que. Thoi 
gian Quy ng6i tu ciing chinh la thoi gian c6 Ngan mang thai. Nguoi khac mang thai thi 6m nghen vai thang 
lien, chang n6n oe ciing an toan nhitng thit gom ghiec nhu 6i xanh, v6i s6ng, at tuoi, ca dang...C6 vg tre ciia 
6ng Quang cang chita cang dep nhu hoa miia xuan, da de lang mugt, hai ma do h6ng. Khi bung da kenh cang 
nhu cai tr6ng ma c6 van chay phang phang, van len nuong xu6ng ru6ng, cuoi ron nhu phao tet, chang may may 
to ra moi met. Dii ngay, dii thang, Ba Tu mom dua c6 xu6ng huyen de, quay tro ve khoe khap lang tren xom 
duoi rang dita be Igt long c6 ba vong trang hoa quan c6, rang wa go trang hoa no da cat tieng khoc vang khap 
may gian nha, rang tuy la con dau nhung no da nang b6n can ruoi, dai nam muoi chin phan tay. Voi nhitng con 
s6 nhu vay, no dich thuc la dita be Igt long Ion nhat trong VTing, kh6ng chi Xom tieu phu ma tren toan huyen. 

Ong Quang ditng cho vg ngoai hanh lang benh vien. Khi mgi viec xong xu6i, 6ng buoc vao deo len c6 c6 
Ngan m6t sgi day chuyen mat da tac tugng Phat ba quan the am B6 tat. Tat ca nhitng san phu trong wng se 
phai ghen ti vi dieu nay. Vao ngay thang be day thang, ba Tu mom ditng len lam ba muoi mam c6 moi hg hang 
gan xa. Ong b6 b6ng dita be tren tay thay vi c6 vg tre de chao hg mac, dieu 6ng chua titng lam d6i voi nhitng 
dita con ciia nguoi vg truoc. 

Hg hang n6i ngoai, xa gan ciia 6ng Quang deu c6ng nhan chua titng thay thang be nao dep nhu Que, rang 
no qua la xitng dang voi su hanh dien ca gia dinh, rang neu cha gia con cgc ma dugc nhu gia dinh 6ng Quang, 
han tren coi doi nay se c6 hang trieu nguoi mo tuong... 

Phai chang nhitng gi xay ra duoi mai nha ciia nguoi cha da d6i den tai Quy lam con tim thu han ciia anh 
ta nhitc nh6i. Nhitng loi le nita tinh nita say kh6ng che giau dugc n6i dang cay d6c dia. Nguoi ta hieu rang nha 
til chang khien cho dita con trai tinh ng6 ma ngugc lai no cang gia tang m6i hon oan d6i voi nguoi cha. Giac 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 139 



ma "phu tii huyet chien" van ton tai, khong ngung am anh tam hon nguai dan que. Vao nhung dem toi trang, 
dan Xom Tieu phu nguac nhin bau trai mit mung may phu, khac khoai buong tieng tha dai... 



Tet nam ay, Quy ga chong cho hai c6 gai cung lugt. Le cuai dien ra trong luc vg Quy sap xep ao quan 
chuan bi xuong huyen de. Cai bung lac le cua chi ta da tai thang thii tam. Roi diia con thii tu cua ho ra dai khi 
le "Lai mat" cua hai c6 chi vua ket thiic. Do la mot diia con trai, dugc dat ten la Chien, mot cai ten bao ham du 
so nguyen Ian y chi cua ong bo. Chien wa dugc chin thang, vg Quy da mang thai. Nam sau chi ta lai de con 
trai, bo no dat ten la Thang, cung lai la mot cai ten day tinh bieu tugng, dien ta uac mo cua bac sinh thanh. 
Cung nam ay, hai c6 Man va Dao cung cho ra dai hai diia con gai. Co chi de thang truac, thang sau tai lugt c6 
em. Hai diia be vTta day nam chua kip cai sua, ca hai c6 lai da c6 nghen, mat xanh nhu la cai, va nhung diia tre 
bii sua dgc, di ia chay ca thang rong. Cii nhu the, gia dinh nay san xuat lien tuc, bat chap mgi dam tieu cua lang 
xom... Gap dugc hai anh con re yeu bong via, tuy bo vg mat chiic nhung hg van con e ne, nen giac mo « nha 
minh dong nguai, nhat loat danh mot cai ram cung lam sap mai nha chiing no » cua Quy c6 ca tra thanh hien 
thuc. 

Tuy nhien....Tuy nhien....Bai su dai bao gia cung khai dau bai hai chu tuy nhien...Tuy nhien, trong luc 
thuc hien giac mgng dien cuong cua minh, Quy khong luang noi nhung hanh trang can thiet kem theo mot dgi 
quan dong due nhu the. Gia dinh hai chang re lai tiing ban vao loai dugc xep hang thuang xuyen ciiu te trong 
xa. Ngheo kho, nhung hg c6 thoi v6 lo cua nhung nguai song dugc chang hay cho, noi nhu cac cu thua xua : 

« Dugc mieng song an ca mieng song, dugc mieng chin an het mieng chin. » 

The nen, tieng la cuai vg cho con trai, nhung nhung gia dinh nay chang c6 may may trong tay cac bac. Tu 
le an hoi, cho den c6 « dai song mai » chi keo banh vai nuac che hg cving phai ngua tay di vay hang xom roi 
sau ngay « lai mat », vg Quy phai tuon phong bi cho cac c6 con gai de cac c6 tra ng day. Le « lai mat » wa 
xong, hai cap vg chong tre quay lai nha bo me vg vi khong c6 phong rieng. Ngay hgp hon, bo me chong phai 
nhuang chiec giuang dgc nhat cho doi tan hon, vac chong tre ra ngoai he ngu. The la vg chong c6 Mo cung 
nhu CO Man chia nhau nam gian nha ngang cua bo me. Moi cap hai gian, con lai gian cuoi cung la noi chat 
chiia tat thay nhung thii san pham cung nhu dung cu nong gia. Vai thanh tich sinh de \'ugt buc nhu vay, gia 
dinh Quy bong nhien roi theo chieu thang dung tit loai gia dinh ngat nguang tren dinh phong luu xuong hang 
nhung gia dinh bai Igi lop ngop trong wng Igi cua noi ban han. Tien bac du tru tieu tan nhanh nhu la kho mua 
dong bi gio cuon. Sue luc cua Quy chang may kha quan, cai duyen lam an cua anh ta cving vay. Ba nam lien, 
Quy xoay so chan hung nen kinh te gia dinh. Dual quyen anh ta, hai chang re ngoan ngoan, bo vg bao gi nghe 
nay. Nhung vi gia truang chang phai nguai nhieu trai nghiem trong san xuat, hai chang re von di xuat than tit 
nhvtng gia dinh ngheo tung lai cang v6 nang. Ca mot dong nguai tu tap trong ngoi nha Ian nhu vay, le ra phai 
dem lai mot hoi huang nong am, day sinh khi, va thoc liia cving nhu tien bac phai dugc nay no doi dao... Nhung 
so phan khong mim cuai vai Quy. Chang nhvtng the, than may man con nghien rang ken ket va hat nuac lanh 
vao mat anh ta. May nam lien, tuy san khoai trong rieng cung nhu cong diem lao dong cho hgp tac day du, 
nhung nhvtng mon ra bac ra tien Quy lai hoan toan that bai. Mua hai nam, chi ba nguai dan ong hui hui len 
ritng, con nhvtng nguai dan ba het chua lai de, con ben nach, con sau lung, nhvtng lo nuoi con da tan luc. Viec 
say nam, bao nam xua nay van thugc ve dan ba vi no doi hoi su kien nhan va kheo tay, nay chinh Quy va hai 
hang re phai dam nhiem nen phan bi hong kha nhieu. Mon ra tien dang ke nhat la nuoi ong lai cang tham hai 
hon. Dan ong nha anh ta het bi benh « ia chay » lai den benh « rung canh » chet dan chet mon, trong khi nhieu 
nha khac mat dac nhu keo, do day chum Ian chum nho. Quy chay don chay dao, het Ian mo hoi han nhvtng gia 
dinh nhieu nam trong nghe cho tai cong ty ong cua tinh, nhung tuyet nhien chang ai hieu gi ve can benh quai ac 
nay : Nhling con ong sam hom truac con khoe, hom sau tu nhien noi nam moc xanh tren lung. Thii nam mau 
xanh lam giong nhu mau ri dong chinh la mot loai ki sinh trung, chiing an nhanh hon ca tam an roi, chi ngi mot 
ngay chiing da an Ian den cuong chan canh ong khien cho con vat khon kho rung canh, quay tron nhu hot lac 
trong do vai gia roi chet. Co mot su nii ro bi an nao do xay ra vai gia dinh Quy ma nhieu nguai thi tham sau 
lung anh ta, nhieu nguai khac sg den noi khong dam noi den. Thang c6 di qua cong nha Quy, hg thay ca ba gia 
dinh trai chieu ngoi an com tren san, hoan toan giong canh nhvtng gia dinh c6 nong thai xa xua, cung ve 
nhech nhac, cung ve bat luc va khong con kha nang ho then. Quang thai gian ay, gia dinh Quy la gia dinh dau 
tien an com dgn san trong Xom Tieu phu. Vao chinh liic den mang-xong van thap sang choang tren manh san 
bao la ciia nha ong Quang, noi xom gieng van dugc dai mot each hao phong xoi ga Ian cac loai banh trai. 
Khong ai dam noi mot lai. Noi hoang sg truac mot nghich canh khien nhung con tim hg van that va mgi lai le 
dong Cling trong cuong luai. Ke hoach « dong con lam chau, phiic Igc de da » ciia Quy da vap phai biic tuang 
chan, su khon cung. 



Su khon cung la nguai ban xau tinh, nhimg la ke thu dang kinh trgng. No day cho dich thii nhvtng bai hgc 
ma khong truang lap nao c6 the thanh cong. Xua nay von quen nghi rang « quyen huynh the phu », rang sam 
hay mugn,6ng Quang cung se phai dan hoa vai anh ta de c6 diia chong gay tre, dgi mvi man, khoac ao so khi 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 140 



nam xuong, Quy khong muang tugng noi rang mot ngay, cai nguai dan ong anh ta timg goi la cha ay, cung c6 
kha nang nhin anh ta nhu nhin mot ke qua duong. 

Vao mot sang, Quy cung hai chang re len rung don cui. Troi moi mo suong, khi mii con cuon cupn hoc 
tren cac khe mxc khien ai nay son da ga. Ba nguoi dan ong co ro trong nhung manh ao chua du am, nguoi no 
giuc nguoi kia rao chan leo doc de chong lai con gia ret. Duong doc ngugc, lai lam da gan ga. Nhung manh da 
gam vao lop dat am suong de lam tron tupt buoc chan, nhat la nhung ai di dep lop. Rui cho Quy, anh ta bo doi 
giay vai cu o nha de di doi dep cao-su sau quai cho nhe. Nhu the, anh ta chinh la nan nhan dau tien tupt chan 
tren con doc, Ian xuong vuc. Den ngang chung sudn da, mot bui gai gia, ket chang chit nhung canh kho da 
ngan khong cho anh ta roi tiep. Nho the Quy thoat chet. Nhung anh ta bi gay bon chiec suong sudn. Vao luc 
nam chet di o bui gai, cho hai chang re xuong giai ciiu, bat chpt anh ta nguoc nhin len dinh doc. Ong Quang 
dung do, dang nhin xuong wc. Trong tich tac, anh mat cua hp giao nhau. Lan dau tien, diia con trai hieu rang 
mpi su da vinh vien cham diit. Anh ta bat gap trong doi mat nguoi cha mot thii lanh leo rpn hon. Thii lanh buot 
cua gio bac thang chap. Thii anh sang u am cua nguc luyen tpi. Thii trong vang cua nhung bai tha ma. Anh ta 
rung minh, vpi vang nham mat lai. 

Dan ay, Quy phai nam vien hon hai thang. Hai thang ay, anh ta than hieu the nao la su khon cung. The 
nao la noi nhuc nha khi khong du tien vien phi. The nao la noi bao da, buot nipt phai bung bat com chan canh 
rau muong xuong trong khi ke khac an to pho day tii hu nhung thit ga hay uong sua bo. The nao la con rat mat 
khi khong mua noi mot bao thuoc la lot tay cho anh chang y vu, hay khong kiem noi tiii keo lam qua cho diia 
con ba tuoi cua c6 y ta chuyen tiem thuoc, thay bang. Bon chiec xuong sudn gay cung lau lanh vi an uong 
kham kho. Khi vp con nhat loat buoc vao phong benh, anh ta moi c6 co hpi nhin hp tit xa, nhung ke nipt thit 
cua minh, cai dpi quan dong due ma anh ta hy vpng se co co treo len dau len co loai gia dinh « dpc dinh », ap 
dao nhung mai nha « neo so, quanh nguoi, vang tieng ». Dpi quan ay, dau dupe dat ten Chien va Thang, chi la 
mot mo nguoi nhech nhac, com coi, su thieu dinh duong in dau len timg guong mat. Khi hp song loanh quanh 
trong nhlmg giai mii tnic ciia Xom Tieu phu, noi ban han khong hien 16 ro rang. Benh vien huyen, nguoi khap 
huyen den day. Nguoi diing canh nguoi, guong mat sat guong mat, su so sanh trong mot biic tranh toan canh 
bao gio cving la nhung chiing co hien nhien, mot hien thuc khong the choi cai. 
Sau khi ra vien, Quy trieu tap gia dinh, xuong lenh huu chien : 

Thoi nay nuoi nguoi kho hon thdi truoc, chiing may tam dung lai da. Khi nao gia dinh nha ta virpng 

len, lai de tiep. 

Bo day the nao, chiing con xin thuc hanh nhu the. 
Hai cau con re ngoan ngoan dap. Vp Quy lan co Mo co Man lang thinh. Lenh ciia bac gia truong dupe 
ban ra qua mupn. Vp chong Quy da co ba cau con trai : Phii, Chien, Thang. Vi nghe cau : 
" Tam nam bat phii, tii nu bat ban" 

nen hp de tiep diia thii tu. Nhung lan nay lai la con gai, ma Ipt long dupe hai muoi ngay cung chet vi qua 
yeu. Diia be de ra nang co can tam, lai bi viem phoi cap tinh, khong tru noi. Con co Mo, co Man, co nao cung 
ba nhoc ben lung, voi mot cai thai bon thang trong bung. De day nhu sung, lai khong dupe an uong day dii, me 
lan con deu xanh nhu tau la. Vp Quy chi con ba muoi lam can, da xep nep tren co. Hai co con gai moi ngoai 
hai muoi tuoi ma ma da day vet nhan nhu nhvtng chiec rau meo. Ca mot dpi quan dong diic, chi nhvimg lo an da 
heo nipt, heo gan, con dau thoi gian lan tien bac ma cham chiit chuyen ao quan, khan yem. Thanh ra, moi lan 
nhin thay hp,ngudi lang ngao ngan bao nhau: 

Trong kia, con cai Mo cai Man bay gio gia hon co Ngan ca chuc tuoi. 

Dich thi. The la chau dau gia hon ba tre co day. That la ki, ba tre lai cang ngay cang tre dep non ra. 

Xua cac cu vi my nhan long lay nhu tien sa. Tien sa cling chi the la cung. 

Hp giau the sao khong de them nhi ? 

Nghe dau co vp muon, nhung ong chong lai khong. Ong ay bao : Mot thang Que dang gia hon muoi 

diia khac. " Quy ho tinh, bat quy ho da". 

0, ong ta CO ly. Mot cue vang trong tay con hon muoi hon chi trong tiii. 

Nha ay suong that, vp dep, con dep, ong chong tuy gia nhung van banh bao. Nguoi ta bao : 
« Com trang an voi cha chim, 
Chong dep, vp dep, nhvtng nhin ma no. » 

Chang ai choi cai dupe rang co vp tre ciia ong Quang diing la hinh anh tieu bieu cho cau vi : « Gai mot 
con trong mon con mat. ». Dan que, tuy mot nang hai suong nhung lai tho phung lan da trang. Chieu theo 
chuan muc ay, co Ngan la my nhan ngoai hang vi da co khong nhvtng trang non ma con mon mon nhu da dao 
khien thien ha tuong chiing co dang con d tuoi au nhi. Ngupc lai voi lan da non mon, doi mat co den nhu than, 
nhong nhanh nhu song nude, vdi hai hang mi dai rpp bong ben tren, khien tam hon chiing sinh tan nat. De 
xong, cap moi co nhu do hon, day hon thdi trudc, giong trai cay mpng nude, hiia hen chat cam 16 ciia nhvtng nu 
hdn. Nguc co cung nd ra hon, cang vdng nhu hai trai budi dudi lan ao mdng. Va cap dui cling nhu cac bp phan 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 141 



khac tren ca the, thay thay deu ggi cho nguai ta cam giac cua mot mua hoa dang day, ngao ngat huong thorn 
tinhai. 

Trong nhung ngay len rung hai ciii hoac xuong rupng cay vo, thii cong vice chi thuan dan ong dam 
duong, dan Xom Tieu phu thi tham wng len voi nhau : 

Tren doi nay chi lao Quang la suong. Vg vua cung chi dep den the la cung. 

0...xem phim Lien-x6, 6i c6 dao con kem nuoc c6 ta. Ong Quang bo tien bo cua xay nha lau cho bo 

me vg cung phai. May ngudi sinh dugc my nhan ? 

Nghe dau c6 ay da dugc tuyen vao van cong trung uong roi day. 

R6 hoai cua, gia c6 ta vao van cong thi bao nhieu ngudi dugc ngam. 

V6 van, vao van cong trung uong thi chang bao gio c6 ta them dat chan den nai khi ho c6 gay nay ? 

nhi, toi quen mat. 

Gio, toi hoi cac ong mot cau: Gia dugc ngu voi ngudi dep nhu c6 ta mot Ian, roi som mai len may 

chem, cac ong c6 dam hay khong ? 

Dam qua di chii. Doi ngudi dugc may tac gang ? 

khong, toi chang dai....C6 ay dep that. Trudc ngudi dep thang dan ong nao chang them rd dai, nhung 

cdn bao nhieu chuyen phai tinh tren ddi. 

Chuyen gi ? 

Gia dinh, gia tgc, tuong lai con chau, mo ma ong cha. Ai dai gi ma ciii dau nghe theo cai con cu ? 

Nhung cugc dam thoai nhu vay nhu nggn gio luon tit mii ng qua mii kia, tit VTtc nay bay sang mxc khac. 
Va cugc song noi Xdm Tieu phu nhu vay dien ra trong nhip dieu binh than viing son da. Ngudi ta van thay 
chiec xe ngua cua ong Quang khi di, khi ve, tieng luc lac reo rdn ra tren dudng thon. Moi ban ong ve, manh san 
nha ong lai sang rue anh den, lai rgn ra tieng ngudi chuyen trd xen Ian tieng dai Suong-mao, khi thi la ban tin, 
khi thi la tieng hat lanh lanh cua c6 ca si Thuong- Huyen : 
« Lang nghe ben bd suoi, cd con chim dang chuyen... 
Lang nghe con tim em, tinh yeu anh ca hat... » 



Miia ddng tan cat tieng ggi miia xuan. Miia he chua qua nhung Ian suong heo hat da tit cac nggn niii Ian 
xuong bao hieu mot miia thu dai day mua bao. Tham thoat den ngay cu Que day nam tudi, tudi ma mgi dita tre 
Xdm Tieu phu phai den Idp vd Idng. Ca xa, chung mot trudng tieu hgc. Nhung thdn Thugng, thdn Trung, thdn 
Ha deu cd Idp vd Idng kem theo Idp mau giao rieng. Ldp mau giao lai chia lam hai : Idp be danh cho tre tit ba 
den bdn tudi ; ldp Idn danh cho tre tit bdn den nam. Cdn tre nam va sau tudi deu dugc tuyen chung vao ldp vd 
Idng, ldp chinh thitc day chit viet, cac con tinh don gian vdi bang citu chuong, chuan bi cho nam thit nhat cua 
trudng tieu hgc. Nhu vay, tat thay nhitng gia dinh cd con tit ba den sau tudi at phai thudc con dudng dan den 
ldp hgc nay. Le ra, cu Que da phai den ldp tit lau, nhumg la con mot, quy tit dugc me Ian chi Tu mdm cung 
chieu nen bd trdn ldp mau giao. nha, hai ngudi dan ba day nd chit cai, dem cac con sd, phep cdng, phep trit 
so gian. Khi nd da trdn nam tudi, hg khdng cdn ly do de giam nd trong nhitng vdng tay au yem cua minh. 
Nam nay, cu Que phai den ldp hgc nhu mgi dita tre trong lang. 
Ong bd ra lenh. 

Vang, chau ciing da nghi den viec ay. 
Ba Tu mdm ddn Idi. 

Co Ngan lang thinh, nhung md tu chia cho dng Quang xem chiec cap da mdi tinh, trong dd da day dii 
sach, vd, but, phan....tat thay nhitng gi can thiet cho ngay tdi trudng cua Que . 

Viing son da, xdm ng each xdm kia mot quang dudng dai, cd khi la mot giai niii, khdng chen chiic nhu 
nhitng lang dudi viing chau thd sdng Hdng hay sdng Ma. Tren mot viing dai rdng nhu the, cac ddi san xuat cd 
the ca nam khdng gap gd nhau, neu chang cd nhitng ngay hgp dai hdi toan xa. Ciing vi vay ma qua may nam 
lien, ke tit miia hai nam dau tien cham tran nhau tren con ddc ddc dao, cd Ngan khdng cdn nhin thay vg con 
Quy. Bdi tit miia nam nam sau, cd nghi de va nudi con. Khi dita be kha Idn, ditc lang quan ra lenh : 

« Ra tay mot Ian cho thien ha biet mat, the la dii. Chung ta khdng thieu mieng an de phai Ian Idc xudng 
niii, len ritng ! » 

Ngan lang im. Chinh cd ciing khdng cdn mudn nhin lai nhitng guong mat thii nghich. Vao nhitng dip hdi 
hgp toan xa, hg tim each tranh mat nhau. Ngay den ca nhitng ngay ddi y te huyen ve tiem phdng benh cho tre, 
nha ng ciing dd hdi lang gieng chd nha kia ra ve rdi mdi dat chan tdi. Cd vg tre ciia dng Quang sdng vdi hanh 
phiic cua cd. Gia dinh dita con trai dng sdng vdi nhitng con vat Idn trong bao tap muu sinh va nhitng ndi niem 
rieng cua hg. Ngay tiep ngay, thang qua thang, nam rdi lai den nam... cugc sdng trdi di nhu ddng sdng Idn cudn 
theo nd phii sa Ian rac ren, beo bgt. Dudng nhu cd Ngan da quen cai thdi cd mdi dat chan ve Xdm Tieu phu, cd 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 142 



da quen di nhung khoanh khac kinh hoang, tan doc, duong nhu c6 da quen nhung con ngudi diing trong bong 
dem qua khii ciia ong chong, nhung cai ten gan chat voi mot ki niem xau xa khung khiep. Con ho, chac chan 
ho nho den c6, vi nhung ke nep minh trong bong toi thuong nhin rat ro ngudi dung giua vung anh sang. 

Roi, ngay khai mac lop vo long va mau giao cho tre em thon Thuong da den. Tat thay cac ba me deu phai 
dan con minh den noi ay, trong cai ngay v6 cung trong dai voi cupc doi diia tre. day, chiing se dugc hoc miia, 
hoc hat, hoc ve tren cat va tren bang. Chung se hoc nhung bai dong dao dau tien. Chung se hoc nhung cau tho 
dau tien mo ta the gioi xung quanh, cai the gioi ma ngudi ta da dat chiing vao va chiing phai kham pha de ton 
tai...Bdi the, ai ai cung hieu rang lop vo long va mau giao tuy chi la mot bo phan doc lap ciia truong tieu hoc 
nhung thuc su lai la lop hoc quan trong nhat, khdi dau cho tuoi thieu nien. Khong phai tre con ma chinh cac 
ba me moi la nhung ngudi hoi hop nhat. Co le, day cving la ngay hanh phiic, neu c6 the gpi nhu the. Ngay ay, 
trai tim xon xang, nhung ngudi me dat con budc qua ngudng ciia gia dinh de giii gam vao mot mai nha khac. 
Lan dau tien, ho tach rdi nhung diia con de giao pho cho ngudi ngoai. Gan giong nhu chim me day chim con ra 
khdi to de chim con bupc phai hoc bay, cd mot chiit xe Idng, cd mot chiit khac khoai, cd mot chiit dan do, va 
sau cung, cd rat nhieu hy vong. 

Vao cai ngay trong dai ay, chang ai nhd rang ca thdn chi cd ngdi nha duy nhat danh cho hai Idp mau giao 
lan vd Idng. Va do dd, su cham tran giua nhung ke von la cuu thu se khdng tranh khdi. Ay la mot ngdi nha ba 
gian cao rdng, toa tren sudn ddi, dudi bdng mat ciia mot cum du gia, bdn mua xanh ri mau la, bdn mua lanh Idt 
tieng chim. Phia trudc, mot manh san rdng va kha bang ban, rai sdi. Chinh giua san, mot virdn hoa ti xiu trdng 
chen chiic dii loai hong gai, ciic tim va mao ga. Ximg quanh vudn hoa la sudn ddi rdng, mpc day nhung thii cd 
ga, cd tdc tien, cd gau, cd chudn chudn. Gid ra choi ,lu tre se tha ho bd lan, bd let. Sudn ddi nghieng xudng mot 
bd cay bach dan. Bd cay ay chay dpc theo dudng thdn, noi cac ba me se tit hai nga khac chieu do tdi, hai chieu 
dd dan tit hai khu dan cu thudc xdm bac va xdm nam thdn Thuong. 

Sang hdm ay, cd Ngan cho con an sdm hon thudng le, rdi tu tap vdi nhung ngudi me tre xdm bac. Hon 
mot chuc ba me, vdi ngdt hai chuc dita be tao thanh mot doan vui ve. Vita vupt qua rang cay, nhin thay ngpn 
doi lii tre da nhat loat chay len . Ca bpn wa chay vita la het. Ngdi nha trang vdi khdm cay du gia mdi gpi 
chiing. Tren dd, da Id nhd nhung ngudi. Dan xdm nam di sdm hon bpn hp. Khdng gian tran day tieng ndi cudi. 
Hoa vao dd la tieng chim hdt, khiic nhac rdn rang lam xanh them khung trdi xanh ngat mua thu. 

Nhu nhung ngudi me khac, khdng khi budi tuu trudng khien Ngan sung sudng. Nhu hp, cd ciing ndi cudi 
xdn xao va dudi theo dita con trai ciia minh. Lii tre ludn ludn nhanh chan hon cac ba me, khi chiing mudn \'upt 
qua nhitng vdng tay giang trdi. Liic Ngan tiim dupe cu Que, cung la liic ca bpn da tdi san trudng. Trudc mat hp, 
ngay trudc khudn cita Idp vd Idng, dng giao Tdn ditng chinh te, kinh tren sdng miii, ao so-mi gai tan cd, cudn 
danh ba md san tren tay. Hai ben dng la hai cd giao tre, cd nao cd nay dien ao phin hoa, no cai tren tdc. Ba 
ngudi dimg theo dung dpi hinh trudng hpc : dng giao Tdn day vd Idng, Idp chinh giita. Ben trai la Idp mau giao 
be, va ben phai la Idp Idn. Ba Idp ngan each nhau bdi nhitng bite tudng xay con kien, quet vdi trang, trang 
hoang bang nhung bdng hoa vai dd. Bite tudng chinh dien treo tam bang danh du, de hang chu to tudng : « Tro 
gidi, be ngoan. » . 

Tat thay nhitng con mat ciia cac ba me tap trung vao ddi kinh tren sdng miii dng giao Tdn, nhan vat quan 
trpng nhat, con ngudi ma hp se ki thac lii tre, ngudi thay se diu dat chiing nhitng budc dau tien chap chitng vao 
ddi. Ong giao day vd Idng tu thud cdn la mot chang trai, tit thdi chinh quyen cdn nam trong cai trap ciia dng ly 
trudng, cai thdi ma ngudi ta gpi nhitng ai di lam nghia vu quan su la « bi bat linh », va nha nao cang ddng con 
trai thi cang phai ddng nhieu xuat thue dinh. Chien tranh, each mang, trudng ki khang chien, cai each rudng dat 
rdi lai sita sai, chia rudng rdi lai than tdm dat dai ve mot mdi, than tdm ve mot mdi rdi lai phai san se mot phan 
ra « dat phan tram ciia gia dinh » vi cd nguy co chet ddi.... Tat thay nhitng bien ddi ay khdng cham tdi dupe 
long chan dng giao Tdn, ke ra ciing la mot su la lung. Ngudi thi bao dng ay an hien d lanh nen than linh phii 
trg, ngudi lai cho rang thdi nao con ngudi ciing sinh con de cai. Ai ai ciing mau dd, rudt mem. Ai ai ciing 
mudn con minh trd thanh ngudi tit te. Da mudn the thi phai biet kinh trpng dng thay. Theo cai chan ly mpc mac 
ay, ngay ca nhitng ke ngu ddi, tan dpc va deu cang nhat nhay len lam « dng np ba kia » trong thdi cai each 
ciing chang dam ha nhuc hay hanh ha cai con ngudi dupe coi nhu hien than ciia tinh than trach nhiem va tinh 
yeu tre. Budi tuu trudng hdm ay, ngudi ta dan mat vao cap gpng kinh tren sdng miii dng vdi niem tdn kinh va 
su cham chii tuyet ddi. Ong gia manh khanh, nghiem trang kia chinh la ngudi quyet dinh phan dau cupc ddi ciia 
con cai hp. Ong giao Tdn chd cho moi ngudi te tuu dii, nhin khap bdn ben de kiem tra lan cudi xem cdn sdt ai 
khdng. Doan dng nang cudn danh ba len cho vita tam mat. Cupc diem danh bat dau, theo thit tu chit cai, khdi tit 
nhitng dita tre cd ten A : An, Anh, Anh, Anh... Ngan biet rd con cd se xep vao gan hang cudi cung vdi van Q. 
Nhung cd lang nghe ten nhitng dita tre lang gieng, ciing vdi mdi tinh than cham chu bdi chiing chinh la nhitng 
ngudi ban ddng mdn vdi con minh. 

Bat chpt, cd giat nay minh khi nghe dng giao gia xudng ten : 

- Lai van Chien. 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 143 



Mp 
t gipng dan ba li nhi dap lai : 

- Da, chau c6 day 
Ong giao gia doc tiep : 

- Lai van Thang. 

Doc xong, ong nguoc len nhin moi nguai, giai thich : 

Tro Thang tuy diing a van T nhung gia dinh yeu cau cho dugc xep cung hang ghe voi anh nipt, Lai 
van Chien. Ly do ay chinh dang, vi the toi da virpt qua thii tu chu cai de gia dinh dupe toai nguyen. 
Tro Thang c6 mat chua ? 
Da, chau c6 day. 
Gipng dan ba li nhi dap lai, nhung chang ai nhin thay chi ta dau. Ai do len tieng giuc : 

- Dua chau len hang tren. Sao ma luan quan vay ? 

Nhumg ngudi me van lang thinh. Luc ay Ngan moi hieu rang ngudi dan ba c6 gipng noi li nhi, nep minh 
sau lung nhung ngudi khae chinh la vp Quy. Hai dua tre vua dupe xuong ten chinh la con chi ta. Ca mot dam 
ngudi troi len tit vung suong mu qua khii. Cai vung bong toi ma c6 ngo da quen, gid quay trd lai. Lai van 
Chien, Lai van Thang... Chung dich thi la nhvtng canh nhanh c6 lien ddi den goc re : Lai van Quang...Nh1mg 
canh nhanh ay giang neo den dua con trai xinh dep cua c6 : Lai van Que. Va chac chan mai day nhung ga dan 
ong be nho mang hp Lai nay se cung chay nhay, nhao Ipn tren sudn doi day cd hay dudi bong nhvtng cay du...Y 
nghi ay vua nhu hien nhien vua la lung va khien cd hoang mang trong giay phut. Rdi cd thay dng giao Tdn sua 
cap kinh tren sdng mui, dua mat nhin quanh : 

-Nao, hai anh em Chien Thang budc len hang tren cho cac cd giao rd mat. Hai chau se cung ngdi mdt Idp 
mau giao Idn phai khdng ? 

Da, thua thay cho ca hai dua vao Idp be. Thang anh hon thang em cd mdt tudi rudi, con cho nd d nha 

choi vdi em rdi cung den trudng mdt the. 

Thdi dupe, the cving tien. Nao, dua cac chau len day... 
Ong giao gia vua cudi wa dap. Nhung ngudi dung hang tren lang lang re sang hai ben de nhudng Idi cho 
ngudi me dat hai dua con tit phia sau budc len. Luc ay, Ngan mdi nhin ra vp Quy. Ngay titc khac, mdt con rung 
minh nhu dien giat toan than. Trudc mat cd la mdt ngudi dan ba heo rii nhu nam gie, guong mat hdp lai nhu 
mat chim vdi cai cam nhpn. Hai quang mat tham tuong phan cap ddng tit bac phech khien cap mat chi ta gidng 
mat cua ke mac chung mau trang trong thdi gian hap hdi. Mau da cua chi ta gan nhu mau da xac chet, vdi 
nhvtng nep nhan dai nhu nan quat xep lai hai ben thai duong va ddn titng nhiim dudi can cd. Tit tran xudng 
mang tai 1dm ddm nhung vet sam nau. Khdng ai cd the tin dd la mdt ngudi dan ba hon bdn muoi tudi. Chi ta 
con gia hon ca mdt ngudi d tudi sau muoi vi phia tren guong mat tan ta ay lai la mdt mai tdc xo xac vdi nhung 
Ipn tdc bac trang chay tit tran len den tan dinh dau. 

Cd le Ngan da thdt len mdt tieng keu hoac lam mdt cit chi nao dd khien mpi ngudi quay lai nhin c6. Luc 
ay, hp mdi nhd rang cd la ngudi duy nhat trong xa khdng chung kien su tan pha xay ra trong gia dinh Quy. 
Nhung ngudi khac da chung kien su suy sup ay titng ngay, titng tuan, titng thang. Hp nhin thay nhung ngudi 
dan ba kiet luc vi sinh de va ddi an, nhvtng dita tre thieu dinh dudng bung dng, dit vdn. Nhimg guong mat tdi 
sam Ian Ian cung nam thang. Hp khdng ngac nhien bdi su huy hoai cua ddi ngheo da dien ra trudc mat hp nhu 
mdt cudc trupt dai tit tren dinh mii xudng chan mii, mdt chu trinh tit cay cd non thang hai cho den xac cd khd 
tan vao thang chin, thang mudi. Vdi hp, nhung hinh anh ay da dupe tap nhiem, da trd thanh quen thudc. Chi 
rieng cd, ditng ngoai hien thuc nay. 

Khi thay tat ca mpi ngudi quay lai nhin Ngan, bat budc vp Quy cung phai ngang dau nhin ke citu thu. Hai 
ludng mat giao nhau, cd Ngan bat len mdt tieng keu, khdng rd vi kinh hoang, vi sp hai, hay vi ddng tinh thuong 
xdt. Hoac la ca ba thit cam giac dd hoa trdn thanh mdt mdi xiic cam bat kha duy danh. Rdi nude mat trao qua 
mi. Ngudi dan ba tre mim mdi, cd giu lai con thang thdt, nhung ddi mdi cd run ban bat va sau mdt cd gang cudi 
cung, tieng khdc tran qua mpi ghim nen, bat thanh con. dau ben kia san, vp Quy cving run nhu con cd chiu 
bao. Chi ta cving khdc nitc nd, cam mat xudng ma khdc, nude mat chay dai tren guong mat nim lai vi dau ddn 
va tui nhuc. Ai nay tran tran nhin hp. Mat nhvtng ngudi dan ba dd hoe. Vai cd gai sut sit chui mvii. Ong giao 
Tdn ditng lai cudc diem danh. Nhiing diia tre im lang svtng sd. Khdng gian bdng nhien chi cdn tieng gio. Va 
tren tieng gid, tieng chim hdt nhdn nha. 

Nhu the, trdi qua nhiing khoanh khac ma tat thay mpi ngudi deu bdi rdi. Sau day, dng giao Tdn cat Idi : 

Nao, trd Chien, trd Thang lai day. 
Khi hai dita be rut re tien den trudc mat dng, dng giao gia dat chung budc ve phia me con cd Ngan : 

Day la trd Lai van Que, cac trd la nhiing ngudi cd cung mdt ddng mau. Tit hdm nay cac trd se cung 

hpc dudi mdt mai trudng, cung choi tren mdt san cd. Hay chao nhau di ! 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 144 



Ba diia tre chua hieu noi nhung gi nguai ta yeu cau chiing phai lam. Chung nhin nhau ha nga. Mot diia 
cao Ion, trang treo, sach se tham tho tit dau xuong chan. Hai diia kia 6m nhach, guang mat nhao nhac ban han. 
Luc ay, vg Quy tien den, day lung hai dita con trai : 

- Chung may chao chii di. Noi rang : chung con xin chao chu Que. 



Sau buoi tiru truong, Xom Tieu phu soi dpng. Nuoc mat cua hai ngudi dan ba thu nghich khoi day ngon 
gio lanh. Phai chang chung chinh la nhung dong suoi rita oan hon, noi con ngudi c6 the Ian ngup de tay sach 
nhiing vet den trong tam kham ? Dan que von khong thich nhung ly thuyet my le, nhumg ho chii tam den cac su 
viec xay ra truoc mat minh. Hien thuc quan trong nhat voi ho la hien thuc dugc cam thitc bang giac quan. Dieu 
truoc tien ho thay la c6 Ngan da dung ra dong toan bo chi phi hoc hanh cho nhung diia con trai Quy. Roi vao 
ngay ong Quang tro ve, trong bua com toi gap go lang gieng nhu thuong le, Chien va Thang dugc me chung 
sai : 

Vao nha chao ba tre. Roi ba tre cho gi thi mang ra day. 
Hai diia be vao bep con vg Quy dung nep ngoai bo dau nha hang xom. Lat sau, chung quay ra, le me xoi 
voi ga. Ba me con tro ve, nhu dgi quan quay ve thanh tri voi chien Igi pham. Lan thit nhat con lung tung, 
ngugng ngung. Lan thit hai, thit ba tro di mgi su dien ra nhu mot thit hien nhien tuyet doi. Gap ngudi lang 
ngudi xom, vg Quy khong chd nhung cau hoi xa, hoi gan, ma giong gia noi trudc : 

Hom nay tren nha ong chau c6 hen hoan, ba tre nhan len lay phan. 
Dan lang mimg cho hg, nhung ngudi ta khong khoi td md. Hg mudn biet phan ling cua bac gia chu ra 
sac. 

Lan nao do, nhan dip ca xom cung len rung hai cui, mot c6 bao mom bao mieng hoi Mo : 

The xoi ga , banh trai nha ong ngi, bo Quy c6 an khong ? 

Khong. Chang nhung khong an, lan dau thay me toi vac phan Igc ve nha, ong ay cdn nem vd tan cai 

binh tich. 

Sao lai the ? 

Bdi bo td han, ong ay chiti : Chung may lam nhuc ong. Vg vdi con toan lu khdn nan, toan do chet 

giam. 

Cho den tan gid van the hay sao ? 

Khong. Tit lan thit hai trd di, ong ay khong chiti nua. Nhung ong ay vao buong nam. Me td bao mgi 

ngudi khong dugc ngoi san an ma phai chui vao bep. 

De lam gi ? 

De cho ong ay khoi ngiia mat. 

Ve chuyen. 

Ai biet dugc Idng ngudi ? 
Co Mo ket luan, ve bi an. Ngudi ta khong the hoi them dieu gi nua. 

Cuoi mua dong nam ay, Quy bi cam nhap tam. Hai diia con re phai vong anh ta xuong benh vien huyen. 
Chac chan do la hau qua cua may nam quyet chi phuc thu, hao tam ton site ma chi gat hai dugc nhung that bai, 
dang cay. Cam cum la thit tai nan ma thay thay mgi ngudi deu cham tran, trit nhung ai chan sat da dong. Nhung 
vdi ngudi binh thudng, khi phai cam chi can true xuat gid dgc bang each cho benh nhan non, dai tien hoac danh 
gid, xdng hoi, roi sau day cho hg an chao loang that ndng va nam nghi. Cam nhap tam chi xay den vdi nhung 
ai da suy kiet, co the khong cdn kha nang chong do su tan cong cua nggai canh. Bi cam nhap tam nang cd the 
dot tit, neu nhe cving phai tot thuoc va bdi dudng dai ngay. Buoi trua Quy nga benh, anh ta wa di lam dong trd 
ve, vita budc vao gieng dgi gao nude tam da lan dung ra ngay, toan than citng nhu da, da den tim. Ngudi lang 
vach tam chan che vong ra nhin, lac dau. Vg Quy chay te tai sau, mieng meo xech, nude mat chay dai tren ma. 
Nhumg chac han so Quy chua tan, nen d dudi vien, anh ta may man gap dugc mot bac si tot tay nghe va 
dugc citu thoat. Sau ba ngay hon me, ngay thit tu anh ta md dugc mat ra va hup dugc lung bat nude chao. Vg 
Quy quay ve lang, vi cdn mot tram thit viec phai lo khi ong chong vang mat. Chi ta ve buoi trua, ngay buoi 
chieu ba Tu mom da dan thang cu Que den cong, dan dd : 

Day la nha anh Quy, bo thang Chien vdi thang Thang. Em cit di thang qua san len nha tren ma gap me 

chiing no. 

Que budc vao, di qua san len thang nha tren, theo dung Idi chi Tu mom dan. do, no dua chiec phong 
bi day cop cho me hai dita chau dong mdn: 
- Me em bao dua cai nay cho chi. 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 145 



Nguai lang diing ben ngoai hong chuyen. Sau cung, ai nay deu buong tieng tha dai : 

" The gian muon dai van vay. Mau chay nipt mem..." 

Va nguai ta nhin len dinh Lan Vu, nhu tham cau xin cac vi than linh chiing giam cho su thanh Ipc ciia coi 
nguai, xin cho giac mo " Phu tii huyet chien " dugc hoa giai, xin cho cuoc song cua son dan dugc vinh hang 
vai nhung niem tin va nhung uac ma an lanh luu truyen tu ngan xua. 






Au Zenith - Duong Thu Huong - 146 



KI tTC VON BUON NHO VA SAU 
THlTONG CHO CHINH NO 



Khi chu tich ma mat, da ba gia chieu. 
Ong chua bao gia ngu mot giac tnra dai va nang ne den the. Nhung giac ma ngan, hai hung, xen Ian 
nhung hinh anh, nhung y tuang con dpng lai sau cau chuyen ve nguai tieu phu khien giac ngu ay day ong tut 
xuong mot vung sau. Ong c6 cam tuang wa tham du mot cuoc nhay du dem ma trong do ong la ga linh du nhiit 
nhat bi cuang biic lao qua cua may bay de buong minh vao mot khong gian toi tam day hu doa. 

- That toi te.. 

Ong lam bam roi buac ra ngoai hien. Nang do dai qua mia san, mot thii nang trong suot, vang nhat, khong 
may may hoi am. Nhung canh mai rung trong gio. Ong ngo ngan nhin chung, van nhu dang chong chanh giua 
nhung con mo wa qua va hinh anh manh san chua truac mat. Manh san each ong chua day sai tay, vai nhung 
hang gach vuong, vai nang quai nga qua mai ngoi phia tay. Tu ngoi chua ben kia san, tieng go mo Ian tieng doc 
kinh vpng ra. Co the phan biet gipng cua vi su gia va gipng lanh loi hon, cua su nu. Ong lang nghe hoi lau 
tieng tung kinh nhu de tin chac rang giac mo da hoan toan qua va gia day, ong song trong hien thuc. Cau linh 
tre phuc phich dang ngu say trong chiec vong mac ben chai hien dau chua, guong mat do hong. Tuy con tre, 
cau ta cung da ngay, tieng ngay kha to. Ca tieng ngay ay nua, cung la hien thuc, mot hien thuc manh me hien 
nhien keo ong khoi nhung giac mo mien man, nhung giac mo khien tam hon ong chim dam nhu con tau bi be 
het buom lai, bi nhan xuong day bun. 



Oi...Th6i chetroi... 
Cau linh tre dot nhien vung day, keu to : 
Xin loi, con ngu quen di mat. 

Khong sao. Chinh toi cung ngu quen. Hom nay that mat troi. 
Vang. Xin chu tich cho cho vai phut. Con xin pha tra ngay. 
Chang linh hoi ha cuon vong, roi di cam nuoc. Phong quan tri da thay chiec am dien moi va tit nay cau 
ta se khong con phai hi hue dun nuoc trong gian bep nha chua. Ong nhin cau ta, lang le. Cong viec cua mot 
ngay quanh di quan lai chi the thoi. Bong nhien, ong nho toi tuoi tre cua minh, khong khoi to mo : 

« Lam sao cau ta c6 the chiu noi suot doi thii cong viec te nhat nay ? Mot thii cong viec chang may may 
thich hop voi tuoi hai muoi ? Phai chang, vi mot niem sung kinh ma con nguoi phai hy sinh nhung dam me 
khac ? Hoac chinh hp la nhung nguoi chang c6 dam me nao dang gia hon la dung trong mot dpi quan dupe tra 
luong de lam mot thii cong viec te nhat suot cupc sinh ton ? » 

Nhumg roi ong vpi va xua duoi nhung thac mac ay vi chung qua la bat tien. Ong yeu chang linh tre nay, c6 
the la mot cam tinh mupn mang va khong cho don, tuy nhien no van luon luon la niem triu men dich thuc. Ong 
khong muon c6 nhung y nghi xuc pham den cau ta. 



Thua chu tich, mai nguai vao phong dung tra. 

Cam on. Chu pha tra gi vay ? 

Da, tra uap nhai, nhu hom truac. 

Tot, toi vao day. 
Ong quay vao phong, khong gian da thoang thoang huong nhai. Am che vua pha toa khoi. Rot day mot 
chen, ong nham nhap timg ngum nho. Hoi con a chien khu Viet - Bac, ong cho trong mot bui nhai ngay sat 
chan nha san. Bui nhai ay mpc nhanh hon c6, chi sau mot nam da Ian rpng nhu tam chieu don. Nhung chieu he 
oi nong cung nhu nhung dem mua ra rich, huong nhai boc len ngay ngat. Nhung bong hoa nho xiu kia, vi sao 
chung cho mot mui thom nong nan den nhu vay ? Nhieu dem, ong dung ben cua so, nhin ra khoang rung toi 
den, tho hit day long nguc Ian khi cua rung dem hoa voi huong nhai. Roi den khi c6 nang, ong thuong gap hoa 
nhai hon, bai nang thich cai hoa nhai va hoa ngpc Ian tren toe. 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 147 



« Ta CO nang trong tay vao nam 1953, khi ay nang da han hai muai tuoi. Tu buoi tnra bat gap nang cung 
CO ban ngoi chia nhau chum va tren cay, ta con phai dgi cho them hai nam nua. Hai nam trong ngong, moi 
mon. Ta dau c6 yen mot diia tre vi thanh nien ? Ve luat doi, ta chang may may pham loi. Ong lao tieu phu kia 
con ket hon voi mot c6 gai tre hon nang, c6 ta mudi tam tuoi. » 



Chen tra da can, chi sot lai mot canh nhai kho duoi day. Chu tich cham chii nhin canh hoa heo va chgt hoi 
nho cam giac ghen tuong cua thoi da qua. Ghen tuong, ki cue thay, mot thii yeu duoi bat kha thii nhan. 

Ong muong tuong lai khong gian la lung dem ay, mui thuoc Ca-ra-ven Ian mui thuoc Gaulois ong dot 
lien tuc thii no xen Ian thii kia mot each Ion xpn, va ong ciing hut mot each may moc, bat tri ki vi. Ong nho lai 
chiee gat tan dat nung day ap dot thuoc, va mo tai lieu ma ong lat gio het trang no den trang kia nhumg khong 
doc noi mot dong. Dem dau tien ho lam tinh. Dem dau tien tam than non na cua nang hien 16 truoc mat ong, 
khong ao cham, cung khong ao canh tan thoi, cung khong ca chiee xu-chieng may bang vai phin trang sgi thua 
dech dac. Chi da thit thuan khiet, ve dep thuan khiet do thien nhien tac tao. Ngudi xua bao : « Trong ngoe, 
trang nga », ong nghe vay nhung chi toi dem ay moi hieu ro y nghia timg cau timg chu. Nhan sac cua nang dich 
thue la chau bau. Ong nho tieng nang cudi, duoi anh sang mo mo cua cay den noi goe phong, ham rang nang 
anh len nhu ngpe. Day la khoanh khae ma di vang Ian tuong lai chang con ton tai, khong gian tieu bien nhu coi 
mong, va tat thay nhung rao can giua hai sinh the roi xuong. Nang a trong ong, tan hoa trong da thit cua ong, 
nhao quyen trong tam hon ong. Mai mai. Mai mai... 

Nhumg cung that la lung, vi sao ong lai ghen tuong nhu vay ? Tren duong di cua minh, ong dau thieu 
nhung cupe gap go, ong dau thieu hoi am dan ba ? Tuy chang phai la mot ga dan ong trang gio, nhung ong 
cung la ngudi timg trai. Vay ma ong van khong tranh khoi thii tinh cam thong tuc rat doi thap kem nay. Sau 
cupe lam tinh, ong noi voi nang rang ong can dpc gap mot mo tai lieu, roi ong ra khoi can phong. Nhung ngoi 
duoi anh den, ong lat timg trang giay va muong tuong xem ai la ke « da timg » voi nang ? Ai la ngudi dau tien 
dupe chiem cit tam than my mieu, tuoi tham ay ? Ong biet nang la son nit, cupe song cua son dan phong 
khoang nhu nude suoi, may rimg. Trai gai den tuoi trudng thanh dupe tu do luyen ai. Doi vdi ngudi chau A thi 
dan mien niii chinh la thit ngudi « Au hoa » trude het va dau tien. Mot c6 gai khoe manh, xinh dep nhu nang, 
han phai dupe biet bao chang trai ddm ngd. Dae biet, la nhitng chang trai da Idn len trong ciing mot ban, ben 
ciing mot ddng suoi, mot canh ritng... 

« Ta da khong tranh dupe thit tinh cam rat doi tam thudng ay. Ciing that la kho hieu, mot ga dan ong da 
qua hai muai nam tuoi tre d phuong tay, va ngudi dan ba dau tien trong cupe ddi ta la ngudi toe vang, da 
trang. ». 

Bat giac, ong buong tieng thd dai : 

« Tit cupe lam tinh dau tien den nay da hon nita the ki. Noi mot each chinh xac, da xap xi sau muoi nam. 
Khong ai do dupe chieu dai cua thdi gian, vi no co gian theo nhitng ki niem cua con ngudi.» 



Rot tiep chen thit hai, ong nhin thay ngudi dan ba dau tien trong Ian hoi nude boc tren mieng chen tra. 

« Goa phu. Ngudi dan ba trong ngo hem. Co thp mil day dan va 16 mang, ngudi thay tinh ai cua ta ... » 
Guong mat chi ta gid day nhu nhoa nhu khoi, nhung hoi thd h6n hen va nhitng tieng het ditt quang cua chi 
ta trong nhitng cu6c lam tinh kh6ng bao gid 6ng c6 the quen. Hp deu la dan thue nha trong m6t ngo cut, sat ph6 
Saint John, noi m6t b6n phim nude nhung chang edn nude ditng han ri giita dam b6 c6ng anh gia c6i. Chi ta 
hon 6ng kha nhieu tu6i, ch6ng lam buu ta wa chet dupe vai nam. Ba dita con tritng ga tritng vit su6t ngay bi 
nh6t trong nha. Ngay ay, 6ng trdn hai muoi. Chac han, tu6i tre tu no toat ra ve quyen rii gi6ng nhu m6t con cay 
huong toat ra chat xa de 16i cu6n ban tinh. M6t bu6i chieu, ngudi dan ba goa gap 6ng ciing tren dudng quay ve 
ngo nho, noi 6ng thue can phdng ap mai, edn chi ta s6ng trong m6t can bu6ng danh cho ngudi d, thdng lung 
vdi mot ga-ra cii. Chi ta lam thp khau, trong mot xudng nho san xuat cac loai mil ngii. Hinh nhu day la nghe c6 
truyen cua gia dinh, va chi ta da lam thp tit thud mudi ba . Hp im lang di song song vdi nhau mot doan dudng, 
roi dot nhien goa phu mim cudi hoi ong : 
Sao, cong viee tot dep chit ? 
Cam on , toi hy vpng nhu vay. 
Ong tra Idi, trong long buon rudi rupi vi da rac cang tim viee hon hai thang ma chua thay may may tia 
hy vpng. 
- Tot. 
Ngudi dan ba tiep Idi, sau day chi ta ha gipng : 

Dem nay, liic mot gid, cita nha toi md. Anh den chit ? 
Ong sitng sd, chua biet doi dap ra sao, ngudi dan ba da nam lay khuyu tay ong, bop manh va dong thdi 
lap lai : 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 148 



Dung quen nhe. Mot gia dem nay. 
Roi chi ta re vao nha minh. Ong di tiep mot doan nua, toi can nha cuoi cung trong ngo cut, leo len tang 
troi thii bay. day, ong uong nuoc la va an khuc banh mi kho ciing con lai tit hom truoc. Nuoc la, banh mi 
xuong, chang bo sua cung khong thit ca, vay ma mau van rao rue. Bp phan ciing nhat trong co the ong khong 
cho duge den nua dem, da dung len nhu cot buom khien ong phai di di lai lai trong phong, chang the lam mot 
viec gi khac. Tim ong dap don vi phap phong con ly tri nhech mep cuoi nu cuoi cay dang. Ong da timg muong 
tugng, ong da timg mo uoc, ong da timg dan canh bao nhieu Ian cho cupc lam tinh dau tien ciia cupc doi minh, 
va bay gio no den, trong su suong xa ciia bite boi, ban han. Chang c6 cong chiia trong mpng, ciing khong phai 
hoang tit ciia long em. Chi don thuan la mot ngudi dan ba goa can lap day giuong chieu. Hoi ay, tuy tre tuoi, 
nhung ong ciing da tham chua chat cho so phan minh. Ong chua bao gio hinh dung ngudi dau tien chiem linh 
tam than trai tre ciia ong lai la chi ta, mot ba goa gap doi tuoi ong va dau toe vang da trang nhung khong may 
may nhan sac. Dau vay, ong van cho dpi voi noi bon chon ciia ke chua timg biet miii doi chuan bi nem bita c6 
dau tien. Roi toi gio hen. Ong di den khuon cita da mo san ay, khong noi noi mot loi. Ngudi dan ba ciing khong 
noi mot Idi, keo ong vao can buong rieng, chinh la chiec ga-ra cii dupe dan giay hoa loe loet bon ben, dupe 
trang bi mot chiec giuong c6 , rpng thenh thang, gan nhu chiem toan bp dien tich can phong. Dieu ay khang 
dinh rang ong buu ta phai la ngudi ngoai cd... 

« That la lung, chang cd gi so phan kieng de, chang con dudng nao ma no tha dan con ngudi budc den. » 

Ciing that la lung la ong gan nhu quen guong mat goa phu, nhung lai nhd nhu in hinh anh gian budng be 
nhd, chiec giudng cd Id vdi nhitng cay tru sat vi dai dpi qua cau ben tren. Ngudi ta cd cam giac rang chiec 
giudng vitng trai, den xi nhu may phdng da nay da tdn tai tit tdi trung cd va cdn tiep tuc tdn tai nhieu the ki 
nita. Ong nhd nhu in tam vai trai giudng ke spc Idn mau nau, tam chan phii mau ca-phe sita. Ong nhd each 
thitc chi ta day dng ai an, hai canh tay cd thp mii ndng rue nhung cac thd thit lai mem nhao va hai ban tay thd 
nhap, day vet chai khien nhieu liic dng dau dieng khi nhitng viidt ve trd nen dien cudng. Ong nhd cit chi ditt 
khoat va doi khi hung bao khi chi ta lot phang chiec vay ngii qua dau, doan vung tay nem xudng san. Ong nhd 
cdc sita ndng chi ta mdi dng udng, tieng chiec thia khua lanh canh trong dem khuya khoat khien dng sp hai vi 
nhitng dita be ngii each hp cd mot bite tudng...Tat thay nhitng chi tiet trong bai thuc hanh tinh due vd Idng. 
Tudi hai muoi ciia dng da dupe ghi dau nhu the. 

« Dieu dang sp hai hon ca chinh la Idng ghen ti chi ta khuay len trong khu. Ldng ghen ti ciia nhitng 
ngudi dan ba khien cho den gid ta cdn hd then. » 

Cai ngd nhd ay day ap nhitng dan ba thieu vang dan dng. Nao la vp linh khdng dii tieu chuan di theo 
chdng, nao la qua phu trong nhitng cupc chien tranh thuc dan lien mien tit chau Phi sang chau My, nao la dam 
dan ba Y chay trdn xit sd ciia minh, nhitng ngudi phu nit tdc den nhanh thudng bi rieu cpt la « bpn Rita... » Co 
qua nhieu ly do khien cho nhitng chiec giudng lanh leo. Goa phu ciia dng buu ta da tiim chat lay ngudi tinh 
nhan hai muoi tudi nhu ke chet dudi vd dupe manh be. Thoat tien, chi ta cdn e de, nhung sau dd, chi ta cu xit 
vdi dng nhu cai nguc vdi tii nhan, nhu ndng phu vdi manh rudng ciia ga. Rdi nhitng ngudi dan ba khac, tre 
trung hon, xinh dep hon, dan di khdng kem bat dau so guom vdi ke mau chan chay trudc minh. Hp day len 
nhitng cupc tranh chap ghen tudng quanh chang trai A ddng tuoi ddn nhu trai tao. Ong hd then. Ong khdng the 
chap nhan ngudi ta coi minh nhu mot con mdi. Ong lang lang tim mot can gac xep d quan khac. Va mot dem, 
dng xach hanh ly ra di. 



Thua chii tich, ngudi dung tra xong chua de con dpn. 
Cam on, tdi xong rdi. 
Cau linh bimg khay tra ra ngoai, va dng quen le keo tap tai lieu xudng trudc mat. Quen le, dng lat cac 
trang giay, trong liic tham rieu cpt minh : 

« Ta lat nhitng trang giay nay chang khac chi lat nhitng trang tai lieu dem nam xua. Con ngudi nhieu 
khi gidng nhu cd may. Nhitng cit chi may mdc chiem mot phan Idn thdi gian. Cupc sdng thuc su ciing nhu 
phan ndi ciia dao bang, ludn ludn nhd be.» 

Nhimg rdi mot y nghi khac ap den titc khac, nhu ngpn trieu nem tra vao vach da : 

« Nhimg cai phan be nhd ay mdi dich thuc la cupc sdng. Neu cai phan nhd be ay chang tdn tai, kiep 
nhan sinh se chang cdn y nghia ma chi la am ban ciia tam anh, noi su vat hien len dudi dang cac bdng ma. » 

Su so sanh ay bdng gpi cho dng nhd lai can budng tdi, noi dng timg sdng bang nghe rita anh, cai nghe 
budn chan va bac beo, sudt ngay bi giam cam trong bdng tdi, sudt ngay ngiti miii mudi bac, vao budi chieu 
budc ra khdi chdn nguc tii be nhd ay thi mat loa va lung dau. 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 149 



« 6, khong, can buong toi xua kia la nai ta tit chon de kiem mieng banh ham hiu cho qua ngay. Day mai 
chinh la tii nguc vai ca mot dpi quan canh giu. Tai sao ? Tai sao ta de chung don ta den nong noi nay ?» 



Cuoi cung, ong chang the lang quen, cung khong c6 kha nang Ian tron. 6ng bupc phai quay lai voi nhung 
giac mpng hai hung wa trai nghiem trong giac ngu trua. Ong khong the thoat khoi nang. Nang dang dung dau 
do, ngay sau lung ong. Bong nang trum len ong, trong hinh dang yeu kieu va lanh leo. Ong c6 cam giac nhu 
nang wa buac len tit vung bang gia, tit mot mien menh mong tuyet trang, noi nhitng dong song dong bang 
trong suot nhu thuy tinh; noi nhitng rimg cay kho trui in len bau troi hoang dam canh den si, cong queo nhu lii 
ran; noi titng bay qua wa bay vita tha tieng keu ai oan nhu giong hoi chuong tap hop nhitng hon ma... La lung 
thay, nang chua titng mot Ian buoc chan qua coi bien thuy, nang bi cam tii trong tay ao ciia ong, nang dang hien 
cupc doi cho mot hanh phiic phii dii de sau do bi nem thang xuong dia nguc. Vay ma trong nhitng giac mo ciia 
ong, nang tro thanh ke dong hanh mien vien. Bat ke noi dau ong titng song, deu c6 hinh bong nang. Ong thay 
nang tren con tau vupt bien, ong thay nang trong con hem thanh Paris, ong thay nang ngo ngan tren nhitng he 
pho Huong cang : 

"...Ngudi yeu dau, biet bao gia lai trong thay nhau..." 

Cau hat ay vang len giita thinh khong, va dap vao tim ong. Gang ngay, ong cang thay tam hon minh giong 
nhu vach niii ven bo dai duong ngay dong bao, noi nhitng y nghi qua lai, doi chpi khong ngung nghi tua nhitng 
con song dap lien hoi vao vach da, trong mot cupc giao tranh truong ki khong phan giai. 

" Le ra, ta da c6 the hanh phiic voi nang. Le ra ta khong nen liii buoc truoc bpn chiing. Nhitng ke da titng 
leo leo mom gpi ta la bac truong thupng, la anh ca, va ta da titng coi chiing nhu nhitng ngudi dong chi, nhitng 
dan em than thiet, nhitng ke ciing chia xe nam com, theo dung nghia ciia tit copain. Te ra, mpi su "da titng" chi 
la nhitng lam tuong. Vao mot thoi khac nao day, mpi gia tri deu lat ngupc, tua ho ta da tin tuong vao nhitng 
tam phim am ban ciia cupc song, cho toi thoi khac chiing hien hinh." 



Vao ngay ong de nghi Bp chinh tri cong khai hoa quan he ciia ong voi ngudi vp tre, nhitng bp mat tuoi 
cuoi ciia dam dan em nhat loat sa sam xuong : 

Thua chii tich, le ra ngudi khong bao gid nen de cap toi van de nay. Do la mot tabou, neu c6 the noi 
mot each chinh xac... 
Ke cat tieng trudc tien la Thuan, anh ta kha thao tieng Phap, va danh tit tabou anh ta sit dung chi c6 nita 
so ngudi ngoi hpp hieu dupe thoi. Nhumg nhitng ke khong hieu danh tit ay thi dien dat thang thitng nhitng y 
tudng ciia hp mot each tho bap va xuong xa. 

Tiep theo Thuan la Sau. Y giuong mat nhin ong nhu to ve ngac nhien, trong dieu bp ciia mot vai tuong , 
roi bong nhien nhech mep : 

Chuyen dan ba ...Toi nghi rang chii tich neu van de nay len chi de lam hai Idng c6 Xuan, va day la 
muc tieu duy nhat. Chac chan yeu cau nay do c6 Xuan de xuat...Hoac c6 kha nang do gia dinh c6 ta 
xiii bay. Cdn chii tich ciia chiing ta thita dii thong minh de hieu rang do la dieu khong the chap nhan. 
Duong nhien do la dieu bat kha. C'est sur. 
Thuan nhan manh, bupt mieng buong ra mot cau tieng Phap, theo thoi quen. 
Chd cho cam giac kho chiu ciia so ngudi khong quen nghe "ngon ngit ciia ke thii" troi qua, Ba Danh len 



tieng: 



Cho dii la c6 Xuan, chiing ta ciing khong the khoan nhupng. Ngudi dan ba chi nghi tdi mai nha ciia hp, 

quyen Ipi ciia ban than hp, cdn chii tich phai coi trpng quyen Ipi ciia dan tpc tren mpi thit quyen Ipi 

khac. Cupc each mang ciia chiing ta thang Ipi la do toan dan nhat te tin tudng dudi su lanh dao ciia 

ngudi. Hinh anh ciia ngudi mang lai site manh cho dan tpc. Chiing ta khong the de hinh anh ay bi boi 

nhp. 

The nao la boi nhp ?... Chiing ta khong nen dung nhitng danh tit nang ne hoac thai qua. 

To len tieng phan khang. 

Ngay titc khac, Sau quay sang ap dao anh ta : 

Khong can phai kieng de, khong can so do chit nghia. Chiing ta dang ditng trudc van de sinh ton ciia 
each mang . Lpi ich each mang dang bi de doa, chiing ta phai tim mpi each bao ve Ipi ich do. Vi the, 
gid day chang phai liic choi chit hay chpn tit. 

Cac dong chi khong nen gay gat. Dau se cd do, mpi chuyen se dupe giai quyet mot each em tham vdi 
su dong thuan ciia tat thay mpi ngudi. 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 150 



Thuan can giai, va anh ta gia canh tay len phac mot cu chi trinh trong nhu muon thay lai ket thiic ciia dien 
tu: 

Toi cho rang tat thay chiing ta deu nhat tri : Viec cong nhan c6 Xuan la dieu khong the c6, tham chi 
khong the nghi den. Toi hy vpng rang voi tinh than trach nhiem cao ca tnroc toan the dan toe, ehu tieh 
can chap nhan quyet dinh nay. Chung ta khong c6 con duong thii hai. 
Chu tich la vi cha gia ciia dan toe. 
Sau tiep loi, va hai mep y nhech len trong mot nu cudi tham thuy: 

Vi cha gia dan toe, la mai nha che cho cho nhan dan. Tu bao nam nay dan chiing da quen voi hinh anh 
nay. Chu tich can nhae cho c6 Xuan nho lai dieu ay, neu c6 ay con tiep tuc doi hoi duge cong khai 
chap nhan. 

Vao luc do, ong thay luoi ong dinh bet vao ham. Mo hoi ong chay doc song lung va doi chan ong lanh 
toat nhu bi chuom nuoc da. Nhung guong mat quen thupc bong nhien hoa thanh mot dam mat na cao-su phap 
phong, meo mo, loi 16m. Le nao ong tim dugc su cam thong va niem tin cay noi nhung hinh nhan di dang kia 
?... Nhung gi ong van tin tuong dinh ninh chi la nham tuong. Ca mot biic tuong thanh sut Id trong tim. Tam 
hon ong rong khong, 6c nao 6ng te bai. Ong thay minh b6ng nhien tro thanh ke cam khau. Ong kh6ng the map 
may d6i m6i. Nhung mot khoanh khac tr6i qua va ban nang thiic tinh. Mot canh bao mo h6 luot toi khien 6ng 
rung minh. Ong phai tu tran tinh mot h6i truoc khi c6 the cat tieng: 

Neu bo chinh tri da nhat tri, duong nhien t6i phai chap hanh. Nhung cac d6ng chi dung quen rang c6 

Xuan la nguai than thiet ciia t6i, chiing t6i da c6 hai mat con, va nhung diia tre ay la mau huyet ciia 

chinh toi. 

Chii tich cii yen tam. Nhung nguoi than cua chu tich se dugc cu xu dang hoang. Mien la hg yen tam 

song trong hau truong ciia each mang. 

Nguoi n6i loi cu6i chinh la Thuan, ke noi tieng chin chan va nho nha trong bg chinh tri. Ke cung dugc 
tieng la nguoi dan 6ng dao diic, c6 nghia rang so voi cac d6ng chi khac anh ta chang phai la ke da the. Thuan 
chi c6 mot nguoi vg. Voi nguoi dan ba nay, anh ta c6 nam diia con. 

....Ong kh6ng c6n nho doan ket ciia cugc hgp ay ra sao. Phan cuoi cua ban an tit hinh. Trai tim 6ng bi dem 
len doan dau dai va 6 d6 luoi guom dao phu ha xu6ng. Dau an sau ch6t ghi khac vao tam h6n 6ng la cam thitc 
ve su bat luc cua chinh minh. Lan dau tien, 6ng chgt nhan ra 6ng chi la mot pho tugng g6 kh6ng 16 nhung mgt 
ruong. Nhung d6ng chi than thiet an nup sau lung 6ng de kiem chac quyen nang. Hg moi thuc chat la nhung 
6ng chu, nhung ke true Igi tan bao, v6 luong. Tat thay bgn hg deu dugc s6ng man nguyen cai phan nguoi 6 
duoi r6n. Hon phan nita bgn hg deu c6 hai vg va ca mo nhan tinh. Nguoi c6 ve cam th6ng nhat voi 6ng chinh la 
To, bai anh ta da timg hieu cugc s6ng bi thien hoan. Vg T6 v6n mac chitng hoang tuong tram uat tit thoi thieu 
nit. Sau khi sinh no, chi ta tro thanh tam than phan liet, phai dieu tri tai benh vien va nha an duong danh rieng 
cho gia dinh cac uy vien bg chinh tri. It nhat, T6 ciing da chiu thieu th6n g6i chan mgt thoi gian, truoc khi anh 
ta c6 quan he len liit voi mgt c6 dao hat trong doan tu6ng Lien khu nam va c6 voi c6 nay mgt dita con trai. 
Nhung T6 la thieu s6 tuyet d6i, them nita ban tinh anh ta nhu nhugc va ca ne. Su6t doi, T6 la ke sam vai. Anh 
ta da thanh con r6i g6 tit rat lau, thanh con r6i gan nhu tu nguyen. 

Nguoi dugc tieng ditng dan nhat, cao gigng dao ditc nhat, thai do quyet liet nhat trong cugc hgp h6m ay 
chinh la Thuan, ke da titng la canh tay dac luc cua 6ng mgt thoi gian dai: 

" Nhung anh ta chua bao gio thieu th6n chuyen g6i chan. Anh ta chi c6 mgt nguoi vg, nhung voi nguoi 
dan ba nay anh ta c6 nam dita con, va dii trong chien tranh hay trong cugc s6ng thoi binh, doi s6ng tinh due cua 
nguai dan 6ng nay la lien tuc." 

Ong nha lai bita lien hoan tren chien khu Viet bac. H6m ay, nha bep dugc lenh m6 b6. Rugu can e he vi 
dan ban cimg cap. Sau bita com, mgi nguoi deu chenh choang, vui ve. Chgt c6 tieng la het, chiti nia, kh6c 16c 
cua mgt nguai dan ba tit khu gia dinh vgng toi. Ciing voi thit tieng dgng bat nha va nao loan cua chi ta la tieng 
x6n xao, gigng dan 6ng xen lan gigng dan ba. Hoang h6t, chanh van ph6ng chay sang h6i han. Lat sau, anh ta 
quay lai bao cao rang vg thii kho dau de. Nguai dan ba nay xau net nen cang dau, chi ta cang h6 ten anh ch6ng 
ra ma chiti. Nhitng nguoi xung quanh xiim lai khuyen can. Gia con dau tam lang, hgi phu nit da cit nguai diu 
chi ta xu6ng tram y te. 

Cau chuyen lam bung n6 nhitng tran cuoi r6n ra xen lan cac giai thoai tieu lam wa c6 vita kim. 
Luc ay, 6ng cat tieng h6i: 

day c6 c6 nao chiti ch6ng khi dau de kh6ng day ? 
Kh6ng c6 dau a. 
Cac phu nhan nhat loat dap loi. Mgt nguai bao dan hon n6i tiep: 
Ma neu c6 mu6n chiti thi ciing phai nghien rang chiti tham cho da titc th6i a. 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 15 1 



Co CO le la nguai thanh thuc nhat. 
Ong mim cudi tan thuong, doan tiep tuc choc gheo: 
Nhung tai sao lai buc tiic voi ngudi chung chan chung goi ? 
La vi....vi... 
Ngudi dan ba ap ling, niia muon tra loi, niia con dung dang. Luc ay, ong nghe tieng Thuan cudi pha len, 
roi chinh anh ta dap thay thieu phu kia : 

La vi liic suong thi c6 ca doi, liic kho lai moi mot than mot minh phai chiu. Do la cam thiic truoc su 
bat cong cua dat troi. Do la con phan no doi Igi quyen truoc Tao Hoa. 
Chu qua la ngudi c6 tai dien giang. 
Ong len tieng nggi khen, doan quay sang vg Thuan : 

Chu ay biet noi nhu the, han phai biet cu xu nhu mot ong chong ly tudng. Toi nghi cd dung khong ? 
- Da... 
Vg Thuan cung lai ap ung nhu ngudi dan ba kia, chi ta dua mat nhin chdng va liic ay anh ta lai cat tieng 
cudi ha ha, Ian nay, vdi mot ndi khoai tra khong che day : 

Thua chu tich, tren linh wc nay thi ngudi kha ngay tho. Ly thuyet va thuc tien luon luon luon luon la 
hai dudng thang song song khong bao gid giao cat. Nha toi vua mdi day da toi ca dem qua vi chuyen 
pham luat. 

Pham luat ? Luat nao ? 
Ong cat tieng hoi mot each thanh thuc vi khong ro trong cugc song doi liia, ngudi ta de ra nhung thii luat 
gi. Suot cugc ddi ong, nhung ngudi dan ba ludt qua nhu con mua bong may, tam bg nhu quan trg, mo ho nhu 
giai nhan trong chuyen Lieu trai, nen thuc tinh, cugc song gia dinh doi vdi ong cdn la mot luc dia chua khai 
pha. Trong khi ong dua mat nhin Thuan thi mat vg anh ta da do gat nhu qua gac chin, cdn Thuan dang cudi nu 
cudi md rgng nhat ma anh ta cd the. Sau do, anh ta thung thang cat nghia : 

Rat nhieu luat le, nhung chang luat le nao dung \iing noi trudc tuoi tre va nhung thoi thuc cua than 
xac. Vi du, thdi xua cac cu day vg de xong phai kieng du mot tram ngay, do la ly thuyet chinh thuc. 
Nhung toi khong tin cd ong chong nao nhin qua ba tuan le. Sau lung cac ba vg, toi hoi VTing mudi ong 
chong, ca mudi ong deu thii nhan la pham luat. Roi cac bac si de ra luat : Khi vg chua tdi thang thii 
chin tuyet doi cam den gan giudng, toi, toi hanh dgng jusqu' au bout. Hom sau c6 ay di de, dem trudc 
toi cdn go. 

Anh cd thoi di khong, do yeu quai. 
Vg Thuan thet len, cd ve nhu sap khdc vi ho then. Ca dam ngudi cudi Ian cudi Ign, ve dong tinh ra mat. 
Ong vgi va can : 

Thoi, thoi... Khi phu nii da len tieng, ay la menh lenh. Toi de nghi cac chu chuyen sang de tai khac. 

« Mot thdi de nhd, mot thdi de thuong, mot thdi de thu han ...» 

Mot cau van cu rich bong nhien quay lai. Ong chgt thay trong do nhung lo-gic thudng hang. Dung la da 
CO mot thdi. Mot thdi de nhd. 

Mot thdi da qua, thdi cua nhung ke song trong rung, hat cung mot khiic quan ca, budc trong cung mot doi 
hinh, chia nhau mot bat com va cung cd chung niem tin tudng. Thdi khon kho va mgng mo, khi ngudi ta cd the 
ndi vdi nhau tat thay mgi chuyen mot each de dang. Thdi ma ngudi ta tudng chung tinh than ai la nhung sgi 
day lien ket chat che, bat chap mgi ngang trd, bat chap thdi gian. 

« Nhung tit dau nay sinh ra thii thu nghich nay ? Ldng ghen ti dugc che giau hay quyen luc bi ton 
thuong ?» 

Hai gia thuyet ay dat ra trudc ong nhu hai nga dudng, nga nao cung day ran ret. Bao nhieu nam da qua, 
ong van khong hieu mot each tan tudng nguyen nhan su phan trac tap the nay. Phai chang nhan sac nang ggi 
len trong ldng nhung ngudi dong chi cua ong moi ghen tudng, hay viec ong yeu nang khien cho quyen luc tap 
the bi thuong ton. ? 

Trudc khi gap Xuan, to chiic khang chien da quyet dinh tim cho ong mot ngudi dan ba, tuong lai se la 
« me gia dan tgc ». Viec ong tit chdi quyet dinh cua hg , tiep theo do mdi tinh gidng bao vdi ngudi con gai mien 
niii kia chinh la cay bua dap tan cai hinh mau tugng dai ma nhitng ngudi dong chi da dung san cho ong. 

« Nhimg vi sao hg tu phong cho hg thit quyen hanh cua ong mai ba mdi ? Tat thay mgi chuyen dien ra vita 
cd ve nhu trd choi ngd ngan lai vita gidng mot thit ma tran bay ra de dan ta tdi cita md ?» 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 152 



Ong khong con nha chinh xac, nhung vao khoang mua dong nam bon muai bay hoac mua xuan nam bon 
muai tam, van phong len bao cao : 

Bp chinh tri da hop ban vang chu tich, de quyet dinh mot nu dong chi ben hoi phu nvt sang phuc w 

nguoi. 

Tai sao khong cho toi biet noi dung cupc hop do ? 

Da, vi chu tich dam duong trach nhiem toi cao lanh dao cupc khang chien, Tram cong ngan vice dpi 

cho nguoi. Vi the, chu tich chang con thoi gian lo chuyen rieng tu. Bp chinh tri phai dung len sap xep. 

0, nhumg van de tinh cam giua hai con nguoi khong the giai quyet mot each don gian va may moc nhu 

the. Cac chu phan cong, nhung nguoi nu kia chang c6 chut luyen ai nao thi su sap xep nay chinh la cue 

hinh doi voi c6 ta. 

Xin chu tich dung lo, dupe phuc vti nguoi la vinh du. 

Nhung toi, toi cung la mot con nguoi, toi phai xiic dong that su mpi chuyen moi c6 the tot dep. 

Da, cac uy vien bp chinh tri deu noi thuc hien nghi quyet nay la de bao dam sue khoe cho chu tich. 

Theo sach Hai thupng Ian ong neu am duong khong giao hoa thi mpi chiing benh se keo den. Sue 

khoe cua nguoi chinh la van menh dan tpc, tuong lai cua non song. Tap the to chiic van phong c6 

nhiem w cham lo cho sue khoe cua nguoi. 

Toi hieu, nhumg khong the vi ly do ay ma giai quyet mpi su mot each tuy tien. 

Thua chu tich, ben hoi phu nu da lam cong tac tu tuong voi dong chi Thu. Dong chi ay thuan tinh coi 

viec phuc vu nguoi la phuc vu each mang. 
- 6... 

Thua chu tich, van phong dupe thong bao la bat dau tit thu bay tuan nay. 

Khong can vpi vang den the. May nam nay toi song chay tinh c6 sao dau ? 
Ong dap, noi buc bpi xam chiem tam can. Nhung chanh van phong da vpi va di ra. Tieng buoc chan anh 
ta hap tap nghien tren cay cau thang dau hoi. Ngay luc do, can vu buoc vao moi ong sang ham tuong Long 
dam dao. Cupc gap nay da vao lich tit hai tuan truoc nen ong len duong titc khac, nhumg cam giac buc dpc van 
deo duoi. Su kho chiu nay gan giong cam giac bat man nam xua, ong titng c6 voi nguoi goa phu trong ngo cut 
pho Saint John, khi chi ta san duoi va vay ham ong mot each 16 lieu truoc tat thay lang gieng. 

Vua buoc chan vao ham tuong Long, ong da hoi luon chuyen do. Anh chang nay gia tang nhu khong 
nghe thay gi, liii hiii pha tra. Roi lat sau, thung thang dap : 

C est provisoire. 
Ong hieu rang nguoi ta tim cho ong mot giai phap tam thoi, nhung dau sao do van la mot su ap dat. Ong 
thay quyen tu do cua minh bi thuong ton. 

Cuoi tuan do, vao chieu thu bay, ong chpt thay bong dan ba xuat hien. Theo thuong le, cii thu bay la mpi 
nguoi nit ve khu gia dinh trit dpi can ve. Lan cua hp dung each ngoi nha san cua ong vai chuc buoc chan, dung 
ben nay gpi to ben kia nghe thay. Ong hau nhu da quen cau chuyen « nu dong chi phuc vu each mang » nen v6 
cung ngac nhien khi thay mot nguoi dan ba dang tren duong tien den khu lan. Luc ay, bua com chieu da 
xong, bau troi phia tay chi con lai nhung rang may vang rue toa thu anh sang khong mau sac xuong cac vom 
la den tham cua cay ritng. Trong thu anh sang ay, va trong khong gian hiu quanh ay, dang nguoi dan ba cang 
CO ve yeu at, le loi. Ong tu hoi : 

« Ai nhi ? Ai c6 the den day vao luc nay ? » 

Ve nguyen tac, dpi can ve khong dupe quyen tiep don nguoi than trong khu vuc cam. Neu gia dinh len 
tham, hp se dupe phep nghi va gap go nguoi than o khu vuc « Tram trung chuyen » hoac gpi mot each van 
chuong hon : « Nha hanh phuc ». Ngoi nha ay each day it nhat cving mot dong suoi voi hai ngpn doi. To mo, 
ong tiep tuc nhin qua khung cua so, theo roi cai bong nguoi dang chiii dau buoc. Hinh nhu chi ta con mang 
xach vat gi do khien dang di vua lat dat vua nghieng veo. Mot dang di lao dao, vat va. Dang di ay gpi nen mot 
thu tinh cam khong chut dang ton vinh la long thuong hai. Long thuong hai doi voi mot nguoi dan ong da toi 
te, nhung voi mot nguoi dan ba, su toi te ay dupe nhan hai. 
0, chuyen tam phao. 

Ong tu nhu mot each kho chiu, ve nhu kho chiu voi chinh minh. Roi ong cui dau xuong mo tai lieu. 
Nhung mot linh cam mo ho mach bao rang nguoi dan ba c6 dang di lieu xieu kia lien quan toi chinh ong chu 
khong phai voi nhvtng chang can ve. Luc ay, ong moi sue nho ra « giai phap tam thoi » ma tuong Long da noi, 
va tiic khac mot tieng keu thot len trong trai tim ong : 

Khon kho, do chinh la nguoi dan ba ma hp da danh cho ta. 

Buong mo tai lieu xuong, ong ngoi do dan. 
Chac chan Hoi phu nu khong con nguoi nao trong ra hon ma song dpc than. Tat ca deu « thuyen c6 lai, 
gai CO chong ». Hoa khoi phai ke den c6 Van, vp Vu. Tiep den la c6 vp hai cua Sau va c6 Tuong Vi, chuyen tit 
doan van cong trung uong ve. Hai nguoi nay dupe dat biet danh la « Nhi vi thuc nu ». Sau do ke den « Tam 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 153 



nuang thuc nu » c6 Lan, c6 Hue, c6 Nhi ; ba nguai dan ba noi tieng khap chien khu vi dang ve yeu dieu va tai 
noi tig. Nhung cupc don tiep khach quoc te, nhung cupc lien hoan trpng the deu phai nha den ho : Ho tnrng 
bay hoa la, ho lam banh trai va cac mon an thi thanh, ho day cac thieu nu khac each trang sue va chinh ho cung 
la nhung my nhan trong nhung bp ao dai long lay ma mac du cupc khang chien gian nan nhung hp van c6 dem 
theo. Sau ba my nhan nay c6 the ke den vp Thuan va cac phu nhan cua chinh phu. Tuy con dang o tren rung 
nhung dam nu nhan nay cung kha dom dang. Ngudi ta cving chieu chupng hp ma chuyen mot lupng kha doi 
dao vai voc, lua la, guong lupc tit VTing tam chiem len day , cung voi thii xa xi pham danh rieng cho ong :thu6c 
Ca-ra-ven va thuoc Gaulois. 

Ve viec nay, ong tuyen bo : 

« Day la thoi quen. tuoi toi, thoi quen manh hon ngudi ta tuong. » 

Nhung ngudi dan ba dua vao day ma voi vinh : 

« Du d tren rung, chung toi cung van la phu nu . » 

Chinh ong ung hp bpn hp. Dam ke buc minh noi sau lung ong : 

« Ong ay da song voi Tay hai muoi nam, thich uong rupu Tay nen cung ninh dam ...nhu Tay vay. » 
Vao nhvtng buoi lien hoan, ong thay nhung ngudi dan ba kin dao xit nude hoa len c6 ao hay len nhvtng 
chiec no sa-tanh gai tren toe. Mui thom cung nhu nu cudi cua hp khien rung niii bdt am u. 

Bay gid, ong c6 diem lai nhung ngudi dan ba timg nhin thay, khong ai cd dang di xieu veo kia, cung chang 
ai ten la Thu...R6 rang la tat thay dam dan ba nhan sac deu da thupc phan ngudi khac. Cdn lai « nu dong chi 
phuc vu each mang » nay at han la phan xuong xau nhat cdn sot lai trong Hpi phu nvt, la ca the ma nhung ngudi 
dan ong tuy cd thieu thdn cving danh quay mat di. Dieu ay chang cdn ngd mxc. 



« Dau sao cd ta cving da den day. » 
Ong budng tieng thd dai rdi dung len, sua sang lai quan ao cho chinh te. Luc ay, can vu budc vao bao 
cao : 

Thua chu tich, nu ddng chi ben hpi phu nu da den. 
Cam on. Chu cd the nghi dupe. 
Ong dap. 

Va cau ta linh di nhanh nhu bien. 

Dung nhin theo chang trai mot each ngan ngo, ong tham hdi : 

« Ta se phai ndi vdi cd ta nhvtng gi day, cho dung phep ? Bdi ngudi dan ba nay khdng do ta chpn. Neu la 
cupc gap go bat budc cua dinh menh thi no cdn toi te hon nhung gi da trai qua vdi cd thp khau Paris. Bdi nd 
kem theo mot dieu kien tien quyet khien cho ca hai ben bat budc ngai ngung : mot cupc lam tinh chang cd tinh, 
cung khdng phai su ddng thuan giai phdng cac nhu cau than xac ma chi don thuan la hanh ddng each mang. 
Dieu nay vTta gia ddi, vua phi nhan. » 

Y nghi ay khien ong ngan ngam. Nhumg ong van nhd ong la chu nha va cd mot vi khach dang tdi. Ong 
diing day, budc ra dau hdi, ddn cd ta. Ngudi dan ba, nhu ong du doan, vua dat chan len bac thang thii nhat cay 
cau thang. Tu tren cao, ong nhin thay dinh dau cua cd ta trudc het. Mot cai dau nhd be, tdc thua thdt re sang hai 
ben, rdi tiim lai phia sau bang chiec cap ba la nhdm sang loang. 

« Tdc cd ta thua nhu tdc mot ba gia tam muoi tudi. That khdn khd. Ta chua timg thay ngudi phu nu nao 
tdc thua den ndi nhin rd ca mang da dau. Ma da dau cd ta khdng trang, nd cd mau nau.» 

Y nghi ay ludt nhanh. Ong nhd lai thdi d Paris, ong thudng gap nhung ba lao rung gan nhu het tdc, phoi 
cai sp dd hong. Nhung ba gia da qua tit lau cai tudi cdn xiic ddng hay ham mudn ; cving khdng du kha nang de 
lam bat cii viec gi huu ich nen sudt ngay hp cham rai dao budc tren he phd hoac tho than quanh cdng vien, 
quanh cac bdn phun nude de ngam cay cdi hoac cho chim an. Hp ludn ludn dpi mvi vai hoac mvi len, chi nhvtng 
ngay qua ddi ndng nuc, hp mdi lot nhvtng tam la nguy trang xudng, va thien ha mdi nhin thay cai dau tro trui 
tham thuong cua hp : Dau vet tudi gia, ban an bat kha khang cua thdi gian ! 

« Ngudi dan ba nay cdn tre, cd sao cd ta lai rung tdc nhanh nhu vay ? Cd the do khi hau ritng, do an 
nude sudi, do cupc song gian lao. Nhung nhung dieu kien tdi te ay dupe phan phat chung cho tat ca. Tai sao 
nhvtng ngudi dan ba khac van cd quyen « phoi md tdc dai dng a », ndi theo gipng van ve cua mot thi si loai 
ba?» 

Nhimg liic ay vi khach da vupt qua nac thang cudi cung, ngang dau len. Bat gap anh mat cua dng, toan 
than cd ta dot nhien co nim. Tit ddi vai hep cho den cap dau gdi cii lac deu khep lai trong con ngupng ngung. 
Khdng hieu sao, chinh dng cung ngupng ngung khi chung kien su sp hai khdng the che giau cua ngudi dan ba, 
va cam thay cupc gap go nay gan nhu mot hanh vi tan nhan. 



Thua chu tich... 
Mdi cd ta lat bat mai mdi budng ra may Idi ap ung. 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 154 



Ong vpi dap : 

Mai CO vao nha chai. 

- Da... 

Nguai dan ba dap trong hai tha hon hen. Vua vao nha, c6 ta vpi vang go chiec tiii det tren vai mac vao 
tay ghe, roi dat mo chieu va chan van cap duoi nach xuong san. Ong liec nhin, thay ngay mot chiec goi trang, 
kep giua mot chiec chan bong don tran thii, ca hai dugc bo gon trong chiec chieu ca nhan, quan nhieu vong day 
du: 

« Sgi day kia se dugc dung de treo man cho chu nhan sau khi hoan thanh nhiem vti. At han to chiic da 
dan do c6 ta mot each ki luong rang phai mac chiec man o chai nha phia truoc, noi dugc che chan boi nhung 
tam manh tre rgng, tha tit ap mai xuong tan san. day, khong c6 chiec goi thii hai, khong c6 chiec chan thii 
hai, khong c6 cho danh cho ngudi thii hai. The nen c6 ta phai 6m theo du thii. Su chuan bi chu dao, ggn gang 
nhu tieu dgi dot pha khau chuan bi bgc pha truoc luc cong don. Tgi nghiep. » 

Ong tham nghi, hinh dung canh ngudi dan ba 6m mo chan chieu kia 16i qua con su6i, \ixcft qua hai qua 
d6i : 

C6 moi di duong, hay ng6i nghi da. 
Ong noi, doan di pha am tra moi. Nuoc dun tit ba gio chieu kh6ng con du d6 nong nen nhitng la che n6i 
lenh phenh. Ong phai lac h6i lau, nuoc moi nga sang mau vang nhat : 

Moi c6 u6ng nuoc. T6i vita nhan dugc duong phen dan giti cho. 
Ong lay chiec binh thuy tinh dung duong phen Quang Ngai, dat len ban : 
Co ...CO... 

Thua chu tich, em ten la Thu, Minh Thu, boi ben h6i con c6 chi Bich Thu nita. 
A... Hoa ra ben ay con c6 Bich Thu nita. 
Ong nhac lai m6t each may moc trong khi c6 luc tim tri nho xem da titng gap nhitng nit d6ng chi ten Thu 
Ian nao chua nhung tuyet nhien kh6ng tim thay dau vet. Trong luc ay, nguoi dan ba u6ng tra. C6 ta c6 ve khat 
that su sau m6t doan duong tuy kh6ng phai la qua dai song so voi site voc c6 ta han da la m6t c6 gang. C6 tay 
c6 ta wa nho wa gay gi6ng c6 tay dita be, can c6 ciing phoi nhitng sgi gan dai m6t each b6i r6i vi kh6ng the 
giau giem duoi chiec c6 so-mi canh nhan mau xanh lo. Khi c6 ta ng6i truoc mat 6ng, 6ng cang thay ro lop toe 
mong dan vao da dau, de 16 ra nhitng vet nau nhat. Da c6 ciing c6 mau nau, nhung kh6ng phai thit da banh mat 
ma dan gian ca tung « Da banh mat, quat chet trau ». Da c6 vita nau vita tai, thit da thieu h6ng cau. 

Ong kh6ng dam nhin c6 lau, biet c6 dang run nhu gie, con 6ng, con tim 6ng tran ngap n6i ngao ngan Ian 
long trac an. Trac an cho ai ? Co le su thuong hai nay danh cho ca hai phia, nguoi phu nit t6i nghiep kia va 
cho chinh 6ng. Cu6c s6ng qua la tro diia tan nhan. M6t lop tu6ng bat kha do doan. Hoac la m6t tai nan giao 
thong ? 

Quay mat ra phia cita s6, 6ng nhin anh ta duong dang chuyen sang mau tim nhat , cat tieng bang quo : 
Ben h6i phu nit c6 tr6ng dugc nhieu rau kh6ng ? 

Bao cao chu tich, viton ciia chiing em c6 dii loai : Rau cai xanh, cai cue, bap cai , su hao. Ca tim Ian ca 
chua nam nay t6t lam. 
Nguoi dan ba t6i nghiep tiim dugc cau hoi vo van ay nhu ke dang lac duong tim thay 16i ra. C6 ta dap 
m6t each hao hitng, luru loat. 

The a ? Cac c6 kha that. 

Da. Cac chi lanh dao gioi xoay so lam. Chung em phai cit nguoi xu6ng tan viing rap ranh mua hat 
gi6ng rau. 

The c6 CO xu6ng viing giap ranh Ian nao kh6ng ? 
Thua chu tich... 
C6 ta nguoc mat nhin 6ng voi n6i hoang loan, va titc khac 6ng nhan ra sai sot kh6ng the tha thit ciia 
minh. Nguoi dugc cit xu6ng wng giap ranh, hoac lu6n vao wng tam chiem phai la nhitng nguoi day nang luc, 
ngoai site khoe, su thao vat, tri th6ng minh con can den m6t ngoai dien hap dan. Day la nhitng tieu chuan bat 
kha d6i voi nguoi dan ba dang ng6i co ro tren chiec ghe m6c truoc mat 6ng : 
A, t6i hoi the th6i. T6 chitc c6 phan c6ng moi di dugc. 
Vang. 

Tat thay chiing ta deu phai phuc tiing menh lenh ciia each mang, va su phan c6ng ciia t6 chitc. 
Vang a. 

- Co Thu... 

Chi chiit xiu nita la 6ng bu6ng ra m6t cau hoi ngu ng6c :" C6 Thu bao nhieu tu6i nhi ?.." 

Ay la boi trong dau 6ng dang con d6i len nhitng cau hoi thuong true d6i voi dam nhi d6ng: " Chau H6ng 

may tu6i nhi ? Lai day nhan keo r6i chia cho cac ban "; hoac la :" Chau Thanh len may nhi ? Nhan qua r6i c6 

de danh cho b6 me hay kh6ng ?"Hoac la :" Chau Quy nam nay Ion vgt len day, lai day miia bai con Cong cho 

cac chu cac bac xem nao" 

Nhitng cau hoi ay dang con dong dinh vao 6c nao 6ng boi chu nhat truoc, 6ng vTta sang phat keo cho lii 

tre. Chii tich hang gigng gia nhu m6t con ho lam tac nghen cau n6i : 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 155 



Co Thu Co Thu c6 thuong xuyen nhan dugc tin nha hay khong ? 

Da. Nha em chang con ai ngoai ngudi chi nipt. Nhung chi ay da theo chong sang dat Thai lam an luc 
bo me em chet nen khong lien lac dugc. Doi v6i em, each mang la gia dinh. 
Tot. Cach mang la gia dinh Ion , la mai nha chung cua tat thay chung ta. 
Ong dap. Tu thay minh nhat nheo. Nhung loi le sao mon nhat ma da tit lau ong khong con dung nua, 
ngay trong nhung cupc hop voi dam can bp tuyen huan. Chung giong ba rau, ba dau dupe nau lai, thu thiic an 
danh rieng cho bo hay Ipn. Nhung ngudi dan ba lai to ve hai long. Co ta nguoc nhin ong, chop chop doi mat, 
chang ro de lam duyen hay de bieu thi su hoan hi : 

" Co ta chang nhung xau ma con c6 bp dieu cua mot ke ngu ngoc. Chae chan trong dau c6 ta khong c6 
may may mot y tuong nao, ngoai nhung gi dupe ngudi khae nhoi nhet cho.." 

Chan tay ong bong ra rdi : 

" Ta se phai 6m ngudi dan ba kia hay sao ? Trong mot khoanh khae nua ta se phai thue hien nhung hanh 
vi tinh ai vdi c6 ta ? Dieu ay se khong tranh khdi. Ta can giai phong co the khdi nhung don nen. Ta can phai 
giii tri 6c minh man vi cu6c khang chien c6n lau dai. Nhu the, kh6ng c6 each gi hon la phai tieu diet nhung 
udc vpng cua m6t ngudi dan 6ng binh thudng. Phai ch6n vui the gidi cam giac vi ta la hien than cua tinh than 
trach nhiem. Viec cua ta la cang dang ganh nang giang son. Neu thdi xua, da c6 ke vi trach nhiem vdi non 
s6ng phai ket h6n vdi Chung V6 Diem thi gid day, ta ciing phai noi guong c6 nhan ma hanh su. " 

Nhimg khi md ly giao ay cham diit, tinh than 6ng van kh6ng may may suy xuyen. Ngay ca thu ma ngudi 
thudng gpi la ddn nen, binh thudng van hien hien, nhung luc nay lai bien mat tam. 

" That la lung. Bong nhien ta chang cdn mot chiit xung nang tinh due. Hoan toan rong khong. Hoan toan 
v6 cam." 

Ong biet ga dan ong noi ban the cua ong v6 cung cudng trang, va nhu cau tinh due cua ga Idn hon miic 
binh thudng. Nhieu Ian, ong noi thang vdi dam dan em : 

" Toi chi la Cha gia tit dinh dau xuong ron. Cdn dudi ron, toi van la Anh." 

Cau noi ay dupe truyen di nhu mot giai thoai. 

Tuy nhien.... Tuy nhien... 

Ditng trudc ngudi phu nit nay, bong nhien cai phan dudi ron cua ong ciing hoa thanh" Cha gia" not. 

Ong simg sot : 

" Toi te that. Kim dong ho chi so sau. Do la dieu ma chang ai ngd den. Khi ta song mot minh, no van 
hung hang long Ipn nhu con ngua chien, vay ma gid day no lai chum bon v6 dau hang. Ki quai. Chang le ngudi 
dan ba kia c6 kha nang tieu diet tinh due cua bat cit doi tupng nao trudc mat c6 ta ?" 

Ong tham hoi. 

Ldi giai dap den ngay titc khae : 

"Dieu ay chang can ho nghi. Neu khong, at han c6 ta da c6 chong. Tren chien khu, dan ong dong gap mudi 
Ian dan ba. Ngudi phu nit c6 quyen chpn ban tinh chit chang phai dan ong c6 quyen ken vp. Ro rang la kha 
nang huy diet ai tinh cua ngudi dan ba nay rat Idn. Phai chang do la cai cd ma hp chpn c6 ay cho ta ?" 

Bong nhien, ong gian dit. Nhitng y nghi rdi rac nen titng nhat biia len sp ong: 
" Lii ngudi nay toi te that, 

Ly do nao cho phep chung hanh xit vdi ta nhu the ? 
Quyen nang nao khien chung ap dat vdi ta mot su da roi.?" 

Mau don len mat khien ong c6 cam giac ndng bite. Ong vpi rot mot chen tra, uong titng ngum nhd, de 
ghim con gian, thdi quen da c6 tit lau. Trong luc ay, c6 Minh Thu da uong can may chen lien, dang ngoi chd 
dpi vdi ve nhan nhin cua mot con chd chau ngoai san nha chii. Con gian dit khien ong quen phat su hien dien 
cua ngudi dan ba be nhd, diim do dudi tam so-mi xanh lo. Con gian dit khien ong sai nhitng budc dai quanh 
phdng, tach tra tren tay, mat nhin thang vao khoang khong gian thu nghich. Roi khi ong chpt nhan ra su bat nha 
cua minh, ong vpi va quay lai : 

Xin loi CO Thu nhe. Toi dang c6 nhieu viec phai nghi. 
Da. . . .Thua chii tich. . . . 
Co ta dap li nhi, mat ciii gam. 
Ong dat chen tra xuong ban, keo ghe ngoi sat ngudi dan ba : 

Toi xin loi . . .Thu nhe. . . . 
Ong CO tinh xung ho mot each than mat. Nhung chinh luc ay, con tim ong lai soi len vi mot con cuong no 
bat than: 

" Tai sao ta phai dien man tuong tham hai nay ? Tai sao ta khong noi thang cho c6 ta biet rang bp may 
sinh due cua ta gid day trd thanh v6 nang vi no bi uy hiep ? Rang chinh c6 ta da tieu diet mpi ham muon noi 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 156 



nguai dan ong. Rang bat cii ga dan ong nao cung se tra thanh ke liet duang hoac tam than khi phai len giuong 
vai CO ta ..." 

Nhimg trong luc 6c nao ong soi sue nhung loi nia xa thi ve mat ong lai nhu thuan nhu mat ke ngoi thien, 
va ong ha gipng ngpt ngao : 

Toi that long xin loi Minh Thu. Hom nay, ngudi toi kho a. Co le toi bi sot tit chieu qua ma chua kip 

uong thuoc. 

Da ...thua.... 
Ngudi dan ba lung bung dap, mat cang cui gam xuong. Bat chgt, nhung giot nuoc mat la cha theo nhau 
chay tren song mui c6 ta. Co Minh Thu gio tay ao quet. Ong vpi va dung len, dinh bung tim mot tam khan tay 
saeh eho eo. Nhung nii thay, ehiee khan tay duy nhat eon kho ong dang dung. Nhung ehiee khae ngam xa- 
phong trong ehau. Ong danh dung im lang nhin ngudi dan ba toi nghiep moi liie moi mie no mot eaeh hon tiii. 
Vi ehang mang theo khan tay, eo eiii xuong, loi trong tiii det ra mot ehiee ao lot, ehae han la ao ngu, de lau 
mui. 

" Ta ehua tung gap ngudi dan ba nao v6 duyen den the." 

Ong tham nghi, khi nhin nhung gipt nude mat Ian dpe theo song miii eo Thu. Mot eai mui nhd, da hdt lai 
veo dau. Su leeh lae eua so phan. Doi vdi ngudi phuong Dong tin vao nhan tudng hpe, eai mui vua tupng trung 
eho su nghiep wa tupng trung eho ke hon thu. Ngudi dan ong nao eo eai mui leeh veo at han phai lay thu dan 
ba dan don, xau xi hoae neu eo vai phan nhan sae thi ehi la eo dau, eon hat hay gai ehupe tit lau xanh. Ngudi 
dan ba nao eo eai miii leeh veo se ehang the kiem dupe tam ehong, hoae neu eo, at ehang phai dang lang quan 
tit te : 

" Chae ehan ta khong the la dang lang quan tit te eiia eo Minh Thu dupe. Chang eo dite ong ehong tit te 
nao eo the nhin vp nhu nhin mot ehiee bap eai bay trong gian hang thue pham nhu ta liie nay. Nhitng bite tranh 
tinh vat edn khien ta muon phan eam dpng hon." 

Thdi trude, moi khi bude ehan vao bao tang Louvxe, ong eam thay mot moi xiie dpng la lung khi dimg 
trude nhitng bite tranh, eho dii ong ehang dupe hpe hoi hoa. 

" Nhung ngudi dan ba nay.... qua tinh la noi bat hanh, eho ehinh eo ta va eho ai se phai len giudng vdi eo 
ta. Nhitng ngudi khae, ed the 16 mang, hung bao. Co the ngang ngupe, euong eudng. Co the nhu thuan, hien 
diu. Nhung hp deu toat ra mui eiia dan ba, hp gpi eho ngudi dan 6ng niem hitng khdi. Neu ehang phai nhitng 
dam me ehay bdng thi eiing la mdi eam tinh ndng am. L6 mang nhu ed thp khau mil, eiing ed nhitng dang net 
de ngudi ta xep ed ta vao phai nit." 

Ong ngam nghi. 

Co thp khau mil ed md toe day nhu bdm ngua, mau vang rom. Khi ed ta tha tde, tam lung dupe ehe kin 
bdi mot thae vang dng anh. Ong da titng vudt ve md tde ay, td md ngam nhitng spi tde loan xoan manh hon ea 
to tam. Mot Ian, sau eupe lam tinh dng trd ve gian gae xep, bat ngd tim thay trong vat ao may spi tde eiia ed. 
Tay may, dng thit lay mot spi bupe vao ehiee ddng ho qua quyt, rdi dung dua nhu dung dua eon lae, hoan toan 
khong ngd rang spi tde manh mai ay lai ed the treo dupe mot vat nang hon nd ea ngan Ian. 

Roi mot guong mat khae, mot guong mat kieu ngao vdi doi may xeeh quay ve. Con tim dng bat len tieng 
chao tham kin: 

" A, ehao em...e6 nhan." 

" A...dd la nang, ngudi ddng ehi!" 

Ngudi dan ba dua mat nhin dng day ham doa, rdi dot ngpt ed ta pha len eudi. 

Ong mim eudi theo, vi nhitng eit ehi ay dieh thue la eiia ed, ngudi da timg khien eon tim dng dien dao, 
dau su dien rd ay eiing ehi la mot eon sot ehdng qua : 

" Chao em, ngudi than men, ddng ehi than men." 

Bdi ed dieh thi la ddng ehi, theo dung y nghia danh tit ehi nhitng ai eiing bude ehung tren mot eon 
dudng, theo dudi ehung mot mue dieh. Guong mat vudng, tia nhin vita quyet liet vita thaeh thite, Idi le nay lita, 
thdi quyet doan gan nhu bao ehiia, tat thay nhitng net ndi bat trong tinh eaeh ed, mau ngudi tieu bieu eiia eaeh 
mang. Caeh mang gam thet tren hanh tinh nay bdi ed nhitng eon ngudi nhu ed. Nhitng ea the wa sang sudt 
vTta mil loa, bdi tat thay su hang hai, eudng nhiet eiia hp bi dan dat bdi eam hitng ehien thang, eam hitng ehii 
dao eiia eae kiem si thdi xua khi dan than noi tran mae. Cam hitng ehien thang nay la thit ma lue dua dan hp 
sudt eupe hanh trinh, va hp dan than tren mpi neo dudng tranh dau, dinh ninh rang eupe dan than eiia hp la vi 
mot mue dieh ehung, nhung thue ehat hp ehi di tim eo hpi lam diu bau mau sdi sue eiia tudi tre, de thoa man 
eon khat quyen lue, eho dii hp van mupn nhitng mue dieh ehung de bien minh eho hanh dpng eiia minh. 

" Thdi, khong ban eai nita, toi eho rang da den liie quyet dinh." 

" Thdi, khong ly le dai ddng. Caeh mang dang ehd ehung ta. Gid la liie len dudng! " 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 157 



6ng nha each noi nhat gung ciia c6, thuang la lai cuoi cung ciia cuoc hop vi nhung nguai dan ong 
khong muon tranh cai khi hai ma c6 da do rue len va doi mat long lanh gian du. 

Trong eupe song ehung ngan ngiii eua ho, eo eung thuong eat ngang loi ong khi hue tiie, voi thai dp doe 
doan het nhu vay. Ong nho eaeh eo \'ung tay len de bieu thi quyen uy toi thupng eua minh, eaeh eo ehom den 
hon ong thay mot loi xin loi khi nhan ra minh sai. Va eaeh eo lam tinh. Bao gio eo eung la ngudi di truoe, va 
eo thuong euoi len ong voi ve khoan khoai eua mot ki si lanh nghe tren lung eon tuan ma trung thanh . 

" 0, ngay ea voi eo ay nua, ta eung tim thay nhung net dang yeu. Khi eo ay hue tiie mim moi lai, not ma 
lum dong tien hien len khien eho nhung loi le ap dat kia hoa thanh tre tho va ta khong the phan khang. Sau khi 
tuyen bo nhung loi le qua khieh hay bay dat ra nhung ehuong trinh bao dpng, eo ay biet eaeh nit lai eae y kien 
song sugng eua minh bang eaeh pha len euoi. Nu euoi thanh thue ay vua nhu tu rieu ept minh wa nhu de xin 
loi ngudi khae va sau rot, xi xoa di mpi ehuyen." 



Trong lue ong ehim dam voi nhung hoi lie, eo Minh Thu da nen dupe eon niie no. Co ngoi thang lung 
len, moi mim ehat. Guong mat eo khong eon thang thot hay sp hai ma tro nen lam li. Ban tay eo van giu khu 
khu ehiee ao lot, da bi vo vien thanh mot nam va ehae ehan uot dam nuoe mat. Khong nhin ong, eo nhin thang 
vao biie tuong doi dien dupe dung thuan bang go. 

Lue do, bong toi bat dau tran ngap. Chu tieh ehpt sue tinh, len tieng: 
Co Minh Thu da binh tam ehua ? 
Thua ehu tieh, toi da binh tam. 

Tot lam. Cho toi thap den. Nhu the, ehung ta se thoai mai hon. 
Vang. 
Ong hoi ngae nhien vi gipng noi eua eo thay doi. No eo ve ran roi, diit khoat tham ehi bat ean doi. Ong 
thap mot lue hai ngpn den, dat len ban : 

Co Minh Thu da muon di ngu ehua ?.. 
Thua ehu tieh, gio ngu eua toi la tam ruoi. 

Tot lam. Toi eo the tim ra thu gi do de dai khaeh bay gio. It ra, toi nay eiing la toi thii bay. 
Ong di tim thii gi do kha di dai khaeh, nhumg trong tu eua ong ehang eo gi hon ngoai thuoe la, va hop sua 
Con chim. 

Trong khi ong di due hop sua, eo Minh Thu da ra dau hoi lay them eui ehat vao bep lua. Lue nhin thay 
ngudi dan ba 6m mo eui quay vao, long ong ehpt nhen len mot moi dpng tam. Mot thii tinh eam phiie tap va 
mo ho tran ngap tam hon ong. Co le do la su thuong eam, noi buon, niem hoai nho nhung hat mam hanh phiie 
wa nay no da nhanh ehong ehet thieu ehet rui trong mot eupe song lenh denh , day bien dpng va gian kho. 
Cung eo the do la su than hieu eoi ngudi, su thong eam trude tha nhan, ke eving bi ket an ehung than bat hanh 
nhu ong, dau rang nguyen ed khae nhau. 

Hoae ed le ....bdi suong dem bat dau toa vao khong gian hoi lanh. Cam thiie ve noi mit mu eua trdi dat da 
khoi day nhung mu mit trong eoi tam linh ? Cd le, va ed le... 

Ong khong edn biet nua, nhung khi ngudi dan ba khom lung xudng ehat eui vao bep, doan vuon ean ed 
gay gd ra thdi lua khien nhung ddm than hdng bay tii tung, dng bdng thay thuong ed ta nhu thuong mot kiep 
doa day. Ong dua ede sua eho ed Minh Thu va ndi : 

- Cd udng sua di. Rdi tdi dua den eho mae man. Hy vpng rang Ian sau, toi het sot, tinh hinh se kha hon. 



Lan sau, ay la thii bay tuan sau. 

Ong trd ve sau mot quang dudng dai khao sat dia hinh ehien dieh. Quan ao dng lam lem bui dudng. Md 
hdi dpng khien da ram ran ngiia ngay. Lan ay nua, dng eving quen rang day la ngay thii bay, eai mde thdi gian 
quy dinh de ed mot ngudi dan ba den phue vu dng dudi danh nghia phue vti eaeh mang. Thanh ra, khi dat ehan 
len eau thang bap bung anh lua, dng thdt len tieng hdi : 

Cau nao tren ay day ?..Sao dot lua sdm lam vay ? 
Khong ai tra Idi. 

Cau ean vti ghe tai dng, thi tham : 
Cd le dd la ngudi ben hdi phu nu. 
- ^ A... 
Ong sue nhd . Cau ean vu hdi ludn : 
Con ed ean d lai ehuan bi nude tam khdng a ? 
Cd ehu. 
Ong dap thang thung vi eau ta van ehuan bi nude ndng eho dng tam tit lau nay. Chiee ndi dun nude kha 
to, bang ddng nang ehieh, va thung gd ehita nude eiing rat Idn, tay trai trang mdi ed the van di van lai. Sau hai 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 158 



ngay di duong, dugc tam sach se, dugc thay do mai doi vai ong la hanh phiic. Mot hanh phuc be nho, song le 
van la hanh phuc. 

Khi ho vao nha, c6 Minh Thu da ngoi ben bep, hi hoay dan. Cai tu the tuyet doi c6 dien ciia mot ngudi 
vg cho chong. Ong cam thay wa hang hut, vua kho chiu nhung van phai tuoi cudi dap lai loi chao cua ngudi 
dan ba. Cau can w sam sam buoc vao gian nha tam, doan quay ra : 

Thua chu tich, da c6 nuoc nong trong do. Bay gio, con chi lo chuan bi quan ao cho ngudi la xong. 
Cam on. 
Ong quay lai hoi ngudi dan ba : 

Chiec thung cao the, lam sao c6 van noi ? 
Da, em lam dugc. 

Cam on... Nhung Ian sau cii de cho can vu lam. Cau ay cdn dang tuoi be gay sung trau. 
Thua vang. 
Ong budc vao phdng tam, tnit bg quan ao day bui Ian mo hoi, bat giac buong tieng thd dai. Ngoai kia, 
cau linh tre da nit lui, tieng chan budc tren cau thang vgng lai. Khi cau ta da di xa, chi cdn lai la tieng lua reo, 
tieng nhua go sdi bgt xeo xeo va tieng than no lep bep. Trong cai khdng gian quen thugc cua ong, lau nay chi 
minh ong ngu tri gid cd mot ngudi dan ba xa la dang ngdi gay timg mui len. Dieu bg long ngdng kia chiing to 
CO ta chua bao gid cam kim dan, va day la bai hgc vd Idng nu cong cua may chi lanh dao. Hg dan canh. Dao 
dien nghiep du va dien vien dac biet tdi. Ong thay tgi nghiep cho hg, cho cd Minh Thu, cho chinh ong. 
" C est la vie. Toujour meme comedie !" 

Gao nude dau tien bat can dgi vao mat khien mat ong cay xe. Ong vgi lau mat bang chiec khan khd, tu 
nguyen nia minh lo denh. Rdi chd cho con dau diu di, ong mdi tiep tuc tam, vua tam vua nhd lai Idi hiia vdi 
ngudi dan ba. Cd ve nhu tinh hinh khdng sang sua hon. Nhat la sau mot chang dudng dai met nhgc : 

« Gay go that. So phan khdng mim cudi vdi cd ta. Ngudi dan ba nay sinh ra vao gid nao ma xiii quay den 
nhu vay ? » 

Ong tham nghi. Va mot ndi sg hai thuc su khien ong hot hoang : 

« Nhumg ta khdng the day cd ta vao su tui nhuc den hai Ian. Dau sao cd ta cung la mot con ngudi, mot 
ngudi dan ba. Su nhuc nha cd the budc con ngudi tim den cai chet ...» 

Thdi tre, ong dgc khdng it nhung chuyen hau cung. Ong thugc khdng it nhung cai chet bdi chen vang 
dung thudc dgc, bdi doan dao cat hgng, hay lua trang treo thay lo lung tren lau. Tu hoang hau, phi tan , tdi cung 
phi, nu bgc.biet bao ngudi dan ba da tim cai chet de nia mdi nhuc that tinh ...Ma da phan hg deu la nhung my 
nhan. Cd Minh Thu chang phai la my nhan, da danh, nhung lai nhan sii mang « phuc w each mang ». Mac 
cam at se tang len theo cap so nhan. Chang can giau tri tudng tugng cung biet rang sau budi tdi thii bay tuan 
trudc, cd da phai thii nhan vdi cap lanh dao : « Bao cao, tdi chua hoan thanh nhiem w dugc giao phd. ». Cac 
bac lien chi da hgp ban, tim bien phap giiip dd dan em sudt mot tuan le. May man cho hg la ong di khao sat dia 
hinh chuan bi chien dich nen hg cd co dan canh : « Nang chuan bi nude thom cho chang tam va ngdi dan ben 
bep Ilia... ». 

That tdi nghiep cho kiep ngudi ! 



Nhumg cho du than thd cho ong hay cho cd ta, ong van khdng quen rang lat nua, ong se phai « ddng 
phong », theo Idi ndi cd. Ma cai phan dudi rdn ciia ong van chua chiu ngang dau len. Ndi lo that bai chen Ian 
ndi lo sg trudc nhung phan ling cd the xay ra doi vdi ke bi lam nhuc khien ong mat binh tinh. Nhung chinh liic 
ay, nhiing thao tac ciia su ki eg dem lai cho ong giai phap xua cvi nhung ludn ludn hieu nghiem. Ong tu ve vudt 
minh. Trong bdng tdi, chi cd ong vdi ong thdi. Nhung ddng tac quen thugc giiip cho ong trd nen can bang va 
binh tinh. Ong mudng tugng lai ngudi dan ba dam due nhat ong timg gap trong ddi, cd nang mat xech. Ong 
mudng tugng canh cd cudi tren bung ong, da thit cd, hoi thd cua cd , mai tdc den dng nhu than xoa tren vang 
tran, lap lanh dudi anh den.. 

Va tuoi tre cua dng quay trd lai... 



Tieng chudng dien thoai reo inh di khien dng giat minh, bimg tinh con suy tudng. Ong dinh dimg len 
nhung cau can w da chay vut vao phdng, nhac may : 
Thua chii tich, thu trudng Vii. 
Cam on, cau de dd cho tdi. 
Ong cam dng ndi ap len tai, nghe hoi thd khiic khac d ben kia dau day : 
Chu lam sao vay ? Viem phe quan a ? 
Khdng, em wa bi cam chieu qua. 

Can than. Dau chu tre hon tdi nhieu, nhung cung da qua tuoi trang nien. Chd diia vdi Tao hoa. 
Em biet. Anh Ca cd khoe khdng ? 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 159 



Binh thuang. Sau khi chu ve, toi cho nguai mang them it tien phiing gia dinh tieu phu. Ho chuan bi 

phong bi qua sa sai. 
Ong nglie tieng cuai ciia Vu ben kia dau day, roi tieng dap : 

Cluing ta luon luon quen nlivtng tieu tiet. Cluing ta luon luon la dang truac nhung con tinh cu the. 

Nhung chinh cac thii tieu tiet, va nhung bai tinh tam thuang kien tao nen dai song. 

Nhat tri. Dao nay chii c6 khuynh huang tra thanh triet gia ciia chii nghia thuc nghiem. Lieu chii c6 tinh 

chuyen sang ban tuyen huan hay khong ? 

Ay cha. 
Ong nghe Vu cuai pha len vai ve rieu cat quen thuoc : 

Ay cha, xin anh Ca tha cho em. 
Ong Cling cuai, va titc khac chuyen de tai : 

Ha npi the nao ? 

Ngay mai se c6 gio mua dong bac. Anh dung quen trai se con ret kha lau. 

Toi khong quen : Thang gieng ret dai, thang hai ret Ipc, thang ba la ret nang Ban. 

Vang. Chinh the nen em phai gpi dien cho anh. Gio bac ve, tren ay se ret truac. Anh cha di dao trong 

rung, bat than mua ap xuong de bi cam han. 

Toi se nha. 

Em phai di ngay bay gia. Ho vita bao c6 cupc hpp dot xuat trong van phong trung uong, kem theo bita 

an t6i...Chac an xong se hpp luon... 
Anh Ca nha giu gin. 

Chu cling vay. Cho toi giti lai tham c6 Van. Chu that may man c6 dupe c6 ay, vita dep nguai vTta dep 

net. 

0....cam on anh. 
Vii dap vai gipng che rieu ong chua titng biet den va nhac lai ben kia dau day noi : 

« Anh Ca giti lai khen ngpi em, bac ki nit dep ca nguai Ian net. » 
Roi titc khac, nguai dan em quay lai noi vai ong : 

Em di day. 
Ong nghe tieng dap may kha la lung ben kia dau day. Mot moi nga vuc luat qua. Nhung ong khong the 
giai doan. 






Ha npi tra ret. Gio mua dong bac lai ve. 
Nhung hang cay tham lai trong gia buot va mat ho Tay xao xac muon trieu Ian song. Rang bang lang ven 
ho tim mau tim c6 lieu. Nguai di duang hoi ha buac that nhanh qua duang Co Ngu, vi ngai nhung con gio 
menh mong tung hoanh tren mat nuac. Nhung ngay liic do, nhitng cap tinh nhan van ngoi tinh tu ven ho, mat 
quay ve huang gio. 

Vii dua mat liec nhin hp va tham nghi : 
« Nao ai biet nhitng ke dam say kia se song dupe bao lau can mo tinh ai ? Nao ai biet nam nao, thang 
nao, ngay nao hp se phai khoc hoi tiec vi con say dam hom nay ? » 

Nhitng cap trai gai co ro 6m nhau trong nhitng tam ao mua trong suot, mot thit thanh tri qua mong manh 
de chong lai gio lanh thang hai. Di het duang Co Ngu, ong tim mot quan nuac che chen, loai quan nuac binh 
dan « mot thit tu thuang » con con tham hai dupe phep hanh nghe trong nen kinh te triet de nha nuac hoa. 
Quan che nay dupe che chan bai nhitng tam pan-no cii nat, dan chang chit nhat bao cii. Noi ham che xanh dupe 
ii trong chiec danh Ian, lot ram. Chen sanh sitt me, cau den can che, dat Ion xpn tren mot chiec khay Ian, ciing 
ban thiu khong kem. Nhung duang nhu hinh dang ciing khon va ban tien lai thich itng vai cai xa hpi ong dang 
song. Bai no khong gpi nen su ghen tuong. Bai no chi c6 the gpi nen su thuang hai hoac ghe tam. Nhitng thit 
dupe coi la benh hoan hay dang si nhuc trong mot xa hpi phon vinh lai tuong thich vai xa hpi nay. Da tit lau, 
nhitng nga vuc do day ditt ong. 



Dua xe vao cot den va khoa lai. Can trpng la me thanh cong. 

Au Zenith - Duong Thu Huong - 160 



Mot giong so sang, day trich thugng vang len. Hoa ra ong lao ban che chen da nhin thay vi khach la nen 
cat tieng chi dan : 

Bac khong nhin thay chiec cot den kia hay sao ? De xe o day toi moi trong dugc. 
Vu ngang len nhin quanh quat mot hoi moi nhan ra cay cot den dung ben kia duong, nhung bi che chan 
bai mot chiec xe bo, chat day rau muong, bo nao bo nay dai thugt. Ong dat xe sang ben kia he, dua sat vao xe 
rau muong, roi can than khoa lai. 

Ong lao ban hang cham chii theo roi mgi cu chi cua ong, voi ve to mo khong day diem. Roi cho khi ong 
buoc vao quan, ngoi yen vi tren chiec ghe dai , tua vao tam pan-no tranh gio, ong lao moi cat tieng hoi : 
Bac uong gi, che xanh hay che man. Hoac muon lam ly rugu trang, toi cung c6. 
Via ngac nhien : 

Quan nuoc che cung ban rugu ? 
Sao khong ? 
Ong lao hoi lai voi ve thach thiic chen rieu cgt : 
Ong tuong ngudi ta chi can che ma khong can rugu ? Ong tuong he nha nuoc cam cai gi la ngudi ta 
phai triet tieu thii ay hay sao ? 
Toi khong nghi don gian the. Nhung ... 
Ong lao cat tieng cudi kha kha : 

Nhung toi thay bac c6 ve tii te nen moi noi vay. Neu la ke khac, at toi se uon luoi theo chieu khac. 
Vu cving bat cudi theo : 

Cam on. Bac thay toi c6 ve tii te that sao ? Nhung nhu the nao ggi la tii te ? 

Ngudi tu te c6 nghia la hg khong thugc phudng deu cang, hg khong the lam nhung hanh vi phan trac 
hen ha...Vi nhu nhung ke den day lay luc, xin x6 toi ban rugu cho uong. Uong xong roi, chua kip dai 
chung da di bao cong an. 
Roi sao ? 
Roi sao ? 
Ong lao lap lai voi nu cudi khay, day ve khinh miet: 
Nhung cong an cving the thoi. Khoi thang quen uong rugu. Gia ret the nay tgp mot ngum rugu cdn am 
bung hon hup bat chao mau dich loang nhu nude 6c. The nen c6 vd vinh tich thu binh rugu cua toi thi 
ba ngay sau cving phai tra lai. Co dieu khi hg tra thi chi cdn lai vd binh. Toi tiep tuc ggi ngudi dudi que 
dem rugu len. Mgi su lai nhu thudng. 
Ndi tdi do, ong lao ciii xudng Idi tit dudi gam chong ra mot chiec thiing phu kin bao tai. Lat chiec bao tai 
len, ong chi cho Vvi chiec binh dung rugu c6 Idn, men xanh nggc : 

Ong da nhin thay chua ? Nep cai hoa vang loai thugng dang nhe. 
Cai binh dep that. 
Vu tram trd : 

Binh dep the nay chac rugu ngon. Tdi phai xin mot chen cho am da. 
- ^ Aha.... 
Ong lao cat tieng cudi hao sang khien chdm rau rung len ban bat : 
Binh dep chua chac rugu da ngon, cung gidng nhu tot nude son chua han la go tot. Nhung rugu nha tdi 
thi chac chan phai ngon. 
Ndi doan, ong cui xudng, md chiec hop go Idn quai ddng, lay ra chiec chen sii sach bdng, va rdt mot 
chen rugu day dua cho Vu : 

Nem di. Roi se biet the nao la rugu ! 
Vu cam chen rugu, bang khuang. Chiec chen sii men lam ve phugng, mieng bit ddng nay chinh la loai 
chen xua kia cha ong thudng uong rugu. Chieu chieu, sau khi cham sdc vudn cay, cha ong dat chiec khay ddng 
nhd len sap. Tren khay, mot bd ddc titu, gdm mot chen, mot binh rugu nhd xiu va mot dia do nham. Cu ngdi 
ngam trdi dat, nham nhi trong luc chd bua com tdi vdi gia dinh. 

Nao, nhap thu xem tdi ndi that hay ndi bdn! 

Ong gia chii quan giuc. Vu dua chen rugu len moi. Mui thom cua nep cai tham dugm vao khiiu giac 
trudc khi ong dung ludi vao chat nude cua than Luu Linh. Mui thom ay ggi den huong thom ngay mua, thii 
huong thdn da ndng nan cua canh ddng tho au, noi nhvtng lugn sdng vang tran phu len mat dat, vay quanh 
nhung khudn lang xanh tham luy tre, nudt chung nhung ddng muong Ian tan anh bac va ca hat ri rao trong gid. 
Nhung con gid ngay mua, ngay chung cung tam dugm huong thom. Ong uong mot ngum rugu va cat Idi khen: 

- Tuyet vdi, tdi chua tung uong loai rugu nao ngon nhu the. 

Ong lao hi ha : 

Au Zenith - Duong Thu Huong - 161 



Toi biet ngay ma, chua mot ai dam che nrgu thii nrgu nay. Chinh nguai lang toi nau day. Nhung ca 

lang cung chi rieng gia dinh cu c\x Khai la dat den miic sanh dieu thoi. 

Ngon that. 

Bao nhieu dot can di, quet lai. Het du kich den cong an bua vay tich thu do nghe nem xuong song. Mot 

mia lang sat nghiep. Nhung so con lai van song, song chui song lui nhung van song. Thien ha con ke 

muon uong rugu, ngudi nau rugu at con. 

Cu noi the ma khong so hay sao ? 

Toi da bao toi thay bac la ngudi tii te toi moi noi that. Con ke khac at toi doi chieu luoi. Cung nhu thii 

rugu nay. 
Noi toi day, ong cu lai loi ra mot chiec thiing khac chi cho Vu xem : Ben trong do la mot thung nhua cu 
dugc rua sach va dung rugu. 
Vu sung sot keu : 

Chet noi, sao cu lai dung rugu bang thii thung nhua nay, nhu the doc lam ? 

Ngudi nao cua nay. Voi bac toi moi rugu thugng hang, uong bang chen phugng xanh. Voi ke khac toi 

chi ban thii rugu nay va uong trong chen me. Co nhan day " Ngudi ba dang, cua ba loai". 

Nhung ... 

Xua kia khac, thdi nay phai khac. Bac khong nhan ra rang cugc the da lat nhao hay sao ? Toi trung bay 

binh dep, chen dep ra de lu khon nan to cao rang toi la thanh phan nghi van, la phan tii chong doi each 

mang a ? 

Vang, gid thi toi hieu... 
Vvi cham rai dap, va mot noi dau tit tit ngam vao tam hon ong ciing chat rugu : 
" Neu uong chen phugng xanh ma trd thanh ke bi nghi van thi chinh cha ta ciing thugc ve nhitng phan tit 
nghi van hay chong doi. May ma ong cu da mat trudc ngay bi cum troi bdi cai cugc each mang ma chinh dita 
con yeu da dan than vao." 

Ong uong ngum rugu cuoi ciing, dua tra chiec chen cho ong lao. Ong cu titc khac cat no vao chiec hop 
go, bdi liic do mot ngudi khach mdi budc vao. 
Ret qua, bo gia ...cho chen rugu. 
Ngudi khach xoa tay, noi. Anh ta ditng chit khong ngoi, chiec mil dai can van chup tren dau, bg dang nhu 
ke chay thg thue cho cong trudng hay nha may. Chang nhitng anh ta xoa hai tay vao nhau lia lia ma doi cang 
chan anh ta ciing rung rung hen hoi khien tam than lac lu mot each ki cue. 
Khong ngang dau len, chii quan dap : 

0, ret that. 
Ve nhu nhac lai mot diep khiic. Doan ong cu nit thung nhua, rot rugu vao chiec chen cii trong dam chen 
sitt me, den xi can che. 

Khach tgp mot hoi can, doan chia chiec chen ra : 
Chua mill me gi, cho toi chen nita. 
0, ret thang hai ma ret gdm ret ghe. . . 
Ong lao de theo va rot chen rugu thit hai. 

Vii lang lang nhin hg, va lang lang theo duoi nhitng suy tu cua ong : 

" Chung ta lam each mang de giai phong con ngudi, nhung nit cugc ca xa hgi chi cdn la mot tan tuong 
tham hai, trong do ngudi luong thien va trung thue chang cdn dat s6ng...Ke ton tai dugc at phai gian manh, 
phan trac. Hoac it nhat, ngudi dan thap c6 be hgng nhu ong lao nay, phai coi loi song hai mat nhu mot thit ao 
giap tuy than. Thdi ta cdn thieu nien, con ngudi khong xau xa dudng nay. Chinh xa hgi mdi day hg xuong doc." 

Thoi, chao bo gia nhe. Mai con ghe qua tra tien. 
Ngudi khach noi to, doan dat chiec chen rong xuong chong, di ra. 
Vii chd cho anh ta di xa, len tieng : 

Khach cua cu toan uong rugu chiu nhu the hay sao ? 

Khong phai chiu, ma la quyt. No noi vay nhung chang bao gid tra mot xu. 

Tai sao vay ? 

0, ro ra bac chang phai ngudi hay le la d quan xa. Vita thoat nhin thay bac toi da doan roi. Thang ay 

thdi Tay ggi la anh-di-ca-to. Minh khong thi cho no vai chen, no lai kiem chuyen bam bao vdi may lao 

d don cong an, rach viec. 
- 6... 

Vii bugt tieng keu. Ong lao dac y gang hoi : 

Toi da bao bac chang phai ngudi quen le la quan xa. Dieu ay dung hay khong ? 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 162 



Cu doan chinh xac. Toi von chang nhieu thai gia de rong chai. Horn nay dau dau qua nen mai tim loi 
di giai khuay. 

The day! Dai ma. Ai chang c6 nhung chuyen dau dau, diit nipt. 
Ong lao ha gipng an ui, va mot vai giay sau,chung nhu muon hoc 16 su cam thong mot each hieu nghiem 
han, ong noi tiep : 

Bac CO nhap them mot chen nua khong ? Lan nay, toi dai. 
Cam on cu, toi von khong phai ngudi manh ruooi, du ruooi a day la tuyet hao. 
Vu dap. 
Ngay luc ay, ong thay vg dat xe len he. Tu xa, ong da thay ba xanh xao, va vi troi ret, ba choang mot 
chiec khan len Ion mau lam khien guong mat ba cang them rau ri. Vu diing len: 
Troi ret the nay, em ra duong lam gi ? 
Ba nguoc nhin ong lang le va trach moc. 
Ong lao chu quan, duong nhu doan truoc tinh canh cua ho, lien noi : 

Bac gai dua xe cho bac trai dat sang ben kia he. De o day, toi bao dam khong trom cap nao dom ngo 
noi. 

Cam on cu. 
Van tra loi va dua xe cho chong. Roi ba ngoi vao quan, rung minh lien tuc boi gio lanh. Chu quan von va 
moi : 

Bac dting mot chen voi ham gung cho am bung. 
Cam on cu. day con c6 ca nuoc voi ham gung ? 

Co du. Boi toi nhieu khach quen. Cac ba ay chi chupng nuoc voi ham gung thoi. 
Noi doan, ong cu lai ciii xuong chong, keo ra mot chiec hop khac, trong do dung nhung chiec chen gom 
nau sam, diem hoa van mau vang 6c. Luc ay , Vu da quay tro lai, ngac nhien vi thay cu chu nay gi6ng m6t nha 
ao thuat voi du loai thung, h6p giau duoi gam chiec chong tre. Ong cuoi : 
Cu con CO bao nhieu thii h6p nua de dung cac loai chen khac nhau ? 

T6i da noi voi bac r6i : Quy nhan phai xiing voi quy vat. Nguoi dep the kia ai no ban nuoc trong chen 
sanh ? 

0, cu qua that la nguoi lich lam. 

Ong qua loi khen. T6i chi la ke chan dat, dupe de vai tren de Yen phu. Cha me t6i kh6ng giau, nhumg 
cung du tien cho t6i hpc qua xep-ti-phi-ca. Song le nguoi ta da bao. Dau kh6ng thanh lich, cung nguoi 
Trang an. 
Ong cu cao gipng gan nhu ngam nga, guong mat day kieu hanh. Van cat loi : 
Chac thoi tre bac phai la nguoi da tai lam. 

0, kh6ng dam. Bac qua khen. Nhung qua tinh la thai trang nien t6i cung chang den n6i nao.... Pas mal. 
Ong cu lai noi tieng Phap khien cho ca hai vp ch6ng Vu kinh ngac. Vu mim cuoi : 
Cu van nha dupe tieng Phap ? That ki la, nhung nguoi cung thai vai cu c6 bao nhieu chu nghia deu da 
gia thay. 

Gia nua the ki r6i con gi, 6c da cun, luai da nhut... Nhung van c6n vai chu lom bom s6t trong dau. 
Gi6ng nhu mam rau mu6ng ru6ng thang gieng...Cha vi hp van de doa tieng Phap la ng6n ngu cua ke 
thu, nen t6i choi ng6ng, thi thoang n6i dam ba tieng, xem hp lam gi toi ? 
Cu kh6ng sp nguoi ta mach leo hay sao ? 

Mach leo may binh rupu thi t6i c6n phien chu mach leo may cai tieng Tay gia cay nay thi t6i chang coi 
ra gi. T6i dau phai quan chiic nha nuoc ma sp lien luy. Da la thang dit den ng6i ban nuoc 6 via he, 
hang le dan xep 6 tan cung day mxc r6i, c6n ch6 nao thap hon ma lo roi xu6ng ? 
Ngung loi, 6ng cu lai mim cuoi, nu cuoi dan ven d6. 

R6i ca ba nguoi bat deu im lang, m6i nguoi theo du6i y nghi cua rieng minh. 

Luc d6, m6t nguoi dan ba rat tre nhung da to beo, da d6 au au buoc vao. Chi ta don da cat tieng chao mpi 
nguoi r6i quay lai h6i chu quan : 

Ong lao dpn hang deu nhu vat chanh. Troi ret the nay sao kh6ng quan chan ma ngu cho suong ? 
Ngu dupe nhu chung may hoa c6 la trai to, chang c6n la 6ng lao. 

La ong lao nhumg c6n kh6i ba lao d6m ng6 day. Chi n6i lang Yen phu tinh so so cung da c6 bay ba. 
Thui cai m6m may di, quen th6i n6i lao. 

Ong thui m6m chau, lay ai h6t cho 6ng vui ? Lay ai mang banh day, x6i nen cua may ba na d6ng dang 

c6 sue ve 6ng cho 6ng xoi hang ngay ? 

N6i xong, nguoi dan ba cuoi re len tinh quai khien ca 6ng chu quan lan vp ch6ng Via cving phai cuoi 

theo. Nhung mui thit rung rinh tren tam than vam v6, mat d6 tung bung trong m6t n6i \'ui suong m6c mac, 

nguoi dan ba khien cho ng6i quan nh6 am len. Dut con cuoi, chi ta nit ra chiec khan tay lau m6 h6i lam tam 

tren tran va noi : 

Con di day. Chieu thang be ghe qua 6ng cho chau an com voi. 
Cu yen tam ma di, kh6ng phai dan. 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 163 



Ong cu mang. 

Nguai phu nu tre lai nhoen mieng cuai : 

Dao nay ong lao hach ghe. Mai hai tuan vang " cac nang'Tioi han da dam ra cam cau. 
Noi xong, khong cha cho ong cu phan ling, chi ta quay lai chao: 
Hai bac a choi nhe. Em xin kieu. 
Roi, cung khong cho ho dap loi chi ta te tai chay sang he ben kia ,nhac cang chiec xe bo rau muong day 
xuong long duong. Sau khi da quay xe ngugc ve phia Quang ba, chi ta pham pham keo xe di. 
Vu nhin theo : 

- Ngudi phu nu nay khoe that, va chac han la ngudi rat tot bung. 
Ong lao dap : 
Trong mat da bat hinh dong. Tuoi cudi nhu the nhung goa chong dung nam hai muoi tuoi. Mot minh 
nuoi ba diia con. Chang viec gi tit nan. Lam quan quat nhu trau tit liic tinh mo cho toi liic toi den. Vay 
ma chang bao gio he mieng tho than mot tieng. 
Vi sao chong chi ta chet tre nhu vay ? 

Ca hai dita deu la ngudi lang toi, choi voi nhau tit thud mac quan thiing dit. Ion len vita dii mudi tam 
tuoi la ket hon. De sdn sdn nam mot. Den khi con vg mang thai dita thit ba thi thang chong nhap ngii. 
Chua kip dat chan vao chien trudng, vTta vugt qua bien gidi Lao-Viet da bi bom dap chet roi. 
Ong lao ngitng Idi, ciii xuong tu rot cho minh mot chen tra man va uong itng uc nhu mudn nudt trdi mot 
noi niem. 

Vii im lang hoi nhd tam Pan-no treo tren nga ba dudng Quang ba : 

" Anh Ca cd ly khi cho rang cuoc chien tranh nay roi se la su hoi tiec Idn nhat ciia lich sit. Rang noi that 
bai cay dang nhat trong cupc ddi ong cu la khong the ngan can nd. Ddi vdi ong cu, cudc chien tranh nay hoan 
toan gidng nhu cudc tram quyet dudi hinh thitc phanh thay. Nd chinh la bdn cd xe ngua oan nghiet ciia dinh 
menh, va dan tdc nay la ke bi phan thay." 

Bdng nhien, tieng cdi xe vang len dap ddn, inh di ngoai phd. Vii budc khdi quan, dua mat nhin. Hoa ra 
mot doan xe quan su dang bi can lai vi dam xe thd chd vdi sdng dung kenh cang ngay tren Idng dudng. Nhitng 
ngudi phu thd han dang dimg d quan che nao dd lam ngum rugu cho am bung, nghe tieng cdi d-td lien vdi va 
budc ra day xe vdi len via he. Giay lat sau, doan xe dugc giai phdng am am phdng qua, xe nao xe nay triim kin 
dii nguy trang tren Ian mui bat. 

Ong lao chii quan dua mat nhin theo Ian bui tung bay tren dudng phd, bao vg chdng Vii : 
Hai bac chang the ngdi day lau, noi quan xa dn a d hgp lam. Chi lat nita dam thg xay, thg mdc se ghe 
vao. Tdt nhat la tdi dgn cho hai bac am che ndng vdi cai hoa Id vao gian nha sau. Tdi chang nhieu tien 
nhung nha dat thi kha rdng. 

Cu dung la ngudi vTta giau tinh vTta chu dao. Chung tdi chang biet ndi sao cho dii Idi cam on. 
Khdng can khach khi. Tdi ciing chang may khi gap dugc ngudi dang de ndi nhitng Idi tu rudt gan 
minh. 
Ong lao ditng phat day vdi ve nhanh nhen ngoai lita tudi. Sau khi chuan bi khay che man, dng cu dua 
cap khach quy ra phia sau : 

Bd me tdi de cho tdi ca manh vudn tren ngan met dat, tudng tdi con dan chau ddng, sau nay se dung 
them nha. Cac cu chang ngd tdi cd sd ddc than, ndi may gian nha cac cu de lai da met cdng cham sdc. 
Ong giai thich, khi dua hg di qua ba gian nha tren , rdi qua mdt manh san lat gach la nem tdi ba gian nha 
sau, quay thang ra hd Tay. Day chi la noi udng tra hay ngam canh. Gian chinh giita dat be tha ca vang, ben tren 
cd hdn non bd Ian cum si canh. 

0, san rdng nhudng kia sao cu chang dat be ca ben ngoai ? 
Vii cat tieng. 
Ong cu dap : 
Tdi biet dat be ca ngoai san la thuan mat, nhung hang xdm cd con meo ma. Bat cit be ca vang nha ai 
dat ngoai san nd ciing lem sach. 
Vii chua titng nghe chuyen meo bat ca canh bao gid, nhung dng khdng dam hdi them. Cu chii quan dat 
khay tra len chiec ban thap, ke giita hai chiec ghe banh : 

Cac bac ngdi day, cd the vita ngam canh hd, wa trd chuyen. day kin gid, nhung tdi se mang cai hoa 
Id nhd vao vi trdi ret. Ngoai quan, tdi cdn chiec Idn hon de dun nude pha tra. 
Ong cu quay di rdi lat sau mang chiec hoa Id dd rue than dat trudc mat hg : 

Chitng hai tieng nita, cd dita ban rong banh day, xdi nen, cac bac cd can tdi ggi nd vao day. 
Da, cam on cu. Nhu the nay da la qua day dii. Lat nita, neu ddi bung chimg tdi se cau citu. 
Vii dap. 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 164 



Ong cu vua mim cuai mot each toai nguyen, vua gia tay gai chom rau dai tai nguc. Cha cu di khuat, Vu 
bao vg : 

Bay gia, la chuyen ciia chiing ta. Mot khung canh tho mpng nhu the nay ma phai noi nhung ehuyen 
buon, ke eung la dang tiee. 
Van im lang xoay so trong ehiee ghe banh qua rang. Sau rot, tim duge ehiee ehan nho eugn lai de lot 
lung, ba dung no ap sat vao lung ghe, roi ngoi tua len do. Vu dua mat nhin nhung vet tham hien len duoi mat 
vg : 

Co ehuyen gi khan eap de em tim anh vao lue troi ret muot the nay ? 
Em la vg anh, the ehua du hay sao ?.. 
Ba hoi van lai, gigng thach thiic. 
Ong khong tra lai, quay nhin ra ho. Tu cugc noi chuyen a bai ngo ven song Hong tra lai, hg khong con 
nam chung giuang. Ong dgn xuong tang dual, lam viec trong phong khach va ngu trong phong tre con vi chiing 
da quay lai noi so tan. Nhung mot Ian, nhin thay ong nam tren chiec giuong cua Trung chii khong phai giuong 
cua con trai hg, ba da het len : 

" Em biet vi sao anh phai nam trong chiec giuang ay. Anh c6 each giai thich nao khae khi mot nguai cha 
khong chgn hoi am cua chinh con minh ?" 
Ong dap lanh lung: 

" Vi no chang c6 hoi am ma chi c6 mui hoi." 

Ba khong the cai vi Vinh mac benh hoi nach, thii benh di truyen tit ba Tuyet Bong toi cau Tung roi den 
con trai hg. Khong nhung hoi nach ma con mo hoi dau. Cit qua mot ngay khong tam la cac nep ao deu khet, bet 
den bui ban. Tuy nhien, de tranh nhung con ghen benh hoan cua ba, ong cho nguoi dem ve nha mot chiec 
giuong bat gap. Tit do, dem dem ong ngii trong goe phong khach, voi tam man xanh cii quay lai hinh thuoc thg 
che chiec giuong tam bg. Nhu the, cho ngii cua ong so sai nhu noi qua dem cua mot thit khach tit que ra, hoac 
cua mot ga linh nghi phep dot xuat. 

Con lai mot minh, ba da treo tam man dang-ten dep nhat voi nhung hinh then Uy-ko-ren noi tieng thay 
cho tam man xanh. Ba cho thay chiec den cu bang chum den long lay nhat giti mua a Mac-tu-khoa. Ba tau mot 
bg sa-16ng giong het sa-16ng trong phong khach sit quan Lien-x6. Ba eung cho nguoi mang ve chiec Ra-di-6 
hieu Ri-gong-da, voi nhung dia nhae cua gioi sanh dieu. Roi ba sam mot chiec tu kinh moi, de trung bay cac 
loai ly coc pha-le B6-hem-me, cac loai tach chen sit Tau, men mong nhu giay lua, c6 the nhin than chat nuoc 
dung ben trong. Doi dien voi chiec tu ay la mot biip-phe do so, trong do bay cac loai banh keo Ian cac loai 
rugu nuoc ngoai, nhung thit hang duge xach tay tit Mac-tu-khoa, Pra-ha hay Bou-da-pet, noi chon dang them 
muon nhat cua dam nhan vien bg ngoai giao, va la do xa xi tuyet doi bat kha hinh dung voi may chue trieu dan 
den dang hang ngay xep hang dong gao moc. Can phong ngii cua ba khong dii site chita qua nhieu thit, ba Ian 
chiem luon can buong lam viec cii cua ong, bang each cho thg due rgng gap doi khuon cita, thay canh cita go 
lim bang tam binh phong mat da. Sau cugc each mang ay, can phong ngii cua ba khong con la noi ngu ma da 
thanh phong khach long lay, sang trung, day ve moi mgc. Dem dem, ba bat nggn den chum ba tang, thit den chi 
danh cho dai sanh, de ngam bong minh phan chieu tren nhung 6 cita kinh. Hoac ba mo het co nhitng dia nhae, 
roi nam len giuong bit tai lai cho khoi ditt mang nhi. Khi thay nhitng 6 cita so hang xom Ian lugt mo ra, va 
nhitng cai dau tho ra khoi cac 6 cita do nhin ve phia can nha cua ba voi noi cam ghet khong che day, ba lai sg 
hai tat vgi di. Tat thay nhitng gi ba lam de khieu khich ong deu v6 hieu. Co le tinh yeu cua ong danh cho ba da 
chet. No chet duoi a song Hong. Gio day no chi con la mot thay ma thoi rita duoi day phii sa. Nhung nguge 
lai, ba khong the khong yeu ong, noi cho dung hon, ba khong ngitng yeu ong bat chap mgi su ngang trai da xay 
ra giita hai nguoi. Co the la nhitng ngang trai ay con khien ba yeu ong hon nita, cam thay thieu ong nhieu hon 
nita. Su hung bao va khoc liet cua thit ai tinh nay la noi bat hanh. Boi a tuoi xe chieu le ra nguoi ta phai song 
voi nhau bang mot moi tinh em a, xe ket tit nhitng thang nam qua vang. 
Nhieu Ian, ba tu nhii : 

" Ta da CO tat thay. Chi con mot viec ta ehua dam lam ma thoi. Hay thit xem sao." 
Nhumg moi chi nghi den dieu ay, mat ba da nong bitng vi ho then. Cai dieu ba muon thit, chinh la eung 
each ma ba thuong cao gigng phi nho, ay la loi song cua con me Tu hang ca, noi danh khong chi nhitng trong 
dam quan lai ma con khap cac pho phuong. 

Tuy nhien, ba khong ngo rang ong, tho o voi tat thay nhitng tro ba da lam, lai chinh la nguoi dau tien noi 
thang ra su that. Mot bita com trua, hg lang lang ngoi an, moi nguoi nhin di mot huong, nhu tat thay nhitng 
bita com tit ngay hg ly than, ong bat chgt quay lai bao ba : 

Em da lam dii thit... Con khau cuoi ciing, sao khong hoan thanh cho trgn bg ?... 
Anh muon noi gi ? 

Anh khong phai ke to mo, nhung vi con bo sot mot cuon sach trong ngan keo dau giuong nen sang 
nay bat huge phai treo len lay. Anh thay em da c6 mot phong khach giong het phong khach cua con me 
Tu hang ca. Vay con viec cuoi ciing, sao khong thit not ? 
Anh muon si nhue em hay sao ? 
Ba het len. 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 165 



Ong dap than nhien : 

Tren dai nay chang ai lam nhuc noi ai. Chi c6 con nguai tit boi nho ban than ho ma thoi. 
Ba khong the noi them, nhung con tim cong phan : 

« Ai cving chi c6 mot cupc doi. Tpi gi khong huong. Chi c6 nhung ke ngu ngoc hoac thui chot dieu gi do 
noi ban than moi khong tim each song. » 
Roi sau do, ba tu nhii : 

« Ta se lam ! Ta se lam ! liic ay cho c6 keu than... » 

Va ba hinh dung can phong khach long lay cua minh se dap diu lu trai to, se vang lung tieng nhae, ruooi 
do va sam-banh se tuon nhu suoi. Cupc hanh lac khong chi con trong phim anh ma se xay ra duoi anh den 
chtim. 

Nhung cupc tra thu tuong tupng nhu the chi song dupe doi ba khoanh khac, boi sau do, ba tu nhin thay 
minh trong vai ngudi dan ba xau xi sa doa kia, va hinh anh ay khien ba buon non. Ba quay tro lai dia nguc cua 
ba, mot tinh yeu bat kha van hoi va bat kha quen lang. 



Em uong tra di cho am. 
Thay vp lang thinh, Vvi rot nuoc dua cho Van. Ba don chen nuoc tren tay ong, chang noi loi cam on 
cung chang choi tit, dua len mieng uong titng ngum Ion. Ong tu rot cho minh chen thu hai, roi cving uong trong 
lang le. Truac mat hp, ho Tay trai mot mau xam bac. Khong may may bong du thuyen. Chi c6 dam thuyen chai 
dang bap benh tren Ian nuoc, trong cupc gianh giat khac nghiet voi muu sinh. Gio du, nhung vang luoi vua 
tung len gio da thoi dat vao long thuyen, khien nhvtng con thuyen chao dao, mui chiii xuong nhu sap bi nhan 
chim. Ngudi ta lai thuyen lupn theo vong tron de go luoi va tranh gio. Cii nhu the, cupc song tiep tuc. Vvi 
ngam nhin canh tupng ay, tham hoi : 

" Neu nhu ta song cupc doi cua ngudi dan chai kia, lieu ta c6 sung sudng, hoac it ra c6 dupe thanh than 
hon khong?" 

Nhimg nhung cau hoi nhu the chang bao gio tim dupe Idi giai, nen ong lai tiep tuc uong can chen tra va 
nhan thay Van dang nhin minh: 

Nuoc tra do vao ong tay ao anh roi kia. Vai ay khong tay dupe dau. Tay la rach. 
Xin loi... Anh khong de y. 
Ong dap, va noi them : 

Em qua la ngudi chu tat...ve phuong dien vat chat. 

Cdn ve phuong dien tinh than, em la con so khong, la ke toi bai. Co phai do la dieu anh muon noi hay 
khong ? 
Ba van lai, quae mat nhin ong vdi tu the cua ke san sang lao vao cupc dau. Nhung trong liic ay, mat ba lai 
tai nhpt va tim dap lien hoi. Ong nhin ba, vdi mot chut bd ngd, mot chut ngai ngan, va khong tranh khdi, mot 
chut thuong hai : 

Anh CO can nhac lai cau noi chieu qua khong ? Chieu qua, chinh em cving cd mat luc anh dang noi 
chuyen trong phdng khach. Ong cu chiic mung anh vi cd dupe ngudi vp nhu em, vua dep ngudi vua 
dep net. Em biet rang tit hoi tren chien khu cho tdi tan luc nay, ong cu van la ngudi ngudng mp em 
mot each thanh thuc. 
Ba do mat, khong dap. 
Ong nhac lai : 

- Hay em nghi rang ong cu lam ngoai giao ? 
Ba im lang. 
Ong tiep : 

Em khong dam tra Idi vi em biet rang dieu ong cu noi la hoan toan that bung. Danh hieu " Hoa khdi 
chien khu" Ian " My nu Ha thanh" chinh ong cu dat cho em chu khong phai ai khac. Dieu ay diing hay 
sai? 
Ba khong dap. 
Ong cudi : 

Hdm qua, anh nhac lai Idi khen ngpi ay vi chinh ong cu yeu cau. Ong cu gdi Idi tham em. 
Nhung anh da nhac lai mot each mia mai. Anh biet rd dieu do. 
Ba vung len phan ling sau mot hoi lau lang le. Va ong mim cudi : 

Anh da noi roi, chang ai cd the lam nhuc dupe con ngudi trit ban than hp. Cving chang ai mia mai dupe 
ke khac neu ban than su that khong bao ham mot thu mia mai. 
Mat ba trang bech. Roi sau khoanh khac dung dang, ba cui dau noi li nhi : 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 166 



Em cung biet vay. Vi the em mai len day tim anh. 
A.. .a.. .rathe... 
Ong buong tieng keu, mot tieng keu hung ha, gan nhu v6 nghia. Trong liic ay, mat ong van khong ngung 
cham chu theo roi dam thuyen chai, moi luc moi luat ra xa, tren mat nuac 16 nho song bac. 
" Anh ay chang con doai hoai den ta. Anh ay khong con yen ta nua, du doi chut." 
Ba tham nghi, va trong con tuyet vpng, ba bat than het len : 

Anh la ngudi chong toi te. Tai sao anh khong quay lai nhin em ? It nhat em van dang ngoi truoc mat 
anh, dang noi chuyen voi anh. Mot thii lich su con con cung chang con. 
A...ravay... 
Ong ngac nhien quay lai nhin ba : 

Nao, bay gio anh quay lai nhin em, anh c6 gang lich su cho wa y em va c6 bat chuac mot nguai thanh 
nha...Nhu vay da dugc chua ? 
Ba khong tra loi. Va ong noi tiep : 
-Gio anh dang cham chu nghe em. Em bat dau chu ? 
Anh khong the bo dugc kieu noi nhu vay hay sao ? 

Chinh anh cung khong hieu minh bat dau loi noi nhu vay tit liic nao. Nhimg c6 le no da tro thanh thoi 
quen kho sua. 

Anh Vu, chiing ta da timg song voi nhau v6 cung hanh phiic. Anh khong tiec nhung ngay ay hay sao ? 
Anh tiec v6 cung, neu em muon biet su that. Anh tiec va anh kho tam nhieu gap bpi phan nhung gi em 
CO the tuong tugng. Nhung anh khong thugc loai nguai c6 the gia va quen, gia va mu va gia va diec. 
Day CO le chinh la dau moi mgi su bat hanh dual mai nha minh. 
Em van luon luon yeu anh. Neu khong, mgi su da khac. 
Anh biet. Cam on em. 
Ong bat giac cat tieng cuai : 

Nhung gia day, em c6 the lam tat thay mgi dieu, ke ca rap khuon loi song cua con me Tu ban ca. Anh 
khong can thiep. Em c6 quyen tu do hanh dgng theo so thich... 
Anh khong chiu hieu su that. Anh khong thay doi, du da gan nua the ki troi qua. 
Su that nao ? 

Su that la anh luon luon nhin cugc song theo loi cua rieng anh, chi rieng anh thoi. Nhung cugc song 
van hanh theo con duang cua chinh no, va vi the luc nao anh cung la nguai phai hung mvii chiu sao, 
liic nao anh cung phai dung noi dau song, cua bao. 

Anh rat tiec, nhimg con nguai anh la do bo me anh sinh thanh, tu duang. Khi gap em, anh da thanh 
nien, anh khong the thay doi cho vua khau vi cua em. 

Bg may nha nuac nay c6 vai tram nguai ngang cap voi anh. Chang ai phai ganh chiu nhung nhgc nhan 
thua thiet nhu anh. 

Em CO the tu giai phong em khoi nhung rang troi vai anh. Em du tai lap lai mot cugc song mai. 
Nhung ma em yeu anh. 
Ba lai het len, nuac mat limg trong : 

Tai sao ? Tai sao anh khong chiu hieu cai dieu dan gian ay ? 
Vu im lang. Mot cau hoi len loi trong dau ong : 

" Khi nguai dan ba yeu, hg tin rang hg du quyen lam mgi su, ke ca nhung tro ro dai nhat, phi dao ly nhat. 
Tat thay deu nhan danh tinh yeu. Lieu day c6 that su la tinh yeu hay chi la cugc tim kiem nhung thoa man 
quyen nang tinh than va su lap day cac khat khao the xac bang phuong tien dugc chgn lua ? Tinh yeu, c6 le la 
danh tit ham ho nhat, bi lam dung nhieu nhat va dimg chita nhieu an so nhat trong tit dien cua nhan loai. " 

Van khoc. Ba nit khan tay xi miii trong luc ong kien nhan xoay chiec chen rong trong long tay. Chi con 
tieng gio hit tren mat ho. Moi con gio quat, chiec 16 than lai h6ng rue len, n6 lep bep. Nhitng vien than qua 
bang chay d6, gan nhu trong su6t. Hoi am Ian toa, vay quanh hg. Vii cui nhin chiec hoa 16, cho dgi. Nhung vi 
vg 6ng kh6c kha lau nen 6ng tu r6t cho minh chen tra nita. 



Em da ngu6i con chua ? 

Chung ta da gia, kh6ng can la het nhu vay. Anh kh6ng mu6n cu chu quan cho rang chiing ta la nhitng 

ke dau 6c bat thuang. 

Em chi mu6n mot dieu th6i. Dieu duy nhat em mu6n la chiing ta hay thuang yeu nhau nhu ngay xua. 

Nhu thai xua. Nhu chiing ta da titng s6ng. 

Anh ciing mu6n vay. Nhung thai gian kh6ng quay tra lai. Thai gian c6 quy luat rieng ciia n6, ciing nhu 

em vita n6i, cugc dai chi di tren con duang tu n6 vach 16i ma th6i. 

Em c6 the lam mgi dieu anh mu6n, mien la anh yeu em nhu xua. 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 167 



Cam an...Nhimg anh tin chac rang em chi c6 the lam mpi dieu theo y em, va vi em... 

Anh muon noi tai can phong khach tang tren.?..Em c6 the cho thg hot het mpi thii do ra bai rac ngay 

ngay mai... 

Dieu ay chi gay them tai tieng. Em timg biet thien ha nhin nhung nguai dan ba kieu do ra sao . 

Vay anh muon em lam gi ? 

Anh khong the muon, vi dieu anh muon voi em la bat kha. 

Bat kha la vi anh luon luon nhin su vat ngugc chieu voi tat thay mpi nguoi. Hoi tren chien khu cung da 

nhu vay. Dieu ma tat ca mpi nguoi cho la duong nhien, anh quyet liet phan doi. Dieu ma mpi nguoi 

cho la bat kha, anh tim each lam cho bang dupe. 

Anh chang hieu em muon noi gi ? Thuc tinh la chung ta gan nhu khong con noi mot ngon ngu chung. 

Ki quai! Em thu cat nghia xem sao ? 

Anh dung vo vinh. 
Ba lai bat dau to tieng. Ong quay nhin ve phia sau de ba de chung cu chu quan c6 the nghe ro cupc cai va 
cua hp. Ba ngung loi, uong not chen tra nguoi de lay lai binh tinh. Doan ba tiep tuc : 

Hoi tren chien khu mpi nguoi deu hai long voi viec chpn c6 Minh Thu cho chu tich. Mot minh anh 

phan doi quyet liet cho den phut cuoi cung. Mot minh anh bo phieu bau c6 Thanh Tii. Anh con nho 

cupc di tuyen quan duoi may tinh dong bang hay khong ? Chinh anh Sau da ra chi thi ay de mpi su trot 

Ipt. 

Anh nho. Ngay hoi ay anh da hieu rang nguoi ta c6 tinh day anh di vang de lam mpi dieu hp muon. 

Nhung do la viec rieng cua to chiic, viec cua ong cu. Dau phai phan su cua anh ? 
Ong dua mat nhin vp, nhu nhin mot nguoi dan ba xa la den tit xii so nao do, tit sa mac Sa-ha-ra hay quan 
dao Ang-ti-be chang han. Va ba do mat len truoc cai nhin cua ong. Ba lap lai, ve it tu tin hon : 

Day la viec cua to chiic. Em noi nhu vay la sai hay sao ? 
Ong cham rai hoi : 

Nay Van, neu anh chpt mat, anh vau rang, anh lun mot thuoc nhu nhvtng chu lun he xiec. Lieu em c6 

yeu anh, c6 lay anh khong ? 
Ba im lang. 
Ong nhin ba cham chu va hoi tiep : 

Hoac neu anh mac chung bach tang, anh bi benh coi xuong, anh c6 nhung ban tay ban chan sau ngon, 

lieu em c6 lay anh khong ? 
Ba khong tra loi, quay mat nhin ra ho Tay. 
Ong tiep tuc cupc don duoi : 

Anh van nho ki niem ngay dau. Khi anh gap em, c6 nu sinh pho huyen dung tua lung vao cua, doi mat 

mo mang, cuon "Thang gu o nha tho Due ba „ trong tay. Co le anh da yeu em khoi tit hinh anh do. Gio 

anh hoi, neu anh chinh la thang gu Qua-si-mo-do, lieu nguoi dep To Van c6 bang long lam vp anh hay 

khong ? 
Ba tiep tuc nhin ra ho, khong dap. 
Va ong hoi tiep : 

- Nhvtng dieu em khong muon, tai sao em bat nguoi khac phai chiu ? Tai sao em ap dat so thich doe ac 
cua minh len mot nguoi tit te voi em nhu ong cu ? Phai chang chinh em da gpi y cho ba hpi truong tien dan c6 
Minh Thu 6m chan chieu den nha san ? 

Van quay lai, nhin chong, va tra loi, voi ve hon nhien xen Ian ngac nhien : 

Boi anh Sau moi em len, hoi y kien .Boi mpi nguoi deu dong tinh voi gpi y cua em. Boi ong cu chang 

phai la nguoi binh thuong. Anh khong nhan ra dieu ay hay sao ? 

Ong cu la chu tich nuoc. Ong cu la linh hon cua cupc khang chien. Con gi nua ?... 

Ong cu la cha gia cua dan toe... Anh da quen danh vi ay. 

Thi sao ? 

Anh hoi ngo ngan. Da la cha gia dan toe, ong cu khong the song nhu nhung nguoi binh thuong... Da no 

phan xoi thi phai thoi phan thit chit ? Anh la nguoi hpc hanh thong minh nhu the, sao cai dieu con con 

cung khong hieu noi ? Anh Sau va bao nhieu nguoi khac nua da titng hoi em nhu vay ? 

A.. .a.. .a... 



.a.. .a.. .a.. .a.. .a.. .a.. 



Tieng sam no bung trong dau ong. Khong chi mot hoi ma la lien hoi. Nhvtng chuoi sam ren vang nhu 
nhvtng hoi sam dinh menh no ngay tan the. Vu c6 cam giac rang hang nghin chuoi min day da dupe gai dat 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 168 



trong 6c nao ong, gia day, khi trai min dau tien bung no, chinh tieng no cua no kich thich trai min thii hai. Cii 
nhu the phan ling day chuyen tiep tuc. 

Trong con giong, nhung tia set bao gio cung bung len truoc khi tieng sam xuat hien. Phan ling ay xay ra 
doi voi ong, theo chieu ngugc lai. Nhung tieng sam no ra truoc, sau do moi toi nhung chum lua dien sang loa. 
Bau troi qua vang dugc roi chieu boi nhung Ian anh sang choi chang. Tat thay su vat hien len ro rang den timg 
net cat, nhu mii non hien len noi chan troi trong vat mua thu, nhu vuon tugc hien ra khi suong mu bi quet sach 
duoi cai nang choi chang thang sau. 

" Gio ta moi hieu thii 16-gic cua nguoi doi , da no phan xoi thi phai thoi phan thit. Da dugc phong thanh, 
da la cha gia dan tgc thi khong dugc quyen huong hanh phuc binh thuong. Vi the ma hg an cho ong cu c6 gai 
gia qua lua, nguoi da dugc keu ggi ga chong khap lugt, nhu the keu ggi cugc quyen gop lam tit thien, tu thanh 
doan den cac hgi doan khac ma khong ai chiu ruoc di cho. Co gai gia, ba muoi tam can, ba muoi tu tuoi. 

Tai sao hg khong nghi rang ong cu chinh la mot quan vuong ? Mot vi vua thoi xua c6 quyen dugc thoa 
man mgi nhu cau than xac, tham chi den miic tan bao va phi ly. Neu ong cu c6 mot nguoi vg tre, do cung chi la 
mot huong thu qua doi khiem nhuong ? 

Tai sao hg khong nghi rang neu ong cu dugc huong mot chut hanh phuc con con thi the chat Ian tam hon 
ong cu cang hoan hao va nhu the, c6 the dong gop nhieu hon cho dan tgc ? 

Tai sao hg c6 the tu cho minh quyen hanh ha mot each bien Ian con nguoi ma hg phai nup sau lung de 
tim dugc su trg giiip tinh than cung nhu su thu dac quyen luc ? 

" Da nophanxoi thi phai thoi phan thit...,, 

Chinh trong cai 16-gic nay bieu thi so thich dgc ac cua nhan loai. Mot so thich an chiia tinh do ki Ian thoi 
ghen tuong. „ 



Mot nghi van chgt den. Ong quay lai nhin vao mat ba : 

Gio anh da hieu mgi su. Ngay ay anh da tin mot each thanh thuc rang em cung xuong mii lam cong tac 
dich van trong luc anh vang mat tren chien khu. Gio anh biet rang em khong di dau het. Em da o lai de 
hoan tat vai tro c6 van, de don bang dugc c6 Minh Thu den ngoi nha san cua chu tich. Boi neu em 
khong chop thoi co de dat mgi nguoi vao the da roi, at thanh doan se cu c6 Thanh Tu sang ? 

Ba khong dap, nhung cai nhin cua ba thu nhan su that. 

Ong hoi tiep : 

Em da tap thoi noi doi tit bao gio ? 

Ba quay mat di. 

Ong hoi tiep : 

Tong ket lai, cugc doi em c6 bao nhieu Ian doi tra ? Bao nhieu Ian ke tit ngay em khon Ion ? Bao nhieu 
Ian ke tit ngay chiing ta thanh vg thanh chong ? 

Bay gio anh moi hieu rang anh chinh la mot thang ngu ngoc. Nhung chua het. Sau anh, con mot nguoi 
khac nita ciing tham ngu. Chi tham ngu moi c6 the dem long tin yeu va nguong mg mot ke nhan tam 
voi minh nhu vay. Ngay toi nay, anh se ggi dien cho ong cu, noi trang ra rang : Anh Ca oi, anh cho 
tuong anh la nguoi khon ngoan, chin chan. Anh khong biet rang anh chinh la mot thang ngu, dai dai 
ngu. 
Van ciii mat xuong, hai go ma trang xanh. 

Roi nhung gigt nuoc mat Ian lugt chay dai tren guong mat dep mot each tan heo cua ba. Nhitng nep nhan 
hien len sau duoi mat. Nhitng chuoi nep nhan ngan hon nhung dam hon xep hang quanh Ian moi xua kia hong 
tham nay tai nhgt duoi lop son mau man gia. 

Con ong, ong khep chat hai vat ao vi ro rang mot con xoc tinh than keo theo ca mot con dau the chat. 
Bong nhien, ca wng nguc Ian thugng vi cua ong dau quan titng con. Om bung, ong nho lai guong mat ba me , 
thoi ong wa phai long Van. Dao ay, cha ong c6 ve than nhien hon nhung me ong to ra nhon nhac that su. Ong 
thuong bat gap hai nguoi thi thao to nho. Nhung cugc tro chuyen ay tat ngam khi ong xuat hien. Roi vai thang 
sau, me ong moi lua loi thu thi : 

" Con oi, nguoi xua day : Lay vg ken tong, lay chong ken giong. Co To Van tuy dung nhan xinh dep, ve 
ngoai giong ong giao Luong nhumg chua biet dugc tam tinh se ra sao? Viec day do con cai trong nha phan Ion 
do nguoi lam me. Bac lam cha giong nhu cay cot Ion chi lo viec nang noc nha cho wng ma thoi. Nguoi nhu ba 
Tuyet Bong kho c6 the de ra mot c6 gai tit te. Khong chi minh me ma cac ba lang gieng ciing deu de y rang c6 
To Van khong giao du voi ai xinh dep. Co chi hg Hien Trang vita dep vita gioi giang he den gan la c6 ay to ve 
kho chiu lang di ngay. Co Hien Trang ke voi nguoi nha rang To Van tuyen bo chi choi voi ai vita xau xi vita 
ngu ngoc hon c6 ay, giong nhu chgn cai nen de lam cho minh dugc noi bat len. Con tre tuoi ma da ich ki nhu 
vay han la nguoi dgc bung.,. 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 169 



Luc ay, ong da tim mpi ly do de thuyet phuc gia dinh. Luc ay, ong dang si me. Tat ca nhung ke si me deu 
mil. Gia, ong hieu rang me ong hoan toan c6 ly. Rang vg ong da c6 tinh xiii bay mpi ngudi chpn c6 Minh Thu, 
va tim mpi each day bat c6 Thanh Tu cho bang dupe. Van hanh dpng theo ban nang vi ki : Co ay muon ton tao 
nhan sae minh bang hinh anh nhem nhuoe eua nhung nguoi dan ba ximg quanh. Dieu khon nan hon ea la 
nhung ke khac cung c6 cung mot so thich doe ac nhu vay : 

"Da no phan xoi thi phai thoi phan thit. Nguoi dan ba nay wa mo mat eho ta. Sau hon ba muoi nam 
chung song gio ta moi nhin ro ehan tuong con nguoi ma ta van coi la vp „ 

Tim ong cupn len nhung ngpn song lung. Ong cam thay dau va co the minh nhu dang tach lam doi, ca 
hai phan deu dap denh nhu hai con thuyen bi doi tren dinh song. Trong con chong chanh ay, khong hieu vi sao 
guong mat tuoi cuoi cua chu tich tro ve. Day la hinh anh trong dem lien hoan mung chien dich bien gioi, ong 
cu nang chen chuc timg mpi nguoi, va noi loi sau rot : 

- Xin chiic mung toan bp co quan, truoc het la nhung nguoi dan ong c6 vp dep. Theo tieu chuan ay chu 
Vu se phai uong can ba chen rupu day. 

" That cay dang. Chinh ong cu la nguoi dau tien phong virong cho nhan sac cua co ta. Ong cu khong 
ngo rang vi nhung loi khen hao phong ay ma ong cu bi hai. Nguoi ta day doa ong cu mot each ngam ngam va 
day muu tinh.,, 

Ghim giu mot con dau, ong ngang len nhin ba, cuoi : 
La lung thay so phan. Sao em khong lay Sau. Em chinh la ke tam dau y hpp nhat voi y ? Mai mia that. 
Vi sao em lai chpn anh ? 

Vi em yeu anh. Vi em chi yeu anh thoi. Neu khong mpi su da... 

Neu khong giuong chieu da san sang, va cac cupc lam tinh se day du tien nghi nhat xii so, du trong 
thoi binh hay thoi chien. Anh noi co dung khong ? 



Nhung su tro treu cua so phan la thuong thuong nhung ke co so thich dpc ac lai kho ket doi. Boi hp 
muon bao dam tinh dpc quyen. Boi hp muon bao dam sinh menh cho chinh hp. Voi ke dong muu, hp 
chi CO the ket hpp tam thoi, con noi hau truong, hp can chpn nhung ke hien lanh ngu ngoc cho an toan 
vi cupc song von lau dai va nhieu bien dpng. Do chinh la ly do khien em chpn anh, de ma yeu. Cung 
tuong tu nhu Sau, y khong chpn em ma chpn nguoi dan ba khac. 
Ba im lang. 
Va ong cham rai noi tiep, buong timg loi nhu muon nghe chinh nhung vpng am tieng noi cua minh : 

Hon ba muoi nam de hieu mot con nguoi. Qua la tro choi cay nghiet cua Tao hoa. So voi lich su, ba 
muoi nam chi la chop mat. Nhung doi voi coi nguoi, coi nhu da can mot kiep nhan sinh. 
Ba nhin vao mat ong, thay noi tuyet vpng tham tham trong doi mat ay... Doi mat nguoi dan ong cua ba, 
nguoi ba khong ngung yeu, khong ngung them muon, khong ngung uoc ao dupe so huu va ngu tri mot each 
tuyet doi. Thang nam khong lam thay doi nhung duong net thanh tao tren guong mat ong. Nhung lao lung 
chang ha guc dupe con nguoi nay ma cang ngay cang dem lai cho ong ve dep. Co the chinh ong chang de y den 
ve dep ay. Nhung ba, ba dpc dupe no mot each ro rang qua nhung ham muon khong ngung can cua chinh ba va 
qua anh mat nhung nguoi dan ba xung quanh. 
Anh khong con yeu em nua ? 
Ba cat tieng hoi, du biet no lac long. Noi lo sp truoc mot su tan vo hien nhien khien ba mat tri khon : 

Anh chang con yeu em nua ? 
Ba lap lai Ian nua, cao gipng hon, voi mot noi non nao dien cuong va mot con khac khoai bat kha che 
giau. 

Co ve nhu ong khong nghe thay nhung cau hoi cua ba...C6 ve nhu ong dang song o mot coi nao khac. Hoi 
lau, ong quay lai nhin ba mot each mo ho nhu nhin biic anh cu hay thu do vat nho nhoi moc thech ma nguoi ta 
loi tit trong ruong ra sau bao nhieu nam quen lang : 

Nay Van, co bao gio em tu van luong tam ? 

Anh muon noi gi ? 

Anh muon biet rang em co tu hoi em ve nhung gi em da lam la thien hay la ac ? Co bao gio em thay 

luong tam khong yen on ? Hoac em chang bao gio co khai niem ve mot thu gpi la luong tam ? 

Em khong biet. Em song nhu mpi nguoi. Nhvtng nguoi dan ba khac hanh dpng ra sao em hanh dpng 

nhu the. 

Doi tra. Nhvtng nguoi dan ba khac khong the ngoi trong phong cua Sau tro chuyen, bay muu tinh ke 

het gio np qua gio kia. Nhvtng nguoi dan ba khac khong biet mua chupc va dieu khien ba Hpi truong 

Hpi phu nvt bang nhvtng manh khoe vat. Nhvtng nguoi dan ba khac cung khong dupe ong cu phong 

danh " Hoa khoi chien khu „hay " My nu Ha thanh „. 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 170 



Em khong tra lai anh nua. Anh khong c6 quyen chat van em. Day chang phai nha giam Hoa L6. 

Ba cau c6, nhung hai canh mui do hoe va nhung con mic no da rinh rap san. Ba hieu rang ba thua cupc. 
Nguoi dan ong ngoi tnroc mat ba chang con diing trong vong phan dinh menh da dugc vach ra tit cupc hon 
nhan. Ong ay da buoc qua vong phan do. Buoc qua mot each nit khoat. Buoc qua vinh vien. Khong may may 
nuoi tiec. Cupc truy duoi cua ba la uong cong... Nhung long ham muon cua ba vi the lai tang len ngiin ngut. 
Giong loai soi rupt moi, ba khong bo do cupc san. Ba cat tieng ho, lay khan tay che mieng. Ba can phai tim mot 
phuong each nao day, hieu qua hon. Ngoai kia, nhung con thuyen van luot binh lang tren mat ho. Song lao xao. 
Gio lao xao. Noi day, gio khong the Ipt vao vi lumg tuong quay ra huong bac. L6 than van do rue truoc mat hp. 
Nhung ba van phai cat tieng ho. Con ho ba ran ra khong che dupe mat ong, cung chang khien ong dpng tam, it 
nhat la vao liic nay. 

Chang them quay lai nhin ba, ong cat tieng : 

Bay gio anh moi hieu vi sao bao nhieu nam chung ta Ian dan trong chuyen sinh con. Nguoi dan ba nhu 

em khong the lam me. Boi neu em c6 con gai nhu nhung nguoi dan ba khac, chinh em se ghen voi con 

em khi no toi xuan thi, giong nhu mu hoang hau di ghe trong chuyen c6 tich ghen tuong va truy duoi 

nang Bach Tuyet. Mau nguoi dan ba nhu em da c6 tu ngan xua. 

Anh khong can noi them nua. Du roi. 
Ba vac lai. Nhung ong khong ngimg loi. Ba chang con quyen luc doi voi ong. Ngpn bua yeu danh tieng 
cua ba da het quyen phep. Ba hoang mang ciii nhin nhung ngon tay nga ngpc cua minh deo lung lieng cac loai 
nhan, dang net con thanh tao nhung da da nhan moc timg dam va noi day vet doi moi. Trong liic do, ong tiep 
tuc tnit not con uat han : 

Co dieu, nhung nguoi dan ba nhu em lai thieu 6c thuc tien. Chang thii nhan sac nao ton tai mai voi 

thoi gian. Cai con lai lau ben nhat voi con nguoi, chinh la tinh yeu va tinh than dao due. 

Dao due ? 
Ba cat gipng cuoi khay, mat bong nhien bung bung nhu lita : 

Nguoi dao due nhat tren doi nay la me anh . Sao anh khong ngu voi ba ay di ? 

A.. .a.. .a... 

Ong ha hoc mom, mot cit chi v6 thiic. Ong khong dieu khien noi minh. Hinh nhu ong dinh cat tieng keu. 
Hinh nhu ong dinh noi dieu gi day. Nhung mot ngpn trieu den tham, cao lung lung nhu bite tuong thanh , dot 
nhien dung dung truoc mat ong, giong ngpn trieu bien Quang Ninh nam xua, dem bao Ion. Ngpn trieu hung 
han do bo chup xuong dau ong, nhan chim ong duoi mxc da... 






Khi Vu tinh day, ong nam trong benh vien Viet-X6. 

Ay la gio com trua nen benh nhan a tat ca cac giuong deu ngoi day cha nguoi nha lay xuat an ve. Chiec 
tii cua ong chat day nhung thii hoa qua, banh trai, tat thay deu bat dau heo lia boi chua ai dung den.Vu thay dau 
nang nhu da de. Ong c6 gang quay sang hai ben de cho cac co bap o c6 mem tro lai. Nhung dpng tac ay khien 
ong dau nhoi : 

" Ta gia roi... Con dau nay quat nga ta " 
Ong tham nghi nhumg van tiep tuc cit dpng mot each kien nhan. Nguoi benh nam doi dien nhin ong : 
Bac da tinh han roi chit ? Chuc mimg nhe. 
Cam on. . .Toi nam bat dpng may ngay roi ? . . . 

Ba ngay ruoi. A, phai... Bon ngay chan ca thay. Bac nhap phong trua thit bay tuan truoc. Hom nay la 
thit tu, muoi mot gio ruoi ngay thit tu. 
day cac bac dem timg gio ? 

Benh vien ciing tua nhu nha tu, mot ngay dai hon the ki. Bac chua titng nam dai han bao gio nen chua 
biet. 

Thu that. Di tham mpi nguoi, toi da titng. Nhung chinh toi, day la Ian thit nhat. 
Toi ciing nghe noi vay. 
Ong ta cat tieng cuoi : 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 171 



Cii a day vai tuan roi se ro. Tnrac nghe thien ha doa : a trong ay mot ngay dai hon the ki, chang tin. 
Vao den day la chan ly sang to ngay. 
- Rathe... 
Ong cung bat cuoi. Ngay cai cudi cung khien cac co mat wa dau vua co ciing. Nhung dau sao, ong cung 
da tinh. Co the ong chua the bi huy hoai trong giay phut. Day la phan thuong bu tra cho mot cuoc song thanh 
sach, dieu dp va nhung bai tap khi cong thuong xuyen. Ong dua hai ban tay lanh cung len xoa vao nhau, cho 
cho chiing am nong roi bat dau dua len xoa co : 

" Ta khong the chiu thua truoc khi chong cu lai. Tuoi gia, ta chap nhan nguoi nhung voi tinh than chu 
dong. Ta khong the la day to cua nguoi." . 

Bac SI phu trach buoc vao phong. Mot nguoi dan ong trac tii tuan, tram tinh va met moi. Anh ta buoc toi 
gan giuong ong, mim cuoi : 
Chiic mung bac. 
Chiic mung anh. 
Ong vui ve doi dap : 

Toi song dugc la nho anh nen phai chiic mung anh. Nhu the chinh xac hon. 

Khong han the. Bac co mot the chat vung trai nen binh phuc nhanh. Neu la nguoi khac at ... 

Neu la nguoi khac at bo mang ? 

Toi khong dinh noi the. Nhung neu la nguoi khac rat de co nhung ton that lau dai. 

Vi nhu diit mach mau nao, bien chung te liet toan than hay bo phan, it nhat cung nghoeo co, meo mom, 

v...v...Dung khong ? 

Bac thupc cac hoi chiing nhu nguoi trong nghe . 

Toi CO doc sach y. Khong nhieu nhung cung tam dii nhung kien thiic so gian. Toi mo dugc mat la biet 

minh gap may. Nhu cac cu day : gap thay gap thuoc. Noi them loi nua nguoi ta de cho la khach sao 

nhung dau sao toi van phai noi : Cam on anh. Cam on anh v6 cung. 

Khong CO gi. Do la phan su ciia chiing toi. 

Bac SI CO ve hoi boi roi. Anh ta voi chao ong roi buoc ra khoi phong. Lat sau, mot co y ta di den : 

Hom nay bac uong sua. Ngay mai cung vay. Tu thii sau tro di che dp an uong se thay doi tuy theo tinh 

hinh siic khoe. Bac si noi rang co the bac muon an chao ngay trong ngay hom nay nhung nhu the bat 

loi. 

Cam on. Toi se chap hanh menh lenh. Cac anh cac chi khong phai ban khoan. 

Gio toi pha sua cho bac nhe ? 

Khong can. Toi chua thay doi. Lat nua, toi se tu phuc vu minh. 

Co y ta buoc di. Ong tiep tuc xoa va lac co. Mot nguyen tac ong da thuc hanh tu thud trai tre va chua bao 
gio vi pham : Khong doi thi khong an. Va chang, nhung ngay ong me man, nguoi ta da lien tuc tiep cac chat 
nuoc khoang, dudng va dam nen ong khong co cam giac thieu hut. Chi mot su te ciing ngu tri toan than. Dieu 
ay khien ong kho chiu. Ong bat dau cupc chien dau. Nhung dau y chi ciia ong manh me, co the ong chua the 
kham noi cupc dp siic qua som. Chi hai muoi phiit sau, tay ong da ra roi va ong chim vao giac ngii moi. Lan 
nay, ong ngii mot mach toi chin gio toi moi thiic day, thay con doi dang bao da day. Ong ngoi len, tuy co mot 
thoang lao dao nhung sau day mpi cii dpng tro lai chinh xac va chac chan. Ong diing day, pha sua uong, vua 
uong vua lang nghe co the hoi dan, nghe hoi am lan toa tu long nguc cho den chan tay, nghe mau luan 
chuyen trong huyet mach, mot cam thiic moi me ong chua tung biet bao gio : su hoi sinh ! 



Toi la lang gieng cua bac. Bac co nho ra toi khong ? 
Co tieng ai do cat len ben tai ong. Ong quay lai, thay mot nguoi dan ong an ban chai chuot, diing tua 
lung vao tudng, nhin ong voi doi mat am ap, tuoi cudi. 
Hinh nhu... 
Ong dap vdi ve boi roi, co luc tim trong tri nhd cai ve ddm dang kia, cai mot ciia nhung nam bon muoi, 
dau don song va co ao so-mi sang mau ben trong be ra che chiec ao khoac ngoai mau dac biet sam : 
Thii thuc, \Tia quen wa nhd.. .Tuoi gia ma ... 
Ong dap, mot lan nua co luc tim trong di vang hinh anh ngudi dan ong phuong phi, tdc chai kieu Yve 
Montand, doi mat chay ngang, song miii deu va mot cai mieng do hong, moi cong cong, chac chan la loai dan 
ong lam dieu, bem mep. 

Toi la Tran Phii, nhung khong phai Tran Phii tong bi thu dang hoi tien khdi nghia ma la ngudi khoeo 
chan sang vong ciia bac nam bon muoi bay, trong cupc chinh huan tai ban Nam Mai. Bac da nhd ra 
chua ? 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 172 



A... a ....gia thi toi da nha ra. Bai anh tit ximg la lang gieng, toi cii luc tim mai danh sach nguai quen 

trong cai pho huyen xua, nai chon rau cat ron. 

Nam sat nhau suot hai thang nhu the, vong sat vong, chan cp vao chan, con hon la lang gieng chii. 

May ma toi Ian bac deu khong phai ngudi dong tinh, neu khong at xay ra chuyen. 

Dung the that. 
Ong xac nhan va bat cuoi. 
Anh chang Tran Phii hoi : 

Bac con met lam khong ? 

Do roi. 

Ngoi cho thang lung roi c6 gang xuong giuong di lai vai buoc. Sau may buoc dau tien, bac se muon di 

mot vong quanh hanh lang va toe dp cii the ma thang tien. Day la each tot nhat de giup mau luu thong. 

Bac se hoi sue rat nhanh, toi tin nhu vay. 

Cam on. Toi cung hy vpng dupe nhu the. 
Ong dap va dua mat to mo ngam nhin anh ta : 

- Con anh, bi quyet nao khien thoi gian khong cham vao anh dupe ?... Tu day den day da hon hai muoi 
nam, sau giay phut bo ngo, toi thay anh gan nhu van giu dupe phong dp cu. 

Toi thay doi kha nhieu. Hon hai muoi nam dau phai la choc lat. Anh khong nhin thay cai bung toi sao ? 
Noi toi day anh ta vach ao Blu-dong len cho ong xem. Ong thay bung anh ta rat doi binh thuong. Rat doi 
binh thuong ngay ca voi mot ngudi dan ong tuoi bon muoi. Ong bao : 

Toi khong thay gi. Nhieu lam la vong bung tam muoi. So voi mpi ngudi, no van la con so ly tudng. 

0, khong ....Toi khong the chap nhan dupe. Bac nhd ngay xua toi noi danh khap chien khu la " Tran 

Phii CO ech" , vong bung sau muoi chan, khong hon mot ly. Bung toi con nho va san hon ca bung my 

nu. 

Anh dien sao? Hon hai muoi nam roi con gi ? 

Van de la chung ta kem nen moi de minh tan phe theo thdi gian. Toi biet c6 ong cu ngoai tam muoi da 

van khong nhan, vong bung van sau muoi tam, khong suy suyen. 

Tam muoi ma da khong nhan ? Anh cudng dieu. Xin loi, toi khong tin noi. 

Anh phai tin. Roi anh se phai tin. Toi ly giai cho ngay day : Cac my nhan van giu nhan sac bang each 

xoa mat. Mat-xa la bien phap giu nhan sac Ian sue khoe c6 truyen. Ba-Tu, ngudi ta ban hang tram 

loai dau thom khac nhau cho cac phdng tam phuc w khach, duong nhien khach chi cd the la vuong 

ton, vpng tpc hoac cac thuong nhan giau cd. The nhung chinh mat-xa cung khong the chdng dupe su 

nhan da bdi khi thao tac, ngudi ta phai keo da qua lai theo chieu ngang, nghia la buoc thd da gian nd. 

Khi da gian nd, at nd phai bien hinh. Vi the, bien phap mat-xa tuy khien cho mau luu thong, da tuoi 

khoe hong hao nhung van tiep tuc lam hinh thanh cac nep nhan. De chdng lai nhupc diem nay, ngudi 

ta phai tim den mot phuong phap mdi. 

Ly thuyet cua anh xem ra chung hap dan. Toi bat dau td md rdi day. 
Ong wa ndi vTta cudi, mot nu cudi vua cdi md vTta day tinh than canh giac. Tran Phii cving cudi : 

Anh chua tin dau. Nhung anh tin hay khong tin doi vdi toi cung vay. Toi chang phai thang Son Dong 

mai vd ban thudc e giua chp de moi trong tiii anh may ddng tien ?Tdi chi hanh ddng theo dung phuong 

cham :Thay dieu gi tot dep ma chang ndi cho mpi ngudi cung hay chinh la ke bien thu, cung nhu thay 

cai ho giua dudng khong keu to cho thien ha biet la ke cd da tam. 

O....Dung dao to biia Idn nhu vay... Nao, anh hay ndi ve bien phap cua ong lao tam muoi ma da chua 

he nhan kia. 

Ong lao ay chinh la trudng mdn phai Nhat nam. Nha ong cu d sat gd Ddng Da. Neu anh mudn, hdm 

nao toi se dan den tham, tien the xem dam de tii cua cu bieu dien. Toi tin la anh se me mdn vd nay tap 

lu. Cdn ve phep giu da cho khdi nhan, bien phap cua ong cu vd cung don gian : Tat ! 

- ^ Tat ?... 

Ong gan nhu khong tin vao tai minh nua: 

- Anh noi gi ? Tat ? 

- Tat ! 

Tran Phii khang dinh mot each lanh lung : 

Tat...Nghia la tat. Ngudi ta chang the tim ra tit nao khac de dien ta cai ddng tac : Tat... 
Tat ? Toi khong hieu ? 

Tat, nhung khong phai tat quan thu, tat nay dom ddm mat, tat sac mau mvii mau mom, tat sai quai ham 
roi rang cua. Khong phai tat de cho ngudi bi tat phai chiu thuong ton hoac toi mang. Cung la tat, 
nhung ddng tac vua du cho mau huyet tuan hoan, chdng lai su lao hoa, nhung van giu dupe nguyen 
hinh dang cu cua Ian da. Day, toi lam mau cho anh xem. 
Dut Idi, anh ta gio hai ban tay cung mot luc tat len mat, trudc het la hai ham rdi nhung cai tat nhip nhang 
Ian dan dan len hai gd ma, hai thai duong va sau rot hai ban tay cung hdi tu tren tran : 
Bop, bop, bop, bop, bop.... 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 173 



Ong khong the ngan anh ta lai, vua sung sot vua boi roi tnrac cuoc thi pham day hao hiing kia, mot lat 
sau ong mai ha gipng thi tham : 

Thoi, thoi. Toi hieu roi. Chung ta khong nen lam anh huong toi nhvtng ngudi xung quanh. 
Anh ta lap tiic ha gipng thi tham theo: 

Bac de y lam quai gi may cai xac chet di dpng ay ? Muon song cho \-ui ve, coi nhu ho khong ton tai 

truoc mat minh. 
Ong kinh hoang vi loi noi ngang ngupc cua anh ta nen vpi vang dung len, du dpng tac ay khien ong hoi 
choang vang : 

Chung ta ra hanh lang. Toi thu xem sao. 
Ong vpi noi. 

Tot, de toi diu bac di. 
Tran Phu dap doan dua tay 6m vong lung ong. Tay anh ta am nong, ran chac, bao hieu mot co the con 
vung vang. Ong thay de chiu khi di ben canh con ngudi nay, mot cam giac an toan va am ap. Hp di dpc hanh 
lang. Cung voi nhung buoc chan, tri nho cua ong dan le loi anh hoi quang cua nhung dem rung hon hai muoi 
nam truoc. Ngay ay, anh chang si quan Tran Phu loeo khoeo, tuy da noi danh la bac chi huy day trien vpng 
nhung suot ngay chi ham lam dang khoe "eo ech" truoc dam linh. He anh ta ngoi dau la linh xiim den xiim do a 
day, ha hoc mom nghe anh ta noi chuyen. Chang ai biet chinh xac nhung cau chuyen ay nhung chac chan do la 
thu chuyen teu tao, boi sau mot hoi yen lang lai thay ca dam ni len cudi, cudi bo Ian bo toai, cudi nhu mac 
chiing dpng kinh tap the, cudi nhu lu dien. Cap tren, tuy v6 cung tin nhiem anh ta ve kinh nghiem tran mac 
song cung day ho nghi vi tinh each ki quai cua ga trai Ha thanh. 

Hoi ay, ban ngay hp phai tham du cac cupc chinh huan. Ban dem, len vong roi nhung Tran Phu van 
khong chiu ngu, thd chan sang khoeo chan ong khien ong bupc phai chui dau khdi man de nghe anh ta thi tham 
du loai chuyen tieu lam roi ca hai lay tay bum mieng lai cudi rinh rich... Ngay ay, hp la nhung chang trai...Gid, 
tuoi xuan chi cdn la hoai niem ...Han Tran Phu cung dang nghi ngpi dieu gi do nen cai mieng muon ddi tep 
nhay cua anh ta cung ngung boat dpng. Cii the, hp im lang di may vdng quanh hanh lang roi ngoi xuong chiec 
ghe dai : 

Bac da met chua ? 

Luc dau, hoi choang vang. Nhung sau khi di het vdng dau lai thay binh thudng. 

Nhu the la tot. Co the bac se binh phuc mot each hoan hao. 

Ai bao anh the ? 

Bac SI. 

Bac SI trudng phdng ? Ngudi buoi sang vua gap toi ? 

Dich xac. Bac da gap may. Do la ngudi c6 tay nghe cao nhat vien. Chinh anh ta ra chi dinh keo dai 

thdi gian hon me cua bac mot each nhan tao. Nhu the, tranh dupe kha nang chiu dung cac di chiing 

dong thdi CO the cung hoi phuc nhanh hon. Toi theo roi nhip thd ciia bac khi chiing ta di , va toi chiu 

anh chang nay la lao luyen. 

Toi thay anh cung lao luyen khong kem....Anh c6 hpc y hay sao ?... 

Khong. Nhung toi dpc. Toi la giam doc nha xuat ban van hoa thong tin. Vi the, toi bupc phai dpc. Va 

chang, khi ta tien den tuoi gia, sdm hay muon, muon hay khong benh tat cung se keo den. Tot nhat la 

phai hieu chiing trudc khi lu khach khong mdi nay dot nhap vao nha. 

Anh chuyen nganh tu hoi nao vay ? 

Tap lu. Ngay sau ngay giai phong thii do. 

Nhung... 
Ong dinh hoi roi bat chpt ngung lai. Thdi quen biet ong , Tran Phii da la tieu doan trudng 507, tieu doan 
quan khu thii do. Anh ta dupe danh gia la mot trong nhung si quan noi trpi nhat, vi von kien thiic, 6c sang tao 
va kha nang linh cam khac thudng. Vdi dang dieu manh de ciia ga trai Ha thanh va cap mdi do nhu son, vua 
bem mep vua da tinh, anh ta khien biet bao c6 nang chet me chet met da danh, nhung cung thupc loai chi huy 
dupe tin nhiem, c6 the bao linh nhay vao liia ma khong so phan ling. Tai sao anh ta lai gia tu quan dpi mot 
each uong phi khi su nghiep day hiia hen ? Vu tu hoi. Nhung roi, ong tu biet rang c6 nhung su that nam ben 
ngoai thii 16-gic thong thudng. Va thii 16-gic thong thudng ma so dong chap nhan lai dung chiia nhung phi ly 
khi ta nhin tu hudng khac. 

Co le, cung phai tra gia kha dat ong mdi hieu dieu nay. 

Dudng nhu doan dupe nhung y nghi tham kin ciia ong, Tran Phii ngoac mom ra cudi : 

Bac nudi tiec cho su nghiep quan su ciia toi, diing khong ? Vi rang dam linh dudi quyen toi gid nay da 
nhat loat deo Ion tudng ? Trong khi toi chi la anh can su van hoa quen, chang thii bp trudng da danh, 
cung chang leo len noi chiic cuc,vu ? Nhung day chinh la tu do ciia toi, su lua chpn ciia toi. Khi dat 
nude lam nguy, vi phan su ciia cdng dan toi danh cam kiem. Nhung tran mac da xong, toi tra lai cho 
ngudi khac giu, su nghiep ciia v6 quan chang phai thii toi ham. Giua mu mang can dai va su thanh 
nhan, toi chon ve sau. 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 174 



Tnrac day, c6 the toi con ban khoan, nhung gia toi hieu la anh c6 ly. 

Cam on, cai ly ciia toi c6 the la su phi ly doi voi ke khac. Cung vi nhu nhung loi le ciia toi c6 the lam 
chuong tai ke khac, dam ngudi cung phong voi anh chang han. Nhung cupc doi chang qua dai de khien 
ta phai chieu long tat thay chiing sinh.Ta cii lam dieu ta muon mien do chang phai nhung hanh vi phi 
dao due hay phi nhan. Nao, toi thap tung anh ve phong. Gio anh uong them coc sua nua roi di ngu. Toi 
cam doan rang ngay mai anh se an dugc chao thit. 

Ho ve phong. Ong ngoan ngoan uong day mot coc sua nong truoc khi di ngu. Va qua that, giac ngu ciia 
ong vien man. Sang hom sau, khi ong tinh day da thay Tran Phu dang dau hot voi bac si truong phong ngoai 
hanh lang. Ca hai deu c6 ve hao hung. Han ong thay thuoc vTta kinh ngac vTta thu vi vi gap dugc mot con benh 
thuoc long nhu chao chay moi ngon nghe ciia minh. Thay ong tinh giac, ho quay lai: 

Xin chiic buoi sang tot lanh. 
Tran Phu len tieng truoc. Bac si mim cudi tiep theo : 

Hom nay bac se an chao thit. Xin chiic mung vi bac chuyen giai doan dinh duong nhanh gap bpi 

nhung ngudi binh thuong. 
Ong cung cudi, dap : 

Han la anh ban tot bung cua toi da de nghi thay thuoc cho toi dugc leo thang ? 

Khong. Chang ai c6 quyen de nghi. Chi dinh chuyen mon bao gid cung doc doan. No chi tuan theo 

nhung nguyen tac nghe nghiep thoi. 
Bac SI tra Idi doan gio tay chao ong roi voi va ra di vi ngudi ta dang ggi anh ta don dap tit phia cuoi hanh 
lang. Tran Phu vao phdng, truoc nhung anh mat hoac gudm gudm hoac ghe lanh cua dam ngudi xung quanh. 
Nhung anh ta to ve phot Id. Budc tdi dau giudng Vu, anh ta luc soat dong cam, chuoi va cac loai banh keo chat 
chong tren chiec tii nhd : 

Bac khong nen dung nhung thu nay...De toi dem phan phat cho may phdng xung quanh. Tuy ggi la 

vien Viet-X6, chuyen danh cho can bg cao cap song cung 6i ngudi chang du tien mua hoa qua. Cdn 

nhung gdi banh nay nua, dem lam tit thien dugc roi; tuoi bac khong nen an loai banh keo "quoc 

doanh". Toi cd the san se cho bac phan banh cua toi. 
Ndi xong, khong chd ong dap Idi anh ta quay qua budc khdi phdng roi lat sau trd lai vdi chiec Ian nhom. 
Bd tat thay dam hoa qua, banh trai vao Ian, anh ta mang di khong ndi them nita Idi. Ong cung khong dam ndi 
gi, lang lang pha sua uong, tham ngugng ngiing vi anh mat theo roi cua dam ngudi xung quanh. Nhung cam 
giac ddi da trd lai vdi tdc do ngua phi nude dai khien ong binh tam. Vita uong sua, ong wa nhin nhitng vdm 
cay dung dua ngoai trdi, tudng nhu minh dang d mot mien dat la, noi ong chua titng dat chan tdi va do do, no 
cat rdi vdi the gidi ong titng song, nd la su gian doan vinh vien vdi nhitng ngay sau lung ong, nd la luc dia mdi 
vita dugc md ra cimg mot Ian vdi cugc trd ve tit coi chet. 

Sau bita com trua, Tran Phu quay trd lai, vdi mot Ian day hoa qua mdi. Anh ta xep chiing mot each thit tu 
len chiec tii dau giudng : 

Anh bat dau an chao man cd nghia la anh cd the dung tat thay nhitng thit hoa qua nay, chang can kieng 

cit. Cdn day la banh Pho-lang va Ma-do-len, chinh tay cd em gai tdi lam. Anh cd the an kem khi uong 

sita hoac tra ndng. 

Cam on. Nhung tdi that khd nghi khi anh qua ton kem. 

khong. Khong qua ton kem nhu anh tudng. Tat ca do em gai tdi chuan bi. Tdi von dugc chieu tit 

nhd, dii gia dinh kha ddng. Thdi, anh nghi trua di, mai se gap lai. 

De tdi dua chan anh, tien the van ddng cho sang khoai. 

- Nhat tri. 

Khi hg da ra cau thang, ong ghe tai anh ta ndi nhd : 

Nhitng ngudi quanh giudng toi deu nhin anh vdi con mat la lung. Vi sao vay ? 

- Vi sao ? 

Tran Phu hdi lai vdi gigng ngac nhien : 

Anh khong hieu dugc dieu don gian ay hay sao ? 

Thu thuc. Tdi khong hieu. Tdi ciing khong the gia vd lam ra hieu khi Idng tdi cdn day thac mac. Xin 

anh thit Idi. 

Tran Phu quay sang nhin ong cham chii, dudng nhu bdi rdi, dudng nhu cam ddng. Doan anh ta ha gigng : 
Neu ngudi khac dat cau hdi nay tdi se cho rang anh ta ddng kich " con nai gia ngo ngac" Nhung vdi 
anh, tdi tin day la cau hdi thuc tinh. Cd the vi su tho ngay nay tao nen pham chat cua anh, va cd the vi 
the ma chiing tdi yeu anh, coi anh la ngudi anh himg cudi ciing ciia thdi dai... 

- 6... 

Gid, lai den lugt chinh ong bdi rdi. Ong khong quen nghe ngudi ta bay td tinh cam true tiep nhu the bao 
gid. Tran Phu tiep tuc cham chii nhin ong nhu nhin mot bite tranh trong phdng trien lam, rdi anh ta cat tieng: 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 175 



Anh khong biet rang xa hoi ciia chung ta la xa hoi phan cap mot each quyet liet va da man cho du no 
van thuong xuyen dugc quang cao la binh dang, tit do va dan chu.? Ngay a day, ngudi ta cung van 
phan hang, va nhom ngo nhau theo tieu chuan cap bac. Dam ngudi cung phong voi anh deu la chuyen 
vien bac tam, bac chin, nghia la bac tot voi trong hang ngach chuyen vien. Trong khi do, toi chi la can 
su sau, vua du ngot nghet nhan so vao day dieu tri. Boi vay ma ho coi thuong toi. Nhung trong khi ho 
venh vao vi cap bac thi ve mat nhan dang ho chi la mot dam xac chet biet di. Anh da de y each ho khua 
thia khoang bat chao hay ho xeu timg hat com bo vao mom hay chua ? 
Chua. Thii thue toi chua dam nhin thang hoac tro chuyen lau voi ho vi ngai. 

Vi su CO mat cua toi. Va vi ho nhin toi voi con mat ac cam nen anh cung tu thay ho khong the c6 thien 
cam voi anh? 
Ong mim cudi thay cho loi thii nhan. Tiic khac Tran Phu cung cudi pha len : 

- Toi biet ngay ma. Tinh anh von ca ne. Ban chat anh nho nha thanh lich hon toi, cho du toi goc trai Ha 
thanh con anh la dan tinh Bac. Nhung trong toi luon c6 mot ke bat can, mot thang khieu khich. Doi voi hang 
ngudi do doi nhu vay, toi xem nhu dam nom bang giay boi. Toi dim thoi hgm hinh cua ho chet sac trong vung 
bun ghen tuong. Anh xem day... 

Tran Vvi ven ong tay ao de cho ong nhin thay canh tay anh ta con noi vong bap thit, da do au phu day long 

Ho hon toi bao nhieu cap bac nhung cang chan ho khong nhinh hon canh tay toi. Cung mot nam sinh 

nhung hai ham rang ho la cua gia trong khi toi moi rung mot chiec rang so tam. Buoi sang, toi xoi veo 

bat pha voi hai cai dui ga trong khi ho khua thia trong bat chao loang ngoet. Buoi trua toi chen hai bat 

com day voi ca nha kho trong khi ho nhai mai khong het xuat com thit bo xao dai nhoach cua benh 

vien. Do, chinh la ly do ma ho nhin toi voi nhung cap mat ghen tiic neu khong muon noi thang la cam 

thu. Con ngudi luon luon nhu vay, muon kiep nhu vay, cho du ho da dung sat cua mo. Anh chang can 

phai ban tam. Thoi, anh ve phdng nghi trua di. Mai toi se den. 

Tran Phu gio tay chao ong roi xuong cau thang. Dung la anh ta moi chi du quyen nhan so vao vien nay, 

nen phai d khu nha cudi cung, noi danh cho nhung benh nhan xoang nhat, khong dugc quyen uu dai ve thudc 

men cving nhu che do phuc vu. Nhung nhung bat Igi ve dia vi xa hgi lai khoi ggi cho con ngudi nay tinh \'ui ve 

bat tan va su ha he ma anh ta tim dugc trong trd choi khieu khich. Tinh than lac quan la \ii khi dich thuc cua 

anh ta. Ong nghe tieng got giay cua Phu nen tren cau thang mot each nhe nhom, va cung nhip chan budc, tieng 

hat anh ta khe khe vgng len: 

" Rdi song se xoa di tat thay tren bd cat 
Dau chan xua cua cac liia doi va nhung cap tinh nhan..." 

Bai hat cua nhung nam bon muoi. Nhung chang sinh vien mo mgng va nhung cd nang thudt tha ao trang. 
A! Tudi tre cua dng. Bdng ma cua nd theo ve cung bai ca cu. Nhung dng lap tiic xua dudi chung bdi mdt ndi sg 
hai bdp nghet con tim : 

" Khdng!...Khdng!...Khdng!..." 

Ong vdi va trd lai phdng, len giudng nam hdng kiem giac ngu nua nhung giac ngu khdng tdi. Sau cung, 
dng danh tung chan ngdi day. Ngudi benh nam ddi dien vdi dng md mat ra : 
Bac chiu thua, khdng ngu dugc ? 
Vang. 

Tdi cving vay. Khdng ai thang dugc tudi gia. 
Vang. 

Anh chang banh trai ban cua bac tdi nay cd den choi khdng ?... 
Khdng. Anh ay hen ngay mai. 
Anh ta khdng nhd tdi nhung tdi biet anh ta rat rd. 
That vay sao ? 

Trudc day tdi timg la ddng cap khi anh ta cam quan 507. 
Rdi bao lau sau bac mdi chuyen nganh ? 

Tdi khdng chuyen nhanh. Tdi van phuc vti trong quan ngu cho tdi tan gid. 
0... Vay sao? 

Bac mudn hdi vi sao tdi lai lac vao day ma chang dieu tri d vien 108, dung khdng ? Bdi tdi d day cung 
gidng nhu con ngua lac sang chudng de vay ? 
Ong ta nham mat lai. Ddi mdi khd tham xi vTta co VTta gian trong mdt nu cudi nhan nhd va chua chat : 
Bdi giam ddc vien ay la ke thu sinh tit cua tdi. Tdi khdng the dem than vao day de nd thit tdi nhu thit 
mdt con ga. 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 176 



Vu lang thinh, khong biet noi gi han. Nu cuai nhan nho van dong tren moi nguai benh, khien mat ong ta 
giong chiec mat na bang sap. 

Hai tha ong ta dap don va c6 nhung tieng kho khe rat manh kem theo. Thi thoang, nhung tieng kho khe 
ay ket thanh chuoi nhat loat tnit ra nhu gio rit, mot thii am thanh ma quai. 

" Tat thay deu dan toi cai ket thiic. Moi nga duong deu dan toi mot noi cuoi cung. Miung ngay trong 
hanh trinh tien ve coi chet, con ngudi cung van song voi nhung an oan cua ho, nhung giang troi khong the nao 
thao coi." 

Ong nghi, khi nhin con ngudi toi nghiep kia. 

Roi ong ron ren dung day, di ra ngoai. Chinh liic ay, ngudi benh lai cat tieng du doi mat van nham nghien. 
Sau mot hoi kho khe, gipng anh ta xiu xuong nhu banh mi gap nuoc : 

Bac noi voi Tran Phu rang anh ta chinh la ke khon ngoan va may man. Anh ta biet song dung cuoc 

song cua anh ta. 

Vang, toi se noi. 

Cho ke gi ve t6i...Cu bao rang mot si quan dong cap nhan nhu vay. 

Vang. 

Rang toi chiic anh ta cang ve gia cang vui ve. 

Vang. 

Toi ...cung chiic bac dugc nhu vay... 

Cam on.Toi khong may man c6 dugc cuoc song v6 tu nhu anh ban kia. 

Toi biet. ... Toi biet. . .bac la ai . . . . 
Ong ta ngung lai de thd vi mot chuoi tieng kho khe lai don den va cai khi cu ma quai trong long nguc ong 
ta rit len timg hoi. Lat sau, ong ta noi tiep: 

Nhung du sao....t6i cung van chiic bac. ..dugc hanh phiic. 
Mot nu cudi nhan nho va chua chat lai xuat hien tren doi moi den tim ciia ong ta khien Vii ai ngai. Ong 
hoi : 

Bac CO can toi di ggi bac sy true phong khong ? 

Cam on. Toi biet benh ciia toi. Bac cii ra ngoai ma dao choi cho thanh than. Di di. 

Ong khong biet lam gi hon la di ra hanh lang mot each vgi va. Mot each vgi va, ong xuong cau thang roi 
ra giua san benh vien, diing nhu biic tugng, mat dan vao nhung bong cay nhu tim noi tni an cho tam hon dang 
run ray ciia minh. Noi sg dang don duoi ong: 

" 0, may ngay truoc, khong hieu bg dang ta c6 tham hai nhu hg hay khong ? Oi, neu ta ciing c6 guong mat 
vang xam nhu sap ong ban, neu mieng ta cung ha hoc ra nhu mom ca ngao chet tren met hang ca, neu hai ben 
mep ta cung chay dai dot nhu nhung ke nam cung phong ? Chao 6i, kinh khiing thay cho kiep ngudi ! " 

Y nghi ay khien ong rung minh lien tuc. Nhung con rung minh lam sdn gai 6c, that giong con rung minh 
khi nhiem lanh hoac khi nghe chuyen ma quai : 

" Ta can mot cuoc song lanh manh va huu ich. Neu mai day, khi y trdi khong thuan, ta se tim den cai 
chet mot each thanh than. Nhu the, la cuoc giai phong toi uu. " 

Trudc mat ong, hang cay diing la da trong nang. Thuan la c6 thu. Nhung cay sau gia, nhung cay xa cit va 
nhung cay bang lang hoa tim. Chiing mgc chen chiic nhau, chang ra hang loi nhung tao thanh hdn dao giua 
khoanh san menh mong. Han la khoi diep luc phi nhieu nay timg citu van nhieu ngudi benh trong nhung con 
khiing hoang tam ly, nhu no citu van ong vao chinh luc nay. 

Vii ngoi xuong ghe, nham mat lai de nghe tieng la xac xao va tieng chim chanh choe nhau. Bat chgt, mot 
vat gi do udt nhao roi toet vao mat ong, ngay chinh miii. Ong md choang mat ra va hieu rang mot con chim hon 
xugc nao do vita ia dung mat minh. Ong luc tui, tim khan lau bai citt chim. Luc ong dang cam ciii luc soat, 
mot ban tay da chia ra trudc mat ong, vdi mot chiec khan tay : 

Anh hen day. Chim ia dung dau dung c6 la c6 Igc. Chang Igc to nhu tien tep vang khoi thi cung Igc 
nho nhu gdi banh, hdn xoi. 
Khong ngang dau len, ong vgi tum ngay lay chiec khan, vgi va lau mat : 
Anh tim d dau ra thit ly thuyet ay ? 
Thit ly thuyet ay cd lau roi, dai huynh a. 
Mot gigng la hoac cat len khien Vu vgi va ngang dau : Tran Phu khong den mot minh ma vdi mot ngudi 
dan ong khac. Chinh vi khach nay vita cat Idi doi dap ong : 

Dai huynh khong biet tit xua dan chiing da tin rang nam me thay phan la cd Igc ? 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 177 



Cung doi Ian toi nghe nhung khong de y. 
Vu dap. 
Nguai dan ong kia ngoac mieng cuai, mieng anh ta rpng menh mong, keo den tan hai mang tai khoe ra 
hai ham rang vang khe khoi thuoc, doi mat hap hay sau cap kinh can day. Guang mat den dui, chang c6 mot 
duang net kha di vay ma van toat ra mot ve hap dan, mot thii hap dan kho cat nghia. Anh ta tiep tuc dien 
giang y kien cua minh : 

Boi chiing ta la dan trong xii trong liia nuoc, nen buoc phai hieu ham y bieu tugng cua nhung giac mo 
phan. 
Ong cuoi. Luc ay, Tran Phu moi gioi thieu : 

Day la anh Tran Vu, ngudi anh hung cua thai dai...C6n day la ban toi, nha van Le Phuong. Chung toi 
cung bo nha di theo each mang nam bon muoi lam, luc ay wa tron hai muoi tuoi. 
Ho bat tay nhau roi Tran Phu de nghi di den cang-tin benh vien, noi kha di c6 du ban ghe ngoi va c6 thii 
de giai khat. Ba nguoi di het khoanh san la den cang-tin, mot gian nha rpng thenh thang, vai chuc day ban ghe 
xep hang cho khach nhung thuc khach lua thua chi dam bay nguoi, nguoi nao cung c6 ve dam chieu, ho hung. 
Ho chpn chiec ban it bui nhat, phong chung nhu the, vi no dupe ke gan quay ban hang, cung sat khuon cua so. 
Khuon cua nay mo ra manh viron phia sau vien, tuy nho nhung cving xanh ron bong cay me, cay dau da Ian cay 
hoa sua. Quay ban hang vang tanh. Tran Phu dung giua khuon cua, cat tieng : 
Nay ! ... Cac em ban hang oi . 
Chang thay ai dap. Anh ta lai cao gipng ho : 

Nay, cac nang cang-tin oi. 
Cung chang ai tra loi. Anh ta phai gan nhu het len : 
- Nay, cang-tin benh vien dau roi ? Ai ? Ai ban hang a day ? 
Luc do, mot ong khach dang ngoi an banh ran khuyen : 

Bac phai ra giua san ma gpi....May con ban hang dang du don trong phong bao ve kia kia ... 
Cam on. 
Phu dap, doan anh ta rao buoc qua san, den chinh giua cua phong bao ve ma hoi : 
Ai ban cang-tin o day ? Chung toi cho mia tieng roi. 
Day ! Chung em day ... 
Hai ba c6 tranh nhau dap roi ca dam chay nhao ve phia cang-tin, vTta chay vua cuoi rinh rich. Tran Phu 
quay lai, gipng khong con cot nha ma day ve kho chiu va de doa : 

Nhanh tay len. Hai phin ca-phe va mot am tra loai mot. Toi se bo qua cho cac c6 chuyen nay. 
Cam on thii truong a....Chung emxin loi a... 
May CO gai dap, khong con cuoi ma bat dau sp hai. Mot c6 vpi va lay gie ra lau chiec ban hp dang ngoi. 
Co thii hai pha tra va c6 thii ba do ca-phe vao phin. 
Luc ay, Tran Phu ngoi vao ban : 
Anh Vvi da nhin thay chua ? 
Toi CO thay. 

Khong hieu cai ong Tran Phu bi thu dang cpng san kia neu con song, ong ta se nghi gi ve cai tinh canh 
nay ? 

Thoi, chuyen de tai. 
Le Phuong gan : 

Chui vao loai de tai nay la chui vao sung trau. Mot duong ham khong anh sang. Boi chang cii Tran 
Phu ma biet bao nhieu con nguoi tai can hon ong ta cung khong the hinh dung noi cai xa hpi ma hp tao 
ra se mang guong mat nao. Cach mang bao gio cung la mot cupc hoai thai ma diia be ra doi neu chang 
phai quai thai thi cung hoan toan khac voi giac mo hay tri tuong tupng cua nhung nguoi tac tao nen 
no. Chung ta tro lai voi cupc song nho be cua minh. Hom nay la mot ngay \'ui, boi anh Vu chinh la 
nguoi ma lau nay toi tham muon gap mat. Cau xua la « danh ki thanh, tuong bat ki hinh » 
...Toi khong dam. 

Khi xua toi dpc « Mot anh hung thoi dai » cua Lec-mong-top, biet day la thii tieu thuyet- tu truyen, 
va nhan vat chinh rat dep trai. Gio gap anh, toi thay anh cving dep trai nhu vay. 
0, cac anh qua khen. Toi dau phai tai tii dien anh ? 
Vu dap, cam thay hai mang tai nong ran vi ngupng. 

Tran Phu Ian Le Phuong cham chii nhin ong nhu nhung ga buon do go ngam mot cai tii kham trai du 
long, ly, quy, phupng, roi ca hai cung ngoac mieng cuoi : 

That sung suong thay cho ai dupe lam vp anh. Mot nguoi dan ong dep trai duong ay ma con then do 
tai vao tuoi ngu tuan. 
- 6... 
Vu chang biet noi nang ra sao. Hai ga dan ong nay lac tit mot mien xa la toi, ngon ngu cua hp, each bieu 
dat cua hp, va nhung y tuong cua hp, tat thay deu la lung voi ong, voi the gioi cua ong, the gioi cua nhung con 
nguoi nam trong guong may quyen luc. Ong danh lai cau chuyen sang huong khac : 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 178 



Dem qua toi cii nghi mai. Ha noi be nhu the vay ma vi sao sau han hai muai nam chung ta mai gap lai 
nhau, ke tit ngay a ban Nam Mai ? 

Vi chung ta da re sang nhitng nga duang khac nhau, va nhitng nga re ay cang ngay cang each xa theo 
nam thang. Roi chung ta lai gap nhau a day, vi day la tram trung chuyen giita cupe song va cai chet. 
Tat ca nhitng ke buac chan vao day la nhitng ke da dugc than chet diem danh tit xa. Ho c6 keo dai 
dugc chut nao hay chut ay tntoc cupe dau hang vinh vien. 
Tran Phu dap, bp dieu hon ho cua anh ta khien ong phi cuoi : 

Toi trong anh giong mot thuong gia chuan bi cuoi vp be hon la nguoi chuan bi di den nghia trang. 
Chinh xac mot nita. Toi vao day vi u tien liet tuyen. Bac si doi mo nhung toi khong chiu. Toi ket hpp 
uong thuoc voi dung cac thuc pham c6 dupe tinh, vi nhu ca rot song, mpc nhi, ca chua song. Dae biet 
phai loai trit thit, du thit Ipn hay thit bo. Thi thoang dupe phep an ga vit, voi dieu kien Ipc bo da va 
mo. Thuc pham chu yeu cua toi la ca dong, tom song. Duong nhien nhung thit nay do gia dinh cung 
cap. Qua bon thang xet nghiem lai, phan u da teo hai tram go-ram. Gio toi c6 cong tim mot em xinh 
tuoi, CO kha nang khien toi « hoat dpng each mang » mot each phi thuong. Neu dupe nhu vay, at mpi 
thit u deu tan bien. 
Toi nghi la anh noi cho vui ... 
Ong dap. Luc ay Le Phuong xen vao : 

Anh CO ly cua anh va Phu c6 ly cua no. Boi quan niem song cua chung ta khac nhau, nghiem sinh ciing 
khac nhau nen niem tin cung khac nhau... Nhung neu anh chang con nho ca dao, tuc ngit, toi xin bieu 
anh cau nay : 
« Thong dai, ngon com. » 

Toi ciing da timg nghe, nhumg quen sach. Cac anh tai tinh that, lam sao ma nhung cau tuc ngit c6 xua 

ay con dpng lai trong nao den tan bay gio ? 

Boi chung toi song voi chan ly cua dam dan den. Chan ly cua dan den la mon hang ton kho nhumg 

khong bao gio moc. Khi can thiet, nguoi ta c6 the moc chung ra va dem xai titc khac, chang can nau 

nuong hay them hanh them toi. Theo chan ly ay, neu doi song tinh due cua nguoi dan ong dupe humg 

phan, chinh no se mang lai kha nang tai thiet nhung bp phan bat dau lao suy. 

0, chan ly cua anh nguy hiem that. No se xui khien nhung nguoi dan ong bo gia dinh de lao vao nhung 

cupe phieu luru tim hung phan. 

Chinh xac nhu vay. Nhung khong chi dan ong ma ca dan ba, vi hai nita am duong luon luon binh dang 

tntoc quy than ve kha nang pham tpi. Van de phai tinh a day la nhung truong hpp cu the va nhung 

nhan each cu the. Khong c6 mau so chung cho toan the nhan loai trong cupe truy tim hanh phuc. Ciing 

khong CO mot hang so cho cac cupe phieu luu. Dieu cot yeu la 

Le Phuong ngitng loi, nit trong mot tui ao ra chiec tau to dung, trong tui ao ben kia goi thuoc la roi spi 

sam, roi tit tit nhoi thuoc vao no tau. Vii nhan ra rang anh chang nha van nay c6 loi noi chuyen theo kieu 

chuong hoi, nghia la anh ta luon luon bat mpi nguoi cho dpi. Chac han ga dan ong xau xi nay da quyen rii 

khong it dan ba voi loi noi duyen dang bam sinh. Ong cuoi : 
Anh bat dau khien toi to mo roi day. 
Toi tiep tuc. 
Le Phuong dap, nhung anh ta con re ra cham lita, re ra rit thuoc, re ra nha kh6i...va khoang thoi gian 

chung chinh ay khien ong nghe ro tieng ong bay ngoai vuon, ru ri tren dam me xanh. 

« Khong chi dan ong ma ca dan ba, vi hai nita am duong luon luon binh dang tntoc quy than ve kha 
nang pham tpi. Sao den tuoi nay ta moi biet ? Moi su qua mupn mang. » 

Y nghi ay dua ong tro lai voi hinh anh nguoi dan ba cua ong : To Van ! Lan dau tien, ke tit luc ong bitng 
mat tinh con hon me, cai ten ay quay tro lai. 

« Khong.... Khong ...Khong .... » 

Ong choi tit quyet liet vi cam thay giong bao sap noi len quanh minh, va ong c6 nguy co bi cuon vao 
luong gio dit. 



Quay dau lai, ong bupc minh tap trung vao cupe doi thoai voi nha van : 
Roi sao nhi ? Toi dang cho anh day. 
Le Phuong nhe rang cuoi : 

Nhung nguoi ditng dan nhu dai ca, nghe lam gi nhung ly thuyet xang bay cua lii dan em, lii due rua ua 

rong choi tren coi doi ? 

Vi sao lai phan biet doi xit nhu the ? 

Vi dai ca thuoc loai nguoi lo nhung viee quoc gia dai su, chung em la bpn chi thich song cupe song 

rieng cua minh. Chung em e rang nhung loi le buong tuong cua bpn em khien dai huynh khong chap 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 179 



nhan noi. 6, toi da nghe mai nhung chuyen tieu lam cua anh Phii tren rung nam tnrac. Co ca gi ma 

phai kieng de ? 

Vang. Nhung hon hai muai nam da qua va thai gian phan each. 

Qua vay. 

Bat giac, ong buong tieng tha dai roi cham rai noi tiep : 
Thai gian phan each con nguai, khong rieng ai ma cho toan nhan loai. Nhung dau sao, chung ta van 
con nhung gia tri chung ; long tot chang han, hoac tinh ban, hoac tinh quyen luyen trong gia 
toe... Nhung thii tinh cam ay khong the tieu tan theo thang tram cua thai cuoc va thai gian... 
Vang. 

Nhung liic kho khan nhat trong dai, toi deu cau ciiu nguai anh truang. Ong ay c6 the hieu toi ngay 
trong im lang. Ong ay san sang ghe vai ganh ganh vac gia dinh, de toi duge cat buac thenh thang. 
Vang. 

Vu ngung lai vi chgt nhan ra rang ong dang ngo noi long truac hai ga dan ong ma mot nguai da quen 
lang hon hai muai nam va nguai kia vua gap mat chua day mia tieng. Do la dieu ong chua timg lam. Nang tach 
tra len, ong uong lien tuc timg ngum nho de che con boi roi. Va roi, ong cat tieng hoi : 
Con anh, anh vao day chua benh gi ? 
- Toi? 

Anh chang nha van hoi lai, roi lac dau cuai : 

Toi chang c6 benh gi ma neu c6 benh toi cung chua du tieu chuan vao day. 

Anh noi gi ? Anh tham gia each mang tit nam bon muai nham, ciing Ian vai anh Tran Phii ? 

Vang, nhung toi khong du tieu chuan de vao dang. Da khong la dang vien thi chae chan man kiep ciing 

khong duge bo nhiem vao mot chitc vi ra hon. Chang nhitng the, toi lai can toi luon luon yeu cac c6 

nang xinh tuoi. Doi vai toi, dang cao quy tren ly thuyet, con cac em xinh tuai thi tuyet vai tren phuong 

dien thuc tien. Toi von khong thich « Tha moi bat bong ». Toi chgn gia tri thue ma song, con dang vi 

dai, toi xin nhuang cho nguai khac huang. 

Noi toi day, ca hai ga deu cuai ha ha. Ong huge long phai cuai theo, long ho nghi chang biet hai ga dan 
ong chat nha nay noi that hay noi diia. Chitng nhu hieu duge su phan van cua ong, Tran Phii da lai ban : 

Le Phuong noi dung day, no chua du tieu chuan can su nam de vao day chita benh. Nhung ngay nao 
cau ta ciing den tham toi. Nhiem vu duy nhat phai hoan thanh la « Nang cao tinh than cho dgi ban ». 
Chi bg dang cua cac anh it nhat ciing c6 ba nguai. Chi bg cua chung toi chi c6 hai, thanh lap tit nam 
bon muai nham den nay nhung dac biet vitng ben, chua ai dam dao gam vao lung ai ca. 
Chinh xac nhu vay. . . 

Le Phuong khang dinh, tiep lai anh ban vang vai dieu bg quen thugc cua mot cap bai triing, ke tung 
nguai himg : 

Tinh dong chi cua chung toi khong dua tren ly thuyet vi dai « lien hiep v6 san toan the giai ». Chi bg 
cua chung toi dua tren nen tang cua nhitng thit tuong lien tam thuang vun vat, nhitng tinh cam con 
con.Vi du, hoi con a tren ritng Viet bac, neu gia dinh giti tiep te ra thi dii nhieu dii it phai chia deu 
lam hai nita, tit tien bac cho toi quan ao,thu6c men. Gap khi dau 6m thang ng phai cong thang kia, dii 
CO chay mo hoi ben, c6 cong song lung ciing phai ran chiu. Con trong hoa binh, dua vao nhau ma « tac 
chien » 
Tac chien ? 

Thay ve thac mac cua ong, ca hai dua mat nhin nhau tiim tim cuai. Roi, Le Phuong quay lai bao Tran 
Phii: 

Dai huynh khong c6 chut khai niem nao ve ngon ngit cua dam « rong choi giita cugc dai ». Thoi, au 
ciing la dip giai tri cho bac cao nhan trong liic anh ay huge phai nghi ngoi, toi se bat mi nhitng bi mat 
con con trong cugc dai con con cua chung ta. Cau bang long chit ? 
Duge. Chi bg thong qua nghi quyet . 

Tran Phii dap va bg mat hon ha man kiep ciia anh ta do rue len vi vui thii. Le Phuong nit tau thuoc khoi 
mieng, dat mot each can trgng xuong chiec gat tan bang gom roi noi : 

Bgn chung toi khong duge may man nhu anh, hoac nhitng nguai dan ong nhu anh, chiem duge mot 
nang tien xinh dep va man nguyen cho den phut chot cugc dai. Vg chung toi, hoac noi cho dung hon la 
« nhitng ba lao kha kinh sinh ra dam con cua chung toi » lai luon luon c6 niem tin vitng chae rang 
chung toi la nhitng thang tii chung than, chung than dual quyen cai quan cua hg, giong nhu cai trang ki 
gu hay chiec tii che gia bao dat nam nay qua thang khac trong nha. Vi coi chung toi la nhitng thit do 
vat nhu vay, nen hg c6 the tuy tien phai ra ngay nay qua thang khac nhitng thit cua na hg vai su binh 
tam cua Bao Cong Dai nhan truac gia phan quyet. 
Phai noi cho ro rang. Anh Vii khong hieu « nhitng thit cua na » la cai gi dau. 

Tran Phii chem vao. 

Nha van gat dau, doi mat hap hay : 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 1 80 



Nhung thii ciia na nay la nhung thii phu tiing da bi cu nat. Chac rang dai huynh da timg thay nhung 
ngoi nha bi troc v6i tuong, dot mai, sut la hay gay keo gay cot. Hay hinh dung con nguoi cung nhu 
nhung ngoi nha bi bom dpi, bao danh hay thoi gian huy hoai. Xin dai huynh bo qua cho nhung ngon 
tit dung tuc nay. Nhung kho c6 the tim nhung danh tit xac thuc hon de thay the. Nhitng thit ciia na ciia 
cac ba la nhitng cap vii se, nhitng cap mong nhao chay xuong tan diing quan, nhitng cap mat chang 
con chut long lanh nao ma chi thay ghen voi nhit. Tom lai, tat thay nhitng thit ma nang tho nhin thay 
se bo chay mat dep con hoa si tiep kien se phai ciii xuong gia bo mat loa. Ay la chua ke cac ba con xai 
nhitng thit ao quan 16 lang hay do day. 
Toi day, anh ta e hem hang gipng nhu dieu ca si sap len san khau roi can chen ca-phe. Ong bat cuoi vi 
biet rang anh ta chuan bi cho phan chinh ciia cau chuyen, cai phan dugc menh danh mot each dieu dang la « 
nhitng bi mat con con ciia nhitng cupc dai con con ». Nhung nha van lai dat chiec chen rong xuong ban, quay 
sang bao ban : 

Bao chiing no pha phin khac di may. Ca-phe nay con thua nuac giat tat. Nen am thuc c6 truyen ciia 
chiing ta da bi pha huy vi thit mau dich quoc doanh nay. 
d... Tom that. 
Tran Phii dap doan anh ta quay lai bao may c6 gai ban hang : 

Pha cho toi phin ca-phe diip roi tinh hai Ian tien. Giong nhu sang hom qua. 
Thua thii truong, c6 ngay a . . . 
Mot CO beo leo dap. Hai c6 kia hi hoay chuan bi nuoc soi va ca-phe. Le Phuong quay lai nhin Vii voi cap 
mat tuoi cuoi : 

Chac chan nhitng dieu toi sap noi se la thit bi cam ki trong moi truong ciia dai huynh, va ciing chac 
chan la sau nhitng lai tu thii nay, chiing toi se tra thanh lii v6 dao ditc truac mat bac chinh nhan quan 
tit. 

....Cho nen rao don nhu vay. Moi nguoi c6 mot cupc song rieng, chang nen vi ai voi ai. 
Cai bat tien nhat cho chiing ta la con nguoi khac nhau, hoan canh song khac nhau nhung he thong gia 
tri quy chieu lai chi c6 mot. Ma he thong gia tri nay lai dupe ap dat bang luat phap va quyen luc, bupc 
mpi nguoi phai tuan theo. Nhu the ciing giong nhu dat mot cai giuong chuan roi bat mpi nguoi phai 
nam vao do, phai c6 vita van voi cai giuong ay bang mpi gia... Co le anh khong nho rang thoi trung c6, 
nguoi ta dung chiec giuong bang sat de tra tan va hanh ha tii nhan, he nguoi nao dai qua kho thi bi chat 
chan, con ke nao liin nam khong kin giuong se bi cang tay chan ve hai phia... Nhung thoi, dau sao 
chiing ta ciing dang ngoi trong can phong nay, dupe huong su yen tinh nay, trong cupc hpi ngp dupe 
cho don tit lau. Dii c6 bi sut gia hay len gia truoc mat anh, doi voi toi ciing chang c6 gi quan trpng. 
Ditt loi, anh ta lai nhoen mieng cuoi doan gio tay vay dam nhan vien ban hang. Cac c6 hoi ha bung ca- 
phe ra. Lan nay, khoi boc len da c6 chut huong vi. Hai anh ban vang xi xup uong ca-phe nong trong khi ong 
nham nhi tiep coc tra. Khong hieu vi sao, ong thay long nhe nhom khi ngoi truoc hai ga dan ong bem mep nay, 
mot cam giac da tit lau bien mat. Co chut gi do gpi cho ong nhitng cupc chuyen gau thoi trai tre, mot chut ham 
ho, mot chut ho hoi, mot chut hom hinh. Va khong may may ngu y hay muu tinh nao an nau phia sau. 

Cha....The nay moi tam gpi la ca-phe. Nhung neu so voi ca-phe ciia Ha-npi xua thi chi dang gpi la 
nuoc rita chen. 

Neu noi toi thoi xua thi suot ngay chi c6 ngoi than tho : Bao gio cho den ngay xua ? Banh com ngay 
xua, mitt sen ngay xua, che tau ngay xua. Nhung thoi, ditng noi nita anh Vii dau long. Anh ay la mot 
trong nhitng tac gia ham ho nhat da tao nen cai xa hpi nay. 

Dung, toi ciing dau long that. Nhung toi dang cho cau chuyen « di tac chien » ciia hai anh. 
Day, toi xin hau anh titc khac. Chiing toi von la nhitng ke tam thuong, ham song cupc song binh 
thuong, nen luon luon nghe theo tieng gpi ciia cai thit ma anh vita noi la nguon hung phan moi. Tam 
hon chiing toi chia lam hai nita, mot nita danh cho nhitng nghia vu, va nita kia chiing toi danh rieng 
cho ban than. Phai lam sao cho luong tam khong bi can ritt nhung ciing khong the de cho tam hon ii 
dot moc meo. Vi the, cupc song ciia chiing toi la mot chuoi nhitng muu meo de can bang hai ve ciia 
phuong trinh. Tien luong hang thang, cac phiic Ipi xa hpi, chiing toi dem nop deu dan cho vp, boi do 
chinh la nguoi chan dat dan con va cai quan mai nha. Nhung cac khoan thu nhap khac, chiing toi gpi la 
« quy den » de gianh cho cac cupc rong choi. De chuan bi cho cac cupc rong choi nay, bupc phai lam 
quen voi toan bp he thong cac nha nghi, noi dung hon la phai tim mpi each ket than voi dam can bp 
quan ly cac nha nghi, tit niii xuong bien, tit dong bang ngupc len thupng du...Viec nay, chiing toi gpi la 
« cai dat he so an toan », dieu kien can nhimg chua dii. Muon dii, con phai c6 trong tay mot mo lenh 
dieu hanh khong chi. Khi vao viec, chi can dien len do ngay, thang va mot chit ki bi an nhu rong bay 
phupng miia la xong. Dieu may man la ca hai ba vp chiing toi deu thieu chi so thong minh, dpc thong 
quoc ngit nhimg khong dii trinh dp de phan biet cac net chit that gia hoac cac loai lenh cong tac khan 
that hay khan vo. Ca hai dieu kien tien quyet nay do Tran Phii dam nhiem vi cau ta la dang vien, va 
dau sao ciing c6 quyen chitc hon toi. 
Trong truong hop nay thi dang la hitu dung. 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 1 8 1 



Tran Phii de them vao mot each khoan khoai : 

Va moi Ian hanh su toi lai bupc Le Phuang ca bai « Nha on Dang dai dai » Dang a day chang phai 
mot khai niem mo ho ma la chinh toi. Toi phai mat bao nhieu cong siic ngoi hop chi bp, chiu dung su 
buon thiu buon thoi hoac nhung muu toan dau da, gianh giat ban thiu trong nhung cupc tu tap do. 
Dung roi, an qua phai biet on ke trong cay. Toi da ca cai diep khiic nay hon hai muoi nam rong, va hy 
vpng se con dupe ca tiep. Bay gio, toi se ke cho anh nghe nhung thii vui con con cua nhung ga dan ong 
coi cupc doi nay la cupc rong choi, mot hanh trinh khong ngimg nghi tit tuoi thanh nien cho den chiee 
quan tai. Ngoai phan nghia w voi vp con, cong vice, doi khi mot ngpn gio moi thoi toi, mot bong hong 
bong nhien lac vao cupc doi chung toi, mot em xinh tuoi nao do dang phong khong 6m goi, hoac dang 
sui sut khoc vi that tinh, hoac dang noi mau giang ho muon but khoi cai long thep cua gia dinh vi chan 
mot anh chong yeu gan cot hoac vi khong chiu noi su dan ap cua mot ba me chong phu thuy. Tom lai, 
trong tat thay nhung truong hpp ay, cac quan tii nhu chung toi day san sang giiip do. Neu canh en 
xinh tuoi bay toi dau tren vai Tran Phii thi toi se la ngudi viet va ki lenh : 
« Dieu hanh dot xuat den nghien cuu chuong trinh N, A, Z.. ; » . Hoac la : 

« Lam bao cao tuong trinh chi tiet ve cac le hoi dan tpc, trong su hpp dong voi vien dan tpc hpc.» 
Va ngupc lai. Bao gio cupc tham hiem eving phai c6 hai ngudi. Toi vac ba-16 den nha Tran-Phu cho vp 
con anh ta thay ro rang la hai bac gia truong dang len duong lam nhiem w. Chung toi ngoi an bua com cuoi 
cung truoc luc ra di voi ve trinh trpng nhu linh cam tii Nhat uong chen rupu « quyet tii » truoc khi xich chan 
vao may bay lao thang xuong phi ham My... 

Toi do, Tran Phii dot ngpt cat tieng cuoi sang sac. Roi lat sau, wa lau nuoc mat anh ta vua hoi ban : 
May CO nho hoi di Tam Dao khong ? 
Nho. Nho nhu ngay hom qua. 
Le Phuong dap, doan quay sang Vu giai thich : 

Day la mot ki niem thupc loai « khong the nao quen » Ban ay, c6 mot em nu dien vien tap su bi duoi 
khoi doan vi tpi khong chong ma chua. Chang hieu duyen c6 nao hoac do ai mach bao ma em tim den 
nha toi, khoc 16c. T6i hoang h6n vi luc ay da hon muoi gio. Chi m6t tieng sau vp t6i va hai diia con se 
ve nha an bua com trua, neu hp thay nang kh6c tren vai t6i at han la mam com se bay ra san, va sau d6 
la nhung 6n ao nao loan khac. Nhung t6i cving kh6ng the bu6c nu nhan xinh dep nhu the ra kh6i nha 
m6t each th6 16. Nghi mai kh6ng ra giai phap ma kim d6ng h6 cii ph6ng nhu bay, sau cung hoang qua 
t6i danh cho em den vuon hoa, mua kem cho em giai khat, r6i ph6ng den nha Tran Phu. Dung duoi 
c6ng, t6i gpi voi len gac hai: 
« Phii, mac quan ao di ngay.Thang Doan chet r6i. » . 
Nhimg chang phai Tran Phu ma la vp n6 th6 c6 ra : 

« Chet sao nhanh the ? Chieu qua lao ay c6n ng6i day u6ng rupu den sam t6i moi chiu ve ? » 
« T6i kh6ng biet, vua nghe bao tin n6 chet t6i lien chay den day. » 

N6i xong, t6i tac ca hpng, chang hieu sao lai bia ra m6t chuyen r6 dai nhu vay. Nhung luc d6, t6i nghe 
tren nha tieng vp Phu thiic ch6ng mac quan ao va r6i tieng chan n6 chay huynh huych xu6ng cau thang. Hai 
thang vua nhin vao mat nhau da pha len cuoi, chang ngo vp Phii cung le te chay xu6ng. T6i chi kip keu : 
« Vp may kia ! » 
R6i c6ng lung cui gap dau xu6ng bung, t6i ran ra m6t trang ho nhu n6 c6 n6 hpng. Tu cuoi d6i sang ho, 
lai trong tu the cui gan nhu gap d6i nguoi, ho gia b6ng hoa thanh ho that. Trang ho np tiep trang ho kia, cii the 
tu6n ra kh6ng the kim che. Nuoc mat t6i chay ran rua, va khi t6i dung thang len, han la t6i c6 b6 mat cua m6t 
ke dich thi mac chung ho ga. T6i phai nit khan tay lau nuoc mat. Dung truoc t6i, vp Phii cung kh6c sui kh6c 
sut : 

« Bao gia dua dam bao em nha. Lao ay khoe nhu voi ma chet nhanh den nhu vay. Chang ai biet dupe 
menh tr6i.» 

« Dupe r6i, c6 cii len nha, co quan dinh dua ma ngay nao t6i se ni c6 di. » 

T6i n6i, doan bao Phii ng6i len xe r6i ph6ng den vuon hoa. Dpc duong, Phii chiii : 
« Tien su thang dien , sao lai bia ra m6t ly do quai go den the ? » 

Liic d6 t6i cung an han vi Doan la ban chung thuy tit thoi tho au cua Tran Phu nhung gap luc b6i r6i nen 
chang the sang tac ra man kich nao thich hpp hon. Boi mu6n keo ai d6 titc khac ra kh6i nha, chi vien den tai 
nan hoac cai chet cua nguoi quen than moi c6 the bao dam tram phan tram thanh c6ng. Vi vay, t6i bao Phu 
rang, truoc het hay citu nguy cho t6i da, r6i se giai quyet viec khac sau. Dua anh ban vang den vuon hoa, t6i 
gioi thieu voi nguoi dep rang day moi chinh la bac quan tit c6 the dang tay che cho cho nang. Doan b6 mac hai 
nguoi ng6i tim hieu Ian nhau, t6i ph6ng ve nha vita dung luc bita com, ba lao kha kinh than sinh ra cac con t6i 
da guom guom nhin len cay kim chi gio cua chiec d6ng h6. Neu t6i cham chan muoi phut nita at la nuoc 
tuong nuoc mam phai d6 ra mam va tiep theo la phan trinh dien nhitng khiic ca dai nhu chao. 

Vii bat cuoi, 6ng bi cu6n vao cau chuyen m6t each bat ngo, va c6 the do ban tinh that tha, 6ng dam ra lo 
thay hai ga dan 6ng dang diem : 

The r6i anh giai quyet ra sao ve cai chet bia tac kia ? 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 182 



6, non cao phai c6 duong treo chii. Sau bua cam, cha cho vg di lam, con di hoc, toi lien ngoi vao ban 
viet biic thu ngan cho vg Phii, trong do noi rang c6 mot su nham Ian da xay ra. Nguoi anh hg duoi que 
ten la Toan vua chet nhung khi nhan dien tin toi hoang hot trong ga hoa cuoc nen dgc nham thanh 
Doan. Tom lai, mgi su deu yen lanh, chi c6 rieng toi phai ve que dua dam. Viet xong, toi phai cau dan 
em trong xudng phim toi dang cong tac mang thu tiic khac den nha Phii. 
Chiu cac anh that. 

Toi da noi truoc rang nhung nguai mu cao ao dai nhu cac anh lo viec dai su. Con chiing toi chi c6 may 
thu meo vat de rong choi ma chang lam ton hai den ai. 
The CO dien vien bat hanh kia se dugc giai quyet ra sao ? 

Nang ket Phu. Vay nang se tro thanh nguoi tinh cua cau ta trong thoi gian hg con duyen con ng. Viec 
nang tim toi la nham Ian, vi nhu con cuu lac vao chuong vit, boi nang me nhung ga dan ong cao, to, 
bong mugt. Nguoi tinh cu cua nang, tac gia cai thai trong bung nang cung la mot ga dep ma va bac tinh 
nhu So Khanh. Tuy nhien, con nguoi khong thay doi. Neu tieu chuan cai dep da dugc dinh vi mot Ian 
thi no se vinh vien ngu tri nhu mot thu hinh mau keu ggi va dung chiia tinh yeu. Theo quy tac ay, nang 
se chgn Phu. Boi Phu dep trai hon toi nhieu nen chang nhung Ian ay ma trong nhung cugc phieu luu 
sau nay cua chiing toi, em nao thich keng trai se thugc ve quyen cai quan cua no. Con toi, vua nho 
con vua xau xi nhung gioi hot, em nao thich bui tai se nga vao vai toi. Ay la su phan phoi theo dinh 
luat « luc hap dan tu nhien ». Chin nam truong ki khang chien da day chiing toi tinh than yem trg tac 
chien va kha nang nhuong nhin Ian nhau. Giua hai chiing toi truyen thong ghen tuong, do ki noi tieng 
ciia dan Viet nam khong ton tai. Cai thii « dan tgc tinh » do nam ngoai khuon kho tinh ban ciia chiing 
toi. Chinh vi the, hon hai muoi nam qua chi bg nay tuyet doi \iing chac.Su vung chac ciia tinh ban 
tua tren nguyen tac dung chiia va bo sung Ian nhau. Phii dep trai, toi xau xi den diii. No hao phong vi 
xuat than la cau am Ha ngi, toi keo kiet « An tep ia ra toe, c6 chin xu doi lay mot hao » vi bo me chet 
som, than tu lo than tit thuo len muoi. No sach se hon ca lu dan ba dom dang, ngay nao cung tam nhu 
vit bat ke mua dong hay mua he ; di dau thi chai chuot truoc guong, roi di mui vao c6 ao nach ao hit di 
hit lai xem c6 thom tho hay khong boi 15 may giua duong gap em nao nga dau vao tua vai dang anh 
hung thi khong phai ngat xiu vi hoi ham. Toi ngugc lai, khong thich tam. Mua dong mot hai thang 
khong mo vao buong tam luong tam cving khong bi can nit ma linh hon cung khong dau kho. Mu vg 
toi thi thoang khong chiu noi lai do canh rieu cua hay canh thit len nguoi toi de toi bugc phai tam. 
Vu khong nen noi bat len cuoi va hoi : 

The neu ba ay do nuoc rau muong luge hay canh xuong len nguoi ong thi ong khong chiu buoc vao 
buong tam hay sao ? 

Khong ! Nuoc rau muong luge cung nhu nuoc la, toi thay ao la xong. Cac vi lanh dao thuong tu tuyen 
truyen rang trong nha tu de quoc, hg cuong quyet khong khai cac co so each mang. Toi nghi rang 
muoi ong noi chua chac tin dugc mot ong. Con toi, toi cuong quyet hon nhieu : neu khong thuc su 
ban va nhu cau tam chua tro thanh cap bach, toi khong tam. Bay gio, de thoa man con to mo cua anh, 
nguoi chang c6 may may khai niem nao ve nhung cugc doi nho be tam thuong cua lu rong choi, toi xin 
ke not hoi cuoi. Chiing toi dan em dien vien xinh dep bung to kia den nha nghi Tam Dao. do, em 
dong vai hien the cua Phii, con toi ni tay giam doc nha nghi di san ga go a cac wng rung Ian can. Qua 
ba tuan, tay giam doc nay chet me chet met vi dii loai tieu lam. Dem nao ga cung dinh vao toi nhu son, 
an toi xong con pha den hai am che de ngoi hong chuyen. Sang tuan thii tu, da den liic sap het han 
« cong tac », toi moi ngo loi nho ga giiip cho c6 em xinh dep vao vien huyen nao thai. Anh ta hang hai 
nhan loi tiic khac. Sang hom sau, 6-t6 nha nghi cho Tran Phii va phu nhan rom den benh vien huyen 
giai quyet noi buon, voi ly do « nho ke hoach ». Tom lai, mgi su dugc thu xep hoan hao. Khi chiing 
toi quay ve Ha-ngi, em gai xinh tuoi da cat tieng cuoi khanh khach, chang con ve tuyet vgng va hoang 
loan nhu ngay leo len can gac nha toi. Roi sau do ba nam. 
Cau nham roi, hon bon nam chii. Noi chinh xac la bon nam hai thang. 

0, lau qua nen toi chang con nho chinh xac. Bon nam sau, chiing toi giiip cho em dugc tuyen vao doan 
kich noi tong cue chinh tri. Trong moi truong moi, em gap dugc y trung nhan, mot dien vien xoang 
nhung la nguoi chong ly tuong. Truoc ngay em len xe hoa, chiing toi to chiic bua com tien biet. Mot 
bua an thinh soan nhat c6 the c6 dugc trong dieu kien song thoi do. Bua com ly biet nham liet ke lai 
nhung ki niem Ian chot nhu nguoi ta kiem nghiem lai mo quan ao ciia thay ma Ian chot truoc liic dong 
hom. Doi gigt le ngam ngui nho xuong va vai loi cam on nong tham. Sau do, duong doi lam neo, nang 
ra di, bong hong bien biet. Con chiing toi, quay ve voi nhung lao ba kha kinh than sinh ra dam con 
minh. 

Nha van ngung loi, dua tay siia cap kinh tren song mui roi hoi Vu : 

Sao, anh da bao gio nghe nhung cau chuyen nham nhi nhu the nay chua ? 

0. . .thii thuc la chua. 
Vu liing tiing dap, roi thii nhan : 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 1 83 



Trong ca quan ciia chiing toi, nhung su viec nhu the buoc phai dua ra chi bo kiem diem va can bo buoc 
phai nhan ki luat. 
A.. .ha ...ha... 

Ca hai ga deu cat tieng cuai nhu dap phao. Roi Le Phuong lau nuoc mat va hoi ong : 

Vay nhung ngudi chiu thi hanh ki luat c6 bao gio dam ha mom ra de nghi chi bo kiem diem cac cap 
lanh dao cao hon khong ? Boi ai cung biet rang qua nua so uy vien bp chinh tri c6 hai vg. Con bi thu 
Ba Danh chang nhung hai vg ma con mot bay cung phi duoi danh nghia y ta. Lieu khi kiem diem cac 
dong chi ciia minh, anh c6 nghi den nhung ngudi cung pham mot thu khuyet diem, cii coi la nhu the, 
tham chi con tram trgng hon, su tai pham con nang ne hon nhung vi hg dung o vi the cao hon, quyen 
luc manh hon nen hg nghiem nhien dugc tha bong hay khong ? 
Co chii ! Toi c6 nghi. Nhung toi la ke don thuong dgc ma va luc bat tong tam. 

Ong dap, khong khoi buong tieng thoi dai. Va Le Phuong tiep loi : 

Con cai guong may khong 16 kia, cai guong may quyen luc cii tiep tuc quay, tiep tuc nghien nat biet 
bao con ngudi, voi tat ca thoi dao diic gia va su bat cong ciia no ? 

Ong khong biet tra loi ra sao nen danh im lang. Noi ngao ngan tran ngap tam hon. Nhung dieu ga dan 
ong den dui xau xi nay vua noi dau c6 moi la doi voi ong ? Ong da timg nghi tham nghi VTing. Nhimg ong chi 
nghi mot each len lut vi khong dam va khong muon tin do la su that. 

Chang le tuoi thanh xuan ciia ong va ciia bao ngudi khac dang hien cho each mang de cuoi cung phai 
chap nhan mot ket qua tham thuong nhu the hay sao ? Chang le mau ciia bao nhieu ngudi do xuong, vang bac 
tai san ciia bao nhieu ke hao tam dong gop de cuoi cung tao dung nen mot chinh the de tien va phi nhan nhu 
vay ? Su de tien va phi nhan do, ong timg biet nhung ong van muon tin rang no chi danh rieng cho mot so 
ngudi trong guong may quyen luc. Bdi cugc canh tranh quyen luc tit c6 chi kim va cho den vinh vien muon 
ddi van la cugc dau tan khoc nhat trong kiep nhan sinh, no tudc bo mgi pham chat tot dep chi cdn de lai cho 
con ngudi su tham lam 6 nhuc, su muu toan deu cang va nhung cugc trinh dien thoi dgc ac. Nhung dau sao, 
ong van khong muon chap nhan rang toan the cai xa hgi ma ong da dat biet bao ki vgng lai la xa hgi v6 dao 
due, luu manh. Dau sao, no van la canh bac ma ong cving nhu bao nhieu ngudi cung thdi da dat cugc toan bg 
cugc ddi. Dau sao, no van la tao pham chung, mot cugc hoai thai tap the. Khong ngudi me nao muon cong nhan 
rang minh de ra mot quai thai... 

Gid day nghe chinh nhung ho nghi ay thot ra tit cua mieng mot ngudi xa la, ke vita gap mat vai gid, ong 
hieu rang nhvtng gi ong cdn ngd mxc mot each sg hai trong nhung dem mat ngu da dugc cong chiing coi nhu su 
thuc hien nhien. Va ong, giong nhu ke tni ngu trong cung cam, chi c6 the nhin thay loan quan khi thanh da vd 
va lua chay bon be. 

Ciii xuong nhin nhung ngon tay minh mot each v6 thiic, Vu nhan thay nhung chiec mong da dai ma chua 
dugc cat, ong gio len gay mong ng vao mong kia. Nha van nhin cu chi do, tum tim cudi doan tiep Idi : 

Gid anh hieu vi sao chiing toi chgn kiep song ciia nhung ke rong choi, hai Idng cugc ddi cdn con vdi 
nhvtng vui thii cdn con. Day la cving la mot each ma c6 nhan ggi la d an. Bdi ngay sau ngay giai phdng 
thii do, chiing toi biet rang dai su hong roi, rang thuyen tinh da vd, rang udc mong da tan. Ngay len 
dudng khang chien, tat ca mgi ngudi deu c6 chung mot giac mo. Cach mang, doi vdi mot xa hgi tri tre, 
hoac mot dan tgc no le la co hgi thanh Igc vi dai, la con bao quet sach rac rudi va dem lai site song mdi 
me, manh me. Vi the, ngudi ta mdi chap nhan chet vi no. Ngudi ta chet vi non song, noi diing hon, vi 
mot tuong lai tuoi sang. Nhvtng cugc canh mang that su bao gid cving giai phdng site san xuat va ndi 
rgng vung dat cho tu do. Nhung cugc each mang nay, ngoai cai phan da lam dugc la giai phdng dan 
tgc, no chang nhung khong dem lai tu do, cving khong md rgng dugc site san xuat ma ngugc lai no 
thieu huy toan bg nhung gia tri van hoa da vinh dinh ciia dan tgc, no pha huy luon site san xuat. Cai 
each rugng dat chinh la cugc tan sat c6 he thong va quy mo tang Idp nong dan c6 nang luc. Nhu the, ve 
phuong dien xa hgi, cugc each mang nay chi lam mot viec ghe tdm la lat nhao Idp bun dudi day ao len 
mat nude. Va cung vdi thit bun do la xac cdc nhai chet cung mgi thit rac rudi Ian rong beo. 

Anh ta ngitng Idi. Ong cam thay nhu vita bi ai tat mot cu no dom ddm mat. Mot cai tat khong kieng de. 
Mot cai tat tan bao. Nhung ngudi dan ong kia dau c6 dinh nham vao ca nhan ong ? Anh ta tuyen bo mot su that. 
Su that do cung chinh la gia treo c6 doi vdi tuoi tre cua anh ta, va cua bao nhieu chang trai khac da chet oan 
cho ao vgng. Bdi khi ndi len dieu do mat anh ta buon den the. Bdi nhiing nep nhan han tren guong mat anh ta 
mot each sau tham khi anh ta khong cudi. Phai chang nhung cau chuyen bong Ion nham nhi kia ciing chinh la 
mot each de lang quen di moi that vgng Idn lao ? Mdi that vgng cua toan dan tgc ! 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 1 84 



Ca ba nguai deu im lang. Nhung nguai khac da nit di tit lau. Chi con lai ba c6 ban hang dimg hi hoay nho 
long may, c6 no vanh mat c6 kia ra ma thuc thi cuoc lam dep. Ho hon nhien coi nhu tren coi dat nay khong c6 
ai. Tran Phii ngita mom bao : 

Ba con be kia chac moi tit que len. Bon minh ngoi day chut nua chac chiing no ven ao len nho long 
nach. 

0, khong loai trit kha nang do. Vi ho chang c6 nhu cau lam duyen lam dang hay choi tro then thiing 
truoc mat ba lao gia. 

Khong le bpn minh da that su bien thanh gie rach hay sao ?... 

Ciing chua den noi, neu nhan dinh mot each khach quan. Hang hoa hay con xai dugc neu gap cac mg 
na dong ba, bon chuc. Nhung day toan lii ire non ra ; mudi sau mudi bay la ciing. Tuoi do la tuoi con 
chau chung ta. 

Oi, tuoi gia ! Tuoi gia xong xpe den sau lung. Nay anh Vii, anh c6 cam thitc ra sao doi voi tuoi gia ? 
Toi chap nhan va chung song hoa binh voi no, trong chimg muc con c6 the. 
Day la each itng xit khon ngoan. 
Tran Phu noi doan ditng len truoc : 

Sap toi gio com chieu, benh nhan phai tro ve phong thoi. Le Phuong thap tung anh quay lai khu dieu 
tri. Toi thanh toan xong se duoi theo hai nguoi. 
Khi ong cung anh chang nha van buoc ra san, nghe tieng Tran Phu oang oang bao may c6 be : 

Nay, lam dom lam dang thi phai tim noi tim chon. Day c6 phai phong trien lam do nghe phu nu dau ? 
Chang nghe thay tieng ai tra loi. Han la may c6 gai kia so den tac hong. Lat sau, Tran Phu da duoi kip 
hai nguoi. Ho thong tha quay tro lai khu nha danh cho can bo cao cap roi chia tay a chan cau thang : 
Chiic dai huynh mau lanh benh. Hom nay, thay mat nguoi anh hung, toi hoan toan thoa man. 
Nha van noi loi cuoi. 
Khi Vu quay lai phong, gap dam y ta xum quanh bac si true, mot phu nu day da trac ngu tuan. Ho mang 
may ho hap nhan tao den cho nguoi benh nam giuong doi dien voi ong. Mat anh ta xam ngoet, mat nham 
nghien. Cap moi mim lai chi con la mot vet tham. Vu buoc vao vita dung liic y ta chup mu tho 6-xy len mat 
nguoi benh. Ong lang lang lach sau lumg ho ve giuong minh. 






Troi lai mua, con mua then thung cua mua xuan. 

Nhung Ian mua thua hat, rac 16 do xuong mat dat mot each e de roi sau do tat ngam. Gio tit phia bien 
Dong cuon len duoi nhung Ian may lang thang qua khung troi hoang vang. May tim mau hoa ca khien ong nha 
toi \Txan ca que huong, mot que huong qua doi mo nhat xa xoi chi con lai vai hoai niem mun manh va huyen 
hoac. Roi mau may tim ay lai ggi cho ong nhung canh dong mien Provence, noi nguoi ta trong c6 thom 
lavande de lam nuoc hoa va xa-phong. Lan dau tien ditng truoc canh dong menh mong mau lo tim, tam hon 
ong te dai di vi ve dep cua xit nguoi. Va ong tham khoc trong tim : 

" Oi, bao gio nhung canh dong xit so, nhung miet doi menh mong nang chay mien Trung c6 the khoac 
dugc tam ao choang my mieu kia ? Oi, bao gio nhung nguoi dan cay que ta c6 dugc ve mat thanh than nhu 
nhung nguoi nong dan xit nay khi buoc tren dat dai cua hg ? Oi, bao gio nhung dita be chan bo que ta c6 the an 
mac chinh chen nhu dita be chan bo dang rong ruoi duoi bong nhung hang bach duong kia ? Bao gio va bao 

gia ?" 

Bao nhieu thang nam, tim 6c 6ng s6i sue vi cau h6i ay. Bao nhieu thang nam, 6ng bi am anh boi m6t bieu 
tugng song trung, m6t su so sanh dau don bat kha ngu6i diu, bat kha quen lang : nhung d6i chan mang giay da 
tat am cua nhung nguoi n6ng dan Phap dat ben canh nhung d6i chan nitt ne, m6ng den xi bun phen, voi nhung 
ng6n chan choe toac ra vi ngan nam phai bam xu6ng ru6ng bun cua dan cay Viet nam. Cap hinh anh nay theo 
du6i 6ng nhu hinh voi b6ng, trong nhung con mo chinh ngg, trong nhung con th6n thitc nita dem, khi 6ng ng6i 
trong nha tu ciing nhu khi 6ng ng6i tren khan dai danh du. Dan t6c dau kh6 cua 6ng. S6 phan cay nghiet ma tao 
hoa da danh cho hg. Bao nhieu gigt nuoc mat 6ng da nh6 vi cai s6 phan cay nghiet ay. Tat ca nhitng gi 6ng da 
c6 site lam, trong hy vgng can truong la cai tao n6. 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 1 85 



" Ta yeu dan toe cua ta nhu vay, tai sao ho chang yeu ta ? Tai sao ho khong the thi cho ta chut hanh phiic 
con con, tam thudng nhu mpi kiep nhan sinh khac ?" 

" 0, dan toe, do la mot khai niem truu tugng, mot dam dong v6 nhan dang, tieng on ao cua mot bien hoi 
tho, su va dap trong phut choc cua con song thoi gian. Ke ngan cam nguoi song cupc song dich thuc cua con 
ngudi chinh la cac dong chi than thiet cua nguoi, va truoc het la chinh nguoi, boi nguoi da trot dong vai ong 
thanh." 

" Nhung dan tpc cua toi nho yeu, de khich le niem tin va su can dam noi ho, lieu toi c6 the lam gi khac ?" 
" Nguoi da chpn loi di de nhat, tuong hop nhat voi tam voc tri tue dan tpc cua nguoi, va vi the nguoi phai 
tra gia. Tro choi lam thanh khong moi la gi trong lich su con nguoi. Be tha nao chang trang tri bang nhung doa 
hoa gia, du bang bac, bang dong trong thoi qua vang hay bang cac loai nhua deo va kim cuong nhan tao ngay 
nay. Nhung mpi tro choi deu phai tra gia. Tren coi doi, chang thii gi dupe cho khong." 

Nguoi doi thoai voi ong ha loi cuoi, voi nu cudi rieu cpt tren moi. Doan ong ta bien di theo Ian gio. Mot 
can gio xuan am uot mang theo hoi lanh khien ong rung minh. Ong dua mat nhin theo ke khinh bac kia, duong 
nhu ong ta den tit loi re ben trai ngoi chua, buoc qua manh san voi \'udn mai. Roi ong ta bien di cung theo nga 
ay. Cai ga dan ong giong ong nhu tac, nhung voi Ian da xanh mau la chuoi non va cai nhin day ve khinh khi. 

Thua chu tich, moi nguoi vao nha keo lanh. 
Cau linh to beo da tien sat lung ong, cat tieng dot ngpt khien ong giat nay minh. 

Dupe, toi vao day. 
Ong dap, CO chut tiic gian ma khong dam bpc 16. Du muon hay khong, ong cung bi kiem soat tit mpi 
phia. Khong mot phut dupe tu do. Cupc doi ong la cua dan tpc. Site khoe cua ong la cua dan tpc. Thoi gian cua 
ong ciing la cua dan tpc. Khong con gi rieng cho ong nua sao ? Cupc choi nay that cay nghiet ! 



Boong...boong boong... 

Boong . . .boong . . .boong . . .boong . . .boong . . . 
Chuong chiia bong do hoi don dap, ron ra. 

Boong. ..boong. ..boong... 
Ong quay lai hoi cau can vti : 

Sao hom nay nha chiia giong chuong nhieu nhu vay ? . . . 

Con quen khong thua voi nguoi rang hom nay dich than su cu chu tri le giai oan, tay tran cho ong 

Quang. Nha chiia se keo chuong va tung kinh nhieu hon thudng le. Xin chu tich thong cam. 

Chung ta tni ngu a day la dat nha chiia. Hp c6 quyen lam nhitng gi hp muon. 

Da... Nhung dau sao ... 

Hom nay lam le gi, toi chua nghe ro ? 

Da, le rita oan, tay tran cho nguoi da khuat....Ong tieu phu duoi xom da chet dupe bon muoi chin 

ngay roi a. 

Da bon muoi chin ngay roi ? Nhanh den the ? 

Da. Hom qua chu tich xa len tan van phong de nghi anh Le cho phep gia dinh ong Quang dupe len day 

cung. Khi nao hp len, dai dpi se tang cuong bao ve. 
- ^ Rathe... 
Ong buong mot tieng hung ho : 

" Day chinh la viec cua hp. Tang cuong bao ve de lam gi ? Chac han de ta khoi nga truoc nang vp goa 
cua ong tieu phu. Con nhitng nguoi dan que kia lieu c6 nhu cau gi de am hai mot ong chu tich ?" 
Y nghi tham kin ay chay qua 6c nao 6ng, vita nhu su rieu cpt lai VTta nhu luc van. 



Moi nguoi dung tra cho n6ng. 

Cam on. 

Chu ke cai ghe xich-du ra gan cita cho t6i...O d6, t6i c6 the dpc bao bang anh sang tu nhien. 

Da, dung vay. H6m nay kh6ng c6 mat troi. 

Cau linh that tha dap r6i loay hoay mang chiec xich-du ra ke sat cita. Ong vita u6ng tra wa nghi rang lat 
nita, 6ng c6 the nhin ro bau doan the tit ciia nguoi tieu phu, truoc het la dita con truong. Cau chuyen nay da tra 
thanh n6i am anh thuang xuyen ke tit khi 6ng biet. N6i t6 m6 kh6n cuong khien 6ng nay ra nhu cau ngam 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 1 86 



nhung nhan vat dich thuc xoay quanh tinh sii ciia cap vg chong chenh lech, tra treu nay. Mot nu cuai rieu cat 
khac lai nay sinh : 

" A, nguai them khat dugc thay mat dam nguai nay vi ho la tam guong phan chieu lai cupc doi ciia 
chinh nguai. Mot su phan chieu gan nhu tuyet doi nhung theo chieu ngugc lai. Bai ga tieu phu chang dong vai 
ong thanh, ga song dung than phan con nguai. Ga la ke chien thang tren mpi noi bat hanh da trai nem, con 
nguai, nguai la ke chien bai dual bong quyen luc va vinh quang. Mot ke chien bai cam lang va tham hai." 



Thua chu tich, nhu the nay da dugc chua a ? . . . 

Lui ve phia sau mot chut nua la dugc. Khong nen de hg thay mat toi, nhu vay phien cho ca doi ben. 

- Da. 

Hinh nhu c6 tieng cau Le ? 

Thua chu tich, chinh xac nhu vay. Anh Le dua quan len tang cuang day a. Sau dgi tang cuang mai den 

gia dinh nguai tieu phu. 

Bao cau Le la toi dang dgc tai lieu, cii viec bo tri nguai ben ngoai, khong can vao day bam bao vai toi. 

- Da. 

Chang linh beo liec Ian cuoi xem chiec ghe ke da thuan hay chua roi di ra don dgi tang cuang. Ong cam 
tap tai lieu ra xich-du ngoi, trong tu the tien Igi nhat de c6 the quan sat dam nguai se di qua mat ong truac khi 
vao chtia chinh. 

Khong gian ngao ngat mui nhang. Tieng go mo vang ren khi hoi chuong ngung lang. Ong nghe tieng 
buac chan dam linh, roi hg xuat hien ngay truac hanh lang xep thanh mot hang rao. Tat ca nghiem trang nhu 
nhung pho tugng go, mat huang ra ngoai, lung quay lai phia can phong cua ong, noi canh cua nua khep nua 
ma de che khuat nguai ngoi trong. Chung nhu Le biet y ong nen da dung a mot goc khuat nao do. Su vang 
mat anh ta khien ong de chiu hon. 

Boong...boong...boong.... 

Boong . . .boong . . .boong . . .boong . . .boong . . . 

Tieng chuong lai giong len de lam hieu cho doan nguai buac tien vao chua. Su nu buac ra san, hai tay 
chap hinh blip sen don khach. Nguai dau tien ong nhin thay chang phai la mot thanh vien trong gia dinh ke tieu 
phu xau so ma la mot su bac, chac chan ngoai ngu tuan. Theo sau ong ta con hai su nua roi mai tai nguai con 
trai truang cua ong Quang. Chu tich nhan ra anh ta tiic khac ngay tit cai nhin dau tien va c6 doi phan that vgng. 
Tren phuong dien hinh thiic, anh ta chang gay dugc chut an tugng nao. Mot ga dan ong nho tho, vai lech, 
guong mat nhgn boat, khong ggi lai chut xiu hinh anh nguai cha cving chang c6 mot hat con con su quyen ru 
nam tinh. Anh ta ban quan phuc thu-dong cvi, thii y phuc thong dung cua dam can bg xa. Anh ta chang c6 rau 
hum, cung khong c6 ham en, nhung ngay ca dang di cung la ki, dang di cua anh ta giong het dang di cua nhung 
nguai dan ba ma da phan trong so hg phai chap nhan kiep c6 dau hay ki nu. Vua van veo nhu ran truan vua 
nhon got nhu loai chim se. Tuy nhien, vai bg dang sau kho va eo gt, con nguai anh ta van toat ra mot siic manh 
am hiem rat kho mieu ta hay cat nghia. Chu tich bat giac buong ra mot tieng : A!... 

" Day chinh la con nguai kieu mau cua thii xao vo, loi danh trong tuang chung nhu miia lugn nhung toan 
nham vao hiem huyet cua doi phuong. Khi xuong don, hg c6 the ket thuc doi phuong mot each bat nga. Noi 
each khac, day la thii do vat khong bao gia buac len vo dai, la kiem si khong xuat hien luc thanh thien bach 
nhat ma chi quat do doi phuong bang each dung rinh trong bong toi de dam hg tit phia sau limg. Kieu nguai 
nay chang bao gia liii buac truac bat cit tra ngai nao de dat dugc tham vgng cua minh, bat chap luong tri ciing 
nhu bat chap su khinh bi cua tha nhan. Nhung than hg menh cua Quy khong dii quyen nang de giiip anh ta 
thanh cong, nen cugc chien dau cua ke that phu chi tao ra mot dan nhitng dita tre thieu dinh duang Ian su cham 
s6c.'\ 

Ong tham nghi vi da thay dgi quan ay di sau vi gia truang, tat ca deu chit khan tang trang thay cho khan 
so, sap hang theo thit bac. Tiep theo gia dinh nay la mot dam ong ba gia; chac hg la ba con gan gui cua ke da 
khuat. Cuoi ciing la me con c6 vg tre vai mot thanh nien banh bao ma ong doan chac la chang sinh vien ten 
Quynh. Dam nguai khong gay an tugng nao dac biet. 

Chu tich bat giac nham mat. Noi am anh khien ong quay lai vai hinh anh nguai con truang, luc nay da vao 
han trong chua : 

" Mot dita con eo gt tham thuong nhu the ma quyet liet chong lai cha, hong dung vi the cua minh bat ong 
ta lam no le ? Phi ly thay coi doi. Mot ke song trong vong bao hg cua bac gia truang nhung lai muon thuc thi 
quyen nang cua y tren chinh ong ta, phai chang do la su dien ro c6 tinh ca biet hay la nguyen ly chung cua 
muon loai, tat ca nhitng dita con can phai giet cha va nhitng con thii Ian khon can phai can chet dam thii gia de 
tim thuc pham ? Neu vay thi khoang each giita con nguai vai muong thii dau c6 xa ? " 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 1 87 



Ngoai san, chuong giong gia vang len, hoi no ngung lang hoi kia lai tiep dien khien nhung vpng am reo 
nhu song tren khap cac giai niii va khong gian chua Lan Vu ngap tran mot sac thai than dieu. San chua vang 
tanh vi doan ngudi da vao het ben trong, chi con lai mo la vang rai rac. Chu tich nhin len khoang troi lo wa 16 
rang sau con mua xuan, tim loi giai dap. Nhung loi giai khong toi. Boi ong khong c6 kinh nghiem true tiep. 
Boi ong yeu cha ong, va ong khong c6 nhu cau canh tranh quyen luc hay tieu diet ke da sinh thanh minh. Ong 
cung khong tin nhu cau ay la pho bien cho toan nhan loai : 

" Phai chang vi ta da gia tit gia dinh qua som, va ta luon thieu vang ngudi cha, nen trong tim ta ong chi la 
mong moi va buon nho ? Nhung con hang trieu ngudi khac van song voi cha me ho mot each an lanh? Bi kich 
kieu gia dinh ke tieu phu kia lan dau ta moi nghe va moi thay. Co nhung diia con hieu de va nhung diia con ngo 
nguge, v6 on. Nhimg vi due vpng ma bien thanh ke cuu thu huyet chien voi bac sinh thanh han chi la nhung ca 
nhan dac biet. Neu phu tii tinh tham ma con nhung ke nhu vay thi ke lam chi lu khac mau tanh long ?" 

Sau cung, ong nhan thay ong da quay lai voi cai nguc luyen toi quen thuoc, cai phap dinh ma noi ay, ong 
vTta la quan toa vua la ngudi bien ho. 

Ben kia chua, tieng doc kinh tap the da vang len. Hom nay, ba vi su dudi mii dupe phep len day de ho trp 
su cu va su nu. Tieng mo vpng nhip nhang diem xuyet tieng ngan nga vang ren cua chuong bat, hoa lan tieng 
dpc kinh. Dam ngudi ben kia chua dang song cupc song cua hp, niem tin cua hp. Hp tin chac rang trdi phat, 
cac dang than linh toi cao hieu dupe nhung udc nguyen chan thanh ay, rang nhung gi hp dang lam gid day la de 
giai di nhung oan khuat cho ngudi da chet, de xoa di nhung loi lam cua ong ta, de hoan lai danh du bi vay bun 
va nhung thua thiet phai cam chiu trong cam nin.Va sau rot, de con dudng dan tdi coi cue lac don nhan ke da tit 
bo coi tran. Cdn ong, ong song vdi niem tin nao bay gid ? 



Mot con dau chay dpc song lung, khien hai diii ong te lanh. Chu tich khep chat canh cita, quay vao buong 
trong. Ong di nam. Chua bao gid ong di nam vao gid nay trit nhitng tran 6m. H6m nay, 6ng kh6ng 6m nhung 
6ng mu6n di nam. Ong thay bai hoai. M6t su bai hoai ca phan xac lan phan h6n. Ong kh6ng the va ciing kh6ng 
c6n mu6n giu dung nhitng chuan muc sinh hoat cua m6t bac quan vitong. Ong chang con mu6n d6ng vai m6t 
ngudi lanh dao c6 site khoe v6 bien, lam viec nhu c6 may kh6ng han ri 

" Su6t ddi ta da phai cheo chdng, phai c6 gang hanh xit cho that gi6ng may inoc. Nhung con ngudi khdng 
the la c6 may. Con ngudi phai han ri vdi thang nam." 

Ong tham nghi, nhung trudc khi nam xudng van liec nhin chiec dong ho treo tudng va trai qua mot 
thoang chiing chinh vi dong ho mdi chi chin gid rudi sang : 

" Co ich gi vao liic nay, tinh than guong mau cua ong vua gia bi giam ham ? Thoi, hay chap nhan thuc te 
la coi ngudi hiiru han va site ngudi chang phai la ddng song khong can kiet vdi thdi gian. Ta da ngoai that tuan, 
d tuoi nay chd nen bam vao ao vpng. Suot ddi ta da hy sinh vi nhitng giac mo Idn, nhitng giac mo ngudi ta 
thudng gpi la ly tudng, la muc dich cao thupng. Suot ddi ta quay mat ve phia thanh dudng noi con ngudi dang 
hien tuoi tre ciing nhu sinh menh mot each v6 tu. Nhung sau rot, ta mdi nhan ra rang ly tudng ay ciing chi la ao 
vpng. No giong nhu lau dai huyen bi ditng trong suong mil ben kia bd song quyen rii nhitng ke ditng ben nay. 
Ngudi ta xuong thuyen de boi sang. Nhung khi cap ben, thuyen nat van roi ma chang thay lau dai ciing khong 
gap chau bau. Chi don thuan la mot bai dat hoang tren do, ngoai nhitng dong do nat la tram nghin manh thuy 
tinh vd phan chieu anh cau vong." 

Y nghi ay khien tay chan ong bun run cdn tam hon ong vat vd nhu dam xac phu du bap benh song danh. 
Ngay titc khac, mot con gian bung len, ong lai cao gipng tu xi va minh : 

" 0, chd nen bi lung lac bdi nhitng y tudng bi quan nhu vay. Chd nen dam len vet chan cua dam hu v6 
chu nghia. Nguoi c6 muon quay lai thit chu nghia do hay khong ? Hay nguoi muon theo ddng tu loa the, song 
cupc song cua c6 cay va muong thu ? Vdi ngan ay thdi gian, each mang da tien tren mot doan dudng dai. Chap 
nhan hay khong chap nhan, su that ciing bay to trudc mat nguoi nhu nam ngdn tay tren mot ban tay dang xoe ra 
trudc mat. Dich sd thi, chung ta da c6 mot dat nude dpc lap, chung ta c6 quoc ki, c6 chinh phu, c6 quan dpi, 
hien thuc cua nhitng giac mo dai dac dupe nuoi dudng tren chien khu." 

Ga dan ong c6 nude da nhpt nhat mau xanh non chuoi chpt quay lai, ditng tua lung vao tudng va nhech 
mep mim cudi : 

" Nhimg chinh phu de lam gi, quoc ki de lam gi khi nhitng ngudi dan cdn song lam than hon thud trudc ? 
Guong may quyen luc nay c6 ich gi neu no chi dung de bao dam Ipi ich cho mot so it di trong khi no de nen 
toan the dan chung va day hp vao nhitng cupc tan sat tap the ma cupc tan sat tu nguyen Idn nhat chinh la cupc 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 1 i 



chien tranh nay ? Nhung dong chi cua nguai ma uac mot khai hoan mon Ian han nua de lam vinh danh chiing. 
Chung ma uac mot cupc chien tranh vi dai han. Danh tit vi dai la con diem vinh hang ton tai, vinh hang lua mi 
chiing sinh. Ca nguai nua, nguai cung da timg bi no huyen hoac. Vi muon la bo duoc dan duang cho dan 
chiing, vi muon la con nguai vi dai, bac quoc truang vi dai, nguai da tu nguyen dong vai ong thanh. Va nguai 
da hai nang, mot nguai dan ba ngay tho, hoan toan tin cay noi nguai, dieu nay ta noi diing hay sai ?" 

Ong khong dam tra lai. Ong khong dii can dam de tra lai. Ke khieu khich chang con cuai mim ma nhiin 
vai mot each khinh bi. Sau khi nem cho ong cai nhin ha c6 ga buac qua dau ong di ra ngoai qua loi ciia so. 

Chii tich chgt thay song mui cay xe : 

" Trai dat oi, ca sao ta de chay nuac mat the nay ? Benh gia chang, hay vi con ca nao khac nua ? Mot 
nguai dan ong khong nen khoc de dang nhu vay. Ta da doi thay, ta da do don ra tu liic nao ?" 

Ong tu nia xa mot each du dpi, nhung nuac mat cii chay, tit tit Ian xuong hai thai duang roi chui vao dam 
toe. Va ben tai ong, cau hat quen thupc cua chang bac si vang len : 

" Nguai yeu dau oi..." 



A ha ha ha... 

A ha. . .ha. . .ha. . .ha. . .ha. . .ha. . .ha. . . 
Nhitng trang cuai khanh khach cat len mot each hon xupc va ngay titc khac ong nhin thay guong mat to 
tron, ma xe, cam xe cua chii tich Man. Ong ta hien len trong quang sang mau tro tim, nuac da xanh van ven 
nhu da tac ke. Vai ve vui thii dac biet, ong ta ngam nhin ong nhu tuong dita be quan sat con de men. Chii tich 
noi gian len tieng : 

Tai sao ong den day, thua chii tich ? 

Y nguai noi ta la vi khach khong mai ma den, dung hay chang ? 
Ong ta van lai. 
Chii tich lang im. 
Chii tich Man tiim tim cuai : 

Sao khong tra lai thang than ? Day dau con la cupc ca the su, la vo dai ngoai giao ma phai dien tro ? 

Ta vai nguai am duang each biet, dii muon hay khong ciing chang c6 anh huang den nen chinh tri ciia 

hai Ian bang. Va chang, nguai gia day khac nao Na-p6-le-6ng tren dao, con ly do chi de giit gin ? 

Toi khong quen, thua chii tich. 

0, nguai lich su lam, thit lich su cua bpn da trang. Nhung ta va nguai von xuat than la ke que miia, ta 

a Ho nam va nguai a Nghe An, cai tinh ngheo mat rep, noi dan cay nhai khoai kho trit com, con khon 

kho han ca dam dan Ho-mong lam banh ngo hay nau chao ngo. Da la dan que thi cit itng xit theo goc 

re cua minh, pho truang lam chi thit lich su hpc mot a xit nguai ? 

Xin ngai chuyen de tai cho, thua chii tich. 

Ta khong chuyen de tai thi nguai lam gi dupe ta ? 

Thua ngai, cho quen rang ngai la khach. 

, ta da quen tit lau su phan ngoi chii khach, dii ta van dien tro ngoai giao. Doi vai ta, tat thay ngoai 

nhan hien dien truac mat ta deu la nhitng con moi trong cupc doi dau vai chiia son lam. 

Toi biet ngai van tu coi minh la chiia son lam thuc su con My ciing nhu cac nuac phuong Tay chi la 

dam ho giay. Vay neu tin a site manh cua ban than, tai sao ngai khong true tiep dam nhiem cupc chien 

tranh nay ? 

Nguai nham, neu qua thuc My va bpn quy da trang phuong Tay deu la ho giay thi can ca chi ta lai de 

cho lii chu hau phuong Nam khai su cupc choi ? Ta chua nuot dupe bpn da trang vi trong tham tam , ta 

hieu chiing chinh la nhitng con moi qua to doi vai hpng cua ta. Nguai da dpc chuyen Tran nuot go 

chua? 

Nuac toi nho, dan toi ngheo, toi chua he c6 y dinh tra thanh tran nen toi khong quan tam den chuyen 

nuot ke khac. 

Do chinh la dieu ngu xuan thit nhat cua nguai. Da lam vuong ma chi bo gpn y tuong trong mot giac 

mo thi khong xitng dang dat dit ngoi len ngai bau. Giac mpng \'uang gia phai khac giac mpng luong 

dan. Khong c6 con duang trung dung giita ke cam quyen vai dam nguai bi tri. Vi cot each nhu vay nen 

nguai bai tran. Ciing vi cot each nhu vay nen nguai bi dieu khien boi dam lau la cua minh. Co nhan 

noi " Quan ho danh bai manh ho" la nhu the. 

Dam quan ho do hanh dong dual su chi dan cua ong. Vi long khat khao vinh quang lam mo luong tri 

va chpc mil mat hp. Vi u me tam toi hp da bi phinh ninh bai mo danh tit hao nhoang cua cac bac dan 

anh nen nhat quyet lao vao cupc chien tranh nay bang mpi gia. Hp tin vao lai khich le cua ong " Danh 

My di, do chi la mot con ho giay".... 

A... ha... ha... ha... Nguai kha lam! Xua nay ta van cho nguai la ten tieu tot dang gam nhat a phuong 

nam. Uc doan cua ta khong lam. Linh cam chua bao gia lita bip ma trai lai, luon luon la ke toi doi can 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 1 89 



man. Nguai kha lam! Ta xac nhan rang nguai dang mat quan tii. Chi tiec thay, nguai thieu chu thai. 
Xua nay, dam luan ve cac bac anh hung the nhan thuang thien ve chien tich. Ta thuc te hem, ta tin a 
menh trai. Trai khong phu trg nguai. Hoac noi cho dung han, menh nguai yeu han menh cua ta nen 
nguai khong thang noi van bai nay. Day la thii xua nay c6 nhan van quy cho dinh menh. Menh trai 
xui khien nen nguai c6 mat nhu mu, trong ga hoa cuoc, nguai giao quyen binh vao tay nhung ke phan 
trac. Vi menh trai xui khien nen lu lau la cua nguai tin vao nhung lai ta noi nhu tin vao bac thanh 
nhan. Nhung da tang dau c6 son trang cung khong bien thanh bong, hop cac-tong dti c6 hinh vuong 
cung khong bien thanh gach. Ta, muon dai chi la \'ua bac trieu, va ba coi cua nguai muon dai chi la 
cua them de dan con nhung tinh phia nam Trung hoa mugn tam tieu dung nhung khi can thiet. Giai dat 
con con ma cac nguai gpi la giang son gam voc chi la mot quan huyen la lao, ma chiing ta sam hay 
muon cung phai than ve. Bay gia, nguai da hieu rang cuoc chien tranh nay la mot trong nhung cupc 
choi hay nhat dai ta, mot cuoc choi nhe nhang, khong ton kem. Trong cupc choi do, tham chi ta cung 
chang can dao muu tinh ke ma chi lap lai mot trong ba muoi sau phuang sach c6 xua : 

Vang, dieu ay toi biet tit khai thuy. " Toa son quan ho dau" chang phai la phat minh cua chinh ong 
nhung ong muon cua c6 nhan cving da nhieu Ian. Thai chien tranh Nhat - Trung, cac ong go mo khua 
chieng mom keu" Khang Nhat, cuu nuac"nhung quan dpi cua ong nep a duang bien de bao toan luc 
luong, bo mac cho quan Quoc dan dang doi dau vai phat xit. Thuc chat, ong muon tay Nhat de tieu 
diet dich thu chinh tri cua minh. Cho khi dai chien ket thuc, quan dpi dupe bao toan cua ong don sue 
tieu diet quoc dan dang. Gia day, khong nhung dan tpc Trung hoa ma han mot mia the giai tuang rang 
cong diet phat xit la cua cac ong. Nhung lich su khong viet mot Ian nhu nhung dong chu khac tren bia 
mp. Mpi tro lua dao sam hay muon roi cving bi phai bay. Hau the c6 quyen viet lai lich su, va quyen 
luc nay nam ngoai tam tay vai cua ong. 

Hau the ? Ta chua nhin ra guang mat hau the. It nhat la vao luc nay. Cai bong cua ta se trum len dat 
nuac Trung hoa mot each lau dai. 

Ong can thiet vinh quang nhu mot ke dot den ? Ong tao dung vinh quang bang mpi phuang thuc gia 
mao ? 

Chi CO nhung ke ngu mai choi mot each that tha trong canh bac chinh tri. Tai sao nguai to tuang mpi 
su ma nguai khong bat chuac noi ta ? 

Bai vi toi la toi va ong la ong, thua chu tich, khong ai doi dupe cho cho ai, cung khong ai day khon 
dugc cho ai vi the nhan la khac biet. Tuy nhien, toi biet rang cupc chien tranh nay la tro choi dpc ac 
nhat cua so phan, va neu no la hinh phat phan thay thi trong bon c6 xe ngua, c6 xe hung hang nhat da 
dupe dieu khien bang ban tay cua chinh ong. 

Nguai biet. Ta xac nhan dieu ay. Nhung nguai chi biet khi da bi troi chat chan tay. Nguai biet khi 
nguai chi la thay ma song, ke lam vna ma khong con quan tuang la hinh npm dupe trang diem ma 
thoi. 

Cupc dai tranh dau cua toi chua day toi du kinh nghiem de phan doan va xu tri mpi tinh the. 
Ta cho rang nguai ciing kha du kinh nghiem, nhung dieu yeu kem nhat cua nguai chinh la vi the dung 
dang giua phuang dong vai phuang tay. Cai the luang phan nay da gieo trong nguai thii mam cua su 
tu huy diet. Truac het la ao thuc ve dan chu , thii banh mi cua bpn quy trang. Nguyen nhan cpi re su 
that bai cua nguai chinh la a do. Nguai la ga hpc tro ngoan cua phuang tay trong khi lu bp ha tay chan 
nguai lai la dan ban xii. Vi the cung mot Ian chiing nga mxc nguai than Phap va Ipi dung nguyen ly 
bieu quyet da so cua phuang tay de cot troi nguai nhu lai Ipn troi con Ipn truac khi chpc tiet. Dong 
mau phuang dong chay trong huyet mach lai keu gpi nguai quay ve ngoi mieu cvi, trong do may ngan 
nam cac nho sinh huong khoi xi xup truac mon bai Due tri. Nguai quen rang chua ai timg thay mat 
Nghieu Thuan tren coi dai nay. Hai hinh npm do chinh do nguai cam quyen tao ra de ran day lu sai 
nha va thuan hoa chiing sinh. Nguai ap dung tinh than xa than vi nghia, hy sinh vi ich Ipi tap the nen 
nguai phai tuan phuc lu dan em nhu mot thang ngoc. Nguai quen rang nguai phuang dong an com 
bang dua va phan ngoi vua toi mot each rach roi. Giua vua toi khong the c6 binh dang cung khong c6 
tin cay. Chi c6 sii dung va khong sii dung ma thoi. Danh tit "dong chi" ta mupn a phuang tay de dieu 
khien lii quan than va dan den theo dung each bpn phu thuy dieu khien am binh bang phep thuat. No la 
v6 trai cay, la bong ma nhung nguai tin no la nipt qua, la nguai that. Cai chet den vai nguai chinh do 
su nham Ian nay. 

0...d6ng chi ! Danh tit my mieu cua may thang ram rau bay dat. 

Nguai da thay ta hanh xit ra sao vai cai lii ta gpi la " dong chi " hay chua ? 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 190 



Ta nit mau trong huyet mach chiing ra nhu nong phu thao nuac ruong. Ta lay mau chung de rfta nhung 
bac them dan len ngoi bau bai mau do la mau cua quyen luc va vinh quang. Khong c6 gi tugng trung cho mau 
do dep hon la mau nguoi. Nhung ke dung ben ta hay ben huu mot vi \'ua luon luon la dao phu du phong cua 
chinh ong ta. Phai biet each giet chung truoc khi chiing kip nit dao khoi ong tay ao. Noi cho chinh xac hon, 
phai biet giet chiing ngay khi chiing chua kip nghi toi viec giau dao vao trong tay ao. Do la nghe thuat cai tri 
da dugc chiing nghiem may ngan nam. La mot vi vua phuong dong ma nguoi khong hieu dieu luat ay. Nguoi 
muon xay dung dat nuoc theo hinh mau phuong tay, nen giao viec cat dat nhan su vao tay ke khac. Ay la tu 
giao guom cho Ivi cuu thu. Trong cupc choi quyen luc tinh mau mii con chang the tin cay, huong chi nguoi 
dung ? 

Ve dieu nay CO the la ong diing... 

Khong phai c6 the ma la diing. Diing, voi nghia khang dinh. Nguoi cho dung dang trong coi dong 
danh ciia ngon tit. The nhan thuong phai tra gia rat dat cho su hieu lam chu nghia. Con ta, ta se phai 
hieu ra sao su nham tuong ciia nguoi ? 

Hoac toi thieu kinh nghiem hoac toi thieu thong minh. Hoac trong tinh the rieng biet cua dat nuoc toi, 
kho tim dugc giai phap khac. 

Nguoi kha thong minh neu nhin mot each dai the. Nhung nguoi ngu dan khi Ian Ign giua that va gia, 
giua su dong tro va su nhap vai. Lam \'ua chinh la cugc sam vai Ion nhat giua san khau cugc doi. 
Nhung phai c6 y thiic la minh dang dien. Va cai y thiic do phai dugc duy tri, bao duong thuong xuyen 
nhu con nguoi phai thuong xuyen cham soc ban than phan hon cung nhu phan xac. Cai khon nan cua 
nguoi chinh a cho nguoi c6 mau kep hat, doi khi nguoi khoc nguoi cuoi that su, c6 nghia la nguoi 
nhap than that su vao nhan vat. Boi the, nguoi chang the choi den cung vai dien cua dang quan \'uong. 
Bay gio, ta se giai thich cho nguoi nghe su khac biet giua mot ong vua voi mot thang kep hat. Vua 
dien tro nhung luon luon y thiic do la vai dien, bat ki liic nao ong ta nhac chiec mat na len, nem no vao 
tii la ong ta c6 the lam mgi dieu theo y thich, tham chi trai ngugc hoan toan voi vai dien, nhung bat 
quan than va dan chiing phai coi do la su duong nhien. Can Long la vi du sang to nhat tren phuong 
dien nay. Ong ta cue thong minh, van v6 kiem toan, chu viet dep nhu c6 tinh hoa tien cot, tho cao 
sang nhu nggc bich tran chau. Ong ta day do quan than va dan chiing dii tit thu ngu kinh Ian cac cam 
nang dao ditc khac. Nhung do la luc sam vai lam vua. Trong khoanh khac, ong ta c6 the go cai mat na 
quan vuong xuong, nem vao bat cit x6 xinh nao, va song dich thuc con nguoi cua ong ta. Nguoi con 
nho tich ong ta da hoang hau den xay thai ngay tren thuyen rong, truoc mat trieu than van vo ? 
Toi nho. 

Nguoi con nho cugc tinh cua ong ta voi Hoa Khon ? 
Duong nhien, toi nho. 

Tot lam, vay nguoi c6 nho Hoa than da titng bay muu sat hai thai tit Phuc Khanh may Ian hay khong ? 
Hai Ian, neu toi khong nham. 

Dung, hai Ian va neu khong c6 su tri do dai dang cua te tuong Luu gu thi vi dong cimg thai tit nay da 
hoa thanh cat bui. Vay ma Hoa Khon van dugc trgng dung, tai san rieng cua ong ta Ion hon ca kho bau 
quoc gia. Dieu do chitng minh rang long sung ai cua Can long voi Hoa Khon con Ion hon sinh mang 
dong cung thai tit va Igi ich cua non song. Ma Can Long chac chan chang phai ke nhu nhugc hay hao 
huyen mo mgng. Vay ly do nao khien cho ong ta hanh dong nhu vay, neu khong vi thoa man long due 
? Neu khong vi muon ve vuot no ne cai than xac chita dung linh hon cua dang quan vuong? La ke 
luong due. Can Long ham me mot Ian ca trai Ian gai nhung ta cho rang trong thuc tien khuynh huong 
dong tinh manh hon, cot yeu hon. Boi thoi ay, ke dong due thuong bi rieu cgt khinh bi nen ong ta moi 
dung mot loat cung dien cho phi tan quanh khu thugng uyen de che mat thien ha. Gia nhu trieu dinh ha 
lenh tha dam phi tan cung nit nay cho ve que lay chong at han hai phan ba bgn hg van con trinh. The 
day, nguoi hay mo to mat ma nhin tro choi cua bac quan vuong. Chang rieng Can Long, \'ua chua thoi 
nao ciing vay. 

Toi biet. Va ong chac chan la ke ke thita xuat sac truyen thong nay. 

Nguoi danh gia ta qua thap, noi cho dung hon nguoi nhin ta voi con mat hon xugc. Tinh hon xugc cua 
bgn chu hau Bach Viet von c6 tit xua. Nguoi can hieu rang ta khong phai ke ke thita ma la nguoi sang 
tao. Ta cuoi khay tren loi xai my nhan ton kem ma it hieu qua cua dam \'ua chua xua. Ta chang can 
xay lau son, gac tia. Ta khong can trinh duyet cac phi ton cho lii yem tham quan hong. Don tu chung 
vao mot x6, lii meo cai se cao cau Ian nhau va pha hoai giac ngu an lanh cua ta. Dinh thu cua ta di 
dong. Mot con tau khiem cung tren dat lien thuan tien ngan Ian hon chiec thuyen buom xa xi tren mat 
dai duong vi no xuyen luc dia. Dat nuoc rgng dai, giang son menh mong, di den dau ta tuyen phi tan o 
do. Khong phai thit gai da hai muoi nhu son nit cua nguoi ma thuan loai dao to tit muoi hai toi mudi 
sau. Cang tre tuoi, nguyen khi cang tuoi tot. Ta lay lai tuoi tre va boi duong nguyen khi cua ta nho 
nhitng dita tre day thi nay. 
Vang... 
Chu tich nhech mep cuoi : 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 191 



Toi biet cau noi noi tieng cua ong : " Ta rfta bo phan sinh due cua ta trong bung ho". 
Cai gi la bo phan sinh due ? Nguoi qua la ke sinh danh tit cua bpn mui 16 mat xanh ? Ta von la dan Ho 
Nam, ta thich noi theo gipng cua nong phu ban dia :"Ta rita con cac cua ta trong nhung cai hem cua 
bpn gai non cho no dupe doi dao nhuan khi "The day ,nguoi da nghe ro chua ? 
Diit loi, ong ta cat tieng cudi bon cpt va thach thiic, doi mat nho hap hay ban len nhung tia lua tinh quai. 
Chu tich nhin ro hai ham rang deu tam tap vang khe. Ong lang im khong dap. Mot khoanh khae troi qua, chu 
tich Man hang gipng noi tiep : 

-Be nhuy xong, ta trao lai cac" nu dong chi " nay cho dam quan so tai giai quyet. Hp bupc phai cho chiing 
tang luong, ket nap doan hay dang, neu chua c6 viec thi thau nhan vao cong truong nha may, neu muon di hpc 
cac giang duong se mo san canh cua don chao. Neu diia nao yeu menh chet, do la su roi rung cua mot trai dao 
trong rung dao Van nam. Diia nao may man hiing tinh va han hanh mang hat giong cua ta, no se dupe trpng 
dung va diia tre se dupe bi mat nuoi duong roi gui vao vuon tre Trung Nam hai. Sao, nguoi da thay tu chat ke 
sang tao trong ta hay chua ? Nguoi da thay tro choi cua ta hay hon loi choi cua Can Long chua ? 

Diit loi, ong ta lai cat tieng cudi ron ra. 

Chu tich lang im nhin nguoi doi dien. Nhung lam thit tran day tren chiec c6 ao kieu Ton trung Son cua 
ong ta cving van ven nhu da tac ke khien nguoi ta lien tuong toi mot dong bpt nhao moc. Khuon nguc ong ta 
cang day duoi ao. Nhumg tit phan bung tro xuong, chi con la dam suong. Hoi nho, ong nghe nguoi lang noi 
rang ma khong bao gio c6 chan. Chung di luot tren c6 va chi hien hinh tit phia goi tro len. Gio, ong thay dieu 
do la chinh xac. Dieu la lung la trong thuc te ong vua phuong bac dang con song, dang dieu khien cupc hanh 
quyet cac quan than ; vay ma ong ta luon hien hien truoc mat ong duoi ao dang cua hon ma, du trong giac 
mpng canh ba hay giac mo chinh ngp. Tieng cudi cua ong ta vang len nhvtng am thanh vita choi vita xin, neu 
nguoi ta the hien bang mau sac thi no se la mau sat den trpn ri dong. Khong hieu vi dau, tieng cudi cua chu tich 
Man khien ong buon. Ve kieu man cua ong ta ciing khong cdn lam ong titc gian. Lan dau, ong cam thay mot 
noi buon v6 can cu, mot noi bang khuang ki di nhu khi dpc truyen Lieu Trai. Chu tich Man chung nhu cving 
ngac nhien khi thay ong im lang. Ong ta ha gipng : 

Sao ? Nguoi tiec thdi da qua hay nguoi hoi tiec nhvtng viec dang le phai lam ? 

Khong. Mpi su hoi tiec deu v6 dung. 

Vay nguoi nghi gi ? 

Toi nghi rang am duong each trd, ong da cat cong den tham du la citu thu gid cung thanh khach quy. 

Nhung mpi Idi khuyen tren ddi deu v6 gia tri. Bdi con ngudi khae biet nhau. 

Dung, con cuu gam c6 cdn chim ung xe moi. Nhung da la bac cai tri thi du thong linh mot \'Uong quoc 

Idn hay coi soc mot hdn dao nho cung deu phai quan tam tdi nghe thuat cai tri. Ngay Ivi mpi chau Phi 

ciing cdn biet each nam vuong quyen. Nguoi, thong minh hon chung ngan lan, cd sao de bpn lau la 

don den nong noi nay, do la dieu khien ta muon biet ? 

Ong chang cdn viec gi lam dudi U ty quoc hay sao ? Va chang, than nhan nhvtng ke bi ong sat hai tren 

dat Trung Hoa gid nay dau da mat het tri khdn hoac mac chung mat tri nhd. Ong tin rang hp se mai 

mai im lang trudc may chuc trieu thay ma oan udng kia sao? 

Tin hay khong tin, dieu do cd gi quan trpng ? Cupc choi da xong, cac quan cd da xep vao hdm. Gid, ta 

di tim mien dat khae. Nguoi chinh la mot trong nhvtng ddi tupng khien ta thu vi. Mpi su thu vi deu 

kem theo noi td md. Va chang, Trung hoa va Viet nam tit ngan xua da la nhung anh em citu thu, ta va 

nguoi cung vay. 

Tdi thay ong cving kha thanh that. 

Am duong ddi nga, van bai ngoai giao khong cdn huu ich. 

Neu da xac nhan quan he anh em - citu thu, cd sao ong cdn den day ? 

Nguoi dat mot cau hdi ngu ngdc, chinh vi la anh em- citu thu nen ta mdi den day. 

De dat dau nhan tren quyen luc cua ong, de chitng minh rang vai dien quan vuong cua ong la xuat sac, 

de noi rang sudt ddi ong ong da thoa thue no ne tren du mpi phuong dien va than xac ong bao gid cung 

dupe dat tren be thd cao hon Ipi ich cua giang son. Va chinh vi the, ong khong ditng tay trudc bat cit 

cupc huy diet nao. Cung chinh vi the, ong trd thanh ke cam lai vi dai. Bdi dan tpc ong quen chiem 

ngudng nhiing vi nhan ditng tren cac khai hoan mdn xay cat bang xuong ngudi. Rang ngudi ta can 

phai ditng tren cac be cao, nen xuong ngudi chat cang cao cang hoan my. Va sau cung, do chinh la 

each thitc tot nhat de giao huan cho nhiing ke muon lam vua ? 

Dich thuc la nhu vay. Lan nay, nguoi thong minh xuat sac. Ta den day de khuyen giai nguoi hay lam 

nhuc nguoi, hieu theo each nao ciing dupe ! Bdi muon ddi ngdn tit van chi la gai hong lau, quan tit 

Nam kinh hay quan tit Bac kinh deu nhay dupe vao giudng. Ta den day de day nguoi rang vai dien 

quan vuong khae biet mot trdi mot vuc vdi su nhap than cua thang kep hat. Le ra nguoi nen hpc nghe 

san khau, hoac nen lui ve cupc song em a cua chung sinh vdi giac mo « Mot tup leu tranh hai trai tim 

vang ». Lam \'ua, nghe nay ddi hdi each xit the khae. Hai dieu cot tuy ma nhung ke cam \'uong trupng 

khong bao gid dupe quen. Dieu thit nhat la phai biet tnit tinh dich cua minh ra mot each hoan hao. Ay 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 192 



la phep ve sinh than xac khong the thieu de giu 6c nao sang suot, mau huyet luu thong. Dieu thii hai 
la phai biet nit mau ke khac de tuai nhung bac them cung dien vi mau nguai la thii nuac duy nhat c6 
the dung tuai manh dat trong loai cay dam trai quyen luc va vinh quang. Nguai c6 thay loai cay nao 
khong dugc tuai tam ma dam canh ket trai dugc khong ?...Hai nguyen tac vang de bao duang than tam 
va bao tri ngoi bau. Hai nguyen tac ay \-ua chiia tit thugng c6 tai nay deu biet img dung. Vay ma nguai 
khong lam noi. Toi te hon, nguai lam ngugc lai. Day la su nham Ian Ian nhat trong dai nguai. Su 
nham Ian nay khong chi tieu diet su nghiep ciia nguai ma con day nguai vao canh tii day. Tii day tren 
ca hai phuong dien, than xac nguai bi bite khi huyet it tre, tinh than nguai u am khac khoai vi a trong 
the bi dung. Bon lau la ciia nguai da titng mugn nha an duang Quang Chau de troi cang nguai a do. 
Neu ta chua nham, nguai da yen vi chimg sau bay thang, da bat dau quen lai thong tho, da bat dau 
thich mon an so tai, thich nhin gai dep so tai. Co sao chiing lai rai chuyen nguai ve day ? 

Ong im lang. 

Mot luong khi trang due pha tit phia bong ma bay ve phia ong khien mat ong te lanh, nhat la hai go ma. 
Chii tich Man thay ong khong dap lai thi cuai va noi tiep : 

- 0, ma ta hoi diia day thoi. Nguai lam sao biet noi ?Tam than ca chau chim long. 

Roi lac dau nhu to ve thuong xot, ong ta gio tay vay chao va bien mat. 



Coccoccoc... 
Tieng go manh vao canh cita khien ong giat minh. Hai cay kim tren mat dong ho treo tuang da chap lai 
tren con so muai hai : 

" Da den gio cam trua „ 
Ong nghi, va len tieng : 

Toi dang nhitc dau. Cac chii cit de com ngoai ban roi ve dai dgi. 
- Da... 
Co tieng dap khe khang. Sau do, tieng canh cita sap lai. Chii tich tiep tuc nam nhung cam thay bon chon. 
Muai phut sau, ong viing ditng len, lau mat va buac ra ngoai. May chiec phich dien ii com va thitc an de tren 
ban , nhumg nhom cap duang Ian bac si van ditng ngoai hanh lang. Hg chua dam xuong niii ma tu tap phia sau 
dgi linh gac, ngam canh chiia. Ben kia san, tieng mo, tieng chuong bat Ian tieng dgc kinh van vang len khong 
met moi. 

Chii tich buac ra ngoai : 

Sao cac chii khong quay xuong niii ? Lat nita can ve sap com cho toi ciing dugc... 
Thua chii tich, chiing con phai hoan tat nhiem vu ciia minh. 

Thoi dugc, neu the vao sap com cho toi roi dgn di cho tien. Hom nay, qua tinh toi khong thay doi. 
Thua nguai, hom nay nha bep nau mon ca bung va hoa bi xao ma nguai van thich. Chu tich c6 gang an 
cho het phan com. 
Dugc roi.. .Toi se CO. 
Ong dap, doan ditng nhin nguai linh sap bay thitc an tren chiec khay Ian hinh chit nhat. Khi da xong 
xuoi, anh ta chiic ong an ngon mieng va lui ra. Ngoi xuong truac khay thitc an, ong nha lai lai chu tich Man : 
" Nguai quen rang nguai phuong dong cam diia va phan biet ngoi thit vui toi mot each rach roi.,. 
Cam doi diia mun len, ong ngam nghia nhu Ian dau nhin thay chiing : 

" Co nghia gi, su khac nhau giita nhitng con nguai cam diia , cam nia va an boc ? Co nghia gi su phan biet 
giita cac thoi quen ?„ 

Y nghia ay luat qua ong ha hitng, v6 cam nhu mot guong mat xa la va te nhat. Ong bat dau gay nhitng sgi 
rau tia to rac tren bat ca bung. 

Truac kia, ong dac biet thich an mon nay. Hoi day hgc a Phan Thiet, ong c6 mot nguai hang xom lay vg 
Bac ki, chinh nguai dan ba nay da cho ong nem mon ca bung. Day la nguai ngi trg theo dung nghia, song vai 
khat vgng duy nhat la cham soc chong con va \'un ven ngoi nha ciia minh. Ong chong la thuong gia sanh soi 
tren duang sat Bac -Nam, quanh nam an cao lau, tiem khach vai ban buon ciing nhu chii dai ly nhung van mot 
niem than phuc tai nau nuang ciia vg. Chinh chi ta vach cho ong cai chan ly cay dang nay : 

" Muon noi rong noi phugng thi cit viec noi, nhung da ngheo mat rep thi lam sao c6 dugc mon an ngon ?„ 

Roi, chi lai cat cao gigng : 

" Nhimg giau ciing chua han da biet duang an uong. Vang bac day ruong ciing c6 khi an thiing uong vai, 
hoac phi pham dong tien ma chi chuoc ve nhitng thit tap nham.,, 

Nhitng lai le thang than ay v6 tinh lam ong tiii ho khi nghi rang thit ca Ian nhiit ma dan que ong lay lam 
hanh dien chang qua chi la cam thitc tu ti nguy trang ciia canh doi ngheo. Vg nguai thuong gia ciing ma mat 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 193 



cho ong thay khau vi con nguai la khac nhau do tap tuc va van hoa. Chi ta day ong each nhan biet mot mon an 
ngon. Mot con ca xe doi dua cho hai ngudi dau bep khac nhau, che bien khac nhau, gia vi khac nhau c6 the dua 
toi hai hieu qua khac biet. Ki niem ve mon ca bung la mot trong nhung ki niem vinh dinh thoi trai trang, gan 
lien voi manh dat Phan thiet, voi nhung sudn doi ram ri cay c6 va nhung thap Cham c6 lieu tren con cat do rue 
anh duong. 

Mot chieu, het gio day ong tro ve nha cung lugt voi vi thuong gia kha kinh. Chua kip toi xom troi bat 
than do mua. Ca hai bupc phai tat vao hanh lang mot ngoi nha nguyen. Ho von la nhung ngudi lang gieng 
nhung chua bao gio cung ngoi mot noi, cung noi mot chuyen. Quan he chi khuon dinh trong nhung loi chao 
hoi lich su ben ngoai hang rao. Con mua ay chinh la co hoi de ho tro chuyen voi nhau. Vi thuong gia kia to y 
quyen luyen . Khi mua tanh, troi da xam toi, ong ta cat tieng : 

Co the la toi qua so sang, nhung neu dugc xin moi anh sang dung com toi.... Mot than trai loay hoay 
nau nuong xem ra bat tien. 
Cam on ong. Toi von da quen cupc song doc than. 
Okhong! 
Ong ta nan ni : 

Toi cung da timg song nhu anh truoc khi lay vg. Nhung chiing ta la lang gieng. Anh mot nghe, toi mot 

nghe, khong c6 gi lien luy den nhau, anh khong tranh moi hang cua toi, toi cung khong nham cuop 

viec cua anh. Neu chiing ta tro thanh than tinh thi hay lam. 

Ong cudi tham vi chua timg thay ai di buon ma noi nang mot each" thang nhu gay ire „ theo kieu do. 

Nhung ciing chinh vi the ma ong c6 cam tinh voi ngudi lang gieng va nhan Idi. Trd ve nha, ong cat don do dac, 

thay quan ao roi sang ben nha vi thuong gia. Ong ta da dimg chuc d cong, ngudi d gai dang cho dita con nhd 

nhat cua ong ta an com trong san. Chii nhan mdi ong vao nha va ho ngoi vao ban titc khac : 

Day chi la bua com thudng. Vi tin rang ong de tinh nen chiing toi mdi dam mao muoi mdi ong sang. 
Co gi so xuat, xin ong thit loi. 
Ong lang gieng noi. Doan gpi vg ra : 

Mg no khong can phai lo lang qua. Hom nay la bua com nhat ket giao. Vai bua nua ta se lam tiec thet 
khach ciing chua mugn. 
Ong lang thinh nhumg nghi tham : 
" Com nhat ma nhu the nay ciing da hon han mam c6 ngay tet que ta.„ 

Chiec ban mat da cua vi thuong gia hinh rat rgng, nhumg chi cd ba thuc khach. Tren chiec ghe trong cdn 
lai, chii nhan dat mot binh hoa xum xue cam cue dai doa trang kem cay luu ly. Binh hoa vi dai do cao non mot 
thudc va cd ve trang trgng hon la su hien dien cua mot quan khach. No khien cho gian phdng sang trgng va 
dem lai cam giac thoai mai cho mgi ngudi. Tren mat ban, ba chii dat lien com sit trang ii trong danh vao mot 
gdc, gdc doi dien la binh rugu thap toan dai bd cua ditc lang quan. Nhung mdn an bay chinh giua ban. Vita 
nhin chiing ngay titc khac nude bgt ong trao ra lien tuc. Ong xau ho nudt nude bgt mot each tham len nhung 
khong cd each nao cudng che thit dich vi phan thung nay. Nd khong ngitng tudn tran, bdi huong vi va mau sac 
nhung mdn an khong ngitng kich thich. Thoat tien, la mot con ga gid ham quy trong than, thit ga ri nhd nhung 
da mdng tang, vang uom md va bdc mui thom ciia nam huong tuoi. Nam huong, de nguyen cai, xep xung 
quanh con ga nhu nhung canh hoa cue, tang tang Idp Idp chen chiic nhau. Rdi tiep day la mdn ca cam, dat 
trong chiec dia menh mdng, sau Idng. Ca de nguyen con, nhin vao chiing nhu thay ca bien khoi Ian cac vang 
ludi vi ca tuoi nguyen, mat cdn den nhanh, da dng anh sac cam. Lii ca nhu dang boi giita nude sot trong sudt, 
lam tam diem dt dd Ian rau mui thai wn. Ong chua thay ai lam dugc mdn ca cam nhu vay, bdi khi an, huong vi 
cam tham vao khitu giac Ian vi giac. Vita nhan thay chat thit nggt lit cua loai ca bien, vita nhan thay vi vd cam 
va nude vat cua trai cam. Mgi thit mui vi deu ro ret, rach rdi, nhung hoa quyen vao nhau ma dt dd vdi rau mui 
la nhung chat gia cd khien cac huong vi kia them noi troi. Ong nhd rang toi hdm dd, tuy da het site cd gang tu 
kim giit, nhung dng da an mdn ca cam nhanh nhu hup chao. Tuy trong Idng cd doi phan ho then nhung sau rot 
ong da tu an iii minh : 

" Nu thuc nhu miu, nam thuc nhu ho. Ta dang tuoi trang nien.,, 

Mdn thit hai dng cung an mot each vdi vang hao hen la mdn ca bung tdi. que dng, ngudi ta chi quen an 
ca mudi xdi hoac mudi chudm. Ca mudi xdi thay rau bdi viing dat ay rau rat hiem. Neu khong mudi xdi thi hg 
se luge dd song dd chin de cham nude mam dt xanh hay mam rude, thit nude cham man se ludi va cay trao 
nude mat. Ca mudi chudm la thit gia bao cua tat ca nhitng loai dan cay ngheo khd, khong chi d mien Trung ma 
cdn d ca xit Bac. Cd cau ca dao rieu cgt dam phii dng tien tan bdc lot nhung chang re tuong lai: 

" Nam nam lam re chua qua 

Me em da ton het ba vai ca 

Gieng dau thi dat anh ra 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 194 



Keo anh chet khat vi ca nha em „ 
Bua com hom do day ong rang nguai ta c6 the che bien thii rau nay mot each hoan toan khae, khong eon 
mot ehiit vi hae dam eua nhung mon ea noi que ong. Mon ea bung hom ay la thii hon hop tuyet voi gom nhung 
mieng dau mem non ran vang, thit rpi ran ehay eanh roi thai khau, ea ehua bpt ehin do nhu son eho nuoe sot 
song sanh noi day sao mo, eon ea ehae ehan da duge ngam ki theo eong thiie nao do khien eho nhung mieng 
ea tro nen trang va tham day mui vi eua eae loai rau thom khae nhau : tia to, la lot, hanh tam. Them vao day, e 
he toi, ea toi ehien Ian toi song. Toi ehien ehae ehan de xao ea tit khoi thuy, eon toi song danh nem vao phut 
chot truoe khi miie mon an dat len ban. 

Sau nay, tren nhung eon duong eua so phan, ong da timg du nhieu dai tiee voi nhung mon an eua eae dan 
toe tit dong den tay nhung ehua a dau ong tim thay loai thite an dimg giita mon eanh voi mon xao, ehang the 
liet ke duge vao loai nao nhung eho huong vi ngon lanh nhu mon ea bung toi eua ngudi dan ba a tinh Phan 
thiet. 



Thua ehu tieh, moi ngudi dung eom keo ngugi. 
- A... 

Ong giat minh. Nhom linh lam bep dimg ngoai eita so van theo roi ong : 

Toi an day. 

Ong dap roi gap mot diia ea bung nhu eai may. Ong ngiti thay miii toi, mui la lot Ian tia to. Ong eiing ngiti 
thay mui dau ran, mui thit ehay eanh, mui ea tim xao mo. Nhung tat thay nhitng mui vi ay khong eon giong nhu 
nhitng mui vi ong titng biet thud xua. Chung ehi eon la nhitng eai bong md nhat eua mui vi. Nude bgt khong 
tiet ra, va mieng an trd nen nhat nheo. Huong vi thom tho quyen rii khong eon nita. Khong edn nita tudi trai 
trang. Khdng edn nua nhitng ehan trdi mdi mge. Khong edn nita niem tin. Va nhu the mdn ea bung eung khong 
edn ton tai. Chi edn lai trude mat ong, trong ehiee dia vien ehi vang sang trgng nay bdng ma eua nd. Bdng ma 
eua bita an toi Phan thiet nam xua. 



Thua ehii tieh, mdn ea eon nau ed vTta hay nhat a ? 

Vita, VTta lam. Ca do md xao eung vita van, khdng nhieu khdng it. 
Ong vdi va dap Idi, vdi va nudt, vdi va gap tiep gap ea thit hai, ed tinh ehgn may nhan tdi trang va rau 
thom de ngudi dau bep yen Idng. Thite an mae trong hgng nen dng phai dung nude eanh ehieu eho nd trdi 
xudng. Ngudi dau bep van theo roi dng qua khudn eita sd mot eaeh eham ehii va thanh kinh. Ong ed gang ket 
thiie bat eom, ehge diia sang dia thit hai, lugm may nu hoa bi dd xao nham nhap nhu de hoan tat nhitng thii tue 
eua mot eude trinh dien rdi budng diia : 

Cae ehii dgn di eho tdi. Com hdm nay rat ngon nhung tdi khdng duge khoe. Cd le do nhite dau. Nhiem 

vu eiia eae ehii da hoan thanh xuat sae. Chi ed phan tdi la kem thdi. Nhung tudi gia la thit khdng ai 

tranh khdi. 

Thua ehii tieh, ngudi ehua dung het mot phan ba xuat eom. 

Khi nao den tudi tdi, eae ehii se hieu. 
Ong ndi, phae mot eit ehi vita de tran an nhdm eap dudng , wa de ket thiie eau ehuyen. Bae si biet y, 
bude vao ehuan bi thude udng eho dng. Anh ta md va-ly dd nghe ra dong dem, them vai ba vien thit nay, bdt 
vai ba vien thit kia. Sau rdt, anh ta nhin nam thude trong Idng tay mot eaeh ean trgng trude khi rdt nude eho 
dng ehieu. Xong xudi, ea bgn nit lui de ean vu mang eho dng khay tra. Dam linh tang eudng budi sang da duge 
xudng doanh trai an eom, tdp khae wa len thay the. 

Ben kia ehiia, tieng dge kinh van vang len khdng ngung nghi. Hg khdng dimg lai an bita trua. Nghe ndi 
trude day, Phat va eae de tit eua dng ehi an ngay mot bita, sau gid ngg : 

" Tai sao hg ed the ehiu dung sudt ddi mot ehe dd dinh dudng khae nghiet nhu vay ma van manh khoe ? 
Neu ta khdng nham ngudi sang ehe ra ton giao nay thg den tam muoi. Ngudn nang lugng nao bdi bd eho hg 
ngoai site manh eua niem tin ?„ 

Ong tu hdi nhimg tite khae xoa di eau hdi dd vi biet nd nam ngoai VTing tri thite eua minh. Tieng ehudng 
bat ngan nga diem nhip eho nhitng gigng dge kinh khien dng quay ve vdi thue tai. Dan hgp xudng kia la ban 
kinh eau hdn eho mot ke lam eha bi tan edng bdi ehinh dita eon minh. Nd duge tau len mot eaeh thue su bdi 
nhitng an nan hdi Idi eua dita eon phan trae hay ehi la thit trd dien eho hgp vdi phong tue va thdi quen ? Va neu 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 195 



nguai cha kia khong chet dot ngpt bai tai nan, neu ong ta van song voi day du su cuong trang cua than xac 
cung nhu su minh man cua tri nao, lieu diia con c6 bay to long sam hoi hay khong ? 

" Duong nhu cau tra loi se la : Khong „ 
Ong nghi tiep : 
" Than 6i, cau tra loi da sap san trong 6c nao, boi the su dat bay,, 

Roi dot ngot, mot noi to mo ap den : 

" Lieu khi ta chet, lu dong chi phan nghich kia c6 khoc khong nhi ?„ 

Ong hinh dung dam ngudi ay dung tren khan dai cua quang truong Ba dinh, at han la moi su phai dien ra 
nhu the. Tren dau ho nao co ni, nao chan dung ong vien khan tang den, nao nhung khau hieu thong thiet va 
hoanh trang, dai loai nhu : 

" Doi doi thuong tiec chu tich, ngudi cha gia vi dai cua non song.,, 

" Chu tich se song mai trong long chung ta.„ 

Hoac la : 

" Dat nuoc con, dan toe con, tu tuong cua chu tich con la kim chi nam soi duong cho tat ca. „ 
Co the la tat thay nhung my tit hao nhoang nhat se dugc su dung de ca nggi cong due cua ong. My tit la 
thit it ton kem nhat, chung de nghi rat nhieu nuoc bpt nhung rat it ditc dp Ian tri thong minh. Them vao cac my 
tit, han hp se sit dung am nhac, vi am nhac xua nay van la thit biia me hieu nghiem. Da san ban :" Hon tit si „ 
Lieu hp se tim them nhitng ban nhac c6 kim nao de lam miii man dam quoc tang ? Lan tham chang ? Hay Sa 
lech chenh ? Khiic Nam binh hay khiic Nam ai ? Ly chieu chieu hay hat dam xit Nghe ? 0, xit so cua ta qua 
san nhitng khiic hat bi thuong de tien biet nhitng ke chau troi. 

Bong nhien ong thay hien hien truoc mat ong tan tuong hai huoc cua the su, va hinh dung dam ngudi 
ditng tren khan dai trong tang le ong se nhat loat dua khan tay len de lau nhitng gipt nude mat dii that hay vd : 

" Chung se bupc phai lam nhu khoc va trong tham tam chung vang len tieng nghien rang treo treo : Sao 
bay gid may mdi chiu chet, lao khpm gia kia ? Bpn ta da mat bao nhieu cong dan dung de tong tien nguoi sang 
coi khac ma cai mang song dai nhoach cua nguoi van keo cho den tan phut nay. Qua la mot cupc chiu dung qua 
sue.,, 

Nhimg ciing c6 the chung se khoc that. 

Nhitng gipt nude c6 hoa muoi se tuon ra mot each that su tit mat chung, bdi chung khoc trudc cho than 
phan cua minh. Bdi chung biet rang chac chan se c6 ngay chung xuong tuyen dai, noi hpi ngp cuoi ciing cua 
kiep nhan sinh. Diem hen chung cupc ma chang ke nao c6 the iron thoat. noi do, chung se phai doi mat vdi 
ta. 

Y nghi ay khien ong ngao ngan lac dau. Nhung ong vpi vang chieu mot ngum nude tra vi so dam linh 
canh ben ngoai nhin thay. Hp se cho rang ong da danh mat tu chu, trd thanh con benh gia. Thud trudc, nhieu 
lan ong gap tren dudng phd Paris nhitng ngudi gia wa di vita lam bam hoac cudi mot minh, ong tham nghi : 
" Tpi nghiep thay cho tudi gia „ 

Gid day, su thuong hai do cd the danh cho chinh ong ? 



Mot tieng cudi cam nin vang len trong tam tudng : 

" Gia nhu ta cd the cudi mot minh, lam bam mot minh nhu hp ?... Nhung dieu te hai la ngay thit tu do ay 
ta ciing chang cd. Dieu te hai hon nita la tri nhd cua ta khong hanh trinh ciing vdi thang nam, nd khong chiu 
chim dam trong suong mil, nd khong chiu nhat phai ciing tudi tac. Hinh phat Idn nhat doi vdi con ngudi la cai 
than xac gia nua cua hp lai chita dung mot tri nhd qua sac ben.Tri nhd bupc ta phai song trong mot dia nguc 
thudng hang. Tri nhd la ke dung nen mot phap dinh mien vien. Tri nhd la ke ddng hanh khong the lan tranh 
ciing chang dam khudc tit. Neu ta khong cdn tri nhd, cd the cupc song se nhe nhang hon chang ?„ 



Ong ciii xudng udng tiep ngum tra thit hai, nhin chat nude mau vang dc sdng sanh lung chen, gidng het 
mau mon ca-ri da an trudc khi rdi Quang Chau. Nha an dudng Quang chau, cupc nghi ngoi dupe bd tri Idp lang 
nhu mot vd cheo hien dai. Sudt thdi gian ong d dd, nha bep chi lam nhitng mdn an Viet nam va Trung qudc. 
Nhung bita cudi ciing, bong nhien ngudi dau bep Tau noi hitng nau mot mdn an An dp dai ong khi ong ta biet 
ong sap ra di. Dd la su bi an ciia ngau nhien. Bita an rat ngon. Khi budc len may bay ong van nhd miii vi dac 
biet cua thit bpt ca-ri lan thit dau gia che vao gao. Chung khien cho mau sac cua mdn an that dep. Mot mau 
vang nhuyen min va dng anh. Mau sac ay gpi su am ap hoac niem \'ui. 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 196 



May bay cha ong tra ve Ha noi buoi toi hom ay la may bay true thang quan su. Ho noi vai ong rang can 
phai dung true thang, bay that thap de tranh luai cao xa phong khong. Chien tranh thuong tao ra tro dua cua 
su nham Ian. Muon bao dam tinh mang cho ong, ngudi ta buoc dung thii may bay c6 16, xpc xech nhu c6 may 
khau Xanh-de dugc luu giu trong nhung gia dinh thg may tit the ki muoi chin nham tranh cho ong mot cai chet 
khong mong muon boi chinh nhling ngudi linh cua minh. Ong mim cudi : 

Song chet cua nhan gian, so thien tao da ghi san. To chitc quyet dinh ra sao, toi chap thuan nhu vay. 

Thuachu tich... 
Nguai phi cong 16 ve ay nay, anh ta dinh noi dieu gi do nhung lai th6i. Ong nhin nguoi linh, ngay titc khac 
cam thay tin cay : 

T6i da timg ng6i xe trau keo. Cuoi may bay cua chii gio day cung da la sang. Chang can ban khoan 

nhieu. 

Thua vang. 
Anh ta dap r6i ng6i vao ghe lai. 
B6n nguoi can vu thap tung 6ng ng6i b6n goe theo quy dinh. Cu6c bay bat dau. Khi may bay wa len du 
d6 cao can thiet tren vung troi Quang chau, no da luc lac ch6m nay nhu c6 xe trau Ian tren duong mii sut 16. 
Kh6ng khi chao d6ng xung quanh tua h6 mu6n dot s6ng lien tuc b6 xu6ng, nhao tr6n v6i nhung dam may. 
Dem den nhu muc. Ong kh6ng thay gi ngoai m6t kh6ng gian den mu mit, kh6ng trang kh6ng sao. Cii nhu the 
ho lang le bay qua wng tiep can. Nhung bat dau tit luc may bay vugt qua bien gioi, nhung Ian dan ph6ng 
kh6ng tiia len, cay chi chit nhung rach lita d6. M6i luc, nhung duong lita dan m6i them chang chit. Ong biet 
rang ho da lot vao vung troi kh6ng che bai cao xa phao mien d6ng bac, keo dai tit Lao cai cho den Quang Ninh. 
Nguoi phi c6ng dua may bay lu6n duoi dam lita d6. Ve mat cang thang khien d6i mat anh ta nhu 16i han len. 
M6 h6i anh ta chay thanh dong lii lugt sau gay, tham uot dam c6 ao quan phuc. M6 h6i ciing nh6 xu6ng tit d6i 
ban tay. Ong van nho hinh anh d6i ban tay do, chung to day vung chai, voi dam 16ng tren mu va tren d6t cu6i 
cung cua cac ng6n. Ong nho rang 6ng da nhin vao d6i ban tay ay, gan nhu kh6ng roi mat. Nhung nguoi linh 
ciing vay. Ho ciing kh6ng the lam gi hon la tho m6t each h6i h6p va dan mat vao d6i tay cam lai cua phi c6ng. 
Sinh mang ca sau nguoi phu thu6c hoan toan vao chung. Day la chuyen bay dai nhat trong doi 6ng. M6i phut 
tr6i qua, la m6t phut h6i h6p lang nghe tieng d6ng co gia nua xpc xach trong cu6c van hanh kh6n kh6 va khac 
khoai cho xem dieu gi c6 the xay den ngay phut sau. M6i phut tr6i qua, nguoi ta biet rang mang s6ng cua minh 
con them mot phut va phap ph6ng vi kh6ng hieu n6 c6n tiep tuc ditng vung hay kh6ng. Ong da gia, cuoc dai 
d6i voi 6ng chang bao lam y nghia. Nhung nguoi phi c6ng va b6n cau linh tre mang, trong s6 ay c6 nhung dita 
rau chua kip moc. Ho kh6ng dam n6i gi nhung 6ng biet con so hai kien tat ca duong nhu hoa da. 

Sau cung, nguoi phi c6ng th6 m6t hoi dai va chi cho 6ng thay cau Long bien. Ong nghieng dau nhin qua 6 
kinh, thay cay cau quen thu6c hien ra trong wng sang mo nhat cua thanh ph6 thoi chien tranh. Kh6ng ngoanh 
lai phia sau, nguoi phi c6ng len tieng : 

Bao cao chu tich, vai phut nita chung ta se ha canh. 
Luong lu d6i chut, anh ta n6i them : 
Neu kh6ng c6 gi dac biet. 
Ong dap : 
C6 hay kh6ng c6 su c6 dac biet ciing chi m6t nguoi giai quyet dugc. Tren chiec may bay nay chii la 
nguoi cam lai chit kh6ng phai t6i. 
Vang. 
Nguoi linh dap, mat van nhin thang ve phia truoc. Ong nhin ro nhung duong gan phap ph6ng m6t ben c6 
anh ta, trong go sang rgi lai tit phia truoc. Ciing luc ay, may bay bat dau lugn v6ng tr6n. Nhung nguoi linh ng6i 
quanh 6ng wa th6 phao m6t hoi gio lai bat dau sg hai. Con khac khoai cua hg nhiem day kh6ng gian chita 
trong khoang may bay hep. Hg dan mat vao d6m lita phan chieu tren d6i mat nguoi cam lai. Va hoi th6 cua hg 
pha titng Ian hoi n6ng sue quanh 6ng. 

May bay lugn tiep vong thit hai, r6i v6ng thit ba. 

Im lang de nang len kh6ng gian. Nhung that la lung la cung luc d6, m6t su thanh than bat chgt den voi 
ong kem theo nu cuoi di d6m : 

" Sau cung, mgi cu6c choi deu di den ket thuc. It nhat, nguoi ta ciing thay dugc man ch6t cua tan tu6ng. 
Phai chang d6 ciing la dieu hitu ich ?„ 

Nguoi phi c6ng d6t ng6t quay lai nhin thang vao 6ng, sau khi da dua may bay lugn ba vong lien tren bau 
troi thanh ph6 : 

Thua chu tich, den ba-li dat sai vi tri. 
Chu chac chan la nhu vay ? 
Thua chu tich, tram phan tram. 
Dieu d6 c6 nghia gi ? 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 197 



Dieu do CO nghia la neu chiing ta ha canh theo anh sang ciia den ba-li dat san, may bay se roi chinh 
giua ho Dinh Cong. 
Ong lang im, gan nhu nghe ro nhip dap roi loan trong long nguc bon ngudi can w tre. Ngung lai vai giay, 
ong cat tieng hoi : 

- Chii vao nghe da lau ? 

Thua chii tich, chua han la lau nhat nhung mpi san bay tren dat nuoc con deu thupc nhu long ban tay. 
Anh ta dap voi ve qua quyet ciia mot ngudi c6 ban tinh than trpng va y thiic trach nhiem. Ong hai long 
vi ngay liic dau da dat niem tin vao con ngudi nay, mot ngudi linh trong tram van ngudi linh ma ong mdi gap 
Ian dau. Ong mim cudi, dap : 

Thdi xua nhung ngudi thg det gidi det gam trong bong toi. Ho chi can nghe tieng thoi dua va tieng 
dap nhip cua guong sgi ma biet mpi dieu xay ra. Trieu dinh tuyen chpn thp det dac biet tinh xao cho 
hoang cung cung nhd phuong phap nay. Thii do ngudi ta gpi la thu thuat thu thach ban linh nghe 
nhiep. Toi thay chii la ngudi lai gidi. Vay chii cii hanh xu theo ban linh nghe nghiep cua chii. 
Thua vang. 
Ngudi phi cong dap. Anh ta hoan tat not vdng lupn thii tu roi bat dau cho may bay ha xuong chinh tam 
mot khoang khong den kit. Doi mat anh ta phan chieu lua den, hat len nhung dom sang li ti. Cap ham vuong, 
gan nhu banh them ra trong su tap trung cao dp. Dot nhien, ban tay ngudi can vu ngoi ben trai ong tiim lay canh 
tay ong, xiet chat lai trong mot cu chi v6 thiic mia nhu muon tim noi ong su trp giiip lai nua nhu muon che 
chan bao ve ong trudc hiem nguy. Nhung ngdn tay cau ta ran nhu dinh khien ong dau dieng nhung ong nin 
thinh chiu dung. Roi cupc ha canh hoan tat. Hp nghe ro tieng cang may bay cham dat, cam nhan su va dap cudi 
cung. Tat ca xay ra trong dem den. 
Ngudi phi cdng quay lai hoi : 

Thua chii tich, chung ta cii de den hay tat den ? 
Cii de den cho sang. 
Ong dap. 

Lien liic ay, giong nhu phep thuat cua quy hoac than, ca mot toa nha sang trung hien len trudc mat hp. 
Toa nha trung tam khu san bay quan su. Tat ca cac khung cua kinh deu sang loa nhung khdng thay bong ai. Do 
linh giac xui khien, ong quay dau nhin ve hudng day den ba-li cua san bay, bat gap anh mat ngudi phi cdng 
cung liic. Day den ay dat dpc ho. Mot mang sat son den dai ngan anh sang tiep can vdi mat nude. Thdi khac 
ma hp nhin ro canh tupng do cving chinh la thdi khac ca day den phut tat nhu nhung ngpn lua ma troi. Dong 
thdi, khudn cua Idn cua toa nha trung tam san bay md rdng. Tu trong dai sanh budc ra mot nhdm ngudi. Tat ca 
CO tam nhan mang. Ba Danh, Sau, bdn can ve va hai ngudi nua, chac chan la can bd lanh dao phi trudng : 

" Hp se chet nay mai, nhung ke xau so nay. Bdn can ve se bi tieu diet tiic khac. Cdn hai si quan cua 
trudng bay ?Cupc song cua hp se keo dai mot ngay hay hai ngay, ba ngay hoac du mot tuan le ?„ 

Ong tham nghi va bat giac rung minh. Liic ay, den tren san cd cung theo nhau bat sang. Ngudi phi cdng 
hdi : 

Thua chii tich, con cd the tat ddng co dupe chua ? 
Dupe. Da tdi liic lam dieu do. 
Vang. 
Anh ta dap va thi hanh menh lenh. 

Thang may bay dupe chuan bi do chinh cac si quan phi trudng. Ong budc xudng, Ian lupt bat tay hai 
ngudi dan em than thiet : 

Chiic mung anh Ca trd ve . 

Xin chao chii tich, phong canh Ian con ngudi dat Quang chau huu nghi cd lam ngudi hai Idng chang ? 
Ong cudi : 

0, tdi rat hai Idng, tdi vd cung hai Idng. Xin cam on cac chu. 



Va cupc song lai tiep dien binh thudng. 

Nhieu ngay sau do, tam tri ong quan quanh bdi hinh anh ngudi phi cdng lai true thang. Chac chan anh ta 
da bd mang cung vdi bdn cau can ve tre mang kia. Khdng bao gid ong gap lai bdn chang trai ay nua. Dpi can ve 
cua ong thudng xuyen thay ddi nhan su, nhanh hon gid thay mua. Cdn ngudi phi cdng tai nang kia ? Anh ta la 
an nhan cuu mang ddi vdi ong. Mot trong so nhung guong mat am anh ong gan nhu thudng true. Guong mat ay 
la tam guong phan chieu mot su that chua chat : Ong la ke vd nang ddi vdi tat ca nhung ngudi da gia on cho 
minh. 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 198 



" Ta la ke v6 nang nhat trong tat ca nhung ke v6 nang. Ta la ke chiu an boi bac nhat trong nhung ke boi 
bac. Do la mot su that ma the gian khong tin noi. Do cung la noi nhuc nha ma ta chang dam thu nhan voi ai.„ 






Vu khoac ao, buoc ra hanh lang. 

do, ong ngoi tren chiec ghe go dai, lang nghe mot each a ho nhung tieng dpng vang lai. Khoang nam 
gio sang, ngudi benh nam doi dien voi ong tat tho, sau mot tuan song eupe song nhan tao. Ong ta tat tho ngay 
khi may ho hap van van hanh. Bae si true phong gpi nhan vien duoi nha xae eung voi ean bp quan ly nhan su 
len lam thu tue de ehuyen tii thi di. Nhung ngudi benh khae ngp nguay eo nhu nhung eon sau de quan sat mpi 
su. Cap mat hp lo lao, that than. Noi kinh hoang khien nhung guong mat von da bpt bat tro nen v6 khi sae. Mot 
ngudi keo ehan ehe kin dau va lat sau tam vai lot ehan tham uot. Ong ta khoe vung ben trong. Bau khong khi 
do lam Vu ngpt tho nen ong khoae ao, lang lang di ra. 

Hanh lang vang ngat, ehi nhung ngpn den dpe tudng hat xuong day ghe son xanh. Su vang ve Ian yen 
tinh tam thdi lam nhe long ngudi. Tua lung vao ghe, Vvi dua mat nhin biie tudng doi dien va eii ngoi nhu the 
hoi lau, khong nghi ngoi gi. Lat sau, khuon eua rpng tro ra khu vudn chinh eua benh vien dpi lai tieng chim. 
Vay la binh minh da tdi. Chim choc bat dau cupc song thudng hang eua loai chim. Sau khiic dao dau eua vai 
ba con chim can man nhat la ban hoa tau eua tat thay cac giong chim hoi tu tren vdm c6 thu. Ban hoa tau bat 
tan eua dat va trdi. 

« Duyen cd gi khien ta chii tam den tieng chim hot ban mai ? » 

Vu tu hoi, bdi nhung nam d rung Viet bac, tieng chim hot chang khien ong quan tam den the, du noi do 
chim choc la mot phan cupc song chien khu. Khong tim thay cau tra Idi nen ong nham mat lai, tiep tuc nghe 
tieng riu ran, tieng liu lo, tieng thanh thdt, tieng sung sot that than, tieng tram tinh rdi rac hay tieng hoi ha tuoi 
vui ma bat kha phan biet ten gpi eua cac loai. Ong khong the phan biet dau la tieng hoa mi, tieng son ca, tieng 
vang anh, tieng chich choe, tieng sao sau, tieng se di hay se dong. Khong, ong se hoan toan tuyet vpng neu 
muon trd thanh ngudi nuoi chim hay day chim ehuyen nghiep. Nhung ong say me hoa dieu eua tat thay cac 
gipng hot, bdi chiing dem cho ong niem \'ui song la lung ma mpi thu giai tri khac deu bat kha. 

Dung luc ay, chiec xe Ian chd tu thi trum kin vai trang tu tit tien den. Ngudi day xe la nhan vien nha xac, 
mot ngudi dan ong to Idn, guong mat sung vu nhu mac chiing phu thiing bdi tiep xiic qua nhieu vdi cac thay 
ma. Doi mat anh ta dd dan, niia nhu dang nhin, niia nhu da bat dpng. Da mat anh ta cung vay, no cd mau vang 
enh ciia xac chet. Theo sau anh ta la vai nhan vien hanh chinh va y ta. Cd bac si true diing lai mot minh cudi 
hanh lang, nhoai qua khudn ciia nhin xudng \'udn cay. Hoac cd ta tim hoi lanh ciia suong mai, hoac cung nhu 
ong, nghe chim hot. Gid, Vvi da hieu, con cd nao dan den su chii tam qua miic ciia ong tdi tieng chim liic rang 
dong. Lan dau tien chinh la budi sang nghe tin Xuan bi giet. Dudi bong cac vdm la sau va mit, ong bat than 
diing nhu tupng de nghe chim hot, mac du ngudi lai xe da no may dudi Idng dudng. Chi la mot khoanh khac, 
nhung khoanh khac dinh menh. Nhung con vat nhd be kia khong biet rang chinh chiing da dem cho ong siic 
manh ; chinh chiing la chiec phao ciiu nan vao giay phiit ong cam thay sap chim. 

Gid nay la lan thii hai. 

Lan nay la cai chet ciia mot ke xa la, nhung no den vao chinh liic ong dang bi uy hiep. Bdi ong dang d 
trong con ehan dpng ca tam than lan the xac. Bdi mdi trudng gpi nen canh chim tau trong khi ong dang la con 
thuyen bi song danh trdng tranh. Ong bupc phai truy tim ciiu canh. Nhung lan nay, ong y thiic ro rang mot su 
tim den chii khong phai la su bat gap ngau nhien. 

« Ta tim den khiic nhac nay nhu ke chet dudi nam lay manh be ma than hp mang nem xudng. Tieng chim 
hot, ve dep bat tii ciia thien nhien. Phai chang nguoi la ke dong hanh khong bao gid phan trac, la noi tua do 
khong bao gid sut Id doi vdi con ngudi ? » 

Cd bac SI true tien lai phia ong, sau khi da nhoai ngudi khdi khudn ciia so kha lau de hit thd. Dem lao 
dpng cang thang cdn luu lai nhiing nep nhan tren tran . Lan dau ong chii y den cd ta : mot nhan sac binh 
thudng, dau vet ciia cupc song thdn da cdn in kha dam. Cd ta cd dang di tat bat, than lao ve phia trudc, hai dudi 
toe tet sam danh liic lac theo budc ehan. Den trudc mat ong, ngudi dan ba dung lai, tuoi cudi cat tieng : 

Chao bac, cdng viec ciia chiing tdi khien bac mat ngii ? 

Tdi cdn rat nhieu thdi gian de ngii bu. Bac si khong can lo. 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 199 



Horn nay ca quan va gia dinh c6 vao tham bac hay khong ?... 
Co chii. Nhu thuang le. Cam an bac si. 

Co ta mim cuoi, nhung sau do gio tay che mieng ngap roi di. 

Nguoi dan ba nay wa dugc chuyen tit mot quan y vien sang nen chua dii thai gian nam vitng hoan canh 
cac con benh. Co ta khong biet rang ngay liic ong nhap vien, bac si tnrang khoa da yen cau vg ong khong 
dugc vao tham ong nhu than quyen nhung nguoi benh binh thuong khac. Boi cugc doi thoai voi ba chinh la 
nguyen nhan gay nen con chan dgng tam than du dgi, kem theo su tang huyet ap va co gian vanh mach dot 
nggt, vugt qua mgi 16-gic binh thuong cua benh hgc, dan den con ngat xiu cua ong. Nguoi ta bugc phai coi ba 
nhu tac nhan gay benh. Do do, cugc tiep xuc giua hg cung phai cho chi dinh cua thay thuoc. Vu cam thay de 
chiu. Ong tu do. Thoi gian dau, duong nhu ong khong con may may luu luyen den gia dinh. Ngay ten ba ong 
ciing quen. Hinh anh cua ba mat tam tich. Nhan sac man ma thua xua tro thanh v6 hinh v6 dang trong 16 hong 
den ngom cua tri nho. Co le co the ong phai san sinh ra nhung phan ling tich cue de tu bao toan. 

Nhimg hom nay, khi chiec xe tang dua ke xau so khuat roi, chgt mot noi au lo ap toi : 

" Neu ta ra di dot nggt, lieu Van va nhung dita tre se ra sao ?" 

Y nghi ay vita toi, ong da tu cuoi minh : 

" Ta lai nho den co ay. Do phai chang con la tinh yeu hay chi don gian la tinh than trach nhiem ? Hoac 
chinh xac hon la mot su lac huong tam ly : ta nho co ay nhu no le nho chu no, nhu ke mac chitng kho dam 
nho ke bao dam, nhu ke bi hanh quyet nho den guong mat ten dao phu. Mot su tuong nho benh hoan. No 
chitng thuc con nguoi von di la con vat bi dieu khien boi thoi quen." 

Ong vung dimg len, di dgc theo hanh lang vi cam thay neu con ngoi lai, ong se bi de bep boi su khinh bi 
cua chinh minh. Vita di, ong vita dua mat nhin xuong san vien. Chiec xe cho nguoi chet dang vugt qua san 
chinh de tien ve phia nha xac, mot khoi be-tong trang cao ngat, viiong van nhu hop dung bich-quy nam khuat 
sau khu nha mo. Tren nhung chiec ghe da dai xep quanh cac bon hoa, da lac dac co nguoi ngoi. Hoac la nhung 
con benh sap binh phuc ra ngam canh de tranh khong khi nggt ngat trong cac phong dieu tri. Hoac la dam 
nguoi nha benh nhan ra nham nhap bita an sang cua hg, thuong la chiec banh mi rac muoi hoac goi xoi. Tham 
thoat ong da vao day da trgn hai tuan, bat dau quen voi nhip dieu cugc song moi, hieu rang kha nang thich itng 
cua con nguoi Ion hon hg van tuong. May ngay dau, sau khi dugc giai phong khoi con hon me nhan tao, ong 
hoi phuc rat nhanh, ciing cam ghet rat nhanh cugc song cua con benh. Cac loai miii khac nhau cua thuoc tiem 
ciing nhu thuoc uong, miii hoi ham cua nhitng co the dau 6m, bac nhugc; miii thu6c tay triing trong phong tam 
va phong ve sinh. Guong mat cua nhitng nguoi benh, da phan ggi den nhitng chiec mat na bang sap ong hay vai 
liem h6 b6t. Nhitng anh mat khi 16 do nhu mat het sinh khi, khi bay t6 su cau khan quy luy, khi anh len ve t6 
m6 hay n6i tuyet vgng, khi b6c 16 su them mu6n hay ganh ghen... M6t the gioi tam ly gom nghiec khien 6ng 
ghe tom. Nhung dan da, vi bat bu6c phai chiu dung no, 6ng tim dugc nhitng ke ho ma 6 do, 6ng co the tho hit, 
CO the tu citu van va gat di nhitng y nghi u sau. Ong tu so sanh minh m6t each hai huoc voi nhitng ke s6ng 
duoi ham sau hay dia dao, dan miii vao 16 th6ng hoi de tim 6-xy va huong vi cua bau troi. Cai phao citu h6 Ion 
nhat cua 6ng chinh la vuon cay trung tam vien. Vii co thoi quen lugn quanh khu vuon bat ke gio nao ranh r6i. 
Ngay ca liic troi lat phat mua, 6ng ciing litng thitng di quanh cac b6n hoa, ngita mat nhin v6m cay xum xue, 
tim bong chim va nghe tieng keu chanh choe cua chiing. Trong tiii 6ng liic nao ciing du ph6ng vai chiec khan 
tay vi 6ng la nan nhan thuong true phai hitng chiu cac bai citt chim. Ong hai 16ng vi da bien thanh m6t cai dich 
thuan tien de lii chim thai ba, chang phai vi 6ng tin vao ly thuyet " thay phan la co 16c" nhu nhitng nguoi dan 
que, nhung vi 6ng mu6n gan giii m6t the gioi s6ng d6ng day cam hitng. The gioi ay t6n tai ngay giita cac khu 
nha am dam trong do day nich ke s6ng do chet do hoac cac thay ma. The gioi chim choc ay la tram trung 
chuyen giita m6t bau troi cao r6ng voi 6ng, con nguoi dang quay cu6ng trong con bao tam tuong. Tieng hot 
cua loai vat be nh6 nay la tieng noi cua thien sit, qua tang cua vi than bao menh, chiec be dugc chua Troi nem 
xu6ng m6t each bi an trong con h6ng thuy v6 hinh nay. 

Nhitng cu6c lugn choi ay khien 6ng quen voi m6t s6 benh nhan co tam trang gan nhu 6ng, hg ciing bam 
lay khu vuon nhu bam lay manh thien duong con rot lai. Mgi nguoi cham tran nhau, ciii chao nhau m6t each 
than thien va lang le, r6i duong ai nguoi nay di. Khi m6i g6i chan ch6n, Vii lai tim den cang-tin, ng6i vao goc 
ban sat cita s6 tr6ng ra manh \'u6n sau cua benh vien. do, 6ng nham nhap m6t am tra voi m6t chiec banh 
trong vai ba gio lien, lang nghe tieng ong rii ri sau lung, nghe may c6 gai ban hang chuyen gau hoac tan tinh 
cac chang trai trong d6i bao ve benh vien. Day la thoi khac yen tinh nhat cho phep 6ng d6i thoai voi chinh 
minh. 

Cu6c s6ng, ly tuong, c6ng viec, gia dinh, nhitng con duong da di qua, nhitng doan doi dang dgi cho phia 
truoc. 



Phai chang dai cu6c da h6ng r6i ' 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 200 



Cau hoi ay quay vong nhu banh xe luan hoi trong 6c nao. Cau noi nhe nhang nhu ron cot cua ga dan ong 
deo doi kinh can day nhu tron chen kia chinh la ban an tii hinh : Thuyen tinh da vo, uoc mpng da tan ? Cupc 
each mang ma ca dan toe dan than sau rot chi la su khuay day bun de lam noi len xac thuy tpc Ian rong reu thoi 
rua ? Lam sao c6 the chap nhan noi dang cay nay ? Biet bao sinh linh da nam xuong ? Biet bao doi trai bi don 
nhu nhung than c6 thang gieng bi cat ngang boi luoi hai cua tii than ? Biet bao va biet bao ? 

Noi ngo vuc cang ngay cang c6 nguy co tro thanh loi khang dinh. 

Ong tu than am tham : 

" Chang phai vi ta xieu long boi hai ga dan ong bem mep ma vi su that da hien 16 tu lau nhung kh6ng ai 
du can dam duong dau. Nhung ke dung ngoai ngoai gu6ng may quyen luc chac chan phai c6 cai nhin khach 
quan. C6 le do than phan cua ho, hoac n6i chinh xac hon do lua chpn rong choi ma hp nhin thoi cu6c m6t each 
tinh tao. Ta kh6ng the ch6i cai rang da s6 nhung ke dung quanh ta chinh la dam c6c nhai ch6n sinh lay." 

Cung v6i y nghi cay dang ay, luot qua m6t chu6i dai nhung guong mat cua dam nguoi chen chiic dung 
cung 6ng tren khan dai quyen luc. Cai gu6ng may nha nuoc nay day ray nhung quan v6 lai, nhung bpn ch6m 
chia cuop giat, nhung con diem ha cap.... Tat thay loai nguoi dupe gom chung vao m6t danh tit : bpn v6 san luu 
manh. Vi vua v6 san wa luu manh nen chung hoan toan bi dieu khien boi m6t niem say me bao liet, niem say 
me nay cho phep dung chiia tat thay mpi hanh d6ng tan bao, mpi bien phap phi nhan tinh. Sue manh n6i tai 
tiem tang trong chung: Khat vpng quyen luc. Su tham lam bu6ng tha v6 cung v6 tan nay sinh tren g6c re d6i 
ngheo. Nhu cau kh6ng ngu6i diu cua m6t cu6c tra thu v6 thiic do nhung kh6 dau, thua thiet, cam gian, thu oan 
tich tu truong ki qua nam thang. 

Ki niem ve h6i nghi 9 chua phai. Boi n6 danh dau buoc ngoat dinh menh cua dan t6c eving nhu su nga 
ngua cua con nguoi khoac tam ao bao dep nhat. 

Bu6i sang ay oi n6ng, oi n6ng nhu bau kh6ng khi bao triim h6i nghi. Mac du nhung chiee quat tran xoay 
tit va nhung cay quat dung xung quanh cung kh6ng ngung tat gi6 nhung mpi nguoi van cam thay ngpt ngat. 
Day la phut trpng dai nhat : Nguoi ta lay bieu quyet cho duong 16i chinh tri qu6c gia. Tren ba tram nam muoi 
dai bieu, phe chu chien chiem tuyet dai da s6, phe chu hoa la thieu s6 bi nghien nat : Hp dem chua du muoi dau 
ng6n tay. The nhung hp van can dam den giay phut cu6i cung vi trach nhiem truoc van menh dan t6c. Nguoi 
dung len truoc het la Le Liem, thu truong b6 van hoa. Vi ng6i ngay hang ghe phia sau nen 6ng nhin ro dam m6 
h6i tham tren lumg ao 6ng ta. Dam m6 h6i d6 thoat tien chi Ion bang hai qua quyt, cham dung noi nh6 len cua 
cap xuong ba vai. Chi vai phut sau, n6 da loang ra bang hai ban tay, r6i rat nhanh tham uot toan b6 tam lumg 
va dan chat vao chiee may -6 ben trong. Duong go hai ben nach may -6 n6i han len ro m6n m6t qua lop vai uot 
sving khien vi thu truong c6 ve nhu vua buoc len tit be boi True bach. Tuy nhien, 6ng ta van n6i, kh6ng bot 
mot loi, kh6ng de xen m6t y : 

T6i nghi rang chung ta la dai bieu cua m6t dan t6c d6c lap. Chung ta c6 quyen lua chpn cho minh m6t 

duong 16i t6i uu phii hop voi loi ich qu6c gia. Cu6c khang chien ch6ng Phap vita ket thiic ngay h6m 

qua, c6n biet bao nhieu van de can giai quyet. Min tren cac canh d6ng Muong Cum, Him-lam chua 

dam bao da go het. Lua chua mpc kin nhitng chien dia cii. Thuong phe binh trong cac trai c6n dang 

can tiep tuc dieu tri va giiip do. Nhan dan dang c6n thieu nhitng nhu cau thiet yeu nhu thue pham, quan 

ao, thu6c men. Ay la chua ke den cac loai sach v6 va hpc cu cua tre nh6. Trong hoan canh nhu the, 

chung ta kh6ng c6 ly do gi de dan than vao cu6c chien tranh moi chi nham chitng minh tinh uu viet cua 

che d6 xa h6i chu nghia. Hai phe d6i nghich van c6 the t6n tai song song tren ciing m6t hanh tinh boi 

hanh tinh nay dii r6ng de dung chita cac qu6c gia khac nhau va cac he th6ng chinh tri khae nhau. 

Chung ta c6 the chien thang My kh6ng phai tren chien truong ma trong cu6c canh tranh khoa hpc, 

chien thuat c6ng nghiep va hieu nang kinh te. 

Ong kh6ng c6n nho chinh xac nhitng gi Le Liem da n6i sau d6, nhung mat 6ng dan vao tam lung ao uot 

siing m6 h6i khien ngay ca nhitng d6t xuong s6ng cua vi thit truong ciing hien len ro m6n m6t. Trong luc ay, 

m6t mau d6 loang tit tit tren guong mat 6ng ta, thoat tien tit thai duong va quang mat. Sau d6 mau d6 tran qua 

hai g6 ma r6i Ian qua cam, xu6ng vTing c6 va gay. Ong ciing nho ro nhitng net rung minh thoang gpn qua 

khu6n mat ay va con tu che khien cap m6i cua Le Liem gan nhu tai nhpt di. Ong ciing nho m6t each chi tiet 

nhitng anh mat thu nghich cua dam nguoi xung quanh chieu vao vi thit truong. Nhitng ke ng6i hang tren quay 

han lai, nhin cho vao mat nguoi dang phat bieu bang cai nhin cua ke c6n d6, hita hen m6t each thang than da 

nem vao dau hay dao dam vao c6. Nhitng ke ng6i hang ghe sau kh6ng the b6c 16 dupe tinh than phan d6i bang 

anh mat de doa va khinh bi d6i voi " ten xet lai" thi xi xao gay 6n i...M6t khoanh khac tr6i qua, bat than m6t dai 

bieu vpt ditng len, tach han hang ghe buoc den truoc Le Liem, xia tay vao mat 6ng va het : 

Neu may kh6ng cam hpng lai. Neu may con tiep tuc phun ra gipng dieu cua bpn xet lai, tao se treo c6 
may len. 
Le Liem ngimg loi, duong nhu bi m6t cii d6n phang vao gay. Ong tran tran nhin ke vita si nhuc minh, 
thit truong b6 n6i vti Le chi Than, lau la ru6t cua Qu6c Tuy. Dua tay len go kinh, thu truong b6 van hoa chop 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 20 1 



mat mot each boi roi. Ong khong the tim dugc lai doi thoai, dau ong la nguai noi tieng c6 tai an noi. Hoi nghi 
cung im lang theo. Day la Ian dau, ho chiing kien canh tugng cac dong chi xu su voi nhau theo dung cung each 
eua bpn dau duong x6 ehg. Dau goe tieh ra sao, nhumg khi da tro nen nhung ke mu eao ao dai, nhung dai dien 
cho dan chung, bpn ho deu eo gang giu mot su nha nhan toi thieu. Day la Ian thii nhat, su ean ba duge tu do 
len ngoi. Hon ba tram eon ngudi eiii mat xuong. 

Tren khan dai, Ba Danh va Sau lang im. 

Mot khoanh khae troi qua, ehu tieh dung len, quay ve phia Le ehi Than, eat gigng than nhien, on ton : 
Neu ehu muon treo eo ehu Le Liem, hay treo eo toi truae da. 

Le ehi Than mim moi, eiii gam mat roi quay ve eho eua y. Hoi nghi ehet lang di trong khoanh khae. 
Roi Sau rung ehuong : 

Gio giai lao da den. Moi eae dong ehi tam nghi. 

Sau hgi nghi, Le Liem da viet mot biie thu gui bg ehinh tri, trong do ong yeu eau nhung ngudi lanh dao 
eao nhat eua dang giai quyet vu viee nay, boi ong khong tin rang dang eo the dung tiing eho nhung hanh vi va 
ngon tit eo tinh eon do luu manh duge phep ton tai giua nhvtng uy vien trung uong, nhung dai bieu eua dan toe. 

Thii truong bg van hoa qua tho ngay. Ong la eon ngudi duy my. Su duy my khong ton tai duge trong xii 
so nay. Bg ehinh tri ma ong ki vgng se lam trgng tai phan xu giua ong voi ke ha nhue minh lai ehinh la dam 
ngudi mot dong mot eot vdi y. De xay dung mot khai hoan mon hung vi, dang at ean den loai ngudi eo kha 
nang tan pha va huy diet. Chien tranh ean eae tgi pham, nhvtng ke sat nhan ehuyen nghiep va nghiep du trong 
so do dam dam thue ehem mudn nghiem nhien trd thanh Idp ngudi dae biet eo nang lue, duge mau ehong nhan 
dien nhu Idp tinh hoa. Su that ay da liet ke, so do hoa. Huong ehi mot so Idn ke eam quyen eving ed gde re la 
quan lua dao, trgm eudp, eae phien ban eua tang Idp luru manh ?.. .Tieng hu eua eho sdi khien mgi loai run sg 
nhung lai la tieng ggi am ap than quen ddi vdi bay dan eua ehung. Con ngudi nhu Le Liem ehinh la ke lae loai. 
Trong khi ehd dgi la thu tra Idi eua eae « dong ehi lanh dao » , ong da bi khai trit khdi dang, thai hoi va quan 
thiie tai gia, tat thay mgi hinh thiie ki luat duge thi hanh gan nhu mot lue. Vai ngay sau do, tudng Dang kim 
Giang, vien trudng vien triet hge Hoang minh Chinh, nha van hoa Nguyen kien Giang va non mot tram nhan si 
khae, nhvtng ngudi duge dinh danh la bi dau doe bdi tu tudng eua ten trum xet lai Kho-nit-xdp bi bat giam. 
Cung mot tuan le, hon hai muoi tudng linh bi tdng vao nha ngue bdi hg da timg duge dao tao lau dai trong 
trudng quan su Cu-tu-ddp hoae ed quan he gan gvii tudng Long. Tuan sau, tren nam tram si quan quan dgi tit 
eap dai ta trd xudng, nhung ngudi titng egng tae hoae duge nhiem ehiie true tiep dudi quyen eua tudng Long 
eving Ian lugt bi bat theo. Hg bi dan do trong eae doan xe eua tdng eue 2, sau do bi giam tai nha tu Thanh Liet 
d ngoai d Ha ngi, va hai nha tu trung uong khae dat tai Ha Tinh va Thai nguyen. 

Cuge ehien tranh mdi bat dau. 

Hanh trinh eua dan toe ddi hudng. 

Cung vdi nd la tat thay nhvtng bi kieh eua eon ngudi than thiet nhat vdi ong. 






Bung mat day, ehu tieh thay hoa mai nd trang xda khudn eua so. Phai ehang day la dgt hoa eudi eung eua 
mua xuan ? Ong dung len, dan mat qua tam kinh nhin nhvtng eanh mai phu kin hoa gidng het nhvtng ehudi 
bong tuyet dgng tren eanh thong mua Noel. Nhung eanh hoa trang tinh nhu tae bang suong bang va vudn mai 
trang boi giua bien suong trang menh mdng khien ong hoi tudng khung trdi mua dong Paris nhung ngay tuyet 
do. 

Paris, ehan trdi xa xdi khong ngung thieu vang noi ong. 

Paris, thanh phd eua nhung dam me man ndng va eay dang. 

Ong da trai qua biet bao mua dong trong thanh phd ay? Biet bao Ian ong dung nhin tuyet roi tren nhung 
mai nha nhap nhd vdi eam thiie phiie tap trong dd su xa eaeh ehen eung gan gui, noi budn xen Ian nhung ngat 
ngay. Bdi khong ed tien, ong ludn ludn phai thue nhvtng ean budng ap mai, thii quan trg danh eho dam sinh 
vien ngheo, dam thg thuyen tinh le tdi kiem banh mi do thi va dam ngudi luu vong khdn khd. nhung gian 
phdng ap mai ay, ong phai ehiu dung eai ret than xuong nhung bu lai, ed eam giae gan bau trdi hon, ed the 
nhin nhung bong tuyet quay eudng miia lugn mot eaeh ngoan mue hon trade khi ehiing roi xudng mat dat. Ddi 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 202 



khi, vao nhung rang dong, thanh pho vang nguai va ngon ngang tuyet rai tra nen hoang vang la lung, xa each 
la lung nhu chang con la Paris ma chi la mot binh nguyen tuyet phu. Doi khi, vao nhung hoang hon ret cong, 
ong nhin cac bong tuyet bay xien giua khong trung, lam nhap nhoa them anh sang yeu at cua nhung ngpn den 
duong, khien bau troi am may tro nen am u huyen bi nhu biic hoa do dugc ve bang ban tay phu thuy. Doi khi, 
vao nhung trua hiu quanh, ong buoc tren he pho day ngap cac dong tuyet, ngo ngan nhin Ian tuyet trang in 
nhung vet giay den ban cua khach bp hanh. Mua dong Paris, hoi tho am ap ngon lanh cua nhung 16 banh mi la 
thii huong thom nong am nhat voi chang trai chau A. Rat nhieu khi, ong bat gap minh di di lai lai hang chuc 
lugt truac 6 cua khong canh tro sat he, dugc chan boi nhung dong sat tho den si nhu cua so nha nguc. Tu 
nhung 6 cua chang chut ggi cam do, hoi nong cua cac loai banh moi ra 16 bay len khong ngung. Va khong 
ngung, nhung Ian hoi ngao ngat quyen ru khach qua duong boi thii mui thom v6 cung tran the. 

Paris ! 

Sao dot nhien noi nho hoa con cao ? 

Nhung canh mai trang bong benh trong suong trang dinh Lan Vu bong ggi ve day mot khung troi tran day 
ki niem. Khung troi xa xoi va gan gui. Quang d6i tuoi tham nhat. Tuoi tre cua ong. Da qua lau ong khong c6n 
thay thanh pho do. Lieu no doi thay nhieu hay van nhu xua ? Nhung quan rugu cu ki han se dugc doi thay ban 
ghe, thay kieu trang tri va them cac mon nham. Cac c6 hau ban se thay trang phuc. Nhung ngoi nha se thay chu 
va thay nuoc son. Nhung nggn den duong kieu c6 han se dugc thay bang cac loai den moi. Nhung tuu trung, 
nuoc song Seine dau c6 doi gi6ng ? Va nhung hang cay vay quanh dao Saint Louis van tnit la ao ao khi mua 
dong toi. Han la thanh pho ay van song cugc song binh thuong cua no, 6 ngoai ong, khong c6 mat ong. Ong chi 
la khach trg mot mua neu Paris la quan trg. Ong chi la ke qua song mot lan neu no la con thuyen vinh cuu qua 
lai giua hai bo quen nho cua mot d6ng song. Ong chi la mot khach hang ngheo kho, trong tiii khong du tien de 
mua mot vat ra hon, di qua chg ma dau dau buon tiii, neu Paris la thii sieu thi mien vien cua phuong Tay, noi su 
choang Ign cua xa hoa lam chong mat nhung ke nhat gan va lam roi le nhung ke c6 qua nhieu them muon 
nhung tiii tien lai rong. 

0, nhung ong dau c6 ham muon tien tai ? Suot doi, ong chua bao gio danh dum noi mot mon tien, de tieu 
cho rieng ong hoac trg giiip mot ngu6i nao ong muon giiip. Ngay gio day, lam chu tich nuoc ma tien phiing 
vieng ke tieu phu ong cung khong biet ro it nhieu, va khong the tu tay dinh lieu. Dieu do phai chang do so phan 
dat bay ? Boi chinh ong ciing dung dung truoc mot su that la lung nhu vay. Nhumg qua tinh, ong chua bao gio 
them khat su xa hoa cua Paris. Ong nho ve no nhu nho mot moi tinh bat thanh va bat kha quen lang. 

Ngoai kia, mot con gio wa toi, x6 dat nhung canh mai. Tung dam canh hoa roi la ta. Chao 6i, sao ma 
giong nhung nu tuyet 6 phuong troi ben kia ? Lan dau, nhin nhung bong tuyet nh6 vua dung bang hat ngo rang 
no, ong thot keu thanh tieng : « 0, xinh xan lam sao thii nu tuyet ti hon nay ! ». Nhieu nam sau, ong van tu cuoi 
minh vi su ngo nghe ay. Voi ong, ki niem ve tuyet da tro thanh noi sau thuong vinh cuu, diep vao noi sau 
thuong mot tuoi tre bi chon vTii. Khi da tro thanh mot nguoi dan ong timg trai, vao nhung ngay tuyet bay mu 
mit, con tim ong van thon thiic vi bai hat cu : Tuyet roi ! Phai chang mau trang cua tuyet bay da lam thanh mot 
phan doi ong, mot phan khong the thieu ? Phai chang nhung cau ca xua cu, mot khi da gam chat vao tam kham, 
tro thanh thii diep khiic bat tu vugt qua moi thang tram cua so kiep va mgi sut la cua thoi gian ? 

« Tombe la neige 

Tu ne viendras pas ce soir 

Tombe la neige 

Mon coeur s'habille de noir .... » 

Suot doi ong, deo duoi noi nho tinh yeu. Suot doi ong, bai hat ay vang len nhu mot diep khiic v6 chung va 
v6 thuy. Khon kho thay cho ong , khong the lap day noi trong vang nay. Khon kho thay cho ke nao toe da trang 
nhu suong ma c6n nho bai « Tuyet roi » va con tim c6n se sat vi nhung moi tinh bat cap. 



Thua chu tich, xin moi nguoi dung chao cho nong. 
0, nha bep da mang len ? 

Vang, bac si yeu cau nguoi an them bua sang c6n bua trua nit di mia xuat cung dugc. Nhu the c6 Igi 
cho sue khoe hon. 

Toi da nghe chu ay giai thich. Nhung toi da quen an hai bua tit kha lau. 
Vang. . . .Nhumg bac si. . . 
Thoi dugc, toi ra day. 
Ong buoc ra ph6ng ngoai. Mot mui thom la lung tit san tran vao khien ong ditng lai. Ong vita hoi tuong 
mui thom cua nhung 16 banh mi Paris mua dong, phai chang mui huong nay la mui huong mgng ao cua ky itc ? 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 203 



Ho nghi, ong giucmg mui len hit tha . Cau linh thay vay noi luon : 
Thua chu tich, do la mui cha dau xanh cua nha chua. Sang nay, su nu tro tai ran cha dau. 
A ra the. Qua la khac. 
Thua chu tich, khac cai gi a ? 

0, toi muon noi la mui thom nay chang giong mui thorn cua cac mon an khac. 
Vang. 
Cau linh lap tiic khang dinh : 

Mui mon an chay phai khac mui cac mon an tran a. 
Ong cudi : 

Dung roi. Neu khong ai con dam gpi la chay ? 
Cau linh nhin ong tham do roi hoi : 

Thua chu tich, ngudi c6 muon nem thu mon an nha chua khong a ? 
Ong lac dau : 

Dung lam phien ho nhu vay. Chung ta a day da la xam pham vao bo coi cung nhu tu do cua cac nha su 
roi. 

khong. 
Chang trai dap mot each hang hai : 

Chinh su nu dem cho con mot dia tii hu. Cha hay con nong nguyen. Con lay len mot chut de ngudi 
nem thu . 
Ong chua kip tra loi cau ta da chay wt ra va mat hut trong dam may trang khong 16 dang luot qua san. 
Mot phut sau, anh chang tro lai voi dia cha dau hoc trong tam vai bong day : 
Moi chu tich dung cho nong. 
Cam on. 
Mui cha dau qua la hap dan. Hoac no ngon lanh thue hoac vi no la mon an la nen vi giac cua con ngudi 
bi kich thich va d trong trang thai chd don. Ong gap mieng cha len an thu trude cap mat hoi hop cua chang 
linh tre. 

Ngon lam. Lan dau toi mdi an mon nay. 
Cau linh toet mieng cudi : 

Cha dau la mot trong nhung mon chay ngon nhat day a. Nhung dip dac biet nha chua mdi lam vi mat 
cong. 

Ngudi ta lam theo each nao ? 

Da, trude het phai do dau xanh len nhu do xdi. Sau do cho vao coi gia nhuyen thanh bot. Thu bpt nay 
nhao vdi mot chut bpt mi hoac bpt gao nep cho du dp dinh ket, roi them mudi va gia vi cho vua van. 
Sau dd dem nan thanh banh tha vao chao dau ran. Hdm nay, su nu ran bang dau lac. Nhung muon 
ngon hon, phai ran bang dau vung hay dau hudng duong. 
Gidi lam. Cau cd the chuyen thanh dau bep dupe roi day. 
Sang nay con ngdi phu su nu gia dau, dupe nghe giang ve mpi loai an chay. 
Ddi song cua nha chua xem ra cung kha phong phu, phai khong ? 
Da. Thua chu tich... 
Cau ta lung bung. Ngudi linh tre khong biet tra Idi ra sao vi cau hdi cua ong qua la nan giai. Ong cudi : 
Toi hdi dua thdi. Ddi song cua nhung ngudi tu hanh that su vd cung don gian. Nhung su khd khan 
chinh la d chd duy tri va bao dudng su don gian ay. 
Thua vang. 
Biet rang chang trai khong the hieu nhung dieu minh wa ndi, ong vd vai cau ta : 

Thdi, khong phai cang de danh vat vdi chu nghia lam gi cho khd. Cii tin rang ddi song cua hp hoan 
toan khac biet vdi cude song cua chiing ta. 
Thua vang. 
Chang trai ndi vdi ve sung sudng nhu vua tnit dupe ganh nang, doan cau ta dpn khay do an di vdi ndi 
han hoan nhu vi tudng trd ve thanh dan theo doan xe chat day chien Ipi pham. Ong da an het dia cha dau ma bd 
lai bat chao thit cua nha bep. 

Chi vai tich tac sau, tieng cudi cua chang trai vang da len ben kia san chua. Ong khong nhin thay cau ta 
vi nhung dam may trang ludt bay khong ngung, gidng dan bd cua Thupng de bi muc ddng rupt dudi tren canh 
ddng tien gidi. Nhung dan bd trang lien tuc dieu hanh trude mat ong. Bong nhien, ndi cd don hiep ddng vdi 
may trang ben ngoai lam budt lanh con tim. Chu tich sung sd. Ong chua bao gid trai nghiem mot thu cd don 
kinh hoang nhu hdm nay. Cd don la lung. Cd don den dau budt rupt gan, te dai chan tay. Cd don nhu cd mot 
thu ludi sat vd hinh quay chup lay ong, trdi thit ong trong nhung mat ludi tan nhan. Ong hut hoi. Ong thay ong 
khong du sue chiu dung them dau la mot khoanh khac ndi cd don nay cho du sudt ddi ong, cd don van la ke 
ddng hanh chung thuy. Ong bong thay sp khi phai ngdi lai day, minh ddi mat vdi minh : 

« Tai sao ta lai yeu dudi den miic nay ? Chang le chi vi tudi gia ma ta trd nen mot ke xa la va tham hai 
ngay vdi ca ban than ? » 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 204 



Ong tu de net. Trong khi uong timg ngum tra nho, ong ciii nhin vao long chen, c6 tim trong chat nuac 
song sanh vang kia mot lien tuong, mot ki niem ve song suoi, mot ki lic xa xoi dinh liu toi nhung cuoc tiec tra, 
Ian khoi mem mai phat pho bay tren nhung mon an nong hoi. Bat ke thii chi c6 the giiip ong quen di noi c6 
don. Nhung dieu do tro thanh bat kha. Boi noi c6 don nay chinh la ke song sinh voi noi quen lang kia. Khi 
quen lang quay dau chay di, noi c6 don nay vong tro lai. Hai thii thong long thit chat c6 ong tren gia tii hinh. 

Chu tich dung len vi neu con ngoi lai ong se ngat tho. Khoac chiec ao bong dai len vai, ong buoc ra. Vua 
mo cua, may trang da pha vao mat ong uot lanh. Nhung vien gach duoi chan sung nuoc nhu lang mua. Tu ben 
chai nha ben kia khu chua, cau linh keu to : 

Thua chu tich, xin ngudi quay vao. Troi lanh lam. 
Roi cau ta chay bo qua san nhanh nhu chim cat va tiim lay ngang lung ong khi ong vTta dinh buoc xuong 
tam cap : 

Thua chu tich, xin ngudi quay vao nha. 
Ong dap lai mot each ngang buong : 

khong. Ngoi trong nha mai nhiic dau. Va chang, toi phai sang cam on nha chua vi mon cha dau. 
Thua chu tich, ngudi dung dvia den mon an chay tinh cua chung toi da la vinh du cho nha chua. Ngudi 
bat tat phai sang day. 
Ong nghe su nu noi rat to, vpng tit ben kia dam may. Vi dam may qua Idn, ong so bi cam lanh nen chd 
no ludt qua san roi mdi buoc tiep. Chi vai chuc buoc chan ma khong nhin ro hinh ngudi. Dung la canh tugng 
noi tan son cung coc. Dat chan len bac them cua gian chua ngang, ong mdi nhin thay su nu dang ngoi gia trau 
cho su cu. Ong chua kip noi them Idi nao, ba cu da tit trong nha budc ra : 

Xin mdi chu tich vao nha ngay vi trdi rat lanh. Neu chang may ngudi vang minh sot may, nha chiia 
chung toi khong biet lay gi de chupc loi trudc nhan dan. 
Bach su cu, ngudi cdn nhieu tuoi hon chung toi. 

Ong noi vay nhung ciing budc vpi vao nha vi sau lung ong, nhitng dam may vi dai khac dang lit lit tien 
den. Chung khong chi bay ngang san ma se tran vao tat thay nhitng khuon cita md khien cac gian nha udt lanh. 
Su nit bd cdi trau budc lien theo ong roi khep ludn canh cita. Tieng canh cita quay cot ket tren true go khien 
chu tich giat minh. Chgt nhd rang tieng cot ket nay vd ciing quen thudc vdi ong thdi nien thieu. Nhitng ngoi 
nha go CO xua cua xit sd deu xay dung theo ciing mot mau, va tieng canh cita nghien tren true go vpng len noi 
budn nhd thdi da qua... 

- Xin mdi chu tich ngoi. 

Su cu mdi ong ngoi ddi dien vdi ba, tren chiec ghe lim cii nhung vitng trai ma thdi gian khien nude go 
bong nhu guong. Cau linh ngoi phia sau lung ong, tren chiec ghe dau bang may dan do su nit dem lai. Giita can 
phdng, mot Id than hoa ti tach chay. Thi thoang, su nit lai lay que khoi cho nhitng vien than chay dd va tiep 
them than mdi. Can phdng toat len ve am ciing mpc mac va cii ki. Gidng nhu miii thom ciia trau cau, hoi am 
ciia canh tay ba ngoai, noi phap phdng than tien cua nhitng cau chuyen cd tich dupe nghe ke dem xuan. Su nit 
rot nude vao bd chen Bat trang mdi khach. Nha chiia udng nu vdi ham gitng. Thit nude ay ciing gpi ve mot 
mtii huong cd xua khien ong lap titc nhd den me ong : 

Bach su cu, nude vdi ham gitng thom lam. Vay miia he nha chiia ciing dung thit giai khat nay ? 
Thua chii tich, miia he chung toi udng che tuoi hay canh cue khd. 
Ndi doan, ba cu quay sang bao su nit : 

Con cd thit che lam mem de an sau bita com. Sao khong dem ra mdi chu tich ? 
Bach thay, con xin sam hoi. Con vd tinh nen quen. 
Su nit di sang gian ben, han la noi cat thit che lam dai khach. Ong im lang nhin theo ngudi dan ba trong 
tam ao nau dai, lo mo nghi : 

« Tai sao cd ta khong tim mot mai am nhu nhieu ngudi dan ba khac ? Lieu noi nay thuc su la mieu 
dudng hay chi la noi tranh nan tam thdi hoac la chdn an nau de lang quen mot qua khit khd dau, chat chdng ti 
vet ? Mot thit quy phuc sd phan, gidng nhu ta vi \'ua gia trong oubliette dinh Lan Vu ?» 

Su nit quay ra cung kinh dat len ban mot dia che lam trang xoa bpt nep ao. Thit che lam dupe thai san 
hinh quan cd, dac biet mem danh cho ngudi cao tuoi hoac tre nhd : 
Xin mdi chu tich nem thit qua ciia cac ban tang. 

Xin cam on nha chiia. Vita roi toi da dupe nem mdn cha dau rat ngon. Chac che lam ciing se ngon nhu 

vay. 

Ong dap doan cam mieng che lam len can. Sau dd ong chieu mot ngum vdi ham gimg. Qua la ngon. 

Nhung dieu quan trpng hon la cupc ddi am nay citu ong khdi nhitng giay phut tram cam. Ong dua mat nhin 

gian nha go cd Id mot lan nita, tu hdi vi sao cho den tan budi sang nay ong mdi dat chan vao day, \'upt qua 

manh san gach nhu \'upt qua bite tudng thanh phan dinh giita ton sinh the tuc vdi cupc song ciia ke tu hanh. 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 205 



nhu vugt qua coi bien thuy giua cac wrong quoc neu khong doi nghich thi cung bat kha tuong thich. 0, tai 
sao ? 

Chii tich uong mot ngum Ian nhu de nuot troi nhung y nghi nang ne va ong tram tro : 
Che lam ngon that. Thii qua nay tuong hop mot each tuyet voi voi nuoe v6i. 
Doan ong euoi va noi them : 

Toi o day da hon mot nam ma hom nay moi dam dat ehan vao nha ehua. Qua la thiet thoi. Gia toi mao 
mupi pha roi nha ehua som hon han da duge nem mon ehe lam nay tu lau. 

Thua ehu tieh, noi an ehon o eua ban tang lam sao du thanh lieh de moi nguoi. Vi the ehiing toi ehang 
dam mao mupi. 
Su eu dap roi no nu euoi. Hai ham rang ba eu eon nguyen ven, vung trai va den nhanh. Chu tieh eung 
euoi : 

Chung ta la lang gieng, le ra phai tham hoi ket than tit lau moi phai. Loi ehinh la toi ban qua. 
Uong ean ehen nuoe, ong tiep : 

Baeh su eu, hinh nhu hom truoe nha ehua lam le eau sieu eho nguoi duoi xom Tieu Phu ? 
Thua vang. Chu tieh ban tram eong ngan viee ma van quan tam den so phan nho mpn eua le dan, vay 
la tam nguoi Ion lam. Toi nghe su nu ke lai viee nguoi xuong tan duoi xom du le tang. 
Baeh su eu, toi ehi re vao vieng nguoi xau so. 
Thua ehu tieh, the da la dai hong phiie eho gia ehu. 

Baeh su eu, tien the xin nguoi giang eho toi ro the nao la le eau sieu ? Phai ehang mpi nguoi ehet deu 
ean den le eau sieu hay ehi rieng nhung ke eo so phan oai oam, trae tro ? 

Thua ehu tieh, dao Phat khong bi rang troi boi nghi thiie. Cung khong quy dinh ro nguoi nao ean dupe 
eau sieu va nguoi nao khong. Tat thay deu tuy thupe su dpng tam eua ehiing sinh. Chi eo dpng tam 
ehiing sinh moi khai minh, sang tri ; khi sang tri hp moi dii eo duyen de nhin ra nghiep qua eiia minh. 
Nha ehua ehi lam theo thinh nguyen eiia ehiing sinh. The nhan thuong noi : « Tam dpng, quy than 
tri ». Ke tu hanh biet la phat tinh dupe khoi nhu ngpn den, vua rpi sang ea tinh than Ian sinh the ehiing 
sinh, vTta ehieu qua bay vung troi de lam no doa sen phuoe hanh. 

Baeh su eu, ehiing toi la ke ngoai dao, du eo eo siie eung khong the hieu dupe ngay nhung kinh dien 
trong ton giao eiia ngai, nhung o goe dp ke pham tran, ehiing toi v6 eung quan tam den eau ehuyen 
giua eha eon nguoi tieu phu duoi xom. Khong hieu nha ehua eat nghia viee nay ra sao ? 
Thua ehii tieh, Diie The Ton ehi ra rang trong mpi kiep nan eiia eon nguoi, ehu Tham dat len truoe het. 
Long due ehe mo luong tam nhu dam may den ehe khuat mat troi, mat trang. Tinh eha eon, tinh thay 
tro, tinh huynh de deu bi long due phi bang va pha huy. Ngay Diie The Ton eung bi sat hai boi ehinh 
nguoi em hp than thiet eiia minh, dai diie Devadatta. Lieh sii eae trieu dai, tit eo ehi kim, ehuyen thai 
tit giet vua eha dau eo thieu. Chae ehan ngai eon dpe nhieu hon ban tang. 
Ditt loi, su eu tit ton mim euoi. Va ong lai nhin thay hai ham rang hat na den nhanh : 
« 0, ro ra day la mot ba gia Viet eo xua, rang den vay linh. Truoe day bay muoi nam han la mot thon nit 
tuoi ron, tran day site song. Nhung nang khong ehap nhan eupe song binh thuong voi nhitng thii vui binh 
thuong noi thon xom ma diii mai den saeh de tro thanh de tit eua Nhu Lai.» 
Ong tham nghi, khong ngan dupe moi thien eam voi nguoi doi thoai : 
Baeh su eu, ngai dan giang that hay. Qua la ngai da day eong den saeh. 

Thua ehu tieh, ban tang khong dam nhan loi khen. Bat eit ai an may eita Phat, dpe ki loi day eua Diie 
The Ton deu eo the dan giang hay hon ban tang gap boi. 
Khong eho ong len tieng dap, ba eu quay ve phia sau hoi su nit : 

Con khong thay la dia ehe lam sap het roi sao ? Nha ehua thanh ban nhung khong bao gio hep long dai 
khach. 

Con xin sam hoi. Con mai nghe ehuyen eua thay. 
Ong mim euoi vi thay su eu day man tiep ; loi lang tranh nhitng ehu de khong mong muon eua ba eu 
ehitng to kha nang phan itng eua eu nhanh khong kem nguoi dang dp thanh xuan. Ong an mieng ehe lam euoi 
eiing eon lai tren dia, giong nhu mot nguoi hang xom quen thupe da nita the ki nay : 

Che lam qua la ngon. Baeh su eu, xin eam on ngai Ian su nit vi su don tiep thinh tinh nay. Neu ngai 
eho phep, ehiing toi se eon dupe dip quay qua. 
Thua ehu tieh, ngai dat ehan den day la vinh du eho eae ban tang. 
Ong dimg len. 
Va su eu eiing ditng len, ehap tay hinh biip sen dap le. 



Khi ong tro lai phong, dong ho ehi ehin gio hai muoi lam phut. Vay la eupe tro ehuyen voi nha ehua keo 
dai mot tieng ruoi. Mot tieng ruoi, miii nuoe voi ham gimg Ian nu euoi voi hai ham rang den nhanh eua nha su 
eitu ong thoat khoi we sau tuyet vpng. Bay gio, ong eon lai voi ehinh ong. Chu tieh ngoi xuong ghe, bat dau so 
hai khoang thoi gian phia truoe. Noi eo don se quay tro lai. Gia treo eo sap hien hinh. Ong biet iron di dau ? 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 206 



Vao rung chang ? Bat kha. Xuong niii chang ? Khong c6 ly do. Va chang, ong khong the tu bien minh thanh 
con benh tam than tnroc mat dam ngudi canh giu cai nha nguc my mieu nay. Long tu ton khong cho phep ong 
hanh dpng buong tha. Dua mat nhin len gia sach, ong bat gap vai chuc cuon dang doc do, gam day nhung tam 
the tre danh dau. Rut mot Ian ba cuon, ong bat dau lat gio timg trang. Cac dong chu luot di nhu day cham den 
v6 hon, khong may may y nghia. Khi thi chung giong nhu nhung day hoa van don dieu va tho mpc, khi thi 
chiing tro nen xam xit nhu nam cat va ong khong the phan biet noi con chu. Chu tich tho dai, gap lai cuon sach, 
dat chiec the tre vao dung trang cu. Tren san chua, nhung dam may trang khong 16 van lu lugt Ian qua. Va 
nhung canh mai phu day hoa trang van nhe nhe rung ben ngoai khimg cua khien con tim ong lai con cao nho 
mau tuyet trang. 

« Ta khong the tiep tuc chiu dung nhung day v6 khung khiep nay. Dieu do toi te hon ca cai chet. » 
Ong lai dung day, cam chiec ao bong , dinh buoc ra cua. Nhung chiec ao uot lanh buoc ong hieu rang 
ong khong the di dau vao liic nay. Ong khong c6 each nao hon la ngoi lai giua bon biic tuong tu nguc, doi mat 
voi chinh phap dinh cua chinh ong. 

Mac lai chiec ao len gia treo, ong buong minh xuong ghe, dua mat nhin dam may cuon cuon nhu dong 
bong Ian qua san chua va nho loi su cu : 

« Den due The Ton cung con bi sat hai boi dan em. Da khoac ao ca-sa, da tu luyen den bac dai due ma 
con bi long due xui khien thi huong chi dam ngudi tran tuc ? Ta chang nen oan trach bpn dong chi thu nghich 
ay. Ke dang oan trach truoc het la ta. Chinh ban than ta. Hoac yeu hen hoac ngu ngoc, hoac ca hai. » 

Lan nay, ong khong con muon tu bao chua. Ga luat su bien ho cho ong chet roi chang ? Y nghi do luot 
qua ong mot each o ho trong khi ong dam chieu nhin mot dam may rach nat dang keo le qua san chua mo ao ta 
toi cua no. Dot nhien, hinh anh ay xui khien ong thuong cam chinh minh : 

« Duong doi ngoat ngoeo quanh co, nao ai biet dupe neo nao ma dan buoc ? Ta di tim cho dan tpc ta mot 
thanh Paris, nhung so phan lai dan ta den Mac-tu-khoa bang gia. Ta di theo ngpn gio phuong tay, nhung dinh 
menh lai xua duoi ta quay ve bo bien phuong dong. Suot doi ta, nhung ngau nhien tac tao va x6 day. Kiep 
ngudi phai chang ciing chi la beo dat may troi ?... 

Mot nude Phap cua Di-do-ro va Voltaire md canh cua gpi ta budc vao. Mot nude Phap khac cua cac quan 
chiic dpi mu cao ong, mac ao nhan hai hang khuy vang dong sap canh cua do trudc mui ta nhu gia nhan mot 
lau dai dong sap canh cua trudc ten hanh khat. Nhung dan tpc nhupc tieu va no le bi xua duoi khap cac neo 
dudng kiem tim hanh phiic, va con doc lat da duy nhat mdi don nhung budc chan cua hp lai chinh la con doc 
dan thang xuong dia nguc. Khi ta hieu ra dieu do thi mpi su da mupn man. » 

Cai dia nguc do gid day chang con ho nghi nua. Nhumg khong ke nao du long an nan va su can dam de md 
mat nhin vao. Ong nhd cam giac choang vang khi lan dau thay dan chiing xep hang lu luot nhu rdng ran chd 
mua thuc pham. Xe ong gan kinh den, khong ai biet dupe su hien dien cua ong. Xe ludt rat nhanh nhung cung 
du thdi gian de ong nhin ro dam dan den. Va canh tupng khd nao ay dap vao can nao ong nhu nhat biia. Nam 
do, con tim ong dang con tung bung khiic hat « Tien ve thu do ». Hai nam chua du lam phai nhat nhung vang 
son cua vinh quang va chua lam ngudi nhung con sdi sue trong huyet mach. Ban rpn, ong khong cd thdi gid 
vi hanh. Quang thdi gian tan tien bdn mdt dupe ong danh dum cho nang nhung cac cupc gap go cua hp bao gid 
cung vao liic qua nua dem, thong thudng sau mudi hai rudi hoac mot gid, khi xe ong ludt qua phd xa, mpi sinh 
boat cua dan chiing dudng nhu da ket thiic. Sdm hdm dd, ong hen lam viec vdi mot giao su lich sii ngoai qudc. 
Vi de tai lien quan den vien bao tang qudc gia nen ong de nghi diem hen d ngay nha bao tang. Roi ong yeu cau 
lai xe chpn mot 16 trinh mdi de 6ng cd dip nhin phd xa. Dd chinh la co hpi dau tien ke tit ngay rdi chien khu ve 
thanh phd ong chitng kien canh sinh boat cua dan. Canh tupng khong my mieu hay lac quan nhu ong timg 
mudng tupng. Dam dong hien len trudc ong, bang xuong bang thit, chen chuc, ban loan, nhu dan citu tren loi 
don trd lai chudng. Nhung guong mat dap vao thi giac ong la nhung guong mat v6 vang ddi khat ; nhung 
guong mat lam lui toi tam, nhung guong mat u uat vi nhan nhin, nhuc nha ; nhung guong mat kinh hoang vi 
bi don ep dudi nhung cam xiic cua sp hai, chd dpi, dau khd, cam thu. Day chinh la guong mat cua nhung ke 
dang dimg map me tren ngudng cita budc vao cac benh vien than kinh. 
Cd gim giu con thang thdi, ong lay gipng than nhien hdi lai xe : 

Gia dinh chu cd phai xep hang mua gao nhu the kia khong ? 
Anh ta tra Idi titc thi, vdi noi han hoan khong che giau : 

Thua chu tich, rat may man la gia dinh chiing con thupc dien uu tien. Nha nude dem gao va thuc pham 

tdi tan co quan phuc w. 

Nhiing ai thupc dien dupe uu dai nhu vay ? 

Thua chu tich, tat thay nhung ai true thupc bp may van phdng chinh phu hoac ban quan tri trung uang 

dang. Ngoai ra la cac bp phan dac biet thupc cac bp dac biet nhu bp npi vu, bp qudc phdng... va trudc 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 207 



het la bo thuang mai va thuc pham vi do chinh la dat so tai cua ho. Nhan vien thuoc cac bo ay dugc coi 
nhu con \Tia chau chua thoi xua. 
The nao la con \Tia chau chiia ? 

Thua ngudi, cau noi do ham y la ho c6 quyen huong thu a miic cao nhat. Cung mot thii so gao nhung 
ho dugc an gao mua moi, con thom phiic mui cam ; trong khi dan chung phai an gao muc vi nha nuoc 
chi ban cho dan nhung thii gao da qua nam sau mua luu cuu trong kho. Cung la thit, nhung nhung 
phan ngon ho lay truoc, con thit bung, thit mo, dau Ion, ho dem ban cho dan. Neu khong thupc dien uu 
tien CO kiem dugc mieng thit cung nhuc nha nhu tu kho sai di dap da vay. Anh ca cua con lam vice 
trong thu vien quoc gia, can bg cap lanh dao nen moi thang dugc mua nam lang thit. Thang mot Ian, vg 
anh ay phai day tit ba gio sang ra chg Hom xep hang mua. Nhung Ian nao cung den non trua moi tro 
ve nha, ma Ian nao cung toan x6 Ign voi thit bung vi dam mau dich vien tuon thit ben trong quay cho 
ngudi nha va cac co quan c6 mat hang doi chac, vi nhu cac cua hang ban gao, ban vai, duong sua 
hoac nhu yeu pham khac. Khi da thoa man tat ca nhung cugc trao doi Igi quyen nhu vay, hg moi nhin 
ngo den dan. 

Tai sao cac can bg lanh dao nha nuoc khong hay biet chuyen nay ? 
- Da. 
Ngudi lai xe ap ling. Anh ta dua mat liec ong rat nhanh, vua nhu tham do vua nhu ngd vuc. Va ong biet 
rang ong da buong ra mot cau hoi v6 cung xuan ngoc. 

Co the la cac dong chi ay da biet nhumg chua du thdi gian bao cao len tren. 
Ong tu tra Idi. Va anh chang lai xe vgi dap theo : 
Thua chu tich, dung la nhu the. 

Dem hom do, ong ngoi nhin trang. Noi phan van khien ong khong ngu dugc. Truoc mat ong la vanh 
trang luoi liem dieu bac nhu la lua. Duong nhu no khong toa ra mot chut anh sang nao. Lu dom dom lap loe 
tren bai c6 con rue ro muon phan hon no. Ong nhin vang trang ay, lien tudng den su suy tan cua mgi su vat : 

« Cugc doi von la cugc van hanh bat tan, tit nuong dau bien thanh bai bien, con ngudi tit hu v6 den roi lai 
quay ve vdi hu v6. Nhung cd sao ta bong buon tham nhudng nay ? Phai chang vanh trang chet lui kia cd lien 
quan ngam an nao dd vdi so phan cua qudc gia ? Va nd chinh la diem bao trieu cho mot su sup do khong chdng 
thi chay, mot ket thuc bugc phai den ? » 

Y nghi dd nhu ludi dao ben cua dao phu gai tren cd ong, ke se bi hanh quyet khdng chay thi chdng. Ong 
bdng thay budt lanh sdng lung. Trudc mat ong lai hien len dam ddng ddi khat, nhuc nhan va ban loan chen 
chiic nhau trudc quay ban gao. Ong nhin thay nhitng canh tay vuon len, giang giat huych day nhau; nhitng cap 
mat trgn ngugc trdng, nhitng can cd vuon dai ve phia khudn cita chan ddng sat vdi tat thay su chii tam dien 
cudng cua loai thu dit lao ve phia con mdi trong ndi thiic bach cua con ddi. Chao di, dd la nhitng ddng bao cua 
dng, nhitng cdng dan trong cai xa hdi ma dng la ngudi khai sinh, nhitng con ngudi ma vi hg dng da nudi giac 
mdng giai phdng. Dd la ao anh hay su that ? Phai chang mgi cd gang cua dng chi la su lam tudng va cai hien 
thuc nay chinh la bdng lau dai soi tren mat nude ddng sdng ma ? Ong tu hdi rdi khdng dam tu tra Idi. Ndi hai 
hung quay chup tri nao. Nhitng guong mat dng nhin thay budi sang chi cdn la nhitng tam guong phan chieu 
cugc sdng cua mot bay sue vat bi ngugc dai hoac trang thai tinh than cua nhitng ke nhieu tam. Neu khdng la 
nhitng con benh tam than at phai la dam citu chen chuc ben mang cd. Con ngudi bi day ai vi mieng an. Con 
ngudi khdng cdn cam thay nhuc nha nita se chi cdn la con vat trong chudng chd den gid vuc dau xudng mang. 
Cdn neu con ngudi biet phan no, han hg se nudi Idng thu han, chd phut thuan tien de cat cd nhitng ten chua 
nguc. Nhitng ke giam cam hg trong kiep sue sinh. 

Oi, cai che dd ma dng ra cdng gay dung cudi ciing chi la mot chudng citu vi dai hay sao ? Hay nd chinh la 
mot trai giam khdng Id, noi giam ham con ngudi trong nhitng nhu cau vat chat ha cap nhat, noi thuc thi mot 
cugc hanh xac tap the, noi ngu tri mot su tu si nhuc cd tinh triet de va dai chung, noi dao luyen ra neu khdng 
phai nhitng con bd cui dau trudc bd cd thi se la nhitng ten trdm cudp, nhitng ke bi rdi loan nhan each hoac 
nhieu tam ? Khdng cd each phan tich nao khac. Va neu khdng cd each giai thich nao khac, cai xa hdi hien hanh 
chinh la su thut liii bat kha hinh dung so vdi cai xa hdi dau khd thdi xua. 

Chao oi, bao nhieu con ngudi da hy sinh, bao nhieu tai san da hao tan, thieu huy, bao nhieu ndi gian truan 
dan tdc cua dng da phai trai nghiem de sau ciing nd lanh nhan mot cugc sdng da man nhu vay hay sao ? Neu 
vay thi cugc each mang nay la cugc phieu luu nii ro nhat trong cac cugc phieu luu cua kiep ngudi. Va neu 
vay, cugc ddi dng la mot su tham bai khdng gi cd the so sanh. 

Da dng ndi gai dc. Nhitng con budt lanh chay dgc sdng lung khien dng khdng kim dugc tieng keu. Nhung 
ngay luc dd, can vti Ian bac si da chay vao. Ong bugc phai bia ra mot con dau the chat de danh lita hg. 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 208 



Vao cupc hop ciia bo chinh tri ngay sau do, ong yeu cau lat lai chinh sach kinh te de tim phuong sach ciiu 
van tinh the. Ong nhan manh y nghia ciia hai tit : Hanh phiic. Mpi cupc giai phong khong c6 y nghia neu no 
khong lam cho con ngudi hanh phiic hon. Mpi cupc each mang ciing chi la tro tieu khien ro dai va tan ac neu no 
khong dem cho con ngudi tu do va cupc song ximg dang. Doe lap ciing the thoi. Doc lap khong c6 may may 
gia tri neu nhitng dan cu ciia mot nuoc doe lap lai khong the doc lap voi nhitng nhu cau thiet yeu nhat ciia sinh 
ton, giong nhitng con bo khong the dpc lap voi mo c6. 

Khong ai phan doi ong. 

Nhumg ciing khong ai nghe ong noi cho dii hp van ngoi quanh chiec ban do so, va voi ong lam dii con so 
mudi ba. Ong hieu dieu do khi nhin nhitng cap mat lo dang ciia hp, nhitng ngon tay gay tan thuoc khong met 
moi hay xoay iron chiec bat lita mot each nhe nhang va kien nhan. Hom qua, hp con la nhitng chien si tranh 
dau cho mot ly tuong. Gid day, hp dang ngoi tinh nhitng con tinh khac. Cupc chien tranh hom qua da ket thiic. 
Hom nay la liic cac tuong lanh chia phan xoi thit trong dinh. Hom qua d tren ritng tat ca deu nhan mot xuat 
com va mot gdc suoi, khong cd gi de so do, chang cd chi de tinh toan. Hom nay, su vat xoay van bdi neu biet 
thu ciia anh Idn hon biet thu ciia tdi ca ich Ipi vat chat Ian danh tieng ciia tdi trudc mat tha nhan se bi thuyen 
giam. Ngoi thit ciia mdi ke ngoi day se kem theo mudn van quyen Ipi do dem dupe va khong do dem dupe anh 
hudng den ca mot tap doan nhitng ke dudi trudng trong phii va nhitng ngudi ciing huyet tpc. Hp khong cdn 
quan tam den nhitng dieu ong quan tam vi Ipi ich ciia ca nhan bao gid ciing la thit gan giii nhat va la cam do Idn 
nhat vdi con ngudi. Nhitng dan vat ciia ong gid day, vdi hp trd nen nhat nheo hoac bat kha tri. Ca mot bp may 
phuc vu ban than hp ciing nhu gia dinh hp bat ke thdi gian va vd gidi han. Hp song hoan toan theo nguyen tac 
vang ciia chii nghia cdng san. Nguyen tac dd chi danh rieng cho mot nhdm ngudi va loai trit ca mot dan tpc, 
mot dan tpc citu bd dang chen chiic nhau chd nhitng bd cd ngoai kia. 

Ong nhac lai Ian thit hai, rdi Ian thit ba. Khong ai phan ddi. Khong ai dap Idi. Khong ai cd nhu cau tranh 
luan. Rdi sau dd la gid giai lao. Sau dd mot van de khac dupe de cap tdi, thiet thuc hon, cu the hon ndi nhuc 
nhan dau khd ciia nhan dan. Ndi dau khd ciia ke khac bao gid ciing mo ho va khd cam nhan. Ndi dau khd ciia 
nhan dan lai cang mo ho va khd cam nhan hon. Bdi nhan dan la thit vd hinh vd dang, khong cd chan de chay, 
khong cd canh de bay, khong cd md de hdt. Dpc lap khong cdn la mot khat vpng Idn lao ciia mot dan tpc no le 
va dau khd ma chi cdn la mot chien Ipi pham cu the, gidng nhu mot con Ipn ritng bi ha dudi ngpn lao ciia thp 
san. Chitng ay thit da chi dii chia cho nhitng ke biet cam lao, cam mac cdn dam ddng dimg ngoai hoi phudng 
san la dam chiing sinh an chuc chau ria. Ong hieu rang khi can thiet, con ngudi trd nen cam va diec mot each 
de dang. Ciing de dang trd nen tan nhan. Hp, nhitng ke quay quan quanh ong, chia chac phan thit ciia con Ipn 
ritng vita bi ha...Hp trd thanh xa la vdi ong. Ong trd thanh khd hieu vdi hp. Luc dia da nitt ddi, hp ditng mot bd 
cdn ong bd khac. Dd la Ian dau tien ong hieu su ran vd ciia nhitng mdi quan he thudng gpi la ddng chi hay 
huynh de. Nhitng spi day gan bd cd the det hang chuc nam hay lau hon nita. Su phan ly xay ra chi trong khoanh 
khac, khi nhat kiem ha xudng. Nhat kiem ciia quyen luc. Trudc nd, mpi spi day tuong than tuong ai chi la md 
to nhen mong manh. 

" Le ra, ta phai hieu su tinh tit ngay ay. Phai xoay nude cd tit ngay ay. Nhimg ta la ke cham chan nen bi 
ddng lii cudn di. " 

" 0, nhung bpn hp qua ddng cdn ta don chiec. Va tham hai thay ta phai thuan tinh theo hp bdi tin rang su 
thoa hiep dd citu van dupe dai su . Rang neu ta vi hp ma hy sinh thi chac chan hp phai vi dai nghia ma quen di 
nhitng tham vpng rieng tu. Su ngu xuan la d dd. Nude cd vao the bi. Hp Ipi dung su thoa hiep nay de nhan ta 
vao hau cung. 

« Nhung gdc re su that bai nay nam d noi dau ? Su ngu xuan ciia chinh ta hay con dudng ngoai ngoeo 
ciia dinh menh ? Ta di ciing hp tren mot con tau de rdi khi den bd ben kia dai duong thi mot minh ta d lai tren 
CO dao ? Hoac ban chat ta la con sdi le bay nen bat cit cupc tu hpp nao ciing chang ben lau ?» 



Phai chang va phai chang .... 

Nhitng cau hdi khong ngimg quan dao ong. 

Con tim gia met mdi ciia ong thdn thitc. 

May trang van trdi khong ngitng tren dinh Lan Vu. Trdi khong ngitng miia tuyet Paris va nhitng hdi 
quang ciia mot tudi xuan xa ngai. Oc nao ong khoan xoay bdi nhitng nghi van. Rdi lat sau, con tim budn nhd 
ciia ong chpt quay ve thanh phd phuong tay, noi vinh dinh mot lien ket tham kin, noi ghi khac mai mai nhitng 
khat vpng yeu duong va nhitng cupc tinh chet yeu. Noi tam hon ong d lai nhu ngoi nha cdi cut tren bai bien 
hoang sau nhitng ngay he nao nhiet khach vang lai. Paris ! that la lung la khi rdi xa nd, ong da ngoai nhin lai 
nhu nhin mot quan trp ; vay ma gid day thanh phd ay hien hien len trong trai tim ong nhu hai cang cudi ciing 
mdi mpc ke lit hanh. Ong nhd nhitng giang dudng, noi ong thudng di qua vdi mot ndi udc ao tuyet vpng. Ong 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 209 



nha nhung con chim cau dao quanh can gac xep nai ong tni ngu va tieng gu cua chiing vao liic xuan sang. 
Ong nha mot diia con thieu vang boi sau khi ong roi xa can ngo hem sat pho Saint John sau thang, mot diia be 
da ra doi. Mot diia con gai, dugc dat mot cai ten v6 cung thong dung tren dat Phap, Louise. Ong khong ngo 
rang nhung dem chan goi voi c6 thg mvi da de lai trai cam. Mot su sao nhang ngu xuan. Phai cho bay nam sau, 
nho mot cupc gap ngau nhien tren duong ong moi biet dugc su that. Ong hieu rang do chi la trai cay khong cho 
dgi cua nhung con dien cuong than xac. Nhung dau sao, diia be ay van mang dong mau cua ong, cua chinh ong. 
Ong dung dang nhieu Ian, dinh quay lai noi ngo cu, tim gap c6 thg mu va Louise. Nhung trong tiii ong khong 
du tien de mua cho con gai mot mon qua xiing dang. Va roi, con 16c phieu dat cua each mang cuon ong di. Sau 
rot, ong chua timg mua cho con ong mot chiec vay, mot doi giay. Ong chua timg bong con be len tay va nhin 
vao doi mat no. 

« Gio nay no da tro thanh mot nguoi dan ba, chac chan. Han no da c6 chong con. Co bao gio no luc tim 
hinh anh mot nguoi cha vang bong ? Co bao gio no nuoi y dinh tim ve Viet nam, mien nhiet doi xa xoi, de 
nhin ngo mot thii nguoi xa la nhung rang bugc voi no boi sgi day huyet mach ? Hoac no da quen ta hoan toan 
truoc khi biet ta, mot su quen lang c6 tinh ? » 

Y nghi do khien ong te tai. Ong ro am tra, muon uong mot ngum nhung nuoc da nguoi. Guong mat ong 
hien len tren mat ban go bong lang nhu guong. Ong cui nhin cai bong cua minh. Nhin lang le. Mot tieng noi 
tham thi cat len trong tam tu : 

« Ga dan ong nay la ke lam cha toi bai nhat tren trai dat. Roi mai day, nguoi se phai doi mat voi nhung 
nguoi rugt thit truoc phap dinh toi cao cua con tim. Cugc each mang mua thu roi se chim mat tam trong dong 
chay trien mien cua lich su nhu tat thay nhung cugc each mang khac. Giong nhu nhung tran dong dat, nhung 
con song than va nhung tran loi dinh khac lua cua cac hoa diem son. Thoi gian se xoa di mgi dau vet. Mgi 
vuong mien deu se rach nat cung voi thang nam. Mgi ao tuong ve vinh quang roi se tan vo nhu vang trang tren 
dong song u tich cua cac nha tho thoi trung c6. Nhung phap dinh cua con tim se mai mai dung len tren coi dat 
cua cugc doi the tuc va phap dinh ay cung se mai mai dung len ben kia bo con song Me, noi linh hon nhung ke 
ra di chen chiic tren nhung con thuyen ket bang tro bui, voi cap mat rong va ba dong xu dat tren chiec luoi lang 
cam. » 



Mot tam luoi v6 hinh thit chat lay chu tich khien ong nhu ngat tho. 

Dau ong buot lanh trong khi gan rugt bong rat nhu bi lua rang. Ong nghi rang day la con dau don cua 
rieng ong, mot minh ong. Boi la nguoi duy vat, ong khong tin vao chuyen than giao each cam. Tu truoc toi 
nay, ong chi biet mot the gioi huu hinh, chi coi la su thuc nhung gi tac dong vao cac giac quan, cung nhu so 
dong nguoi. 

Tuy nhien, con dau don cua chu tich lai chinh la ket qua cua su cgng huong voi mot noi dau don khac. 
Boi tren manh dat nay con c6 mot kiep doa day khac. Mot ke v6 danh. Mot nguoi ma ong khong con nho ten 
va cung chua bao gio biet mat. Mot cai bong cua hu v6. Nhung cai bong do van luon luon la mot sinh the bang 
xuong bang thit. Sinh the ay khong ngung nghi ve ong. Ke bat hanh ay lien ket voi ong boi mot so phan oai 
oam, mot noi dau kho truong ki va mot cugc san duoi tan khoc. Nhung su dong danh cua so phan lai muon 
rang tat thay nhung gi xay ra voi anh ta phai nam trong bong toi, ben ngoai VTing hieu biet cving nhu tri tuong 
tugng cua ong. 






Au Zenith - Duong Thu Huong - 210 



NGlTOfl ANH EM DONG HAO KHONG BIET MAT 



Theo thong bao cua ban chi huy su doan, bay gia toi chuang trinh bieu dien mai bat dau. Nhung bua com 
chieu da xe dich tit bon nroi len ba gio nroi, va com nuoc xong linh trang da keo len day tnroc san khau, nhon 
nhao chuyen tro, nhon nhao cho dgi, voi tat ca ve ham ho cua dam dan ong tit lau thieu vang bong dan ba. May 
anh chang hau an con cam trong tay tang chay to tuong vita gam wa ngong ngong nhin len mo phong man 
nhu muon tim sau nhitng tam vai mau loe loet ay hinh bong « cong chiia cua long anh ». Cac cong chiia mpng 
tuong dang con ngii trong ham ban chi huy, phan vi met moi sau quang duong dai, phan vi nang nao ciing c6 
nuoc da xanh ron va Ian moi trang nhgt vi sot ret nen chang ai muon 16 dien truoc khi son phan. Cac nang 
dang con nam cupn lay nhau nhu dam sau tam tren van, c6 chop mat them mot vai gio truoc khi len san khau. 
Ban chi huy su doan hen se danh thitc cac c6 luc nam ruoi. Nhung chua den nam gio, linh trang da ho het am 
am ben ngoai : 

Cac nang tien oi, ngu lam gi nhieu the ? May nam troi moi dugc gap mat nhau ai ma no quay mat vao 

tuong ngu hoai nhu vay ? 

Cac CO em oi, day di thoi. Mong mai moi toi ngay hom nay. 

Cac nang cong chua dau roi ?Cho chung toi dugc chiem nguong dung nhan mot chut ? 

Nhitng tieng ggi, tieng keu, tieng cuoi dua moi luc moi am i vgng xuong ham khien cac c6 khong the 
nam li, danh ngoi day. Co nao c6 nay ngap len ngap xuong den sai quai ham. Trg ly cua su doan truong hang 
gigng mot hoi roi chui vao ham, nghieng dau ngoeo c6 noi : 

- Xin chi em thong cam, linh trang lau ngay qua khong nhin thay bong phu nit. Da hon ba nam troi tren 
khong cit cac doan van cong toi day. 
Co doan pho dap : 

Chung em di den dau ciing vay, anh khong can ban khoan. Chien truong qua rgng, cac doan khong dii 
de phuc vu. 

Cam on, dugc chi em the tat la dai may man cho su doan. Gio, to anh nuoi mang com den cho chi em 
dung bita roi hoa trang keo muon. 
Truong doan dau roi ? 

Truong doan da dung bita voi ban chi huy ngoai kia. Cac nam dien vien ciing vay. 
Doan pho quay lai het quan : 

Da thay chua ? Rieng chiing ta dugc uu tien ngu nuong. Mgi nguoi da com nuoc xong dang lo bo tri 

phong man. Con ai muon ngap thi ngap cho da them roi chuan bi an com. 

Cac CO chua kip dap loi to anh nuoi da lop ngop chui vao, luc cue xoong noi voi cac loai ga-men quan 

dung. Anh nao anh nay hi hitng nhu bat dugc vang. Hg dugc uu tien gap cac c6 truoc tien, ma lai gap khi chua 

son phan, khong noi ciing biet dugc su than tinh, giong nhu khach la thi dugc tiep o sa-16ng, con khach than 

quen hay hg hang thi dugc quyen chui vao bep : 

Hom nay chiing toi dac biet lam mon ngm rau chuoi thit ga va nau che do xanh dai cac c6 nuong. Su 
doan phai cit nguoi vao ban Van-kieu tit tuan truoc mua ga, mua do. Chiic cac nang tien an ngon 
mieng. 

Cam on cac anh. An che nay dem nay mua chac deo tay hon. 
Cac CO xiim lai an com trong khi ba chang cap duong ngoi chau xung quanh, anh xoi com, anh dom che, 
anh thit ba hap hay mat va ngoac mom ra cuoi mot nu cuoi v6 duyen co. Trg ly su doan ditng trong goc ham, 
chang CO viec gi lam nhung ciing khong muon di ra som hon ba ga linh nuoi quan, nen vo nit trong tiii ra cuon 
so tay, xem di xem lai. Com nuoc xong, ba chang nuoi quan le me thu dgn bat dia dem di. Truoc khi quay ra 
con hen la dem nay, sau khi bieu dien se c6 chao ga dai khach quy. Han la nhung con ga nay da dugc doi bang 
luong kho hay gao cho dan ban Van-kieu. Trg ly su doan liec dong ho roi hoi : 

Luc nay da nam gio hai muoi phut. Lieu chi em can bao lau de hoa trang va thay ao quan ? 
Hai muoi lam phut, khong hon. 
Hoan ho. Toi se thong bao cho anh em biet. 
Anh ta chui khoi ham. Chua day chop mat da nghe tieng v6 tay, tieng het am i cua linh ben tren. 
Doan pho tiim tim cuoi : 

Linh su nay ngau that. 
Mot CO dap : 

Au Zenith - Duong Thu Huong - 21 1 



Toan dan Bac ma lai. 

Dung roi. 
Co thii hai tiep lai : 

Ho cho dgi chiing ta vi vua muon xem bieu dien wa muon gap dong huong. Nghe noi doan van cong 

toi day phuc vu may nam tnroc la doan Dan ca lien khu nam. 

Lien khu nam a dau nhi ? 

Ro la dot, phuc w quan doi nam sau nam ma khong phan biet dugc cac quan khu. 

Ai hoi dau ma biet. Tren bao dau thi di day. Loi nao cung chi thay suoi voi rung...Het rung den suoi, 

het suoi lai rung, het ban Van kieu lai den ban Lao nung, Lao thong. Noi nao cung chi nham nham 

trong vao cai gay cua giao lien ma buoc. 

0, tao cung the, chang biet lien khu la cai gi. Di dau cung chi nhin vao lung hay vao mong cua nguai 

di truoc. 

Mong con la may. Chung may khong nho hoi leo mii Khi dai hay sao ? Doc dung nhu tai meo, got 

chan thang di truoc cham vao dinh dau thang di sau, lay dau ma nhin mong voi dit ? 

0, tran ay khiep that. May quan lay mat, leo mii ma ro ram nhu thang mu. Phuc due to tien nen khong 

diia nao roi xuong vuc. 
Cac CO chua kip thay quan ao xong da nghe trg ly su doan hang giong ben ngoai. Doan pho noi voi len : 

Dung bay phut nua. 
Doan quay lai bao chi em : 

Nhanh tay len. Linh nhay con len tren kia roi. Chac su doan nay bi tu lau qua trong rung sau, khong 

thoang khi nhu su doan truoc. 

Dung day. Lan truoc linh trang khong ho het loan xi nhu hom nay. 

Thi da bao la ho bi nhot trong sau lau qua. 

Day la dau vay ? 

Biet dugc. Nhung nghe doan truong noi minh dang o tren dat Lao. Ma la vung xa vung sau tren dat 

Lao. 

The ha ? Bon be mit mu nhung rung voi mii. Bgn minh ma bi lac chac chet ru xuong a day, chang the 

tim dugc loi quay ve. 

Chac chan la vay. Nhung song chet c6 so, lo gi. Bao gio linh chet het bgn minh moi phai chiu so phan 

ham hiu nhu the. Van cong la mi chinh canh, la vang rong cua chien tranh. Khong ai de cho chiing ta 

that lac. 

Cac nang trang diem va dien do bieu dien xong noi duoi nhau chui khoi ham. Linh trang dung chen chiic 
hai ben tit cua ham cho den tan san khau v6 tay ran ran, ho het loan xa : 

Cac nang tien xinh dep, noi len vai cau cho anh em nghe gigng Bac. 
Pho doan liing lieng cudi va hoi : 

Biet noi gi bay gio nhi ? 
The la dam linh nhao nhao, tranh cuop nhau tra loi : 
Noi bat cii cau nao...Hoac keu to len cung dugc. 

Em oi, chiing toi la dan Hai Hung. Em chi can keu to len hai tieng : Hai Hung oi !...The la dii mat da 
linh trang. 

Ggi rieng Hai Hung nha chiing may, the con Ha ngi. Ha Tay, Ha bac, Vinh phii nha chiing tao thi viit 
cho cho nha a ?Thang nay diing la quan ich ki. 

Hai phong nua chii ? Thanh pho hoa phugng do ma bi bo quen thi bom My se giang xuong dau ca bgn. 
Thoi, khong phai cai nhau nua. Chi em oi, cii chiii cha chiing no len mot cau cung dugc. 
Roi cac canh tay vuon ra so vao vai vao ao, ve \'u6t duoi toe ciia cac nang. Hg di den dau, linh trang 
cuon theo den day. Ban chi huy su doan diing phia xa, tiim tim cudi, quan sat canh tugng voi con mat them 
thuong khong che giau. Tuy nhien, la lanh dao, hg phai biet dan long, du muon hay khong. Theo thong le, cac 
CO chia thanh timg top nho, moi top hai ba c6 de han huyen voi linh, truoc khi bieu dien. Lan nay each thiic do 
xem ra bat on vi su doan vua dugc bo sung quan nen vugt so khung. Ca mot ngan linh diing chen nhau tang 
tang lop lop. Doan pho ra lenh : 

Dong the nay khong the nao tam tinh cho xue. Toi de nghi chi em chia theo dia phuong, hat phuc vu 
binh linh ngoai chuong trinh chinh thiic. To nhac cong cung se chia theo. 
Dugc loi, cac vi lanh dao ban dong huong ho het loan xi : 

Hai Himg dau ? Di theo toi ve phia trai san khau, ngay sat chan cot loa phong thanh. 
Ha ngi dau ? Linh thii do nit ve phia sau san khau, xep hang loi cho c6 trat tu. 
Ha Tay que lua dau, tap trung sat canh quan Ha ngi, phia ben phai hau truong. 
Dam linh tap hgp theo dia phuong, anh ng ggi anh kia, on ao hon chg vo. Dgi pho doan van cong khoa 
chan miia tay voi top nhac cong, chac han de thuong lugng truoc mot cugc lao dong cang thang. Roi sau do, 
ngudi ta thay ke 6m dan phong cam, ngudi cam ghi-ta hay mang-do-lin, ngudi mang sao mang tieu lan lugt tan 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 212 



vao cac nhom le. Canh tugng do dem lai mot sac thai tung bung ki la cho khu rung, von binh thuong chi c6 
tieng gio rung cay, tieng mua be la, tieng linh tro chuyen hay cai Ion, hoac tieng bom dpi. 



Dai dpi truong An dung ban than nhin dam dong vui ve ay, chpt ai do v6 vai anh : 
Cau khong tim dupe dong huong Lang son a day sao ? 
Tieu doan truong da dung sat lung An, tiim tim cuoi sau cap kinh can day nhu tron chen. 
Bao cao tieu doan truong, o day toi don thuong doc ma . 
Ben tieu doan hai cung c6 may anh Tay ma ? 

Bao cao, hp la dan Tay Cao- Bang, sat bien gioi. Toi chua bao gio dat chan len dat hp ma hp eving 
chua bao gio xuong Lang son, de tham vung Dong Mo que toi. 

Ra the. Cung la dan Tay ca ma thong tho khac nhau, tap tuc cung khac nhau. Nhung toi la dan Kinh, 
toi khong the phan biet dupe ai la Tay Lang son, ai la Tay Cao bang. Toi thay cac dong chi deu c6 
nhung net tuong tu. 

Bao cao tieu doan truong, su khac biet khong nhieu. Nhung vi cac hoi dong huong dupe chi dao theo 
don vi tinh nen chung toi khong c6 ly do thanh lap hpi nguoi Tay trong don vi. 

Nguyen tac ay la chinh xac. Boi chung ta khong the cho phep su phan biet ton tai giua cac dan tpc 
trong long mot dat nuoc, giua nhung con nguoi cung mang chung mot quoc tich Viet nam. 
Vang. Toi hieu. 

Tieu doan truong Nha nit thuoc la moi anh, va hp cung phi pheo nha khoi. Phia san khau, trp ly su doan 
truong dang dung ngo nghieng bon phia, tay cam loa phong tay, tay cam so. Dung khoanh khac thuan tien, khi 
cac bai hat tam ngung, anh ta giuong loa len gao : 

A16, al6....Xin cac dong chi chu y. Chuong trinh bieu dien se lui lai mot gio ruoi, c6 nghia la san khau 
se mo man vao liic tam gio ruoi vi ly do dot xuat : Chung ta phai cho tieu doan 209 vua dupe bo sung 
tu mien Bac vao, dang dong quan ben kia mii Gau true. Hp khong true thupc su doan chung ta ma tac 
chien dpc lap. Tuy nhien, vi cung mot chien truong chung ta c6 nghia vu cho dpi anh em de thuong 
thiic chuong trinh van nghe dem nay. Trong liic cho dpi, doan van cong se tiep tuc bieu dien le theo 
yeu cau cua cac hpi dong huong ket hpp voi su tham gia cua cac cay van nghe trong don vi. 
Nghe toi do, linh trang nhay con len, ho het vang rung mii : 
Hoan h6....Hoan ho.... 

Ban chi huy su doan cii cho hoan den mia dem cung dupe. Hoan cang lau cang tot. 
Dem nay se la dem tuyet voi nhat tit ba nam nay. Ai c6 bai tii thi dpn gipng san di. Chiing ta se c6 dan 
dem va cay nha la vuon se dupe dip tro tai. 

Tieu doan truong Nha hoi An : 

Dong chi c6 biet hat khong ? 

Da, toi hoan toan ngu dot trong linh vuc nay. 

Toi cung the. Chiing ta c6 the tranh thii nga lung cho den liic san khau mo man. It nhat ciing con hai 

tieng ruoi. 
Chinh liic do, su doan truong tien ve phia hp, oang oang canh bao : 

Trong dieu bp cac cau, toi ngo rang cac cau sap chuon khoi day. May khi dupe dip vui ma bo phi hoai 

? 

Bao cao su truong, toi von khong biet hat, ma tuoi cung da ngot nghet ngu tuan, xuong song hoi bi 
yeu. 

Vay toi tre hon dong chi hay sao ? 
Su truong van lai . Qua tinh, su truong hon tieu doan truong Nha dam tuoi nhung von goc gac dan chai, 
nang lupng trong ong con rat doi dao. Dau chien tranh va nam thang tan pha, ong van giu dupe nhung bap thit 
san chac. Vai ong ngang va rpng nhung vi thieu chieu cao, than hinh ong gan nhu mot khoi vuong. Khi ong di 
canh tieu doan truong, dam linh c6 chu thuong vi ong voi anh hau San-x6 trong khi vai Don-ky-s6t dupe danh 
cho nguoi ha cap. Su truong khong lay the lam mech long, thuong gia mieng rang : 

"Nguoi ta bao nhat la sac tuong, nhi la khi tuong, tam la thanh tuong, tii moi toi hinh tuong. Cau hon to o 
cap dp thii bon nhung to lai hon cau o cap dp thii ba. The nen to moi cam dau su con cau thi cam thang tieu." 

Ve mat thanh tuong, ro la chang ai dam \'upt mat ong. Khong chi trong su doan ma khap chien truong 
noi bon su doan dang quan thao, gipng noi ciia ong khong ai Ian dupe. Gia la danh ca at ong phai rung vo v6 
so tam kinh nha hat. Gipng ong vang nhu lenh, thii gipng dao luyen nhieu doi ciia nhung ke quen het thi voi 
song. Chi can nghe ong cat tieng, nguoi ta hieu ong dang con la bac " Chan ciing da mem". Vi the, tieu doan 
truong khong ngan ngai dap loi : 

0, dong chi gia deo gia dai, khong phai loai cua pp nhu toi. 
Su truong danh chiu thua : 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 213 



Thoi toi gia tay hang cac cau. 
Tieu doan tnrang tiep tuc treu cat : 

Dong chi hung manh nen chiu kho a lai hat thi vai dam linh tre. Tha cho bpn xuang don thit nhao la 
chung toi day. 

Noi roi ong keo An di. Nhung trong khi ong tro ve ham kiem giac ngii, anh lang lang ra suoi tam. Con 
suoi menh mong nay dep hon ca dong suoi que anh. Gpi la suoi nhumg no rpng dai dau kem mot dong song, va 
chinh no cung do vao con song Ion nhat trong wng. Nuoc suoi trong nhu thuy tinh, khong c6 mau reu hay 
mau ri dong nhu cac con suoi doc. Cac tang da sach bong, tha ho nga lung nam hoac phoi quan ao vao nhung 
trua kho rao don da mat troi. Hai bo suoi thoai thoai rai day cupi trang. Di ngupc len non tram thuoc la thac 
Voi gam, nuoc xa tit dp cao han chuc met khien quang suoi ben duoi soi sung sue va tat thay nhung vat bi 
cuon theo dong nuoc deu tro thanh vu khi c6 the lam thuong ton nhung ke ngu ngoe hoac v6 tinh mon men 
den tam duoi chan thac. Nhieu Ian, dam linh tre tinh nghich be canh kho nem xuong. Nhung canh cui nay lap 
tiic bi dong nuoc loi viin viit, bien thanh mot thii mui ten c6 the dam chet bat cii con de dai dot nao dam lieu 
mang Ipi qua. Moi Ian toi day, long hoi nho que huong lai thieu dot trai tim An. Anh tnit bo quan ao, dinh Ipi 
xuong tam. Nhung khi Ian nuoc trong suot, Ian tan bpt dang len tren goi, anh dot nhien rung minh quay len bo, 
mac lai ao quan. Su ngan can cua mot bong ma khien anh lam nhung cu chi ki quae nhu vay ? Su khon ngoan 
cua linh giac dua duong ? Anh khong biet? Nguoi ta khong the hieu het mpi hanh vi cua minh trong suot cupc 
doi. Nhung Ian nay, anh biet chac chan mot siic manh v6 hinh da xui khien anh hanh dong. 

« La em, chinh la em ? Hay la c6 Nho ? Dich thi mot trong hai nang da gio tay ngan can buoc chan toi. » 

Anh cat tieng tham hoi. 

Nhumg chi c6 tieng la ri rao trong gio, va tieng hat tit phia sau bo cay vang den. Thit am nhac vi viit do 
pha vao lung anh mot hoi lanh mo ho. 

An khoanh tay len goi, lang nghe tieng thac gam reo phia thupng nguon. Nhu mpi ngay, tieng thac reo gpi 
ve tieng do cua mot con thac khac. Mot con thac nho be hon, diu dang hon, voi be cao khong qua ba thuoc, 
khong de doa ai, khong hita hen lam thuong ton hay chet choc mot ai, chi don thuan dem lai ve dep cho ritng 
niii. Con thac do c6 ten la Son Ca ; boi son ca lam to trong cac khu ritng hai ben va tieng hot cua chiing nhu 
khiic nhac bat tan vang trong khong gian tinh lang cua niii non. Tit thac Son ca vupt qua mot canh rimg thua va 
mot thung liing la ban Xiu, noi chon rau cat ron cua anh. Noi trai tim anh o lai trong khi doi chan anh cang 
ngay cang roi xa, khong biet den bao gio moi toi ngay quay got. 

« Nhumg quay lai de gap ai bay gio neu con c6 ngay ay ? Hai nguoi than nhat voi ta da nam duoi dat 
den. Chii thim ta liic nay chac ciing da qua doi, em Mai lay chong noi tinh khac. Chi con lai mot nguoi gia. 
Nhung roi ong ay ciing se phai ra di theo tien to ! » 

Ngay anh len duong, ong bo vp sau muoi chin tuoi. Muoi hai nam da qua. Gio neu con song, khong 
chac ong vac noi bo ciii tit duoi gam san len bep. 

« Ta CO con ai d noi ay nita, khi ong cu qua doi ? » 

Nhieu Ian, anh tham nhu. Nhung que huong van la que huong, mot du am bat tan theo duoi suot cupc 
dai. Tuang chitng da quen, hoac c6 tinh quen nhung bat than no quay lai liic nao ta khong biet. Mot canh cay 
gay truac mat, mot hon da Id ven bd suoi, tieng hot trong len da cua lii son ca...Mpi duyen cd con con deu 
khien no bi trieu hoi va khien tim ta nitc nd. Doi khi bitng mat day, trong can ham toi den. An lai nhin thay 
sudn niii rue nang chieu, noi bong ao cham cua nang xuat hien. Nang budc ve phia anh, bdi hai nha each nhau 
mot sudn niii, ditng ben nay cd the nhin thay ben kia. Khi nang di mot minh, khi nang dat theo cd Nhd, dita em 
kem nang chin tudi. Tuy la hai chi em nhung hp gan gidng nhu hai me con vi nang phai nudi em tit liic nd mdi 
Ipt Idng. Ngay dita em gai ra ddi ciing la ngay me nang rdi cdi the. Hai chi em, mot ngudi sinh vao miia ddng 
nen dupe dat ten la nang Ddng, mdt ngudi ra ddi vao miia xuan nen mang ten nang Xuan. Trong tri nhd ciia 
An, hp ludn ludn xuat hien trong anh nang vang rue cua sudn non, ludn ludn tien lai phia anh trong ve dep long 
lay ma hp thita ke cua ngudi me da khuat. An nhin thay nhitng hang mi den nhay cua hp khep lai khi cudi, anh 
sang trong vat rpi len tit nhitng cap mat bd cau. Anh nhin thay khoe mdi dd tham mau hoa chudi rimg. Nhitng 
chiec vdng bac xd lanh canh tren cd tay trang non cua hp. Trong cai ban nhd xiu mang ten Xiu, trdi da ban tang 
cho hai ngudi con gai ay thit nhan sac phi pham de rdi sd phan ddi lai bang nhitng ndi bat hanh ciing phi pham 
nhu nhan sac cua hp. 

« Cac em cd lam gi xau xa dau ? 

Cac em khdng lam hai mdt con chim hudng chi ndi den con ngudi ! 

Cd sao trdi nd bat cac em chiu tai uong nhu vay ? » 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 214 



Tam hon anh khong ngung gao thet. Dai dpi tnrang An khong tin c6 trai. Anh cat tieng gpi trai nhu thoi 
quen, nhu tat thay mpi nguai thuong cat tieng keu trong can tai hoa nhung 6c nao anh ghi khac dinh ninh 
guang mat nhung ke sat nhan bang xuang bang thit. 

« Co the chiing qua manh ma ta than coi the cut nen kiep nay ta se phai nuot han buac xuong mo. Neu 
vay ta se tiep tuc cupc truy duoi vao kiep sau. Neu kiep sau chua du, ta se xin trai cho ta them mot kiep nira. Ta 
se di den tan cung dia nguc de tim nhung ke da giet nang va c6 Nho cua chiing ta.» 



Phia sau ba cay, on ao tieng cac doan quan do tai. Cua rung hep nen khi cac don vi chen Ian mot each 
vpi va, mpi thii tieng dpng deu dpi di bon phia va cac hoi am cving nem tra tit bon phia vach niii Ian rimg cay. 
An biet rang tieu doan 209 tit ben kia niii Gau tnic da sang va gia bieu dien sap tai. Anh ditng day, quay lai 
trang. Nang da tat tit lau. Ritng den tham vay bon be khien trang c6 tra nen lung linh duoi anh den nhu noi 
chon nao do trong than thoai. Duoi nhung tam bat khong 16 can n6i lai thanh m6t mai nha menh m6ng de bao 
dam an toan cho cu6c bieu dien, nhung ngpn den Ian sang rue. Chiec may n6 hai muoi nham ngua cua su doan 
dat kh6ng dii xa san khau khien tieng n6 cua n6 vpng lai, chen Ian tieng dan sao va tieng hat. Dam linh mai tai 
da tap hap 6 m6t g6c, cho lenh, anh nao anh nay mat nhe nhai m6 h6i va han ha nhu ire dupe qua. Cac t6p van 
c6ng thu quan, tap trung ve phia sau canh ga. Linh trang rai cac h6i d6ng huong lai tap hpp theo phien che. 
Tieng c6i, tieng gpi nhau i ai vang khap noi. 

Tieu doan truang Nha c6 ve tuoi tinh han sau giac ngii dam da quay lai dieu hanh linh trang. An nhin 
canh tupng m6t each nga ngang. Anh c6n dang bi dang keo bai nhung ki niem. Anh cam thay minh dang c6n 
ditng ngoai cu6c viii. Tua limg vao m6t g6c cay, anh dua mat nhin ve phia san khau, trong khi nhung t6p linh 
cua don vi 209 van tiep tuc tit phia sau vupt len de chiem linh khoanh dat danh cho hp. 



Chi van Thanh ! Chi van Thanh ! 
M6t tieng gpi d6t ng6t vang len ben tai khien An giat nay nguai. Anh quay dau lai m6t each v6 thitc va 
khi chat hieu dieu d6 la sai lam thi m6t ga trai da tien den sat mat anh : 
Anh Chi van Thanh ! 
!... 

Thanh ! Anh kh6ng nhan ra em sao ? 
M6t guang mat nhoen cuai trong b6ng t6i. An ti limg vao than cay, toan than run nhu bi dien giat : 
D6ng chi nham. T6i la Hoang An. 

Anh Chi van Thanh. Ma Ly day. Em la Ma Ly.Anh quen em r6i sao ? 
Toi la Hoang An. 
- 0... 

Nguai mai tai quay ngupc cay den pin de rpi sang vao chinh mat anh ta. 

Guang mat nhe nhai m6 h6i bau bau theo kieu mat dan ba. D6i may vita ngan vTta xech va cap mat la dam 
nh6 nhung rat sau nheo lai trong nu cuai. M6t chiec miii ngan, 16 thien. Hai ham rang nh6 nhu rang con nit, c6 
chiec rang nanh ben trai bit bac. An rung minh. Kh6ng c6n tit ch6i dupe nita. D6 chinh la nguai d6ng d6i cii. 
Ma Ly, dan Meo, tieu d6i ph6 tieu d6i m6t trong trung d6i nam xua anh timg la trung d6i truang. Chinh anh da 
de bat cau ta vao chitc vu nay. An nam chat canh tay Ma Ly, keo lai gan : 
-Gia t6i da d6i ten thanh Hoang An. T6i cam cau gpi t6i bang ten cii. 
Anh bu6ng titng lai, gan nhu thi tham. 

A !... Em hieu. Em hieu. 
Ga trai gat dau lia lia. 
An n6i tiep : 

Cau vao xem di. Lat nita chiing ta se han huyen. 
Ma Ly dan : 
Nha day. Lau qua chiing ta chang gap nhau. 
An gat dau : 

Cac cau a day bao lau ? 
Anh chang Meo lac dau oai oai : 

Chi c6 trai mai biet. Nhimg tieu doan truang bao rang c6 the bpn em c6n gam quan a day kha lau de 
tap luyen trong khi cho sat nhap vao m6t su doan thieu a chien truang mien tay. Chua biet chimg la 
dam bay thang. 

Vay c6n c6 nhieu dip gap mat. Bpn t6i van thuong qua niii ben ay. 
T6t. The nao anh em minh ciing phai gap nhau. Em di day. 
Cau ta chay theo d6ng d6i. Tich tac sau, tat ca chi c6n la m6t dam d6ng chuyen d6ng nhap nhoang hoa 
vai cay rimg, m6t kh6i den bat kha phan biet. An sue nha ra dieu gi d6, titc khac wng chay theo Ma Ly : 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 215 



Ma Ly, Ma Ly ! 
Dgi toi vai, Ma Ly ! 
Anh x6 dam linh 209 sang hai ben ha cay, duoi theo nguai dong dpi cu. 

- Ma Ly ! 
Em day. 

Anh nghe tieng dap tra vpng tit dam dong phia tnrac. Ma Ly dung lai, tach khoi hang quan diing sang 
mep loi di de cha anh. Chang bao lau, ho tim thay nhau. Cung la dan mien mii, rung cay lam thanh mot phan 
doi cua ho. Duoi bat nhau trong canh toi tam nay chang phai la dieu qua kho doi voi An. Khi chgt den, An thay 
Ma Ly dang dung voi mot ngudi khac nen anh nep minh sau mot goc cay, cho. Trong bong dem, nghe anh 
chang Meo noi : 

Bon toi la dong dpi cu...cau cii di truoc roi lat nua toi tim. Chung ta se tap hop theo don vi sau gio bieu 

dien. 

- Nhat tri. 

Dua cay den pin cua cau cho toi mupn ; den toi sap het pin. 

De sen thoi day. Duong con dai. 

Dupe roi. 
Ga trai kia chay vut di. An con dung lai vai giay trong bong toi roi moi di toi truoc mat Ma Ly : 

Chung ta cung nhau xem. Toi c6 nhieu dieu muon hoi cau. 

Dong y. 
Hp cung nhau nhap vao canh quan 209 de tien den san khau. Vi la khach, linh 209 dupe chia nua phan 
dat ben trai khien quan nha xon xao ghen ti. Qua la dung ben trai nhin len san khau ro hon, va tieng may no 
nghe nho hon. An cung Ma Ly ngoi xuong, anh liec dong ho, noi : 

Toi chi dupe xem den chin gio mudi lam. Sau do phai doi gac. 

Chinh anh phai dam nhiem sao ? 

Dai dpi toi dam nhiem. La dai dpi truong toi khong c6 quyen ngoi xem khi bpn linh tre hon phai bo 

san khau di tuan. 

Anh luon luon la can bp guong mau. Em chua quen dieu ay. Ke tit ..ngay chiing ta moi lam quen. 

Chang cit toi, a su doan nay can bp nao ciing xit nhu vay. 
Ga trai Meo im lang mot lat roi hoi : 

day dat dit lam a ? Em nghe pho bien day da la viing sau cua quan ta, tua ho nhu an toan khu thud 

truoc ? 
An cudi : 

Day dung la viing sau cua chien truong. Nhung khong thieu tham bao dich. Bdi the ba nam chd dpi 

moi CO mot buoi lien hoan ma linh van phai cat nhau di tuan. 

Bpn no dam luon vao tan day sao ? 

Cau diia ? Day khong phai thao truong Ha Tay mudi hai nam trudc. Bay gid dang la chien tranh. Cau 

tudng bpn chiing toan la do bi thit hay biip-be go chac ? 
Ma Ly lang thinh mot lat roi hoi : 

Ngan ay nam anh mdi len dai dpi ? 

Cau quen la toi bi rupt duoi phai thay hp doi ten hay sao ? Cdn cau ? 

Em bay gid ciing dai dpi trudng roi. Cap tren noi neu tinh hinh tien trien tot, quy sau em se dupe thang 

\'upt cap. Ngudi Meo dac biet trung thanh vdi each mang va diing cam trong chien dau. 

Chile mitng cau... 

O....O....Gai darakia... 
Ma Ly cat tieng, chi len san khau. 
Qua nhien hai canh man lua do da md ra, c6 gai gidi thieu chuong trinh tien den trudc micro ciii chao 
yeu dieu. Ao dai tit than xanh doi vai hong vai tim, vay lua md ga, mot ve dep bi lang quen, mot mau ddi binh 
yen bi ngan each chpt hien hien khien linh vd tay nhu rd nhu dai. Roi tieng nhac cat len, vang litng, nao nitc. 
Ca su doan da chd dpi bao lau gid phut hanh phiic nay ! Nhung dai dpi trudng An khong cdn nghe thay gi, 
khong cdn nhin thay gi ngoai guong mat bong nhay md hoi cua ngudi dong dpi cii. Ma Ly hoan toan chii tam 
vao CO gai dan chuong trinh, ddi mat nhd cua cau ta nhu md di, mdi dudi tre xudng khien cai mieng ha hoc ra 
mot each vd tinh va bat kha kiem soat : 

« Cau ta se hanh dong ra sao ? Cau ta se lang im vi tinh ban, vi chinh ta la ngudi dau tien giiip cau ta hieu 
nhitng dieu so dang nhat trong cupc song mien xudi, ciing la ngudi de bat cau ta va giiip cau ta tien ve que lam 
ma cho dng bd. Hoac cau ta se to cao ta de bay td Idng trung thanh vdi thupng cap va dupe cat nhac mot each 
dac biet hon ? Nao ai biet dupe dudng di ngoat ngoeo cua con ngudi ?» 

Mudi hai nam da qua nhung ga trai nay dudng nhu khong thay ddi. Cau ta khong gia di bao nhieu vi nude 
da iron nhan. Nhung cap mat nhd va sau kia thi khdn dd noi. Hoang An im lang theo roi Ma Ly. Ga trai Meo 
chac dang khdn khd vi them dan ba. Hai mat ga udt rupt. Ga thd hon hen va the ludi liem mdi lien tuc. Nhitng 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 216 



nguai dam dang, dan ong cung nhu dan ba khong the cuong che c\x chi nay. Do la mot trong nhung dau hieu 
khien ngudi ta nhan ra ho mot each mau le. An nho hoi a don vi cu, Ma Ly da kho so ra sao khi kiem dan ba. 
Va mac du la dan Meo thuan tuy, chan uot chan rao xuong mien xuoi, ga cung dii ranh ma de tim mot c6 gai do 
ngudi trong vung, nham giai quyet nhung nhu cau cap bach. Gio thi cau ta dang ha hoc mom nhin cac nang tien 
ao xong xenh sang trong dieu Miia Den : 

Cau thay the nao ? Hay hon hay toi hon Miia Non cua ngudi Thai ? 
An cat tieng hoi . 

Hay hon, hay hon rat nhieu Ian. 
Ma Ly dap, mat khong rdi san khau. 

Cau CO thich dieu miia khen cua dan Meo hay khong ? 
Khong. 
Ma Ly dap gpn Ion khien anh ngac nhien. Duong nhu hieu su ngac nhien do, ga Meo giai thich : 
Dan Meo miia khong hay. Miia hay nhat chinh la cac dan toe Tay nguyen. Bat ke la E-de, Ba-na hay ai 
khac. 
Toi do. Ma Ly chgt cat tieng keu : 
0, da het roi. 
Va cau ta tac luoi lac dau mot each tiec re. Hoang An cudi : 
Toi khong ngd cau me van nghe den the. 

Anh khinh ngudi Meo khong biet thudng thiic van nghe hay sao ?... 

Khong nen noi the. Day la sd thich cua timg ca nhan, khong lien quan gi den sac tpc. Ban toi toan dan 
Tay nhung cd ngudi me thdi sao, cd the thiic thdi sao ca dem trong liic ngudi khac chi uong rugu roi 
wi dau ngu. 
Em me van nghe. 
Ma Ly dap. Rdi sau mot phut chan chu, ndi them : 

Nhung chi nhung tiet muc van nghe do con gai lam thdi. Em khdng thich nhin bon dan dng hat miia. 
Tdi dd, man lai md. An lang im vi khdng mudn lam phien ga Meo. Dudng nhu toan bd tam tri cua cau ta 
dang quay dao dudi anh den san khau. Nhu the, thdi khac dan trdi, tdi chin gid mudi lam. Anh gio ddng hd len 
xem rdi bao Ma Ly : 

Da tdi gid ddi gac. Tdi di day. 
Vang. Rdi chiing ta se gap nhau. 
Ddng y. Sau gid bieu dien cau ran chd tdi nhe. 
Yen tam. Em se chd anh. 
Hoang An nit lui ve phia sau. Khi da hoan toan ra khdi dam ddng, anh vao sau trong bia rung, chpn mot 
gdc thuan tien de cd the thu minh trong bdng dem quan sat. Trudc mat anh la mot khdi den menh mdng. Ma 
Ly da mat hut trong dd. Cau ta vdn nhd con, gidng sd ddng dan dng Meo, bao gid cung chi cao ngang vai vg. 
Ngudi ta bao mot cap Meo dm nhau gidng het con chau chang dm qua dua ech la vi the. Man ddng rdi man md, 
cac tiet muc ndi tiep nhau. Ddng hd chi mudi gid kem hai muoi phut. Nhu the da hai muoi lam phut trdi qua 
khdng xay ra chuyen gi. An cam thay hoi thd cua anh bat dau trd lai nhe nhdm : 

« Cd le cau ta khdng du tan ac de lam dieu ay. Cd le cau ta chua quen nhung ki niem tdt dep cua mot 
thdi. » 

Nhumg chinh liic niem lac quan khdi su, mot bdng ngudi nhd be lom khom da dung len, tach khdi khdi 
khan gia ddng dac va den ngdm. Cai bdng dd lach giua hai canh quan, vdi dang di lom khom tiep tuc tien ve 
khan dai phia trudc, noi ban chi huy su doan cung ngdi vdi ban lanh dao tieu doan 209 tren mot tam bat trai den 
tan chan san dien. 

Tuc khac, dai ddi trudng An dap tat niem lac quan mong manh vua chgt nhu nhu tay dd te lanh nghe 
chgc mot nhat dao chinh xac tram phan tram vao cd Ign : 
« Ra the. Dieu ta nghi ngd la khdng tranh khdi. » 

An nghi, vdi mot chut cay dang, mot chut budn rau nhumg cung liic dd, trai tim anh khdng cdn phap 
phdng nua, nhip dap cua nd trd lai binh thudng. Su hd nghi va ndi chd dgi mong manh bi thieu chay. Trang 
thai lanh lung bang gia xam chiem tam hdn, dc nao anh trd nen trdng rdng va trong sudt : 

« Viec at phai xay da xay ra. Gid khdng cdn dan do, chi cdn hanh ddng. Ta khdng mudn tinh canh nay 
nhung nd da tdi. Vay ta san Idng chao ddn. » 

Anh dua tay rd cay tieu lien cua ndng ben hdng nhu kieu ndng phu rd lung con trau trudc khi budc 
xudng rach cay, nhu ga xa-ich vudt bdm ngua trudc gid cho xe chay. Ddng tac ay da quen thudc tit thud mudi 
ba, tudi bat dau theo dng chu len rimg san thu. Khi nhung ngdn tay An cham vao thd thep lanh ngat dd, mot 
ludng xiic ddng manh liet truyen ngugc lai da thit, Ian toa khap toan than va xuyen than len tan dc nao anh, 
dem lai ciing mot Ian site manh, niem tin, va y chi sat da. Hoi lanh cua yu khi truyen cho anh nggn lita. 
Cham vao nd, gidng nhu ngudi xua cham vao hdn da udc, anh thay binh tam, vi nhu ke lit hanh miia ddng binh 
tam khi dugc ngdi dudi mai nha va dugc ho tay len lita sudi. Ddi vdi An, \u khi tua hd con ngua chien hoac 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 217 



con cho san trung thanh. No chang con la vat v6 tri ma tro thanh mot phan ca the va y chi. Doi anh la mot cuoc 
toi luyen tnrong ki de thii thep lanh ngat do tro nen mot vat c6 linh hon. 

Trong bong toi, dai dpi tnrong khe nhech mep cudi : 

« Ta khong muon !Ta khong muon chut nao cupc san nay. Nhung chinh vi bi san duoi, ta danh phai tro 
thanh ke di san duoi. » 

Anh nhin thay Ma Ly ngoi thup xuong, Ian vao dam can bp lanh dao. Han day chinh la liic cau ta tuong 
trinh su vice mot each van tat va de nghi su tnrong di theo minh vi mot « ...bi mat quan su c6 tam quan trpng 
quoc gia. » An tham doan. Qua nhien, mot phut sau, Ma Ly dung len cung su tnrong, ca hai men theo buc san 
dien de vong ra phia sau. An uoc lupng : 

« Hai nguoi wa xoan cao bang nhau. Nhung su tnrong to gap ba Ian ga Meo coi cpc. Canh tay ong ta 
han phai xuyt xoat bang cang chan cua ga. » 

An khong hieu hp se di dau ? Neu hp lui ra phia sau san khau, se v6 cung bat tien cho anh vi to linh ki 
thuat dang chay may no o do. Nhung c6 le gia thuyet nay la sai vi mot cau chuyen trpng dai khong the tho 16 6 
noi tieng no am am va ca top nguoi to mo c6 the nhin nghieng nhin ngo. Hp se lui sau vao cac dam rung xung 
quanh chang ? Neu vay, c6 kha nang dung dp top linh di tuan. Hoac chinh hp, hoac chinh anh va cupc xu tri se 
kho khan. Tuy nhien, su tnrong von la nguoi c6 tat noi rat to, ong ta se phai dan ga Meo den ra bo suoi, do la 
noi tieng noi cua ong se bi cuon trong tieng thac gao va khong the Ipt vao 16 tai bat cii ai. Va, that may man, do 
cung chinh la noi thuan tien nhat cho viec xu tri vi ben kia su6i la vung mii chet. Tu bo su6i , chi di qua m6t 
bai soi hep nhu dai ao la toi cac tuong da dung thang dung nhu luoi guom, tren buc tuong thanh vi dai ay, 
kh6ng m6t cpng gai nao c6 the tr6i len dupe. Vi the, kh6ng chi con nguoi ma den Ivi son duong cung kh6ng 
dam treo len . Chang phai linh bac viet ma chinh tham bao phia nam da dat ten noi do la Vung Nui chet. 

An lu6n sau cac than cay de theo roi duong di cua hai con m6i. Qua nhien, su tnrong dan ga Meo ra bo 
su6i. Doan duong kha dai de tieng nhac mo dan di va tieng thac reo vang dan len. Cay den pin cua su tnrong bit 
vai du, chi vay ra m6t tia sang bang trai man. Den cua ga Meo rpi sang nhieu hon, quet di quet lai kh6ng ngung 
tren 16i di. Gi6ng nhu m6t con bao. An buoc theo hp. Anh kh6ng nhan ra rang gio da d6i chieu th6i lat nghieng 
cac vom la khien rung xao d6ng va tieng buoc chan cua cac con m6i cving nhu ke san m6i deu chim nghim 
trong tieng la reo. Chung muoi phut, hp toi dung bai tam ; gan nhu chinh xac noi An vua ng6i liic tan chieu. 
M6t y nghi thoang qua, ngan nhu tia chop : 

« Phai chang vai gio truoc, ta kh6ng mu6n tam tren dong su6i nay vi cu6c xu tri at phai xay ra chinh noi 
day ? » 

Nhung anh kh6ng kip suy ngam them vi cu6c d6i thoai da cat len, ranh re tirng loi, timg tieng : 

Thua su tnrong, nguoi Meo chung t6i v6n tuyet d6i trung thanh voi each mang nen t6i cho rang t6i c6 
nghia vu bao cao voi d6ng chi su viec nay. M6t su viec v6 cung nghiem trpng. 

Ma Ly cat tieng, run ray. Co le ga h6i h6p. Co le ga dang dung dang givra n6i so hai ban than va n6i so 
hai « luong tam cua m6t ke trung thanh voi dang va chinh quyen »...Hoac ga dang phan van giua n6i so hai 
chinh anh, ke da thoat khoi luoi vay cua ca m6t d6i quan, con nguoi dang gom ; voi long khao khat quyen luc. 
Hoac ga cam thay m6t su nguy hiem nao do an giau trong cu6c choi nay, gi6ng nhu m6t tay tho san cam thay 
khi mii b6c len hoi tho cua tu than khi re vao nga duong ma sau do vai khoanh khac, anh ta se bien thanh con 
m6i bi nghien nat givra hai ham rang cpp ? An kh6ng the xac dinh duyen co, nhung anh nghe ro timg tieng run 
ray th6t ra va hoi tho ngat quang cua Ma Ly. 

« D6 cho ghe ...Quan vara deo wa run... » 

Trong tham tam, anh bu6ng m6t tieng chui the khinh bi. 

Liic do, gipng su tnrong cat len, dinh dac : 

Tat thay chung ta deu c6 nghia vu trung thanh voi each mang. D6ng chi xac dinh tu tuong ro rang nhu 
vay la rat t6t. T6i cho nghe d6ng chi day. 

Thua su tnrong.... 
Ma Ly noi, kh6ng con qua run ray sau khi dupe khich le. Tuy nhien ga Meo van phai nu6t nuoc bpt may 
Ian de dpn gipng, truoc khi tiep loi : 

Thua su tnrong, phai chang trong su doan ta c6 dai d6i tnrong Hoang An, nguoi Tay Cao Bang dang 
chien dau duoi su chi dao true tiep cua d6ng chi ? 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 218 



Dung ! 
Su tnrang khang dinh tiic khac va sau do tiep tuc noi vai cai gipng bat kha dieu chinh cuong dp ciia ong : 
Dai dpi tnrang Hoang An la nguai chi huy gan da, muu tri va c6 rat nhieu trien vpng, c6 the noi do la 
canh tay phai cua tieu doan tnrong Dinh quang Nha..Nhung que dong chi ay o Dong Mo Lang son chii 
khong phai Cao bang. Toi thupc ly lich dai dpi truong An nhu thupc tieu su ca nhan cua cac tieu doan 
truong duoi quyen toi vay. 

Bao cao su truong, Hoang An que chinh o ban Xiu, huyen That khe, Cao bang. Anh ta tung la trung 
dpi truong so ba , thupc dai dpi Mot, tieu doan 109 don vi dac nhiem dong tai Ha Dong nam 1957, luc 
do toi la tieu dpi pho trong trung dpi cua anh ta. Ten thuc cua anh ta la Chi van Thanh, dupe ket nap 
dang sau ngay nhap ngvi, thang chin nam I95I, ba nam truoc ngay giai phong thu do. 
Dong chi noi sao ? Anh ta da timg la dang vien ? 
An thay gipng su truong voi cao len, ngo vuc. Khi nhap vao canh quan nay duoi cai ten Hoang An, anh 
da su dung giay to cua mot tu si dung ngoai dang. Va anh vua dupe ket nap hai nam tron. Chinh su truong da 
ha lenh ket nap dang tai cho, sau nhung thanh tich chien dau don dap cua dai dpi. An lai nghe Ma Ly cudi 
khay, va sau mot khoanh khac ngumg lang, tiep tuc noi: 

Khi toi nhap ngu, Chi van Thanh da sau tuoi dang. Anh ta dupe ket nap ngay tren chien khu Viet bac. 
Thoi dupe. Dong chi noi tiep di. Toi nghe. 

Chinh Chi van Thanh giac ngp toi vao dang va de bat toi len tieu dpi pho. 
Roi sao ? 

Roi dot nhien anh ta bo tron sau mot ngay chu nhat vao tham Ha npi. Ban chi huy khong biet ly do ra 
lenh truy tim nhung khong c6 ket qua. Khoang mot tuan sau bp tham muu cu ngudi xuong chinh thiic 
thong bao Chi van Thanh la diep vien do quan dpi nguy gai vao de danh pha luc lupng each mang. Do 
bi 16 anh ta da bo tron cung voi mot ten diep vien khac, trong dpi canh ve. Ca hai deu la Tay Cao bang 
va que cung huyen That khe. Luc lupng bien phong da duoi theo hp, qua tan bien gioi Viet-Lao nhung 
chi tim thay xac hai ngudi bi ho an va hai cay sung bo lai. 

Neu da tham dinh la bi ho an thi lam sao con quay tro lai song duoi mot cai ten khac ? Nhat la khi ca 

hai cay sung bi nem lai ? Dong chi c6 tin rang mot ngudi bo tron c6 the vut bo vu khi de dan than vao 

rung mii voi hai ban tay trang, khi truoc mat la thu du Ian ke thu ? 

Gipng su truong oang oang nhu dang thuyet trinh ke hoach tan cong truoc gio md man chien dich. Anh 

CO cam giac nhu ong khong tin nhung dieu ga Meo noi va c6 sue dan du ga sang mot nga dudng khac. Ma Ly 

am u hoi lau vi khong tim dupe Idi giai thich. Nhung sau do, ga cat tieng mot each qua quyet : 

Toi biet. Dieu dong chi noi la c6 ly. Nhung toi khong the nham bdi chinh Chi van Thanh cung da nhan 
ra toi. Chinh anh ta dan toi rang khong dupe gpi anh ta bang ten cu, rang anh ta da bi truy duoi, da thay 
hp doi ten va ... 

Tieng hoan ho dot nhien ao ao vang len, vupt qua cac bd cay vpng den tan bd suoi. Tieng linh huyt cdi 
mieng, tieng het cuong nhiet vang khap rung Ian trang: 

-Hoan ho, hoan ho.... 
Lai....Mualai.... 

Mot Ian nua ! Hoan ho. . . .Mot Ian nua di ! 
Mot Ian nua. ! Xin miia lai Ian nua. 

An chac chan do la dieu miia Cham rong, dieu mua cua mua xuan, dieu mua cua tinh ai, hoi he va udc 
vpng. Anh tudng tupng ra nhung guong mat phan khich cua dam dong dudi anh den. Cung luc do, 6c nao anh 
vang len tieng tham thi : 

" Su trudng oi, tdi vdi ong khong thu oan, khong c6 ki niem buon phien. Ong doi vdi toi nhu mot ngudi 
anh hao hiep nhung toi khong c6 each xu tri nao khac. Xin ong tha thu cho toi." 

Anh nham vao lung Ma Ly, tieu diem each mot gang rudi tit vai trai lui xuong. Khau sung trong tay anh 
tua ho con quay go hoi tho be. Tua ho con thoi det trong tay ba thim. Tua ho cai guong trdn khung bac trong 
tay nang. An nhan cd. Mot tieng no. Chac chan qua tim ga Meo den phai vd tung. Nhich ndng sung chung nua 
ly sang ben trai, hai phat tiep theo bdi Ian nay con mdi to khoe gap bdi. Can gam hai Ian dan vao mot qua tim 
ngoai cd. Ket qua se bao dam mot each tuyet doi. Tat thay xay ra trong anh chdp. Hai tam than do sap gan nhu 
dong thdi, cung hudng. 

An gd cay sung , dat xuong gdc cay quen thupc, noi anh van ngdi mot minh buoi chieu. Cheo khau sung 
la cay den pin, bpc kin trong tam vai du. Mat anh da hoan toan thuan thuc vdi bong tdi. Chi nhung gpn nude 
phan chieu lua dom ddm ben kia ddng suoi, cung anh sang xanh run ray cua Ian tinh dudi cac bui cay la du cho 
anh soi tim mpi vat. Sau khi da cat gpn gang nhung do lung cung. An budc tdi noi hai tit thi gan nhu chdng len 
nhau thanh mot khdi. Hai cai xac cdn ndng hoi. Trudc het anh lot quan cua ca hai mot each than trpng de mau 
d phan tren nguc khong day vao chung. Vvi khi, den pin. Roi bao thudc la, bat lua, bam mdng tay trong tiii ao. 
Lp dung tam va hop dau cu-la. So tay va but... Tat thay dupe gom thanh mot ddng tren cd. Sau day, anh lot giay 
Ian tat, sap thanh hang. LTdc tinh mpi su chuan bi da tinh tuom. An vac ga Meo di ngupc len thac Voi gam. 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 219 



Dung lai tha mot vai hai anh lang ga xuong chinh ngon thac, nghe trong dem tieng rai bom cua thay ma, tieng 
gao reo cua cac xoay nuoc va nhin thay ngon nuoc hung du cuon phang cai vet den den do di mot each ham 
ho. Quay tro lai, An keo su truong len. Ong ta rat nang. Phai tray trat lam anh moi hat duge cai xac vam vo, y 
het mot bao tai gao len lung. Lan nay, anh phai buoc lom khom nhu dan cong cong dan treo ngugc doc, roi 
buoc timg buoc mot. Nhung dau sao An cung den dugc dinh thac ma khong phai dung chan nghi mot lan nao. 
do. An dat xac chet xuong bo suoi, nit trong tiii quan sgi day du bat ly than, thao nut mot each than trgng de 
sgi day khong bi gut roi. Khi da go dugc sgi giay mot each hoan hao. An huge mot ben chan minh vao goe cay 
gan nhat. Roi, anh tho vai nhip cham va sau de chuan bi truoc khi thu het sue luc nang bong tii thi len, nem 
xuong dong thac. Tam than bat dgng tron trung true kia roi xuong tiic khae, kem theo mot tieng dgng tram due 
va ngan ; tua ho mot than c6 thu rot xuong dong sau. Luc thay ma roi xuong. An eving nga nhao theo, mot canh 
tay lan mot ben vai dap vao bo da dau dieng. Neu khong c6 sgi day bao mang kia, chae chan anh se tro thanh 
thay ma thu ba, theo cung mot hanh trinh voi hai ke xau so. Nam up mat xuong bo suoi vai giay cho con dau 
diu di. An vung day thao sgi day du, doan quay tro lai khiic suoi ben duoi. day, anh Igi xuong dong nuoc 
lanh buot, lan ngup hoi lau. Khi ngui di ngui lai, ao quan khong con chut mui tanh cua mau. An treo len bai soi 
lugm cay den pin va khau sung dinh bung tro ve ham. Nhung chinh luc ngang dau len, anh chgt nghe tieng 
chan chay, chgt nhin thay mot bong den vut khuat giua dam cay den. V6 cung mo ho, nhung chae chan khong 
phai la mot hon ma. Do chae chan la mot sinh the. 

« Co ke nao rinh rap ta ? Boi chi c6 tieng chan don le . Khong the la tieng chan dgi linh di tuan ngau 
hiing den day. » 

Anh tiic khae duoi theo bong den kia. 

Nhimg phai chang no la mot con nguoi ?...Anh tu hoi mot each ngo mxc boi cai sinh vat gay tieng dgng 
kia eving c6 the la chon hay cao. No bien di trong chop mat, hoan toan mat tam mat dang nhu hoa nhap thanh 
mot khoi voi rung cay. Tuy nhien, anh van tiep tuc duoi theo huong tieng dgng cho den sat cua rung. Toi do. 
An huge phai dung lai. Du con moi kia la nguoi, la ma, hay la chon cao anh eving danh de no chay thoat. Neu 
khong, chinh anh cung c6 nguy co bi bat gap trong bg dang ke sat nhan uot rugt tit dau xuong chan. 

« Thoi dugc, tao se tinh chuyen voi may sau. » 

An nghi, quay sang loi tro ve ham. May man cho anh vi khu tni quan vang ngat. Co le ngay toan linh tuan 
eving lugn loanh quanh roi lai tat vao trang, nghech mat xem van cong. Trong khu nha ngam trung tam cua tieu 
doan Mot, An mac bg quan ao uot vao dan say ao quan. Dan cay ay thuong xuyen la tii say ao quan cho cac si 
quan, boi noi day, neu khong c6 lua quan ao giat se khong bao gio kho. Hau nhu dem nao cung c6 mua. Nhung 
con mua rung tham vao quan ao lan xuong tuy. Mua diit, hoi suong con quan quanh tit nita dem cho den non 
trua. Mat troi c6 len ciing phai vai gio sau suong moi tan het. Suong vita tan dugc vai gio chieu da nga va lop 
suong moi lai ngiin ngut keo tit cac khe vuc len. Nhu the, lam sao ao quan khong am moc. Chang c6 each nao 
hon la phai gay mot 16 say suot ngay dem. Nhitng dong ciii chay liu diu khong ngitng, khong ngitng toa hoi am 
lan lan khoi dac ngai mui cac loai nhua cay bi hun dot. An ditng o do mot giay, nhin dam lita, cam thay buon 
nan va ditng dung. Anh muon ngii. Nhung dieu do la bat kha nen anh lai mac quan ao moi va quay tro lai trang, 
tim dung don vi cua minh, ngoi thu hinh phia sau dong dgi mot each lang le. 
Cho muoi phut troi qua, anh dat tay len vai cau linh phia truoc : 

Thoa man chit ? 
Ga trai giat ban nguoi, quay lai nhin anh : 
Thu truong di dau, gio moi lai day ? 

Thu truong Nha rii toi quay lai ham ngii nuong. Khong de qua giac. 
Oi chao, mat toi nita dem roi con gi ? 

Danh vay... Nhung dugc dip beo mat. Va chang, toi gia hon cau muoi tuoi, long ham ho nhin gai dep 
ciing phai giam di. Dieu do lieu c6 dung hay khong ? 
Cau linh cuoi hi hi : 

Thu truong hoi cau ay, em xin chiu. 
Thoi xem di, keo 15 dip vui. 
An noi, cat ditt cau chuyen mot each dot nggt roi lay ban tay ben phai bop citng vao huyet vai ben trai. 
Luc nay, anh moi thay than the dau nhit sau mot euge van dgng cang thang va qua site. Hai mi mat anh bat dau 
citng lai nhu chi va c6 ve nhu chiing khong con tuan theo su dieu khien cua chii nhan : 

« Minh khong the ngii. Khong c6 quyen ngii liic nay.Ta wa moi tuyen bo voi mgi nguoi la go dugc giac 
ngii dam ciing voi tieu doan truong. Gio khong con ly do ngii them. » 

Nhimg anh bat dau ngap. Va ngap thi khong the kiem che dugc. Dai dgi truong danh moc bao thuoc, dot 
mot dieu. Mui khoi thuoc VTta lan toa, lap titc nam sau cai dau quay lai, nhitng cap mat them thuong nhao nhac 
tim kiem. Nhitng canh tay chia ra tua tiia chau ve phia anh : 
Em da, dai dgi truong. Em gio tay truoc nhat. 
Lao, tao moi la nguoi gio tay truoc nhat. May ngoi hang tren lam sao ngiti ngay ra hoi khoi ma xin ? 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 220 



Em dang ki thii ba, xin dai doi tnrong dung quen. 

Toi nua chii ? Phai chang linh gia khong dugc chia phan ? 
An bao : 

Toi tuang cac cau dang say sua xem van cong nen mai dam ma bao thuoc ...Hoa ra mui nguoi thinh 

that... 
Dam linh nhao nhao dap : 

Van cong cung thich ma thuoc la cung them. Chang thii nao nhin dugc thu truong a. 

Toi chi xin mot hoi thoi, roi quay lai xem van cong tiic khac... Bao dam voi dong chi la nhu the. 

Dieu thuoc chuyen di theo hang quan, dom lua do lap loe. Sau cung no mat hut trong khi cac canh tay 
con tiep tuc gio len cho don. May hoi thuoc giiip An chong lai con buon ngu dang muon keo anh do sap. Anh 
dua mat nhin len san khau nhung tai anh lai vang len tieng dpng am va due khi cai xac nang ne cua su truong 
roi xuong nuoc. 

« Ong ta qua la mot con nguoi cuong trang. Han la mot nguoi cha day quyen uy voi cac con va mot 
nguoi chong khong biet moi tren giuong. Dan xii bien an nhieu ca nen bam sinh da cuong duong, chang can 
cao gau hay cao ho. Qua tim ong ta bom day mau. Mau chay nhu nuoc tuon tit ong 16-6... » 

An nghi va bat giac dua tay so len c6 xem da thit anh da sach hay chua ?...Tren doan duong tien len dinh 
thac, mau tit thi 6 tren lung anh kh6ng ngung chay, kh6ng ngung tran qua hai vai sau vong qua hai ben c6, r6i 
d6 chung vao ch6 hom givta 16ng nguc. Mau chay nhu nuoc tuy cham hon, m6t thii nuoc am nong dinh dap. 
Co le than the 6ng ta chiia m6t lugng mau nhieu gap ba Ian mau ga Meo, va qua tim 6ng ta han cving to gap ba 
Ian qua tim cua ga...An nho lai cam giac nhay va am cua dong mau bao phu quanh can c6, tran qua nguc, chay 
qua r6n Ian xu6ng tan dam 16ng mu khien anh ngiia ngay. R6i mau re sang hai ben va tiep tuc bo xu6ng hai dui 
dinh nhom nhop nhu m6t thii nuoc s6t chat ra tit n6i ham thit Ian xuong. Cam giac do that ro rang. Cam giac 
do kh6ng the nao quen dugc. Mau gan gi6ng m6t thit nuoc s6t hoac nhua cay nhung c6 hoi am va b6c mui 
tanh.... An b6ng thay tay chan ra roi. Niem oan han d6i len thanh tieng tham thi trong tam kham : 

« Tai sao may kh6ng cam mieng lai, thang Meo chet tiet kia ? Tao dau c6 lam t6n hai den ban than 
may ? Va chang, may dau biet dugc vi con c6 nao ma tao phai chay tr6n khoi que huong ? Lam sao may hieu 
dugc n6i kh6 dau cua ke phai xa lia xu so ? Nggn gio t6i tam nao th6i qua de tai may nghe loi ke khac mot each 
ngu dai, tam vai den d6c dia nao che mat may de may nhin tao mot each d6c ac nhu the ? » 

Tren san khau, nguoi ta dang dien v6 cheo ngan cua nguoi Kinh. Tich cheo c6 ten : « Xuy Van gia dai ». 
An kh6ng thu6c tich cheo nay, anh chi nho mang mang do la cau chuyen ve m6t nguoi dan ba bi tinh phu hoa 
dien. C6 gai dien tren san khau mac m6t chiec vay do nhu hoa gao, toe cai hoa dai trang. Nhvtng d6ng tac r6i 
loan cua c6 va guong mat xinh dep tinh tao hoan toan chang an nhap vao nhau. Tieng hat cua c6 thanh thot, 
thuan tuy sau kh6 va ggi tinh, cung chang phai tieng hat cua nguoi dien ma chi la tieng hot cua m6t con chim 
mai ggi chim tr6ng vao mua an ai. 

« Nhvtng d6i chim tr6ng mai ggi nhau vao mua xuan, gu nhau su6t mua he, phu nhau su6t mua thu va 
thay nhau ap tritng su6t mua d6ng. Nhung d6i chim sung suong. Chi c6 chung ta la dau kh6. Chung ta kh6ng 
bao gio con c6 the ggi nhau, ve van nhau bang loi hay bang cau hat. Chung ta kh6ng con dugc lam tinh va 
kh6ng bao gio con c6 the sinh con de cai de dugc ap iu nu6i duong chung nhu lu chim kia nu6i duong hi chim 
non. » 

Nhung y nghi ay cham cham luot qua 6c nao anh, cham cham nhu nhung luoi dao nung d6 trong 16 ren ap 
len da thit. Anh nghe thit da minh b6c chay xeo xeo duoi luoi dao tan kh6c d6. Anh nho nang, nguoi vg xinh 
dep cua anh. M6i tinh dau va cving la m6i tinh sau ch6t. Nguoi dan ba duy nhat cua doi anh. Nang da 6 trong 
da thit anh muoi sau nam tr6n, nang se cu ngu trong tam h6n anh cho den mu6n kiep. 

« Nang D6ng ! Em 6 dau bay gio ? Nguoi t6i yeu ? Hay mugn gi6, mugn cay, mugn loi chim hay tieng 
thu tra loi cho t6i biet ? Em 6 dau ? va c6 Nh6 cua chung ta 6 dau ? » 

Hg tro thanh tinh nhan vao nam muoi lam tu6i. Nhung hg da la ban tit thuo chap chung tap di. Hai nha la 
lang gieng gan nhat, each nhau dung m6t suon d6i. Hai ba me cung c6 thai m6t nam, de hg cung trong m6t tuan 
trang, nang dau thang va anh cu6i thang. Sang thang sau, hai gia dinh ni nhau chgn ngay trang tr6n de cung lam 
le day thang tu6i cho hai dita tre. Dan ban den nha nang nga b6 an mitng vao bu6i trua, bu6i chieu keo sang nha 
anh quay Ign, thit ga, nau c6. Ca m6t ngay viii ve, tr6ng phach vang litng. Cu6c vui keo than dem, ai nay deu 
ngu lai cho den h6m sau moi tro ve nha minh. Khoang suon d6i menh m6ng gi6ng nhu san choi chung cua hg 
thoi tho au, noi nang leo deo theo anh Ian m6 khap cac bui cay tim qua chin, bat canh cam, bg riia hay dao 
hang de. Len nam tu6i, anh dan nang vao nhung cu6c tham hiem dau tien, hg roi kh6i nggn d6i quen thu6c de 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 221 



tim den nhung mach nuac khe dan ve ban, nhung con nuac bang tre quay cham rai tuai xuong cac canh rupng 
bac thang, roi ngugc len canh rung lanh lot tieng son ca. Mua dong nam ay, benh dich yet hau Ian khap huyen. 
Ban Xiu von khuat neo, nam sau trong mot thung lung each biet ma cung khong thoat khoi tai hoa chung. An 
mo coi tit ngay do. Cha anh chet hom truoc, hom sau toi lugt me anh trong tran dich yet hau ma da phan 
ngudi chet toan la tre nho. Ho la hai nan nhan duy nhat a tuoi truong thanh. La lung la ciing a mot mai nha 
nhung anh hoan toan khoe manh, trong khi cha me anh va nhitng dita tre bi chet deu phai tap trung vao mot 
dan hoa tang, chon chung mot goc thung liing de phong dich lay Ian. 

Ngudi ta van bao : « Chet cha con chu, xay me bu di ». Khong phai noi them loi nao trong dai gia dinh 
ho Nong truyen thong. Sau le tang, chu thim An nhugng lai ngoi nha cua ho cho gia dinh lang gieng, roi don ve 
ngoi nha san cua bo me anh de c6 the nuoi chau mot each thuan tien. Luc ay, ho con la vg chong son. Bon 
nam sau, anh len chin, ho moi de dita con gai duy nhat, dat ten la Nang My. Chang c6 dieu chi phan biet giua 
hai dita tre ay, va von di chung ciing thuong yeu nhau nhu cung me cung cha. Nang My ra doi cung nam voi 
Nang Nho va nhu the, toi lugt chung, hai c6 be lai tro thanh nhitng ngudi ban tit thud lam cham tap di. Nam 
anh mudi bay, chu thim lam le cudi cho nang va anh roi sau do, thuan tinh ong bo vg c6 don, ho dugc phep ve 
song vdi ong trong ngoi nha san ben kia sudn doi. Mot cugc song man nong nhu su ket noi cua cac tuan trang 
mat. Noi cho dung hon la mot mua trang mat mien vien. Bdi sau khi cudi hai tuan, anh lai xudng huyen That 
Khe tiep tuc den sach. Mot thang mot Ian, cap uyen uong dugc tinh tu cung nhau. Thdi gian do, trudng huyen 
thudng khong dii hgc sinh nen chuong trinh hgc keo dai. Vi le do anh phai leo deo di ve hon mudi nam mdi ket 
thuc dugc chuong trinh trung cap. Vao khoa tot nghiep nam ay, ngudi Tay duy nhat chinh la anh, Nong van 
Thanh, niem tu hao cua dan ban Xiu va giac mo chung cho tat ca dam dan Tay cd cua an cua de. 

Ldn len dudi su chd che cua chu thim nhu vay. An khong the lam gi khac hon la ngoan ngoan chuan bi 
hanh ly khi chu anh ra lenh : 

Tuy rang con da kha citng tudi nhung van cdn trong thdi trang nien. Ta da Ian lita nhieu nam nay 

nhung Ian nay chinh con se phai len dudng tham gia cugc khang chien. Chung ta thua nha, hep dat, 

nhung khong dugc de cho cac ban ldn che cudi. 

Thua chu, con da ro. 

Thim se lo chuan bi quan ao, thudc men va tien bac cho con. Con cd can gi nita khong ? 

Da, con can vai ngay de tit biet ban be trong ban va xudng huyen chao may ong thay. 

Dugc. Chung ta cdn nam ngay mdi tdi han tap trung. 
Sau mot lat ngan ngit, anh ndi them : 

Con chua lam dugc gi de giup chu, tit nhd den ldn chi vac gao vac tien cua gia dinh di hgc. Gid len 

dudng, bd lai ganh nang gia dinh. 
Chu anh mim cudi : 

Nudi con an hgc la de con nen ngudi. Ay la sd nguyen cua chinh ta. Gid con len dudng ciing vi ta thay 

gia dinh minh khong the iron tranh nghia vti vdi dat nude. Viec cua con ra di, cit yen tam ra di. nha, 

chung ta se diim bgc Nang Dong. Va chang, ta vdi ong Cao ciing la ban hiiru.. 
An khong dam ndi them. Anh cdn cd the ndi them dugc dieu gi trudc mot ngudi dich thuc vita lam chu 
vita lam cha ? Va chang, dang tudi trang nien, anh ciing mudn len dudng. Nhitng chan trdi mdi la mdi mgc 
anh. Nhitng tieng am i tit khoang khong xa xdi vang lai khien tam hon anh ndn nao. Cugc chien tranh sdi dgng 
cua dan tgc vgng den tan nhitng reo ritng heo lanh nhat. Nhieu ban ddng mdn cua anh da len dudng. Nang 
Xuan ciing rdi ban Xiu ra di khi trdn mudi ba tudi, gia nhap dgi thieu sinh quan cua chien khu. Mai day, em gai 
anh cd the dugc giti di hgc Lien-xd hay Trung qudc theo chuong trinh dao tao cua chinh phii each mang. Nhu 
the day, lam sao anh ngoi yen ?Thung liing em dem que huong bi quay bgc bdn be bdi ritng niii. Nhitng giai 
ritng hien hoa anh da thudc ki titng Idi mdn. Nhitng rang niii than quen anh cd the dem dii bao nhieu ddng 
nude rdc rach tren cac khe da chay xudng. Con thac Son ca reo khiic nhac bat tan tit thud anh lam cham tap di 
cho tdi liic anh biet lam tinh. Nhitng dau chan cua dan trau dam tren con dudng lay Igi vao ban ngay mua. 
Tieng luc lac reo dudi cd chung vang len trong cac hoang hon vang ve. Tat ca qua quen thudc, quen thudc den 
sdn mdn va bi bite. Anh hieu rang anh can rdi bd thung liing than quen nay de biet dugc the gidi ben ngoai ton 
tai ra sao. Anh phai ra di, tuy anh yeu nang. 



Anh di , rdi bao gid quay ve ?.. 
Nang hdi. 

Anh di danh giac. Het giac anh se ve. 
Anh dap, nhu het thay nhitng ngudi trai thdi tao loan ; ndi nhitng Idi le dep de cd xua ma hg da thudc 
long. 

Em nhd anh. 
Nang ndi tiep va bat dau khdc. 

Anh cling nhd em. Nhumg de lam trdn nghia w vdi non song, anh phai ra di. Nhd anh thi hay chd anh. 

Nhat dinh anh se ve. 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 222 



Anh dap lai. Cung nhung lai le ma cac chien binh ngan dai da noi vai nguai vg tre cua ho tnrac khi rai 
khoi xom thon. Miung lai an lii ay han danh cho ca ke ra di Ian nguai a lai bai tuy noi de tran an nguai yeu 
nhung song mui anh cung bat dau cay nhu an nham dua cai muoi con xanh. Nang guc mat len vai anh va nuac 
mat nang tham uat tam ao cham anh dang mac. Nuac mat nang am nong. Am nong nhu la ... 



Y nghi ay khien An son gai 6c. Anh vpi nham mat lai. Mot hoi gio lanh thoi tat tit phia san khau vao mat 
anh, va cung liic ay, tieng hat cua nguai dan ba dien dai mac vay do, toe cai hoa dai vang day khong gian : 

" Con ga rung, 

Sao may an Ion vai lu cong... 

Sao may gian doi, hoi con ga rung ?...„ 

An tham noi vai chinh minh : 

" Cupc song von doi gian nhu vay. Tua nhu con ga rung an Ion vai bay cong. Nuac mat tho ngay cua 
em lam nong vai ta dem nam xua. Con dem nay, vai ta lai am nong bai mau nguai. Mau ke phan bpi trpn Ian 
mau nguai v6 tpi. Mot kieu nhu con ga rung an Ipn vai bay cong. Nhimg day chinh la eon duang cua so phan 
dan dua. Ta khong c6 each nao thoat khoi con duang ay. Ta se con tiep tuc di theo con duang ay de tim den noi 
em tni ngu. Em va nang Nho cua chiing ta „ 



Hoanho 

Hoan h6....Hoan ho.... 
Mpi nguai ao ao dung len xung quanh An. Anh vpi va dung len theo hp. Dem bieu dien ket thiic. Tat ca 
cac dien vien, cac nhac cong cung do ra san khau mot Ian de chao binh linh. Ban chi huy len san khau tang hoa. 
Gpi la hoa nhung thuc su chi la cac bo c6 lau, kep a giua mot bong chuoi rung hoac mot chum mau don mii. 
Nhung tat thay deu tran day phan khich. Dan phong cam keo vang het ca truac may phong thanh de ca nguai 
dien Ian nguai xem cung hat len bai ca chimg cupc truac liic chia tay. Nguai dung ben tren san khau vay hoa, 
linh ben dual v6 tay theo nhip trong : 

Ta \'uat tren trien mii cao Truang son 
Da mon ma doi got khong mon 
Ta khong ne gian lao khong ne xong pha 
Quan ve theo gio dang dang trieu len... 
Tieng v6 tay dpi vang rung mii. Roi sau mot vai phiit on ao, su doan pho buac len truac micro cam on 
doan van cong, dong thai chiic cac don vi mot thai ki huan luyen tot dep...An nhin ro ve nhao nhac tim kiem 
ciia ong ta truac khi buac len san khau. Bai nguai c6 su mang noi lai ket thiic dem nay le ra phai la su 
truang.Vi lanh dao da bien mat mot each than bi. 

Roi cac don vi trong tieu doan 209 bat dau kiem lai quan linh truac khi nit lui. Quan ciia su doan chia ra 
cac nga ve trai. An nhin thay tieu doan truang Nha ve nhu dang tim kiem minh. Anh gio tay len cao vay : 
Tieu doan truang, dai dpi chiing toi a day. 
Phia xa, Nha cao tieng gpi : 

Dong chi cho anh em ve nghi roi den gap toi. 
An ra lenh cho cac trung dpi truang : 

Cac dong chi c6 the ve Ian. Chang con gi de lam vao liic nay. Sang mai, chac chan lanh dao su doan 

cho anh em ngii bu. Toi doan vay. 

Bao cao dai dpi truang, cho anh em ngu bu la hap ly. Gio da la ba gio kem hai muoi nham. 



Cac canh quan 209 theo nhau nit lui. Gap gap, chen Ian, hoi ha khong thua gi liic den. Tung dot sam i am 
da vpng ben tren cac canh rung. 

Mau chan len may ! Thang nay hau dau hay sao the ? 

Mau the cho nao dupe. Duong hep bo cha. 

The thi may dep sang mot ben cho tao \'uat len truac. 

Cac cau cai nhau ngau xi lam gi vay ? Vupt len hay tut xuong thi cung chi han nhau vai thuac, tron 

khong khoi mua. Biet dieu thi chuan bi san vai nhua ra. 

Lay trai dung mua vpi. Lay trai cho chiing con ve Ian roi hay do mua. Mua c6 to den may cung dupe. 

May ra thi thoat dupe, sam dang dong vua trong vua chay, nhimg dem nay lai sam dang tay. 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 223 



Do ngoc, sam dang tay mua giay gio giat, tuy c6 mupn han nhung lai du dpi gap muon phan. 
Roi xem. 

Gio dem cuon cupn chay tren cac vom cay hung vi. Tieng lac rac ciia cac canh la nghe nhu chung sap 
gay ngay tren dau ta. An cho cho linh nit lui het moi thong tha tien ve phia tieu doan tnrong. Ong dang diing 
voi su doan pho va dam lanh dao cac tieu doan. Hp dung thanh hinh vong tron, khi anh buoc toi vong tron do 
mo ra nhu mot each cho dpi va chao don. An hieu rang hp khong biet tim thong tin a dau ngoai mot minh anh : 
Bao cao tieu doan truong, dong chi cho gpi toi ? 

Anh dung lai truoc tieu doan truong Nha, cat tieng hoi : 
Lai day ! Lai gan day ! 

Nha von va : 

Khong phai de gap minh toi ma toan the ban lanh dao. Chung toi dang lo lang vi khong ro su truong 

di dau. Vao nua chung cupc bieu dien, dong chi ay da di theo mot can bp dai dpi ben tieu doan 

ban... Den bay gio cung khong thay hai ngudi quay tro lai. Tieu doan 209 bao cao rang truoc khi vao 

bai xem dai dpi truong ngudi Meo nay da gap dong chi tai cua rung. Va sau do dong chi da cung voi 

anh ta nhap vao don vi 209? 

Bao cao tieu doan truong, chinh xac la nhu the. Toi ngoi xem voi cau ta cho den hon chin gio. Dot 

nhien bi dau bung nen phai quay ve Ian lay thuoc uong. Luc tro lai trang toi tim ve dai dpi cua minh vi 

e linh sot nipt khong thay thu truong dau. 

Dong chi la dong dpi cu voi dai dpi truong ngudi Meo ? 

Da, toi cung trung dpi voi Ma Ly tit hoi tren rimg Viet bac. Nhung liic do cau ta chi la giao lien ngoai 

phien che vi chua dii tuoi. Roi sau ngay giai phong thu do, tren cit ngudi ve tuyen linh vupt bien gidi 

lam nhiem vu dac biet. Mot so anh em da tinh nguyen len dudng, trong do cd toi. Nhu the, da mudi 

lam nam chung toi khong gap nhau. 

Nhung ngay cdn gan giii cau ta tren Viet bac, dong chi cd biet gi ve hoan canh rieng tu cua cau ta hay 

khong ? 

Toi khong biet nhieu lam vi tudi tac chenh lech. Cau ta than vdi may anh San diu, San chi viing Lang 

giang Ha bac hon tdi. Nhung thi thoang nhdm dan tdc chung toi gdm sau chung loai ciing gdp tien ni 

nhau lien hoan. Nhung dip ay. Ma Ly thudng khoe rang mau chay trong ngudi cau ta khong phai thuan 

tuy mau dan Meo ma la mot thit hdn huyet . Ba ngoai cau ta von la dan Kinh budn ca mam khd gap 

thdi ly loan bi cudp het bac tien nen danh d lai mien niii, lay dng ngoai cau ta von la tay budn thudc 

phien cd tieng trong wng. Hdi nay, khi chung tdi mdi gap nhau. Ma Ly cd ndi rang cau ta se di tim 

mot ngudi ba con trong su doan cua chung ta. 

Su trudng ? 

Ciing mot liic su doan phd va cac tieu doan trudng bat len cau hdi. Khdng ai tra Idi. An hdi lai hp : 
Cac ddng chi ndi rang su trudng da ra di ciing vdi Ma Ly ? 
Dung the. Sau tiet muc he cheo thit sau. 

Su doan phd dap. 

Liic dd chac tdi chua kip quay lai. 

An noi. 

Ca dam si quan giuong mat nhin nhau, ngudi np nhin vao mat ngudi kia nhu hpc trd vd Idng nhin vao tam 
bang den ghi dau de toan cap mot. An chd dpi vai phut rdi quay sang tieu doan trudng Nha : 

Tdi nghi hp sang ben kia niii Gau tnic trudc liic dem dien ket thiic. Neu qua thuc su trudng la hp hang 
cua Ma Ly, cau ta se phai gpi ddng chi ay la cau. Vdi ngudi Kinh, hp nha ndi thudng coi la gan gui 
nhung vdi ngudi Meo, cau chau, hp dang me hay ba ngoai mdi that su la than thiet. Ngan ay nam each 
biet, hp phai cd rat nhieu chuyen de ndi vdi nhau. 
Cd the ... 

Nha dap. 

Mot trang sam am i lien tiep dudi nhau tit phuong tay vang tdi. Vai tia lita md rpi len viing trdi dem den 
nhu than. Su doan phd dua mat nhin khap lupt rdi ndi : 

Dii sao chung ta cving phai chd den sang mai mdi rd dupe su tinh. Qua la ki cue. Neu su trudng can 
thiet di den nhu vay, it nhat ddng chi ay cung phai nhan cho tdi mot Idi. 

Ong mdc chiec ddng hd trong tiii ao ra xem rdi ndi tiep : 

Ba gid dem rdi. Chung ta ve ham thdi. Ngay mai, chin rudi sang ban chi huy tap trung. Linh trang cho 
ngii thoa site. 

Quay sang An, dng bao : 

-Cam on ddng chi. Chiic ngii ngon. 

Dam ngudi tan ra theo cac Idi khac nhau trd ve noi tni an. Tieu doan trudng Nha ciing An theo mot Idi. 
Tren chang dudng tdi den nhu muc, bat chpt Nha budng tieng thd dai : 

Khdng hieu sao tdi bdng cam thay dem nay vd ciing am dam. That phi hoai ca cupc vui. 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 224 



Vang. 
An dap. 

Mot chuoi sam nua lai no ren. Hoi gio lanh thoi ran rat qua trang c6 lam te lanh da mat ho. 
Tieu doan tnrong bao : 
Chay di! Gio da doi mui. 
Vang. 
Hai nguoi cung cam dau chay . Anh den nhoang nhoang vay trong bong dem. Muoi phut sau, ho chui 
dugc vao ham. Cung chinh liic do, dem bung len timg dam tia chop, te tuop loang nhoang nhu nhung bo gan 
nguoi bi tuoc nho. Tiep do, nhung hoi sam lien tuc no vang ngay tren dau ho. Roi mua quat xuong nhung loat 
lien thanh. Gio bat dau gao hii timg con, bong tram xen nhung loat roi mua quat ran rat. Cay coi van minh rang 
rac, nghieng nga bon ben. Hai nguoi dung lai truoc cua ham mot giay, nhin ra ngoai troi : 
Khiep that. Dung la con dang tay mua giay gio giat. 
Tieu doan truong noi. 

Vang. 
An gat dau. 

Gio la luc chung ta c6 the yen tam ngu. It nhat cung dugc dem nay. 
Nha noi tiep. 

Vang, chien tranh ma. Song ngay nao hay ngay ay. 
An hoa theo. 
Roi hai nguoi vao ham. 
Khi da chui vao man. An lang nghe tieng mua tuon nhu thac xoi ngoai troi, tham noi : 
" Ngay mai, khong dau vet nao con lai tren bo suoi. Co mot tram thii kinh hien vi cung khong tim noi 
van tay ke sat nhan. Su truong oi, cho thu oan toi ma toi nghiep. Ong da trot la nguoi nam quyen trong bp may 
nay. Quyen cang cao thi nguy hiem cang sau. Vinh cang day thi nhuc cang dam. Xua nay su the van xay ra 
nhu vay. Ong hay ngu yen noi chin suoi voi nhung nguoi than thuoc cua toi.,, 
Anh tho dai. Roi tuc khac chim vao giac ngu. 






Giac ngu ay khong c6 ac mpng, cung chang c6 con mo vang. 

Khong mot hinh bong qua khii, cving chang mot net ve ve tuong lai. 

Giac ngu ay den kit nhu dem dong, day dac nhu suong mu thang chap, nang ne nhu c6 xe bo cho go. Giac 
ngu ay nhu con thuyen boi tren mot dong nuoc menh mong, lang Id khong song v6, chang ra song cung chang 
ra ho, khong phai dam nuoc trong cung chang phai vung bien due. Con thuyen ay cho anh troi di, troi trien 
mien giua mot vung den tham tham... 

Dai dpi truong An ngu lien mot mach cho den tan muoi gio sang hom sau, khi ban chi huy tap trung, tieu 
doan truong Nha thay thieu mat anh cho linh quay ve gpi. An vung day, di ngay. 

Trong ham chi huy, tat ca da te tuu, nguoi dung ke ngoi, tiim tum thanh timg nhom. Thay anh, tieu doan 
truong Nha tien ra don : 

Ngu ki vay ? Toi an sang roi di luon khong quay lai ham. Tuong cau phai nho gio ma day ? 

Thu truong biet tinh toi hay ngu nuong ma. Khi toi thitc day hay con toi dat nen danh nam xuong ngu 

them giac nua. Giac ngu lai bao gio ciing nguy hiem. Sao ? Cac dong chi da c6 tin titc cua su truong 

hay chua ? 

Khong thay gi het. . .nhung. . . 

Co chuyen gi vay ? 

Linh tim thay hai chiec quan cua hp, ciing vii khi va nhung thit do lat vat tren bo suoi. Su doan dang 

dimg truoc su lua chpn nan giai : Hoac la bao cao len tren, cho phan xit. Hoac phai tim cho ra ly do 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 225 



hop ly hoa viec nay. Su doan pho va tat ca chiing toi hy vong su ggi y cua dong chi. day, dong chi 
la nguai duy nhat timg quen biet dai doi tnrang dan toe Meo, doi tugng tac nhan. 
Xin cam an su tin cay cua cac cap lanh dao. Nhung kha nang hieu biet cua toi v6 cung han che. Ma Ly 
la nguoi Meo. Anh ta o nha dat, an banh ngo, trong thuoc phien la nghe chinh.Toi la dan Tay. Dan Tay 
chiing toi a nha san, nuoi trau bo ga Ign va trong liia nuong, an com te Ian xoi nep. Thong tho, tap tuc 
khae nhau. Them nua, cung da mudi lam nam each biet. 
Dau sao cac dong chi cung da timg la dong dpi. Va chang, cung la dan mien mii. 
An cat tieng cudi : 
Bay gio tat ca chiing ta day deu la dan mien mii boi chiing ta song trong day Truong son. Gpi dan mien 
mii chung chung c6 nghia rang chang biet gi ve dam dan son cuoc. 
. . . .thanh thuc ma noi. . . 
Nha liing tiing dap roi go kinh xuong lau, cii chi quen thupc moi khi boi roi. Liic do su doan pho da nhin 
thay An nen ong vpi va tien den. Theo sau ong la nhom can bp diing dau cac tieu doan. Mpi nguoi chao nhau 
roi tat thay xiim quanh An voi ve cho dpi. Nhung anh quay sang tiep tuc noi voi tieu doan truong Nha : 

Truoc het, toi muon xem nguoi ta tim thay nhung gi tren bo suoi. Boi, toi khong tin Ma Ly ni su 
truong xuong suoi tam, nhat la liic troi da toi den va nuoc da tro lanh. Noi thang thung, nguoi Meo 
khong thich tam. Hp c6 thoi quen tam lua, nhat la nhung ai da lau ngay hiit thuoc phien. Dong chi biet 
thuoc phien da timg dupe coi nhu com trang trong vuong quoc nguoi Meo ? 

Thii thuc, Ian dau toi nghe chuyen ay. Que toi o ven song Hong. Tu ngay vao linh cving chi tiep xiic 
voi dan Kinh. Dong chi la nguoi dan tpc dau tien toi quen biet. 

Lanh tho ciia nguoi Meo nam tren tam giac vang, mien trong cay anh tiic va san xuat thuoc phien cho 
niia phan chau A. Vua Meo Hoang-su-Phi timg thong linh mot dpi quan dac biet tinh nhue, c6 nhiem 
w bao ve nhung chuyen hang virpt bien gioi, danh tra lai bat cii quan linh ciia quoc gia nao cung nhu 
cac toan luc lam. Dan Meo vi the bupc phai trong thuoc phien cho nha vua de doi lay gao, muoi, ca 
mam kho va dau hoa. Nhieu doi nhu the, hp tro thanh nghien thuoc phien nhu nguoi Kinh nghien an 
com trang. Khong hieu vi ly do nao, nhvtng nguoi nghien thuoc phien thuong rat sp nuoc. Hp it khi 
tam suoi, tam khe hoac dun nuoc nong tam trong nha. Hp thuong coi quan ao ngoi canh dong liia de 
hoi nong lam mo hoi toat ra khap cac 16 chan long, roi hp lay tay ve ghet lai thanh vien va nem vao 
dong tro hoac \'un vao mot goc roi do ra vuon. 



Troi dat oi, that the a ? 
Mot can bp tieu doan bat len tieng keu kinh ngac. 
An quay sang nhin ong ta : 

Dong chi cho la toi bia chuyen ? Hoac la toi phan biet sac tpc nen noi xau nguoi Meo ? 
khong... 
Su pho gat di : 

Don thuan chi la su ngac nhien thoi. Dong chi cho hieu lam. Chinh toi day cung chua timg biet dieu 
do. 
An biet rang cau chuyen ve each tam ciia nguoi Meo kich dong tri to mo ciia dam can bp su doan nhung 
hp CO ghim nen ma khong dam hoi them. Cii nhin nhung anh mat tham len trao doi la dii biet. 
Tieu doan truong Nha noi voi su pho : 

Dong chi An muon xem hien truong boi khong tin vao gia thuyet la hai nguoi ni nhau tam suoi. Toi 
hy vpng linh con givt nguyen mpi dau vet ?... 

Yen tam... Toi da ra lenh bao ve hien truong trong khi cho dpi ket luan. Dong chi c6 the dua dong chi 
An ra xem. 

Chiing toi se tro lai ngay sau khi xem xet. 
Nha noi. Roi tieu doan truong ra khoi ham chi huy truoc tien. 

An di sau ong, nhin mai toe hoa ram phii tren c6 ao da bac mau. tuoi nam muoi, trong ong gia hon su 
truong den muoi nam. Trong cupc chien tranh nay, ro rang la dan mien bien va dan mien mii chiu dung tot hon 
nhieu dam dan dong bang. Nhvtng bong hoa no ven bo song Hong, song Lupc tan rat mau vi mua nang Truong 
son. 

Dong ho chi muoi gio hai muoi phiit nhung linh trang da diing tiim nam tum ba khap trang. Le ra hp c6 
quyen ngii hoac ngoi choi bai trong ham. Nhung tin tiic ri tit tai np sang tai kia, nen khi hai nguoi di den bo 
suoi, linh su doan da do ra dong nghit. Mot spi day du chang givta ba than cay, lam ranh gioi bao ve hien 
truong. Tieu dpi true thupc van phong ban chi huy su doan lam nhiem givt dam linh to mo ben ngoai spi day du 
do. 

An dua mat nhin bo suoi. Dau vet con lu con han len cac ngan cat va nhvtng dam soi bi nuoc bao. Nhung 
thii do vat chieu qua xep gpn thanh dong gio tau tan khap noi. Hai chiec quan troi tut xuong phia duoi chimg 
dam thuoc roi dat vao mot goc cay. Mot chiec den pin chiic dau xuong cat chi con nho len hai phan ba than 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 226 



den, chiec kia bi nuac cuon troi tit xuong chung ba muai thuac roi mac vao mot dam canh kho. Nhung thii lat 
vat nhu Ip tam, hop thuoc la, bat lua, bam mong tay....bien mat tam khong dau vet. Chi hai khau sung la con 
nguyen vi tri cu cung voi mot chiec giay. Tuy nhien, chung cung phu day bun cat. 0, con mua rung dem qua 
qua la trac tuyet, no dich thuc la mot ga phu thuy cao tay da bien doi hoan toan canh tugng sau loi than chii. 

0, con dang tay mua giay gio giat. 
An bat giac thot len tieng keu : 

Dong chi nhin xem ngan bun dong tren chiec giay. 

Qua la hung du, con mua rung dem qua. . . 
Tieu doan truong Nha gat dau roi noi tiep : 

Mua mua nam truoc, con suoi nay cuon di ca mot cap nai. Linh su doan 89 dong quan o man duoi nhin 

thay hai con vat con giay giua giua dong lien dem sung ra ban roi quang day keo vao lam thit. Keo 

dugc hai con nai vao thi mot cau lai bi rot xuong va lu cuon phang di khong kip cat tieng keu. 

Sao toi khong nho chuyen do nhi ? 

Nho lam sao dugc ? Chuyen do chi pho bien trong noi bo lanh dao ban su doan. Ai dam chap nhan su 

that ay ? 
Tieu doan truong chep mieng va ha giong gan nhu thi tham : 
- Kho thay ! Mieng an doi lay mang nguoi. 

An tram ngam nhin dong suoi va tham nhu : 

« Dem qua neu ta khong cot chat mot ben chan vao goc cay, han ta cung lanh dugc mot cai chet nhu cau 
linh vot nai kia. » 

Quay lai. An thay dam linh dang cham cham nhin anh va Nha. Hg la nhung khan gia cua mot vo tuong 
than bi khong c6 cot truyen cung chang c6 phong man. Nhan vat chinh khong xuat hien. Chi duy nhat vai mau 
trang phuc va dam thii dao cu nem ngon ngang. Nhung vo tuong nay kich dong tam tri biet bao nguoi vi no 
lien quan cung lugt den cai chet huu hinh va cai chet vo hinh. Neu khong han la cai chet tuyet doi thi cung la su 
thuong ton nghiem trgng den danh du cac cap lanh dao. Chua day ba thang truoc, toa an binh vTta xu ban hai 
cau linh hiep mot nguoi dan ba Van kieu dot than trong mii. Cugc xu tii dugc thong bao khap bon su doan 
quan thao noi chien truong de lam guong ran de. Vay ma gio day, su truong su doan danh tieng nhat, nhieu 
thanh tich chien dau nhat khap mien bien mat tieu voi mot ga Meo, trong dem khuya, khong mot loi nhan nhe, 
va vao buoi sang hom sau nguoi ta tim thay hai chiec quan troi dat tren bo suoi. Han khong can thong minh 
lam lam cung c6 the muong tugng dugc tat thay nhung gi xay ra trong 6c nao dam linh dang xiim dong xiim do 
kia. 

Co le tieu doan truong da doan dugc dieu ay nen sau mot lat cho dgi, ong len tieng giuc An : 

Chung ta quay ve ham chi huy dugc chua ? 

Vang. . . . Nhin the cving la du. 
An dap. Roi hg quay got. Tieng lao xao ban tan cua dam dong duoi theo hg. Nhat la khi hai nguoi di 
khuat trong rung, gan nhu tiic thoi tat thay nhung tieng noi deu cat cao len, gigng nao cung oang oang nhu ra- 
di-6 mo het co. An hieu rang dam linh tre chii tam de cho hg nghe thay : 

Toi doan chac la hai ong nay ni nhau ra noi vang ve choi tro ke giao. Hg chgn dung thai ca day chii ? 

Linh dang me mai xem van cong, cac ngai ra day giai quyet noi buon cho cu hanh bi biic. 

Ke giao la cai gi nhi ? 

Dung vo vit, tien su bo khi. May khong biet thi con ai biet cai tro ay ? 

May muon gap lua bo tay nguoi phai khong ? 

Lua voi than ! Bua truoc thang mat met nao ke voi tao la linh Lao chuyen tri choi tro lap dit ? 

The lap dit voi ke giao la mot hay sao ? Gio tao moi biet... 

Bo su thang he deu. 

Khong deu the lam sao chung may dugc mac sue cuoi ? 

Nhung tieng cuoi nao loan chen chiic nhau, ni rit, sang sac,ha ha.... Nhung tieng cuoi ban lien tuc nhu dan 
lien thanh. Nhung trang cuoi ran ra tung cue nhu ke tao bon trong con so rugt. 

An nhin thay Nha ciii dau rao buoc that nhanh, duong nhu muon chay tron nhung loi dam tieu ciia dam 
linh. Chac tieu doan truong kho tam lam. Do la mot con nguoi nho nha, c6 doi phan don gian. Mgi ton that 
ciia cugc song tinh than thuong khien ong hoang hot va bi dan vat nang ne hon nhung nguoi khac. 
An rao buoc tien sat lumg ong, len tieng : 

Chang ai sinh ra de lam linh. Chien tranh la su chang dung. Thii truong cho nen nghi nggi nhieu qua. 
Toi von la nguoi khong thich da su. Nhung qua tinh khong muon nghi cung khong dugc. Dong chi ly 
giai ra sao su viec nay ? 
Toi cung bat luc. Toi khong the thong minh han cac dong chi. 

Au Zenith - Duong Thu Huong - 227 



Chung ta se giai thich ra sao tnrac anh em ? 

Neu chung ta khong hieu thi tot nhat la dung giai thich. 

Nhung dieu do la bat kha. Muon hay khong cving phai giai thich ly do truoc tat thay mpi nguoi. Trong 

quan dpi, mpi cai chet deu phai tuyen bo ro rang vi no con lien quan den nhung nguoi trong gia dinh 

hp. Hoac la mot cai chet nhuc nha cua ke phan bpi, hoac la su hy sinh vi nhiem vu truoc nhan dan va 

nhu the, than nhan cua hp c6 quyen dupe huong su den bu. 

Vang. 

Nha dap. 

Cung liic, trong tham tam anh bat len tieng cudi chua chat : 

« Nhumg cupc doi khong don gian nhu the. Con c6 rat nhieu cai chet nam o ngoai wng dat quy hoach 
cua cac vi. Co nhung cai chet oan uong, nhung cai chet nghen ngao cam lang, nhung cai chet v6 y v6 tinh, 
nhung cai chet bo den nhu loai ran dpc, nhung con ran dpc cua dinh menh ma khong ai c6 the phong ngua va 
chong da. » 



Chang may choc hp da tro lai ham chi huy. 

Mpi nguoi lang le uong nuoc che hoac rit thuoc trong khi cho dpi hp. An biet nguoi ta muon c6 mot loi 
giai thich. Nhat thiet phai c6 mot loi giai thich. Vi the, tot nhat la anh len tieng ma khong cho phai ni neo. 

Bao cao su pho va toan the ban lanh dao...T6i da cung tieu doan truong xem xet ki nhung vat con lai 
tren bo suoi. Toi tin chac su truong va Ma Ly khong the ni nhau tam boi du con khoe manh su truong 
cung da ngoai ngu tuan. Thoi diem do, nuoc suoi rat lanh. Thii hai, chac chan Ma Ly khong dam Ipi 
xuong nuoc. Suot quang thoi gian o tren rung Viet bac, toi chi chung kien cau ta tam hai Ian, ca hai Ian 
deu vao giua trua he nong nuc va do nhom ban San diu, San chi ni. Binh thuong. Ma Ly khong bao 
gio nhiing minh xuong suoi, du c6 phai Ipi qua thi cau ta ciing mau chong lau kho nguoi de mac quan 
ao. Chung toi van gpi cac cau Meo la lu meo nhat nuoc. Do do, khong c6 ly do de hp dien khung bong 
dung Ipi xuong tam trong bong dem. Con nhung ly do khac, toi chua dii thoi gian hoac kinh nghiem de 
phan doan... 

Noi xong, anh ngoi xuong ben tieu doan truong. Dam nguoi cam lang. Ai do khiic khac cat tieng ho. Roi 
su pho nghiem gipng tuyen bo : 

Toi bupc phai yeu cau tat ca cac dong chi cho y kien de di den quyet dinh cuoi cung. Muon hay khong 

tat ca chiing ta cung c6 trach nhiem giai quyet su viec nay. Muon hay khong no cung lien quan true 

tiep den danh du ciia moi nguoi ngoi day. Chung ta phai duong dau voi tren mot ngan linh va sau do, 

du luan se lay Ian sang cac su doan ban. Them nua, chiing ta cung khong the bao cao len cap tren, cho 

cap tren xuong mo cupc dieu tra, lap ho so toa an binh theo thong le, boi dieu do la chuyen khong 

tuong. Rieng thoi gian chuyen cong van di lai cung mat mia thang la toi thieu, do la truong hop thuan 

Ipi tuyet doi, giao lien an toan khong gap tham bao, lu cuon hoac thii du...Va lai, chi dem nay mua 

rung se cuon troi sach neu chiing ta khong gom nhat nhung do vat con sot lai tren bo suoi. Nhung thii 

luu vat do can phai dupe giu lai cho gia dinh nhung nguoi mat tich. Toi dung chu mat tich o day vi 

chiing ta khong ro so menh ciia su truong va dai dpi truong nguoi Meo kia ra sao ?.. .Chiing ta hy vpng 

rang hp c6 the con ton tai, trong mot each thiic nao do ma chiing ta chua biet ro. 

Toi nghi rang chiing ta nen gat bo gia thiet mat tich. No khong thuyet phuc dupe ai. Tuong tuong xem 

hai nguoi dang con ton tai, khong manh vai tren than. Lieu ai c6 the bat hp lam dieu do ? 

Nam truoc bpn biet kich chang tom gpn ca top linh dang tam suoi la gi ? Neu toi khong nham hp la 

linh su 887. 

0, toi quen khuay chuyen ay. 

Tri nho ong ngan the ? Vita moi mua he nam truoc da quen ? 

0, bon muoi chin roi con gi ? Khon dau tuoi tre, khoe dau tuoi gia ? 

Noi cac dong chi dung cho la me tin. Toi khong tin su truong con song. Sau gio sang hom nay thiic 

day, toi nghe tieng chim ken ken keu nhu rit len trong niii. Tit dao linh cua ong Thang dinh bai min 

den gio da hon bon thang, c6 bao gio nghe ken ken rit len titng bay nao loan nhu the dau ? 

Dung! Toi cung nghe chim keu rpn ca hon. Luc do moi Id mo sang, vay ma ca bay chim da rit len nhu 

vay CO nghia chung gap moi. Tieng keu vpng tit man Nui Mo chim. Man do la noi con suoi do vao 

song Nam Khuot. 

Su doan pho quay sang hoi trp ly quan su : 
Dong chi cho chung toi biet tit day den day het bao nhieu thoi gian ? 

Anh trp ly dap : 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 228 



Bao cao dong chi chi hai muai phut neu chiing ta c6 true thang. Nhung di duong bo thi nam ngay la toi 
thieu. Tu nai chung ta dong quan den song Nam Khuot khong c6 duong \'ugt rung, cung khong c6 
duong qua trang. Di doc suoi lai cang bat kha vi ngay khiic suoi duoi each day chung non hai tram 
thuoc, mii da tai meo da dung len giong het Vung Nui Chet ben kia. Chi c6 each duy nhat la di theo 
loi mon eua nguoi Van kieu. Loi ay, khong the duoi nam ngay duong, do la voi toe dp cua mot giao 
lien khoe manh va thanh thuc. Tieng chim keu ma cac dong chi nghe thay khong vong lai tit song Nam 
Khuot ma ngay o hang mii sau canh rung noi chung ta tni quan. Boi tit song Nam Khuot den day 
duong chim bay cung hon ba cay so. Khong tieng chim nao c6 the \'ugt qua doan duong dai nhu the. 
Nhung toi nghi rang loai chim gap moi thuong c6 each lien lac va truyen tin rieng nen chung keu rit 
len nhu vay. Do c6 the la tieng keu de goi bay. 
Toi cving nghi nhu vay. Phan tich cua trg ly su doan hoan toan c6 ly. 

Tieu doan truong tieu doan Hai bat noi theo. Doan ong quay sang hoi su doan pho : 
Lieu chung ta c6 the xin duge mot chuyen true thang hay khong ? 

Su doan pho lac dau : 

Chien truong chung ta chua bao gio duge huong an hue ay. Ngay tran Doi con Cong, thuong binh 
nang nam la liet hang tram xin true thang eving con khong noi huong chi truong hgp nay ? 
Bg tham muru coi chung ta thuge loai linh cung chae ? 

Tieu doan truong tieu doan Hai van lai. 
Khong linh cung thi cung duge nam sau trong vTing dat Lao. Dat Lao duge hieu mot each ngam an la 
noi it hiem nguy hon cac VTing khac. Dong chi quen loi thugng tuong Dong noi bua truoc roi sao ? 
Su doan pho dap lai. 
- A... 

Tieu doan truong tieu doan Hai bat mot tieng keu lung lo roi ngam mieng titc khac. Chang ai noi them loi 
nao nvta. 

Sau mot hoi lau lang le, Nha bong nhien buong tieng hoi bang quo : 

Lieu chung ta c6 nen cu nguoi xuong song Nam Khuot hay khong ? Dau sao cung phai hanh dong o 
miic toi da. Nhu the, sau nay chung ta chang con an han nua. 

Su pho dua mat bat binh nhin Nha : 
Dong chi nam mo ha ? 

Nha con ngo ngae chua kip tra loi, tieu doan truong tieu doan Hai da quay sang dap vao vai ong : 

Kho qua, dau 6c ong de tren troi hay duoi bien ? Tu gio den chieu se chang con mot mau da sot lai. 
Ong chua timg thay canh linh ong Thang dinh bai min, c6 dung khong ? Mudi tam cau ca thay ma chi 
hai ngay chim dgn sach. 

An thay Nha rung minh. Roi ong c6 tran tinh bang each thgc hai tay vao tiii quan va ciii dau xuong. Binh 
thuong cac euge hgp ban chi huy chi dung lai o cap lanh dao tieu doan. Su viee nay la trgng dai nen su doan 
pho moi quyet dinh mo rgng den cac dai dgi truong. Lan dau tien. An c6 dip quan sat nguoi lanh dao true tiep 
cua minh. R6 rang Nha hien lanh, tot bung nhung c6 phan kem khon ngoan hon lanh dao hai tieu doan kia. 
Vay ma thanh tich chien dau cua tieu doan Mot luon luon noi trgi. Co le troi von thuong ke kho khao. Hoac noi 
each khac la tat thay nhvtng si quan duoi quyen Nha deu yeu quy ong nen hg hanh dong het minh vi ong. Con 
nguoi nay giong mot ga hgc tro hon la mot si quan quan dgi. 
Sau mot hoi im lang, su doan pho cat tieng : 
Toi de nghi cac dong chi lan lugt phat bieu. Su viee nay xay ra v6 cung bat ngo. May chue nam trong 
quan ngu eving khong cho toi du kinh nghiem de giai quyet. The nen, toi quyet dinh lay y kien tap the, 
va chung ta chiu trach nhiem tap the. 
Lai im lang. 

Mgi nguoi dua mat nhin nhau, duong nhu tra van, duong nhu cau cuu, duong nhu tim mot su thong cam. 
Boi ai eving hieu hg dang buoc trong ngo cut. Su doan pho moc goi thuoc sgi ra lan mot dieu. Nhung ban tay 
khac chia ve huong ong. Goi thuoc chuyen di theo kieu day chuyen, moi nguoi boc mot nhum thuoc, boc mot 
mau giay cuon. Khi no quay lai chu nhan thi chi con ven ven nhum thuoc cuoi cung vua du dieu thii hai. Su 
doan pho da rit het dieu thuoc kia nen vo lay nhum thuoc cuon not doan vo vien to giay goi, nhet vao tiii quan. 

Tat ca deu im lang nha khoi. Can ham mu mit. Trg ly su doan dung day mo canh cua thong sang can ham 
phia sau cho gio lua khoi ra cua ham. Ai eving c6 cam tuong su viee mit mu nhu khoi va khong biet tim nga 
nao ma ra. Nhung khi hut tan dieu thuoc, tieu doan truong tieu doan Ba, nguoi lang cam nhu hen suot tit dau 
euge hgp den gio bong gio tay : 
Toi CO y kien. 
" A, coc mo mieng roi day." 

An tham nghi. Trong liic do tat thay mgi cap mat deu do don vao ong nay va su doan pho hap tap bat loi : 
Chung toi nghe day. 
Toi nghi rang... 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 229 



Tieu doan tnrang tieu doan ba vua noi dugc hai tieng da dung lai uong nuac. Mpi nguai tuy sot mot 
cung phai nen bung cho vi ong noi tieng la cham rai, dung dinh va it loi. Cau trg ly cua ong ke rang c6 Ian hai 
ngudi di cong tac le. Bon ngay lien tuc di duong rung ma ong khong cay rang nua cau, ngoai nhung menh lenh 
cut lun, kieu nhu : " Chung ta nghi, an com", hoac :" Di thoi, den gio r6i"...Hon nua, ve mat ong lam li, kin 
nhu bung khien linh khong dam ggi chuyen, ke ca nhung anh noi tieng bem mep. Thanh ra, cau nao bi phan 
cong di thi sat chien truong hoac lam cong viec gi do dot xuat voi ong cung tu coi nhu chiu ki luat : Tu mom. 

Gio cung vay. Mac ke mpi cap mat dang dan vao minh, ong cii dung dinh nhap timg ngum cho het chen 
tra roi can than dat xuong khay nuoc. Xong do, ong khe kha hang gipng roi mai noi tiep : 

Toi nghi rang chung ta bo quen mot khau quan trpng : ngudi Meo ni su truong cung di. day, rieng 
dong chi Hoang An la c6 quen biet anh ta, nhung cung da mudi lam nam ve truoc. Trong mudi lam 
nam sau day, khong ai kiem soat dupe ngudi Meo nay lam gi, quan he vdi nhung ai. Thong tin chung 
ta CO dupe tit tieu doan 209 rat mdng. Tieu doan nay cung wa dupe gom gop tit hai tieu doan thieu sau 
cac tran danh nhieu ton that va mot phan linh bo sung vua cap ben. Dai dpi trudng ngudi Meo nay 
chinh thupc bp phan mdi tit Bac chuyen vao. Bay gid, toi gia dinh.... 

Tdi do, ong ta lim dim mat lai, dudng nhu dang nhin vao nhung canh tupng xay ra trong tri tudng cua 
minh. Ca phdng hpp nin thd chd dpi. An cving dan mat vao doi mat khep hd kia vi anh muon phdng doan nhung 
gi xay ra phia sau chung. Nhung tieu doan trudng da md choang mat ra, cham chu nhin su doan phd : 

Toi gia dinh rang dai dpi trudng nay da titng cd quan he vdi \'ua Meo Hoang-su-Phi, mot ke thu dang 
gdm cua luc lupng each mang trudc ngay giai phdng Thu do. Tdi gia sit rang anh ta cd mdi day huyet 
tpc hoac chiu on sau nang cua Hoang-su-Phi. Nhu the, chac chan anh ta se nudi dudng mdi oan thu 
tham can cd de vdi each mang. Nhu vay, viec anh ta Ipi dung quan he hp hang ve phia ngoai ma hanh 
dpng tra thu la duong nhien. Cac ddng chi da quen rang quan dpi cua chung ta titng chiu nhvtng ton 
that rat Idn trong cupc chien dau vdi Vua Meo tren cao nguyen Ddng van d bien gidi phia bac. Chinh 
ddng chi Hoang An cving biet dpi quan cua vua Meo vd cung tinh nhue. Von di la dan mien mii, hp leo 
mii leo cay than tinh trong khi linh cua chung ta d ddng bang khong chiu quen khi hau bang gia va 
khong \'upt qua dupe nhung dinh mii tai meo nhpn hoat. Hp dupe nudi an day du va tap ban tit thud 
len mudi. Dpi quan nay noi tieng la nhung thien xa ban tram phat trung ca tram phat. Hoang-su-Phi v6 
cung giau cd nen trang bi cho dpi quan cua ong ta nhung thit yu khi hien dai ma luc dd quan dpi chiing 
ta cung chua cd dupe. Vdi tat thay nhung uu the nhu vay, hp khong che hau het nhung con dudng dpc 
dao va tit tren mii xa dan xudng tan sat quan cua chiing ta. Linh nga xudng khong biet bao nhieu ma ke 
xiet. Thang Ipi cua mat tran Ddng Van da phai tra bang mot gia rat dat. Tdi nhac lai mot doan sit de 
cac ddng chi cd the hinh dimg dupe bdi canh cau chuyen. Gid, gia dinh rang dai dpi trudng Ma Ly nay 
la hau due cua Hoang-su-Phi da thay ten ddi hp de tra trdn vao quan dpi chiing ta. Gap su trudng chinh 
la dip thuan Ipi nhat de anh ta tra thu... Anh ta vita tieu diet dupe mot can bp quan dpi tam cd, vita boi 
nhp danh du ong. Chung ta da titng song vdi su trudng nhieu nam. Khong ai cd the tin dupe ong lam 
chuyen bay ba d nhuc, ma trong tinh canh oai oam khd hieu nhu vay. Tdi cho rang ngudi Meo nay da 
gpi nhimg chuyen gia dinh gia tpc cd lien quan tdi ngudi ba con su trudng roi ban len ong. Sau dd, y 
lot quan cua ong va cua y bd lai de tao nen hien trudng gia cua su dam loan. Tdi ngd rang su trudng 
chet nhung y cdn song va da tau thoat. Su viec phai dupe chuan bi ki trudc khi hanh ddng. Cac ddng 
chi chd quen rang chung ta la ngudi Kinh nen ddi vdi chung ta ritng nui Ian bdng dem la mot the gidi 
xa la, dang sp. Nhung vdi ngudi Meo, hp vao ritng nhu ca trd ve vdi nude. Nhat la khi hp da chuan bi 
ao quan Ian via khi tuy than. 

Mpi ngudi d len tan thudng : 
Dung roi! 

Don gian the ma chang ai nghi ra dupe ? 

Tat ca chung tdi deu phai biet on ddng chi. Thien ha ndi khong ngoa : Mot khi cdc da md mom. 
Ai nay chen nhau ao ao len tieng. Tat ca deu thd phao. Mpi guong mat deu trd lai nhe nhdm va mpi anh 
mat deu trd lai linh hoat. Cudi cung hp cving da tim ra dupe Idi thoat. Y kien cua tieu doan trudng tieu doan Ba 
gidng nhu anh sang cudi dudng ham. Khong ai khong tan duong ong. Su doan phd vuon qua mat ban, vd vai 
ong va noi : 

Tuyet vdi! 

An nhin mpi ngudi, trong Idng tham ndi : 

" Thang Meo chd chet kia. Cudi cung , chinh may mdi dupe liet ke la ke thay ten ddi hp chit chang phai 
tao. Gid thi ban an da tuyen bd : May la ke sat nhan. Ma su that cudi cung cung dich xac la nhu vay " 

Nhu mot su trd treu cua dinh menh, ben tai anh lai vang vang cau hat Con ga ritng : 

Au Zenith - Duong Thu Huong - 230 



« Con ga rung; 
Sao may an Ion voi lu cong, 
Sao may gian doi, hoi con ga rung ?. 



*** 
*** 



Cupc hop vua tan, An da tro lai ham va tiic khac Ian xuong giuong ngu. Gia cam trua anh cung khong 
day. Dai doi pho den tan noi, dung anh len : 

Anh 6m hay sao ma bo bua nhu vay ? 

Khong 6m, nhung bu6n ngu. Dieu nay chac sap s6t ret tro lai. 

Day an com. Nha bep noi sang nay anh da bo bua r6i. 

T6i dang luoi. 

T6i mang san thu6c phong s6t ret cho anh day. Nhung phai an no moi dugc u6ng. 
« Th6i minh danh c6 an vay. Om liic nay cung qua la bat tien cho mpi nguoi. » 
Anh nghi va tung chan ng6i len : 

Nao thi di an. Cau an chua ? 

T6i cho anh. H6m nay cap duong kiem dugc it rau ngot rung. Lai c6 canh ma ngup Ian. 

Anh em trong dai d6i xong bua r6i chii ? 
An hoi, doan cai khuy ao va buoc ra khoi ham. Dai d6i pho di sau anh, dap thung thang : 

Linh an xong quay ve Ian choi tu-lo-kho hoac ngu. Chung no het tro xem. Ngoai su6i t6 true nhat da 

thu gom cac hien vat dem ve su doan. 
- Rathe... 
An bat cuoi vi 16i giai thich cua dai d6i pho, anh hoi tiep : 

Ban lanh dao da giai thich suviec nay hay chua?... 

Dau da du thoi gian tuyen b6 ? Nhung linh trang nghe 16m cving biet het r6i. Tin tiic truyen di tit hanh 

lang su doan xu6ng cac tieu doan, r6i tit cac tieu doan toa xu6ng cac dai d6i nhanh hon ten ban. 

ritng ma....C6n chuyen gi kich thich hon dau ? 

Vang. Cho may nam moi dugc m6t bu6i xem van c6ng. Chang de xem xong lai c6 nguoi thiet mang. 

Cau CO tin 6 s6 phan hay kh6ng ? 

T6i tin tram phan tram. Chang dam n6i ra nhung mgi nguoi deu nghi nhu vay. chien truong c6 ai 

tranh dugc dan dau ? Chinh dan tu chgn dich ma bay den. ? Neu kh6ng phai s6 menh dinh doat thi tai 

sao dan gam vao nguoi nay ma tranh nguoi khac trong cung m6t tinh the, cung m6t thoi gian ? 

S6 menh c6 ma cung kh6ng. Neu qua thuc dugc quyen chgn lua thi nguoi ta kh6ng bao gio tu dem 

than ra chien truong, noi dau ten mvii dan. 

A. Van de nay hieu theo may 6ng thay chiem tinh la van menh qu6c gia, la s6 mang chung cua m6t tap 

the. Van menh qu6c gia tuy thu6c vao nguoi dung dau chii kh6ng thu6c bgn linh quen hay hi dan den 

nhu chung ta day. Thoi xua, n6 tuy thu6c vao vua. Thoi nay, n6 tuy thu6c vao 6ng chu tich. 

N6i nhu cau han chu tich cua chung ta phai c6 m6t la s6 tit vi kh6n nan lam nen dan moi phai dem than 

vao ch6n ritng sau mii tham nhu vay ? 

0. T6i kh6ng dinh n6i nhu vay. 0, d6ng chi dung treu cgt t6i. 
Dai d6i ph6 lap bap, mat tai met. Anh ta nhao nhac dao mat nhin b6n xung quanh. An bao : 

Dung sg. Chinh t6i n6i nhvtng dieu ay chit kh6ng phai cau. Ma t6i cving kh6ng du tri kh6n de tu cat len 

nhvtng loi le nhu vay. T6i nghe dugc tit 6ng thay chiem tinh nguoi Viet nhumg s6ng lau nam tren dat 

Lao. T6i chi lap lai nhvtng gi 6ng cu da day t6i th6i. 

Vang. 
Dai d6i ph6 cat tieng tho phao doan ha gigng : 

Anh biet kh6ng , t6i cving nghe m6t nguoi noi het nhu vay. Nhung 6ng ay kh6ng phai la nha chiem 

tinh ma la m6t sit gia. 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 23 1 



A. Mot su gia cung can c6 bo 6c chiia nhieu hon soi nhu mot nha chiem tinh. Nhung chiing ta sap den 
nha an roi. Chuyen nay rieng cau voi toi biet thoi. 
Vang. 
Dai doi pho dap, gan nhu thi tham. 



Ho an xong, dong ho da chi mot gio nroi. Nam gian nha go rpng renh chi con lai hai nguoi. Ben ngoai, 
nang tran len khap nga. Gio hien hoa chay doc cac bo cay lam lung linh tram ngan tia phan chieu cua cac dam 
suong con dpng tren nhung pheu la day. Ven bia rung, hoa dai no choi Ipi. Dai dpi pho nhin nhung canh hoa 
mong nhu buom buom chen nhau khoe sac do sac tim va bupt mieng tho dai : 
Toi nhonha qua ... 
An lang im, cho dpi. 
Qua nhien, dai dpi pho khong nen dupe long, noi tiep : 

Dam hoa nay khien toi nho nhung vuon cai chay dpe song. Mua xuan, hoa cai no vang uom, buom 
ong bay ve nudm nupp. Thoi con tre, toi chay theo me ra bai nho cai. Den tuoi cap ke, chiing ban ni di 
tam hpi het ca thang gieng, di dau cung thay hoa cai vang chay duoi chan de. 
Dung roi, toi nho mot cau ca dao cua nguoi Kinh : 
Thang gieng la thang an choi 
Thang hai co bac, thang ba rupu che. 

Vang. Ay la cau ca dao thoi xua thoi xua. Ngay toi o nha, hpp tac van dpng ba con di lam tit mong 
nam tet. Nhung lam thi lam, roi nguoi ta van tim dupe co de mo hpi mua xuan. Boi do la tap tuc. 
Tren toi ciing vay, nguoi ta goi banh, rang bong mat roi ngoi danh bai suot ca thang gieng. Neu khong 
CO hpi cung chang lam gi vi troi mua phiin lien mien khong ngot. Luc do liia dang cho ma cac nuong 
san ciing lam co xong roi. 

Tren mien niii ngay hpi co keo dai nhu a duoi xuoi khong ? 

Khong dai nhung cung dii duong dat rong choi. Hpi Dan xuan ket thiic, chiing toi ni nhau di xem hpi 
Tung con cua nguoi Thai, roi hpi choi khen cua nguoi Meo. Thuong chi dam trai ban, manh chan khoe 
tay va co ngua tot la dam di choi xa. Dan ba con gai quanh nam a lai nha. 
Hai nguoi lang im hoi lau, roi dai dpi pho hoi : 

Bao gio chien tranh ket thiic ? 
An hoi lai : 

Bao gio ? 
Chang ai co the dem lai loi giai cho bai toan ay. Mot thai khac lang le troi qua. Dot nhien, dai dpi pho bat 
len hoi : 

Anh CO nho thang Toan hip khong ? 

Sao khong ? No la cay he cua trung dpi Mot. Gio lieu xuong no muc chua nhi ? Hon hai nam ruoi roi 
con gi ? Ma dat a do quanh nam am uot, suong tu, mua niii ra rich, reu phii iron nhu boi mo tit chan 
len xuong long khe. Chang xuong cot nao tru dupe voi thit tho ngoi ay. 
An khong nghe dai dpi pho tra loi. Quay sang, thay cau ta mim chat doi moi nhung nuoc mat chay nhoe 
nhoet. Doi vai xuoi rung titng dpt nhu dang con sot ret. Anh dua mat nhin quanh nhung may man chang con ai 
CO the thay hp liic nay. To anh nuoi thu dpn xong ve ham ngii. Co le chi con bay chim thoc mach trong khom 
ritng ke can nha an. Gio mot ban tay len, \'u6t dpc song lung nguoi dong dpi, anh noi : 
Khoe dupe nhu the la tot lam. Khoe di cho nhe long. 

Mot tieng noi thit hai cat len trong con tim anh cung liic : 

" Cau con co may man la dupe khoe voi toi. Con toi, toi luon phai khoe mot minh. Toi se con phai khoe 
mot minh cho den ngay cuoi cung cua kiep song.,, 

Hai nguoi ngoi a do cho den khi dai dpi pho tran tinh lai, lau mat, nit trong tiii cap kinh re tien ma anh ta 
da kho cong mang theo may nam chien tranh de nguy trang cap mat con do hoe va sung mpng. Ben kia trang 
CO, thap thoang dam linh tran truong. An ngac nhien hoi : 

Hp lam gi ben kia the ? 
Dai dpi pho xi miii va dap : 

Linh bat nuoc khe chay xuong de tam. 

Sao chiing no khong ra suoi ? Tam nuoc khe de cam lam con nuoc suoi gio nay da am len roi. 

Anh quen rang su truong vita chet duoi ? Sang nay linh do ra dong nghit de ngo nghieng. 

Nhung nuoc chay khong ngitng va cuon troi tat thay. Va chang song cung nhu suoi chay qua biet bao 

mien, lam sao dem dupe bao nhieu ke da chet duoi tit thupng nguon xuong den ha luu ? 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 232 



Vang...Nhung su tnrong lai chet dung doan suoi nay nen gia day linh sg. Co le anh la dan mien niii 
nen khong biet noi sg ciia nguai Kinh...Dan chau tho song Hong cung nhu nhung wng song khac deu 
bi am anh boi cugc san duoi rao riet va dgc ac ciia Ma Nam. Theo huyen thoai, Ma Nam chinh la oan 
hon nhung ngudi bi chet duoi. Hg tim each dim chet nhung ke khac . Boi khi dim chet nhung ke khac, 
hg se CO co hgi dugc giai thoat khoi dia ngue, dugc dau thai tro lai kiep ngudi. 
A, ra the. 
An dap. 

Va mot tieng noi thii hai lai cat len trong anh : 
« Neu vay ke dau tien bi dim chet se la ta. 

Khong chi mot con ma Nam ma nhung hai con ma Nam se tim mot ke thu chung can doi mang. 
Nhung da tit lau ta khong con biet sg hai. Su sg hai da tit lau roi bo ta ; ca 6c nao Ian tam hon. » 

Anh dimg len, noi : 

Toi muon tam qua. Cau c6 thich ra suoi voi toi khong ? 
Dai dgi pho nhin anh mot each hai hung : 

Toi ?...T6i wa tam chieu qua. 
An cudi bao : 

Dimg sg, toi chi can cau ngoi ben bd suoi xem toi tam. Neu khong dep bo su kieng ki nay, lam sao giai 

quyet dugc chuyen sinh boat binh thudng ciia linh ? Tren mot ngan quan ditng tranh nhau may dong 

nude khe be teo teo nhu nude bd dai de tam at xay ra danh dam nhau. Trong khi con suoi menh mong 

bd trong. Toi khong tin chuyen ma Nam. 

Vang. 

Di theo toi. 

Vang. 
Dai dgi phd dap nhu cai may va roi budc theo anh cung nhu mot cai may. Hg ra bd suoi. Vai top linh 
quan quanh trong ritng td md di theo. dd. An cat cao gigng hdi : 

Cau nao xudng day boi thi vdi Ma Nam ? 

Bao cao thii trudng, gan chimg em cdn be. 

Chd day. 
An ndi roi cdi quan ao Igi xudng sudi, boi ra tan giita ddng nhao len ngup xudng nhu mot van ddng vien 
nha nghe trd tai trudc khan gia. Vita ngup Ian, anh vita dua mat nhin len con thac Voi gam trang xoa : 

" Chang cdn ke nao dau khd hon ta. Chang ndi tuyet vgng nao sau nang hon ndi tuyet vgng gam trong tim 
ta. Nhu the, chang site manh nao cd the quat dd ta trudc khi ta tra dugc mdi thii nay." 

Dam linh tren bd vd tay. Hg thay An mim cudi nen cang vd tay hang hai hon vi tudng rang anh dang cudi 
vdi hg. Nhung thuc su, anh dang cudi vdi chinh sd menh cay nghiet ciia minh. 






Miia thu nam Quy Ty, liic dd An dang ddng quan d Tuyen Quang. Mot ngudi ba con trong doan dan 
cdng tai luong gap anh vd vap bao tin: 

" Nang Nhd dugc tien vua, anh da biet chua ? Td chitc each mang tim cho chii tich mot ngudi phu nit 
Kinh nhung chii tich lai yeu Nang Nhd ciia chiing ta nen gid day em vg anh da thanh hoang hau. Nang dugc 
ddi ten la Chi thi Xuan. Mudi hai gia dinh ban Xiu gid day ciing ddi sang hg Chi sau khi biet tin ay. " 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 233 



An da nhap ngu dugc hai nam. Hai nam rong khong may may tin tiic gia dinh. Cupc gap ga nguai ba con 
kia khien anh \'ui suang rong ra hang thang. Niem \'ui ay nhu mot thii than chay cham, am i giu ngpn lua hoai 
hoai khong tat. 

Ngay ngay hom do, An gap tieu doan tnrong : 

Bao cao ban lanh dao, tit gio toi khong con la Nong van Thanh nua ma la Chi van Thanh. 
Tai sao ? 
Tieu doan tnrong ngac nhien hoi . 

Vi chii toi la chii tich xa quyet dinh nhu the. Ban toi chi c6 mudi hai noc nha nen ngudi cam dau da 
quyet la dan ban cii the ma tuan theo. Ngudi ba con vua gap bao cho toi tin do. 
Phai chang ngudi ba con cua dong chi dang d trong doan dan cong ddng trudc doanh trai chung ta ? 
Vang. Chinh xac nhu vay. 

Tuy nhien, thay ten doi ho cung phai cd ly do chii ? Khong dung, ai lam nhu vay ? 
Bao cao thii trudng, chac chan la phai cd ly do. Nhung ly do ay chi chii toi va may dng gia thong thai 
trong ban biet vdi nhau. Chung toi, phan con chau khong dugc quyen van hdi. 
Anh tum tim cudi dap lai. 
Thay the, tieu doan trudng lien cudi theo va dap : 

Dugc thdi. Chung toi ton trgng quyet dinh cua cac lanh dao dia phuong. 
Ndi rdi dng nhanh nhau ra lenh cho trg ly. Anh nay luc tim cudn danh ba don vi, hi hoay tay chu Ndng 
thay vao dd chu Chi. The la xong. Tren chien khu, tat thay mgi ngudi deu tinh nguyen di danh giac, nao ai cd 
nhu cau tim kiem Igi Idc gi, the nen sd thich rieng deu de dang thoa man. Huong chi anh lai la ngudi dan tdc 
thieu sd. Cac dan tdc thieu sd la chd dua wng chac cua each mang thang tam va cudc khang chien trudng ki. 
Bat cii can bd lanh dao nao cving biet nguyen tac nay : Trong mgi hoan canh, can bd va chien si ngudi thieu sd 
dugc quyen hudng su uii dai. 



" Nang Nhd cua chung ta gid da thanh hoang hau !" 

Niem vui ay chay am i sudt nhung ngay cdn lai cua cudc khang chien cung vdi cai ten Chi van Thanh. 
Dudng nhu cai ten mdi nay cung dem lai nhieu may man cho An du trong tieu doan, tit linh den si quan, chang 
ai hieu ngudn gdc bi an cua nd. Anh dugc thang \'ugt cap vi thanh tich chien dau. Nhung cai may Idn nhat la 
qua bao nhieu tran mac anh van binh yen, chua he xay vay xudt da. Anh khdng cd co hdi gap nang Nhd, tuy 
biet nang da rdi ban Xiu ve song d khu van phdng chinh phii, ciing chien khu Viet bac. Nhung niem kieu hanh 
ve nang thap sang tam hdn anh. Vdi anh, nang la ngudi em gai, hoac nang chinh la mot dita con ? Anh ciing 
khdng biet nita. Mdi day lien ket giita hg chang he gidng nhu nhitng ngudi anh re va em vg binh thudng. Nang 
Ddng da la ban tit thud cdi trudng nen khi Nang Nhd ra ddi chinh anh da ciing Nang Ddng nudi dudng dita em 
nhd. Ong Cao vdn da tai da phan, rdi que huong giang hd dat khach den bdn muoi hai tudi mdi quay ve ban 
cudi vg, mot cd gai my mieu kem dng hai muoi ba tudi chan. Khi ba chet, dng da ngoai nam muoi. Tudi ay, 
chang ngudi dan dng nao cdn cd the bdng am hoac cho tre bit mdm. Trong ngdi nha rdng renh cua dng, xudng 
cua chiem gian chinh giita, ban thd vg gian ngoai ciing, cdn gian trong noi gay bep lita dugc ngan thanh ba 
gian budng nhd vach gd chinh la noi hai dita tre len chin tap su lam cha lam me nudi cd em md cdi dd hon hdn 
trong ndi. Dao dd, hai nam trdn An rdi nha sang chiem mot trong ba gian budng gd nhd, gian giita danh dat ndi 
dita be, cdn gian ben kia la ciia Nang Ddng. Ong Cao ngii ngay canh bep de giit lita. Trudc cita budng ciia dita 
be, mot dia nen chay sudt dem. Neu nd khdc, khi la nang Ddng khi la anh thitc day thay ta Idt va lay binh sita 
cho nd bii. Hoa hoan, ca hai chua kip day dng Cao se rung chiec chudng ddng danh thitc hg...That ki la, tieng 
chudng rung lanh lanh trong dem khuya. An tugng dd anh khdng quen dugc. Tieng chudng gidng mot thit am 
nhac thd so nhung sdng ddng vang len rdn ra trong tudi tho ciia anh. Ddi khi, nd lam cho dita be ngitng khdc, 
giuong ddi mat trdn xoe len nhin. Anh ciing nhd chiec dia sau Idng bang gdm dd dung sap ong, tim nen se bang 
sgi thd to hon chiec diia. Anh lita lung linh chap chdn hat bdng hg len bite vach. Anh lita rgi Idng lanh len qua 
cau bang giay trang kim treo lung lang giita tao ndi. Ban chan dita be gio len dap dd nhu hoa mdng ga...Anh 
ciing cdn nhd nhu hdm qua each thitc ninh mot ndi chao nita phan nep nita phan dd xanh ra sao cho nhit 
nhuyen ma khdng khd ciing khdng qua loang. Anh nhd each thitc Igc chao de lay nude rdi cho vao binh. Anh 
ciing biet each vat sita trau, canh sita trau cho dac, rdi cat giit ra sao cho khdi len vang. Ban Xiu khdng nudi bd, 
chi thuan trau. Tre nhd udng duy nhat thit sita dd. An nhd chiec chau gd thudng tam cho Nang Nhd, anh mot 
ben va nang Ddng mot ben, ciing thd tay vao ki eg cho dita be. Day la cudc ddi that ma lai tudng nhu trd choi. 
Bdi chinh hg ciing dang cdn nien thieu. Cai trd choi ay lien ket ba ngudi trong mot mdi tinh ki la. The nen, 
anh cudi Nang Ddng tit nam mudi bay cho den ngay nhap ngii da hai muoi bay tudi trdn ma chang ai thac mac 
chuyen hg khdng cd con... Danh rang cudi vg xong rdi anh van tiep tuc xudng huyen den sach. Ciing danh rang 
thdi ay chuyen hiem mudn con khdng qua quan trgng nhu ngay nay nhung dau sao, van la su bat thudng. Nang 
Nhd sdng chen giita hai ngudi, mot mdi tinh pha trdn biet bao nhieu mau sac. Ca ba cam thay day dii nen Nang 
Ddng ciing nhu anh chang tim thay chita chay benh vd sinh nhu lang gieng khuyen. 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 234 



Cupc khang chien ket thiic duang dot mot nam sau ngay anh thay ten doi ho. Anh chang con co hoi quay 
ve ban Xiu vi vg anh da tim anh dung ngay cac canh quan chuan bi tien ve giai phong Thu do. Nang Dong 6m 
chat lay anh, vua cudi wa khoc. Mai ngay, nang se song voi Nang Nho tai thanh pho Ha npi. Con anh ? So 
phan mim cudi voi anh Ian nua nen don vi anh se dong tai Ha dong, tinh ly Ha dong each Ha npi c6 mudi cay 
so, dap xe khong qua mot gid. Doi voi hp, dudng nhu canh cua thien dudng da md. 

Tuy nhien, ngay dau tien tdi tham hai ngudi. An da thay khong vui. Anh di dpc theo cai hanh lang dai va 
tam toi do, Idng tu hoi vi sao ngudi ta c6 the xep Nang Nhd d mot ngoi nha tam thudng nhu vay ? Tuy phia 
tren la ba gian phdng cao rpng, trang nha kem theo bep va khu phu rieng. Nhung dau sao, no van chi la mot 
gian gac cua dan thudng, nai an chon d cua bat cii ngudi dan sung tiic nao d thanh pho. Nang Nhd cua anh la 
hoang hau. Lieu cd ba hoang hau nao bi xep mot rp, song cung vdi thu dan ? Hay vi chiing ta la dan Tay ? Mot 
ba hoang hau ngudi Tay khong dupe quyen ddi hdi nhu mot ba hoang thupc dan tpc chinh thong ? 

Ldng ngdn ngang nhung anh khong ndi. Bdi ca hai ngudi dan ba deu dang tot dp mung vui. Chien tranh 
da ket thiic, mang song cam chac trong tay. Sau bao nhieu ngay each xa, gid dupe doan tu. Chang ai cau mong 
dieu gi hon the. Hp lai dupe cung ngoi ben nhau,quanh mot mam com. Khong phai trong ngoi nha san rpng 
renh thud xua, giua bdn be trap trung rung niii, ma trong mot gian gac lich su nhung nhd hep, la noi an chon d 
cua nhung ngudi d do thanh... 

Sau bua com. An hdi Nang Nhd : 
Chu tich cd bang ldng cho em d day khong ? 

Cd chu. Chu tich bao chiing ta phai song gian di. Gian di nhu nhung ngudi binh thudng. 
Vay la em hai ldng, dung khong ?... 
Da... Em hai ldng. Em yeu chu tich. 
Chu tich cd yeu em khong ? 
Cd chu. 
Nang Nhd keu to : 

Chu tich rat yeu em. . . . 
Va hai ma nang bong dung do tung bung : 
Chu tich la ngudi chdng rat tot. 

Dem ay, trong vdng tay Nang Dong, anh cat tieng hdi : 

Em hay cho anh biet, Nang Nhd cua chiing ta cd hanh phiic that su hay khong ? 

Cd. Anh dung lo. Nang Nhd ciia chiing ta v6 cung hanh phiic. Tuy chii tich cao tudi, nhung van cdn la 

ban gdi chan dac luc. 

Sao em biet ? 

Chiing ta la ngudi mien niii, khong cd dieu chi phai kieng de. Em da hdi thang Nang Nhd ciia chiing ta 

ve chuyen do. Nang dap rang vdi chii tich nang hanh phiic hon la vdi ngudi dan dng dau tien. 

Ra vay. Gid anh cd the yen tam. 

Su yen tam ciia anh keo dai dupe hai nam, cho du thi thoang anh van lupn xe quanh khu nha cac tudng ta 
Ian cac bac luong dong trieu dinh de quan sat hp. Cang nhin hp, ldng anh cang ham hue bdi cac phu nhan 
ngudi Kinh dupe d biet thu rieng, cd vudn cay bao quanh, cd linh gac cdng, cd xe Volga di chp, cho du hp mat 
hip mdi tham, neu diing canh nang Nhd ciia anh thi chang xiing mat con hau. 

Rdi den ngay diia chau gai dau ra ddi, hanh phiic che md mpi ndi bat binh cung nhu cac hiem khich. Mdi 
chu nhat. An dap xe ra thanh pho vdi tam trang ciia diia tre di chay hdi hoac ciia ga trai mdi Idn den gap ban 
tinh. Lan nay, anh lai dupe lam bo. Nang Dong lai dupe lam me. Khong cdn la ban Xiu. Hp khong cdn phai 
ninh chao dau va vat sua trau. Ddi song do thi bi biic hon nhung cung thuan tien nhieu be vi the ca hai ngudi 
deu thay tam hon phoi phdi nhu canh rung sang xuan khi diia be khdc cudi vdi hp. Trong liic do, ngudi me that 
su ludi linh ngii hoai hoac nhin hp cham sdc diia con vdi ddi mat tran tre man nguyen. 

An khong bao gid gap chii tich tai ngoi nha ay vi anh chi cd the d lai den sau gid rudi tdi ngay chii nhat. 
Sau bua com chieu, phai tinh cho dii thdi gian dap xe quay lai Ha dong trudc hieu ken dem. Gid ngii quy dinh 
la chin rudi. Anh biet rang van phdng phii chii tich thudng cho xe don Nang Nhd vao dinh nhung thi thoang va 
thudng la dot ngpt, khi thu xep dupe cdng viec, chii tich den tham vp con vao liic niia dem va chinh dng dat ten 
cho diia con gai. Mot cai ten cd xua, day tinh than dao diic : Nghia. 
Khi dupe thong bao ve chuyen do. An td ve buc minh : 

Thieu gi ten hay, sao lai dat cho chau tdi cai ten ciing ngac nhu vay ? Trung dpi ciia tdi cd den ba cau 
ten la Nghia. Tran trung Nghia; Dao duy Nghia; Ngd thanh Nghia ... 
0, xin anh dung gian. 



Au Zenith - Duong Thu Huong - 235 



Nang Nho tuai cuai can gian : 

Con cua chu tich ma. 
Va vg anh cung tiep lai : 

Em no noi dung day. La bo moi c6 quyen dat ten con. 
An im lang. 

Nhimg tuan sau, anh bat dau gpi con be bang cai ten do chinh anh tim : 
No de nam con de nen toi gpi no la Mui. Gpi the cho de nuoi. Nao, Mui lai day vai dugng. 
- Ba ...ba... 
Diia be da noi dupe thanh tieng khi vua tron chin thang. Con be nay luoi qua nhpn. Chang diia tre nao 
CO the biet noi som nhu no. Moi no do nhu gac, ma nu cudi cua no giong het nu cudi cua ngudi cha. 

Nam sau, khi Mui day tuoi, anh mua mot chiec ghe may, bupc vao dong khung xe phia truoc. Dat con be 
vao day, anh deo no di choi khap cac pho phuong. Rat nhieu Ian, hai dupng chau dieu di dieu lai tren doan 
duong chay qua phu chu tich. Diia be liu 16 nhu sao con anh nhin ngam toa nha do nhu ngam nhin mot toa 
thanh bi an hoac mot phao dai ma. Va anh tham noi voi ngudi dan ong song trong do, phia sau nhung hang rao 
day linh canh, sau nhung biic tuong va nhung khuon cua khong bao gio thay mo. Ngudi dan ong anh chua timg 
gap mat, chua bao gid doi Idi, nhung van ton tai trong gia dinh hp, tham gia vao mpi cupc ban cai, tro chuyen, 
mpi ke hoach cupc ddi cua hp. Mot su ton tai v6 danh, v6 tuong, v6 hinh. Khong phai la bong ma, cung chang 
la con ngudi dich thuc: 

" Nay ong chu tich, lieu ong c6 nhin thay con gai ong ngoi tren chiec xe cdi truong toi tan nay khong nhi 
? Dau ong la ngudi c6 quyen luc cao nhat nude, ong cung chi la anh em dong hao vdi toi thoi. Va bdi le toi lay 
ngudi chi, cdn ong lam chong c6 em nen neu ngoi vao mam rupu chinh ong se phai rot rupu cho toi trudc. 

Nhu the do, luat le cua chung toi, nhung ngudi Tay. " 



***